장음표시 사용
91쪽
liter in Eccisiastico ipse pariter ac
Drusius voces qnasdam corrigendas censiuerunt, atque mihi etiam Quaedain emendandae sunt visae. .are autem in his atque pluribus aliis textum , laxandri u haud immutaverim, in Notis, DEO volcnte,
6. s. Antequam vero finem praefandi faciam, de duobus mihi est dicendum : & primum quidem, quare Historicis atque Propheticis libris , qui in Alex. Codice Metti- eos praecedunt, oraetermissis, hinsce, oui ultimo tot stant loco, ultimo no Tomo prilis edam. Scilicet res ita se habet. Ante biemnium finito primo LXX. Interpretum Tomo , iam bina Libri I. R vel Samuelis, ut ab Hebraeis in
scribitur ) solia praelo a Typotheta
erant parara, mimique propositum, ut continuo Historicos V. T. libros , quos maximam partem e MS. exemplari nostro descriptos habebam, typis custos Tomo secundo evulsarem. Ecce vero Pr,
die istius diei, qua primum folia
una imprimendum dare constitu ram, literas accipiebam, ab Amuco antiquissimo ac Fautore hon ratillimo , Reverendo admodum di Doctissimo Ian. Daniele Ernesto Mons , S. Theologiae Doctore, atque Serenistimo Mossiae Regi a sacris domesticis, ncc non Unitatis Fratrum, pridem Bohemoram, jam Polo in m , Superintendente sive Episcopo, ob sinceram pietatem , eximiam doctrinam atque sui
mam prudentiam dignissimo ς 9utibus mihi significabat, ubi desid
ratus diu ac tam a me quis ab aliis anxie ouaesitus Maseu Codex,
p. 3. 3. dixi in asservaretur 3 in Vico nempe quodam haud procul Herborea Massoviorum, inter libros Doctoris Lenti' , Orientalium Limguarum in Gymnasio Herbornensi olim Proscoris : cujus rei laudatum Amicum certiorem fecerat Reverendus Dn. Misarammara , S.
Theologiae Doctor , ab ipsis mei
causa rogatus, ut in dictum Codicem diligenter inquireret e utpot quem isthic terrarum alicubi deli-tcsicere, celeberrimus Gravius quom
dam Clarissimo D. Gothostedo Ole ris , S. Theologiae apud Upsienses Prosetari, hic vero postea mihi benevole significaverat. Atqui si privati commodi rationem habuic
sem, in coepto Tomo excudendo nihilominus perrexissem, causatus haud consultum esse, ut operarum Tuographicarum cursus tamdiu sumaminarctur , donec Masari liabri cola mihi fieret. Uerum non sine Divini Numinis providentia factum mihi videbatur , ut in ipso temporis articulo , quo librorum Historicorum impressio inchoanda erat, desideratissimi ac unici, quod steris asteriscos atque obelos in istis appositos habere constat, exemplaris notitia ad me perveniret,ac ejusdem obtinenda sp mihi d retur. Quapropter gradum iistens, id per literas agebam, ut laudati Codicis sive possellionem , sive usum saltem, iusto nanciscerer pr tio. Cum autem clapsis tribus
mensibus nihil responsi accepisiem,
92쪽
ea, quae ad me hac de re reddita
erat epistola, nescio quo casu, perdita , s neque cane aliis postea acceptis literis de illo adipiscendo
certior factus sium, atque adhuc in ancipiti haereo ) nolebam commitatem, ut plus temporis abiret, quo nullae operis mei lineae ducerentur; ideoque aliam LXX. Interpretum panciri interea praelo parandam existimabam, Amicis hoc meum institutum omnino comprobantibus. Ac libenter profecto Propb tas, ante Psalmos aliosque Metrucos libros, tertio edidissem T mo ; quandoquidem plures ill
rum quam horum collationes Cum MSS. Codicibus ac S. Patrum ali sationibus, iam ante aliquot annos iactae, mihi praesto crant, quarum ope multa loca corrupta partim , partim detruncata, emendari ac imimitati suae restitui possunt. Sed ad istum etiam Tomum cum Criticis Adamantij signis ubique appos,
