장음표시 사용
521쪽
Atque id Sueci, nouo illarum exemplo per alium cursorem reddito, Foederatis indicabant, hoc obtentu, priorem declarationem superi r cuidam mandato conuenisse nuper vero ipsis a Rege iniunctum, ut quouis modo impedirent, ne quid nomine R. V. M. ibidem
Die et Rex Poloniae multis a me precibus satigatus, tamdem curauit Suecis exhibendam declarationem huiuscemodi: Continuari rea latus non posse, nisi consentirent Sueci, ut Danicus Ablegatusius tractatibus interesset, utque R. . . tamquam Poloniae Confoederatus, belli socius, amicus et vicinus reputaretur. Quam rem quum R. M. V. gratissimam ore adfirmassem: Rex Poloniae, Quidquid factum, inquit, bono animo factum sancteque promisit, nihil se umquam omisi rum , quod M. V. rebus utile ac salubre esse animaduerteret. Qtiod ad dilationem tractatuum, non modo sperare me, verum etiam O fidere iussit, fore, ut non accelerentur, ed contra, quoad fieri possit, retardentur, nimirum ut esset M. V. Occasio tragatus Danicos aut perficiendi, aut, si ita potius videretur, ita russiam transferendi. Haec Regis Poloni proba consilia irrita protinus fecit Regina clandestinis apud Suecos incitamentis, ut ne hanc Regis propositionem ullo modo acciperenti Die Per peculiarem tabellarium misi litteras, in quibus ea, quae ad hunc usque diem acta essent, diligenter exposui. Quamuis enim illa omnia identidem per occasiones cursorum publicorum adcuratissimis litteris retulissem: tamen dubius, an recte atque ordine omnes essent perlatae, statueram mittendum esse peculiarem tabellarium, ut R. . . nihil latere certo scirem. Non obscure Regi Poloniae india caueram, nuncium istum ad R. V. M. a me missum iri, per quem reser . rem, quod altera haec pars constituisset pacem pangere, teque ab R. V. . seiungere. Hoc audito Rex Poloniae: Scribe, inquit, Domi-hn tu verbis meis, me magnorum eius beneficiorum ac singularisis am . Vid. Responsum Commissariorum xv nov. oe comm. Dag. 3ti item in Ionicorum, ad declarationem Suecico LoNDOR PII Actis ubi Tom. VIII. rum, da negotio Danico, in D RIO IV. H.
522쪽
is amoris unaquam immemorem suturum, meamque et Regnorum
si meorum spirationem illi uni secundum Deum, aeceptam reserre., Deus mihi testis est, quantopere animo angar, quum in his tracta msibus necesse habeam nonnihil, quod utilitati Regis tui non prorsus is conueniat, consensi meo probare. Res mihi est, addebat ille, cumis gente paulj serociore pacisque iam adeo auida, ut, si tractatus -- pedire vellem, periculis et aduersitatibus memet obiecturus essem. Regina, quae inde ab initio visa est singulari studio quaerere ae r bare omnia, quibuscumque adiuuari pactiones possent, haud dissimulauit, sed plane prae se tulit, nihil non agitaturam esse, ut pax coaleis sceret. Ac verita, ne Regem, qui moueri se rationibus facile pateretur, tandem permoverem ad procrastinandos raelatus, mihi non fine insigni animi commotione significabat, quae a me agerentur, inique se ferre omnia, inquiebat, quae tu apud Regem molieris, ego seciam, irrita sint addebatque haec il faut aduouer, que ec est bienis plailant, ous oudrie que nous ruinassion toute la Pologneta'un;,hou au'autre, murci'amour de Danemarh. Quibus ego reponebam: Votre Majeste fovis ira, que e lui disse, questes sentimenta duis Rot mon malue uessioni pa portes ou la mine de la Polome, eisqaei Saguere temoigne par de veritabies effeta, layant dei ivre de istous ses matheurs. Son intentionis'est non plus de brouille eeue si palx, quiri a conclum, ais plusto de procurer une,qui scit se ore et universelle, assimque lalologne, qui est dria ruinee 'un bovise a 'autre, puus en suretet auoi lie de respirer, et se remetue enis botestati Die Febr. Litteras a R. V. M. Legatis apud ordines Foederati