iis edendum, duobus praeterea Pr
pheticis oeus est Codicibus 3 uno Eminentis limi Cardinalis Chiij, altero Reverendorum Patrum Dei
talis Iesa Parisiijs in Collegio Lud miri Magni, de quibus in Dissere
tione nostra de Vitijs LXX. I rem pretum &c. Cap. 3. agitur: quorum cum itidem non adeo facile, salutem non ita cito compos fieri ρος sem , nolens volens ad libros Μ tricos prius evulgandos me acci xi ; siquidem eorundem plura emplaria Graeca , ac quorundam Latina cum astcristis & obclis, s perius Cap. 3. recensita, in Anglia Bibliothecis extant, nec ullum in transmarinis novi, Quod propter
Origenia, signa, vel alias ob rationes necessarias, mihi foret expecitandum. 6. Io. Caeterum cum accuratum
Alexandrini Codicis Apographum, facta iterum iterumque revisione, debite parari, illiusque emendam
di ac supplendi emo tot alij Coduces ΜSS. cum ipso conserri, ac V
riae insiper in S. Patrum scriptis o currentcs lectiones inde colligi nequcant , absque literatorum qu rundam iuvenum mihi quotidie in hoc opere assistentium auxilio, ac digno proinde assiduitatis eorundem praemio ; cumque alij ctiam sumptus haud exigui ad exacte corrigenda singula libri folia, priusquam imprimantur, ac ubi impressa fuerint, cum Alexandrino cxemplari denuo conferenda requia
ranrur 3 istis aliisque ejusmodi ferendis impar fuisscm , nisi de his mihi benigne prospectum esset. Atique hoc cit alterum, de quo dicendum restat: neque enim vel ab mam Supremi Numinis providemtiam , vel eximiam Principum munificentiam , ac singularem Faut rum benignitatem silentio transiretas est. Horum primus, ac unicus
qui solida huius Tomi fundamenta iecit, est Maxime Reverendus in
Eboraci Archi Episcopus, ac Anglia
Primas : qui sicuti communem' omnium honestorum, lireratorum atque modestorum Virorum P tronum imo Parcntem se palam ostendit ; ita meam quoque tenuitatem eaterno complcxus affectu, Augustissimam Reginam octod cim abhinc mensibus mei causa sollicitavit, dc magnificum ab Ejus
93쪽
pietate ae clementia donum mihi impetravit: id quod laudatus Pra, sul duabus post horis, cum egomet nescius facti forte sortima eum salutarem , gratiosissime in manus meas tradidit. Pro quo publicas iam gratias Eidem ago , ac ritu Graecae Ecclesiae ipsi acclamo :ένη κυρια Imo Deus , a quo
omnia vitae humanae momenta de pendent , magnum hunc Euergetam non meo solum, sed & publico bono per multos annos salvum atque 1bspitem conservet, ac cuncta quae vitam ipsius p sint facere prosperiorem, ianigne Fidem la statur. Sed dc aliunde Divina mihi providentia affulsit. Cum enim primi LIX. Interpretum Tomi e cmplar Serenissimo ac Potentissimo
germanus, qui ci a consiliis Aulicis est, frater meo nomine obtulisset, in qualecunque innatae mihi crga
Clementissimum Dominum meisum reverentiae ac perennantis , in alio licet orbe, devotionis meae t
ulmonium ; cumque Regiae Mai stati Ejus ad Aulam Britannicam
Legatus extraordinarius meritillis mus , dc tam hoc munere, quam
stupenda ac incredibili omnis generis doctrina Perillustris atque E cellentillimus Dn. ELECHIEL
erga me immeritum favore, opus meum de Optima, ut aiunt, nota