cepi, quibus fignificarunt, quum Omnem auertendae pacis particul ris spem decollasse ex me cognossent, necisse se, ut Drumonario, Extraordinario ad hos tractatus inputato, iniungeretur, ut isthanc pacificationem una mecum impedire Praecipue vero illud ei demandatum esse, ut diceret Nolle Foederati Belgi ordines paci, si quidem particularis a Polonis concsuderetur, praestare securitatem. Quod quummn. Houartus ad Magnum Cancellarium detuluset, sere ab eo T. u Ss derisus,
523쪽
derisus, hoe tulit responsi Rogatos nondum esse Belgas, ut pacis sponis res essent. Tales si alii nollent sese praestare, ipsos Polonos pra stituros, ac cetera tempori permissuros.' n. Honarius simul post lauerat, ne, siquid constitutum esset, effectui ante daretur, quam Halaiae, ubi item de pace ageretur, transacta omnia essent. Et BNtasse impetratum id suisset, si Polonis vicissim data esset fides, ante a solutos oliuenses tractatus ratum non fore, quidquid Hasniae conci sum esset. Sed quoniam in hanc rem , propter Hagens Compactum, certi nihil promittere licuit, ' neque illud poterat obtineri. Studeisbant autem et ipsi Legati Caesare et Brandeburgici pacificationem quodammodo differre. Qtiod simulac Polonis suboluerat, vehemem ter illi offensi, a Foederatorum partibus prorsus discedere, et seorsium cum Suecis agere moliebantur. Sueci quidem Polonos magnopere urgebant, ut ex Urbe olivam se conferrent, quo tanto acrius celerius. que a praesentibus negotium pacis promoueretur.
Die A Febr. Comes de Schlippenbach Libellum Memorialem
Magno Cancessario, per Monachum quendam, curauit tradendum, quo Poloni ad discessionem a Foederatis faciendam bilicitabantur iste libellus ne Foederatis innotesceret, clam habitus, tandem a Secretario
Brandeb. Lib. Villia 6 sq. et quae nos exemplum hoc, quod subliti D exhibui, supra disseruimus, Actor Pac Oliu T. I. ad me benignissime missum fuit. Ab eo Obs. X. pag. 3oc . diuersam intellexi essi epistolam Schii . In hanc tamen rem non nihil pro pen bachii ad Magnum Cancellarium tum sisse Parabergium, nullo Regis sui man quoque scriptam, quam quidem olim o
Comm. p. s 9. Aufus quoque Pasbergius ex Anonymi Auctoris Diario Pol fuerat citra mandatum, et sub spe rati no Sc. Indicaui. moe loco iuuat remeavere, Daniae Regem non prius conuen paullo luculentius exponere. Iam priata Irmaturum, quam hic quoque eoncla mum Auctor Anonymus saepe laudatus
sum sit. Id quod a Polanis νε iectum ho Schlippentachium tradit per Monachum quoque raetexta, quod ψsho promisso intuensem petiisse priuatum cum Magno piare obligentur Danum autem eo sese Regni cancellario colloquium. In epie suere posse,si Belgae non consentiant stola autem illa, per eumdem Monachum missa, claris argumentis studium pacis. Sed hie Libellus in Designatione ostendisse, disertisque verbis scriptitar Actorum, qualem infra subiicere licuit. Diem, quae Misse pereat, utrique parti
524쪽
quodam Polonicae Legationis mecum est communicatus Eum ego vna cum litteris, d. ἔ Febr. ad V. R. M. transiuisi. Exemplum illius inter reliqua Acta habetur.'
Dies et Febr. Conmissarii Poloni, temporis cultando dispendio,
non iam scripto sed voce acturi, Olivam se contulerant; non redituri inde in Urbem, nisi transactis omnibus et adfinem perductis G sarei atque Brandeburgici, quibus aequioris pacis spes ex mora videbatur adfulgere, inexspectato hoc Polonorum facto uchementer commoti, quemadmodum illos ab hoc tali consilio reuocare possemus, aliquoties mecum consultarunt. Sed vero expensis rationibus, nihil non frustra tentari, facile adparebati Die ς Febr. Suedici Commissarii ad ternas, quae a Foederatis, caesareis et Brandeburgicis factae erant, Propositiones Responsa exhibuerunt quorum exempla, ut et eorum, quae Sueci ab illis tui runt, insta subiecta sunt.
Die N Febr. Reddita mihi sunt, quae ad me dedit R. V. M. tum
Procuratorium, tum secretiora mandata, quae inter tractandum pe-
sequerer Horum quoque exempla suo loco posui '' in
magnas dissiduitates e medio tolli debere, Obs V. p. 38 sq. hic non repetimus. nimirum Postulata super Suecia et Liu Procuratorium Regium anicumnia. Illam uectae Regem numquam Ian. Dc Lx vid supra in Actia Polonis cessurum hane aliqua ex parte, ubi Pacific. p. go item Mandatum Reia ut, quae Suecorum huc vique suissent, is Daniae, Legato ipsius ad tracta tuansdem et in posterum illibata seruaren oliuenses datum d a Ian. e. a. ibid. p.
tur. Si qua alia lege subscriberet paci, si R. - De his Regiis litteris recte si malis dextram bi amputari, quam ad bi traditis Parabergi in Iulium et Regis iussum capita trisneari. - me liorem facit epistola, die l3 Februarii ille ex ore Magni cancellarii, qui incon perscripta. Insimul contentionem refert filio Regis Poloniae epistolam chilip cum Brandeburgicis Legatis, superim
penbaclidi recitauerat cedentia, quam illi nunc, sumto Leg torum xtraordinariorum titulo ac ho-- Ε eerte subiecta hute Diario fuisse ore, bi denegarent. Nee me pigre a Parabergio, etiam ex Designatione verba Franco-Gallica epistolae Danie. Actorum adparet Noa vero dudum an scriptae inserta, hoc loco subiicere. -. te edita, ab nobisque exeitata adis A mnari, Deput Extraorma. σε destials
525쪽
mandatis autem sere praecipuum erat hoc, ut Saluos Conductus impetrare, omnique studio et animi contentione Polonos perducere ad communis pacis consilia adniterer.
Die postero a Febr. aditum ad Regias Poloniae Maiestates petis
ram; sed impetraui demum d a Febr. st. v. Tum vero potestate me necessariisque mandatis instru uim esse retuli utque cessarent tractatus de pace, donec ipse forem admissus, Regem obsecraui, demonstrans
longa oratione, quum omnes, quas cogitando inuenire potueram, Diiones adferrem, niti admissione mea praecipuam Foederatorum utilita. tem, eaque una via recte ad commodam et firmam pacem perueniri.
Responsium a Rege Sibi gratum esse, quod tali munitus essem auctorutate velle se Suecis denuo declarare, nihil amplius nisi me ad traetatus admita actum iri. Ceterum volebat haec mea postulata scripto sibi tradi, quo facilius rem ad consilium referre Ego vero e vestigio morem gessi Libellumque Memorialem exhibui, cuius exemplum misse legi potest. Contra Regina, cui haec et talia minime adrisere,
animi impotens, me nec posse dicebat, nec debere ad hos tractatus admitti pacem tantum non penitus coaluisse. Quod vero rebus ips, rum tanto studio me ingererem, id non eo me sacere vi R. V. M. nomia
ne ibi aliquid efficerem aliud enim ex inceptis Halaiae tractati hucavi parere sed ut ipibrum paetiones, dum nostrae expeditae essent, procrastinarem. Ad quae ego Satis patere, Regem Poloniae rationibus R. . . atque communi paci prorsus adueriari, qua tamen eius ipsius gem ante hos octo dies scripto, ea de re, ad Suecos libello memoriali, inhibere tractatus voluisse, donec admissus esset Danicus Legatus nunc quum rite instructus adesset, eius admissioni Reginam obniti,
526쪽
et praecipitato pacis consilio maximum Foederatis detrimentum velle adferre. Falli autem Reginalemmaiestatem, quod meam admissionem tractatibus obsuturam existimaret neque id dissicile esse ad intelligendum quippe uecos, animaduersa Foederatorum constantia atque concordia, ad aequiores pacis conditiones citius adigi posse. Ad haec eidem Reginali intestati praeteritorum temporum conditio. nem in memoriam reuocaui. Fortasse haec talia reditura aliquando, quibus illustrium Foederatorum praesenti auxilio rursus indigeret. Sed Regina grauius haec serre vita, respondit mihi non sine aliqua