commendallet ; hinc factum , ut Rex Augustissimus , qui est maximus omnium literarum, & piissimus sacrarum Mecaenas , shlendidum itidem donum per Datrem diu lectissimum mihi huc transmiserit. Quibus Resiis muneribus dotatus, huius Tomi Editionem non modo felicius inchoare, sed dc finem ejus felicissime tandem facere potui. Quocirca eum, qui es beatas ct s
lus potens , Rex Regum σ Dominus dominantium, quique solus habet immo talitatem, ac lucem inhabitas inaecessibiatem , supplici prece Veneror , ut utrique Regiae , tam Britannicae , quam Prurenicae Maiestilli felix ac
potens imperium in terris, dc immo talem vitam atque lucidam aeternae
gloriae mansionem in coelis pro infinita bonitate sua concedat. Cui meo voto ut pius huius libri Lecitor suum iungat, illique robur avidat, nec non mei , miscrrimi pe catoris, in precibus sitis memin
rit , est quod etiam atque etiam
94쪽
Simile illud dictum Euripid. in He
vero ακανθα hic αμαρ risis significet, ut Suidas ex Theodoreto vult, nae illud vehementer addubito. Ego potius intelligerem grave aliquod malum, quΘd premebat & amigebat Davidem, hoc enim in S. Literis occurrit nomine spine, surculi, aculei, teli dcc. Sic Psalm. XXXVII.
reddere potuerint σωμα &c. eorpus aptasti mihi, quum Hebri habeat, res perforasti mihi. Vir Doct. Is. Vossus existimavit , vel Vocabulum Hcbr. non aures tantum , sed& eorpus significare , ut verterunt LXX., vel corrupisse Iudaeos i cum. Prius tamen se malle addit. Equidem neutram amplecti possum sententiam . nam vocem illam Hebr. etiam corpis denotare , probari neutiquam potest 3 ct Iuclaeos
locum corrupisse , minus probab, te est. Quare meam de h. l. semientiam paucis dicam. Existimen, lectionem a librariis esse corruptam : Veram autem lectionem ecse ωτια. Et quidem hoc modo corrupta videtur. Primo litera Crepetita ex fine vocis proxime praecedentis, mi ex literis
T & I junctis nata est una M, hoc
Simile mendum observavi natum ex repetito C. in Eccles. x Is . ubi
95쪽
-σει αὐτὸν. Pro οτύσει, legendum κοπώσει, ut recte habent U. & Compiat. & convenit cum Hebr. sed li-Drarius ille Alexandrinus oscitanter ex praecedente voce repetiit literam C , & dein pro H Iegit T , hoc
modo: ibidem Usserius, eandem lecti nem fecutum esse Eusebium Caesareensem , qui in Commentariis suis ad Psalterium sic eth interpre
Similiter ad Esai. XL. 3. 'Eυι επιπα-τε oδον κυρίου , Marchesi Codex addit, τει ubi legem
pag. 286. legitur ἐλ-Στοτ- Aλ-mις, pro ἐπι τἀσ KOHisu Aλπιις , ut in marsine correctum. ubi pariter vides το perperam repetitum ex
fine praecedentis dictionis. Idem huic loco accidisse puto. Et olim in Versione Graeca fuisse , δεκατημσω μυ , videtur colligi posse ex eo, quod in editione vulgata latina, ab Hieronymo ad Graecinrum exemplarium fidem hic correcta, ita redduntur verba : Auresaatem perfecisi mihi. id quod Graecae lectioni respondisse, vel ex eo comstare monet Usterius pag 8 s. de Edit. LXX. m. quod a Sunia & Fretella alias id fuisset objectum , minores longe quam haec cst inter textum Graecum & Versionem Hieron. differentias hic colligentibus. Docet
didisti populum tuum sine pretio, s' non fuit multitudo in jubilationibus eorum. Scd Hebr. pro membro posteriore habet, σ non multiplicψi in pretiis eorum. Syrus, ct non maltiplicinito Atationem eorum. Unde igitur Graeci suas hic habent jubilationes e Persuasum habeo , Graecos recte
vertisse, nimirum δε οπμ σιν, quae vox ipssis 1 aepe pro pretio vel permutatione usurpata, adeoque recte cum τiμῆ jungitui. ita I. Neg. X. 28.
μιτα. Ita hic etiam 1 cri plerant interpretes μααγμα ν. Sed vox haec
recte posita ab antiquis, turpiter deinde a Librariis depravata cli in
rupta est vox ευρ ζων. nam nihil habet quo reserri queat. Vera itaque videtur lectio quam exhibent Ald.& Compl. Similiter apud H
96쪽
sychium corrupta legitur haec vox, ubi hinc allegat locum h. V.
ἀγαλλιοι λατι, καλῶ i, Ex τῶ, ἔχοντι fatis patet,
casu sexto ; non vero Suidas recte, α
Sed praeterea minus recte distincta sunt ut mihi quidem videtur in haec verba. nam Vox non tartinet ad isquentem sed ad pr. cedentem Distingue igitur noc
γ π Magnus est Domnus in monte suo sancto bene fundato, exultatione totiuέ terra. Ita ut mons Sion a Davide praedicctur bene radicatus, firmus& fundatus, idemque mons etiam dicatur gaudium & exsultatio omnium hominum. Reserri debet huc locM Mai. LX. I 4. I . r
locum notavit Vis Doctist. desumta esse verba ex Hebr. I. I- Verum ibi non reperiuntur. procul omni
dubio ex hoc Psalmi loco dcsum. sit Suidas.
'Aνα,ευπις emendat 'Aν ν ιις , & pro ἀνανηιις, αναλ ιις. Verum ego nihil mutarem. respexisse enim videtur
Lexicographus ad hunc Psalmi l
cum, ubi Vocem ἀνανευMς interpretatus est vel ἀναβίωσu; ad vitam rediis tus, Vel , evigilatio, vel etiam ἀνα-υας, requies. Nota, Versi
nem Arabicam hic etiam habere, requies. Sic illa, Non est enim requies
hic est quietum se tenere. Hesych. hunc locum forte spectans , κατα-
emenda ex hoc Psalm. Κατα Ἱαώνης
ταῖς ἐζδομηκοντα ετη. Vcrsio Lat. Et in ira tua deficimus. Anni nostri sicut aranea meditati sunt. & Uuu. Anni nostri sicut araneae meditabuntur. Ex
quibus verbis sensum commodum quis eliciet Aliter distinguenda sunt verba non iam disputo utrum recto ex Hebraeo expressa sint, nec
97쪽
ιτων ἰμων , ἔν οιωτοιὸ heδομήκοντα ἔτη. Amsi nostri ad instar aranea. Meditari soleo, quod attinet ad dies amorum n frorum, in iis septuaginta anni. Construmo similis Piaim. CII. I s. 'ν
Diveis, ἀρον Me η οδὸς -του. ita hic nominativus absolute ponitur, At
μου ἐν iλέαρ πίονι. ) Quod ad priora verba attinet, similmocus eth
In posterioribus verbis, is πιονι manifestum vitium , quae tamen Lat. vertuntur, in misericordia pingui. Pro ἐλεω l . . Ms, ut recte Aia. &Gmpl. atque ita Hebr. hab. oleo pimrui, id quod Homerus dicere amat, λιπ' ἐλπιε . ortum est hoc mendum e pronuntiationis affinitate. similiter enim fere pronuntiabant diphthongum αι & vocalcm ε, ut alibi dixi. Idem in hac voce mendum occupavit editionem Rom. in Ral. LX VIII. zo. E ρον Δαυιδ τον δού- , μου. ἐν ἐλέει ἀγίω πιοῦτον. ubi iterum Lat. Versio, in misericordia sancta unxi eum. Lege ἀμω, ut habet Alex. Hebr. oleo sancto. quae locutio est etiam Numer. XXXV.
ira contra pro est in versione Apula apud Gai. XVI. s. Psalm. CVH. 8. ἀντίλη νιν της κεφαλdie μου. in Hesych. eadem haec verba habet, addit,ue, se
μου. in Haec Vcrba habet etiam H sych. in voce Mωμ, additque, ολων
Psalm. CXVIII. m. 'Eoeam4 ιχρολα η αρδία σε λων.) 'Eτυρώ, notat obduratum est. Ex h. l. emendandus Hesychius, qui, 'Eτρώθη, ἐσκληρ-λ. osterius retae emendavit Salmaius per ἐσκληρ-ν3 1. Sed prius non attigit, vel forsan typothetae est vitium. Lege ut in hoc P1aim. ετ e Θη, quod etiam literarum series ostulat. nam ponitur apud eumaec vox inter Eτυμπο ΔΘησαν, & ' - ωαν. Schol. ad hunc Psalmi locum etiam exponit per ἐσκλη-
τως ἐντολῶς σου.) ἀδολεχη- hic est Imriter meditabor. sic optime interpretatur Suidas v. 'Aδολε ita, quam pomquam exposuerat fir φλυαρια dcc. addit , 'Mολιχιοι δὲ παροι τῆ .
98쪽
& fertilitatem denotat, uti etiam Genes. XLI. 29. di in hoc Psal. vers.
Alii Interpretes pro hac voce h hent , i. e. tr quillitas, quies. Sed cavendum, ne legamus solitivio: quemadmodum legisse H dium observavi Pag. 289. ubi adducitur locus e Psalm. XXIX. 6. πω
ha Origen. κατα δὲ - ἐνμι. Sic legit Hodius pro se H , vertitque , in solitudine mea.
Palm. CXXXVIII. r. Ποῦ πορευθῶ dcc.ὶ Simile est illud Plutarchi de
quod exponitur, &postea per ω, quod
De eo videndus omnino er ditissimus Κusterus ad Suidam. Cap. VI. 7. Βρομον γάρ ἐρῶ τά σι τά μου, ἄ-ερ οσμήν λέοντος. Vox 2 ρομος
hic alio sis ficatu sumitur quam
ρεν βρο is ubi Mepitum significat ; hic vero foetorem , uti etiam
ἀποκρυψας σεαυτον, ω ταλαίπωρε, πις. Του Vera est haec πιις, στι του Θεον ἀποπέφευγας.
quemadmodum monuit Ch si stomus. Sed in eodem Psalmo
pro οργον, uti habent δε ex. Ald. dccimoliat. Sic enim hab. Hebr. L
ista potest ex Hesychio, qui versum hunc int rum pari modo h
Sed 4 υχη &-saepe in uno verssi junguntur etiam alita in hoc libro. Sic Cae. XXVII. aa. 'Hrim δὲ ais
99쪽
Jobi verba debuisset adducere S pingius ad illum Hesychii locum , non vero illa Sir. . ubi est iste
ἐκαλυψεν.) Quod attinet ad vocem 'Hδω, Interpretes retinuisse videntur Hebraeam, sed aliter lectam ac hodie. Cum enim in codicibus hodiernis legatur rivi lumen suum, illi legerunt quam vocem se varunt scribentes , in c*d- 2. Vaticano, sed in Alex. pro ἡδύ est τοτοξον. Jam ex Vatic. cod. lect. Hesychius hunc ipsissimum Jobi locum simctans , , inquit, ερις νῆγουν τουν. Si Guietus intellexisset, vocem illam Hcbraeam, &. apud Sobum occurrore, non ita in N
iis ad illa Hesychii verba de ejus vocis origine aeripsisset, ac si
Cap. XXXVlI. s. Loquitur Eliu de magnis Dei operibus, inter alia,
ἀκρωΤηρίων - Quum ita eo hic est, ut recenseat varia opera quae quotidie producit Deus, ut pluvias , tonitru , fulmen, grandinem, ventos, turbines 3 quem, quaeso, locum habebunt hic οδυναι, dolores, quibuscum mox jungitur friaras e Non mihi sane videtur haec vox a manu Graecorum Interpretum esse prosecta, sed potius -- periti cuiusdam scribae. Interpretes haud dubie scripserant διναι, h.
e. vortices, turbines. quam Vocem
etiam supra bis adhibuerant in hoc ipso libro, sic. OP. XIII. II. dc AXVIlI. Io. atque ita hic Codex Hebr. E penetralibus venit turbo. Idem Graeci dixerunt , 'Eκ quo modo hic logendum. Ceterum pro quod sequitur in hoc veri, stupucaretur quis scripsisse Interpretes
Aegisων, i. e. ποπων, ut habet
Hesych. vel 'Αρύουρου , vel simile quid. Certe Vulg. habet, ct ab Artaturo frigus. Convenit hoc etiam cum Hebr.
ζουσα exponit συμφωνοῦ-, συνοικειουραννε, η κοσμῆσα. Tertuli. a . Hermog.
p. XVIII. hab. Ego eram compi gens eum ipso. Sed Cap. XXXII. h
bet, Ego eram modularis cum ipso. p. XI. s. Δικαιοσύνη ἀμωμους et δώτομεῖ οδους. pro ἀμώμους Iege ἀμωμου ,
quam lectionem exhibent Alax. dcomplar. Sic etiam Vulg. dc alii.
Cap. XVIII. I s. 'Aντιλογίας παύει mγηρος. J Corrupta a librariis vox postrema, pro qua legi debet κλκος, ut habet AId. Edit. Sic enim Hebr.
100쪽
Huc spectat illud Themistit orat. V. Cap. XXVI. I p. 'Oταν δὲ
δορυφορεῖ m. Vide etiam ρ, quae prima est in per- pag. ZOI. peram distracta est a praecedente Cay. XV. I9. oδο, α ωυ -- vocula. Confirmant hanc lem ολεοῦ M. Pro ὀδὸν certe le- nem ceterae versiones, quae habent,gendum est aους, ut habet Alex. dum deprehenduntur.
Oibi Literatol desideratissimi ineris Sacri Tomus IV. canonicos Libros hebraico metro lu Satos, apocrypham ' item Salomonis Sapientiam & Siraciden, in Codice
Alexandrino scriptos , complectens : qui libri, utut Sacrum Veteris Testamenti Codicem claudant, si vetustissimarum membranarum, quas haec nostra cditio κα- τι. πόδα sequitur , seriem spectes ;praeteritis tamen, qui eos ordinc
precedunt, historicis reliquis &propheticis libris , proxime post Octauuctum abs Clarissimo Viro J Ο.ER NESTO GRABE quondam
sunt cditi Rationes, quibus adductus at διλα Seriem Librorum Sa-Crorum quemadmodum in MS. Alexandrino habetur, editionc huius Tomi praeverterit, ipse in Prol pomeris ad hunc tomum Cap. VI. v. plenissime exposuit. Nos, ut eundem in edendis sacris Voluminibus Graecis ordinem servaremus, praeter Clarissimi Viri exemplum, fatorum iniquitas quae editionem hujus tomi conssecuta est , permovit : Ultimus enim , quamquam secundo loco editus , erat hic tomus, qui Vigilem του πανυ
curam , manusque artifices exe
cuit 3 quippe anno hujus Seculi undecimo mUno bonorum luctu αinsigni divinarum Literarum detrimento extinctus , non ultra diemnium illi in publicam lucem exemsito stiperfuit : Ita Tomum alterum & tertium, opus non adfectum tantum 3 scd prorsus consectum, ut nonnisi ultimam manum desideraret, mortalitate interceditus, aliis ex schedis & scrinijs suis vulgandos reliquit ; qui interposita aliquot annorum intercapedinet tandem in lucem producti sunt, obstetriciam operam praeclare navantibus Duumviris inter Λnglos ingenij sagacitate, eruditione, ocquod Diς lired by Corale