perturbatione: Μonsieur, Mors comm alora Mutine ques sis dites cy, est bon potir ous mais nousis' uouvon pas notreis compte. A Probe se cognitum atque exploratum habere, R. . . nihil aliud moliri, quam ut ipsis praeueniret. Nihilominus spem anumo se fouere certissimam, ore ut oliuae negotium, intra paucos dies, ad finem perduceretur. Facto ita opus esse, ni totam Poloniam stirpitus interire vellenti Quin palam professa est, se ipsiun ad Suecos ituram esse, praesentemque cum iis colinquuturam, si hoc modo pacem intelligeret maturari posse. Adii deinde Commissarios Polonos.' qui numero sex e praecupuis Regni Administris eranti Hi se apud Regem super ea re acturos promiserunt, et, intra aliquot dierum spatium, de illius voluntate ni mei certiorem facturos. Quod quidem tempus ego haud impatienter exspectabam, quum rem haudquaquam ex voto cessuram facile pra uiderem. Id unice agitabam, ut moras alias ex aliis necterem. Ac
videor mihi Polonos Commissarios facile ad aequiora flectere potuisse, nisi metuissent illi Reginam, quae suas artes et consilia nullo modo impediri volebati lapsis tribus diebus, retulit mihi Vice cancellarius:
Rebus probe perpensis omnibus, id, quod emagitarem, ipsis impoGSs 3 sibile
Ie reis for eontre Dinrasentimenti, et adlusi in Actis Pubi Pacifie N a me so me printra des jugement f que diuersum ab illo, quod et in Desi-ugera, comme de reo, qui soni prompta natione Actorum vocatur Memoriale ὰjuge de iovies ehoses, ne a de eelles, Ablegati Danici.
Inde descriptum est id, quod supra ii, p. 44. et ad d. q. p. HO.
527쪽
sibile visum esse, quia tractatus longius iam essent prouecti Sed illud
R. V., caussa Regem Poloniae saetiarum esse, ut priusquam in Dania omnia expedita essent, pacem ratam non haberet ' Negavi ego, i de M. V. quidquam utilitatis percepturam, neque adeo semel inita et
conclusa pace, de ratificationis tempore multum laboraturam esse ceterum exploraturum me super ea re clementissimam M. V. voluntatem et sententiam. Atque ita etiam seci, litteris d. demussissime perscriptis. Interim eo processerant tractatus, ut de duobus praecipuis capitibus, quae plurimum difficultatis et controuersiae nemini non videbantur habitura, inter utramque partem conueniret. Alterum erat, ut Poloni iuri suo tu Liuoniam prorsus renunciarent alterum, ut Sue- cicurlandiae Ducem pristinae libertati ac dignitati restituerent, omnes-oue eius res mobiles ac litteras, quae haberi adhuc possent, redderent. Die Marti Reserendarius Regni demandatum sibi esse retulit,'' ingenue mihi sateretur, felici tractatuum successu iam dimillima quaeque expedita, nec dubiam spem esse, etiam reliqua omnia ante
Ferias Paschales compositum iri. Regem Poloniae optasse quidem vehementer, ut liceret mihi tractatibus interesse; sed Suecis, omni ratione modoque contra nitentibus, cedere necesse habuisse, ni extremo periculo Regna sua exponere voluisse Reges ego periniucundum M. V. suturum intellectu, vana atque inania illa, quae Rex Poloniae Regnique Proceres, de communi pace, meaque ad tractatus admissione, toties tamque certo promisissent. Posse utique Polonos multis videri ingratos, qui tot ac tantis beneficiis, a R. V. . acceptis, quibus adiuti velut spiritum recepissent, nunc ita uterentur, ut cum Suecis de pace
tractarent. Ex qua si quid in Poloniam commodi redundaret, videri posse illos priuatae utilitatis studio abreptos, quae in commune prodessent, negligere nunc caussiun esse nullam, cur Poloni, suis et Foe
meminit, Reginam refert tum mandasse uem faciebant, tu gratiam Daniae exis Legatis Polonis, ut differendae ratihabi Iequutionem Pacis in duos menses suspe tioni certum tempus nimirum bimestre, dendam. Sed Pasbergius eo non eonteneonstituerent. De aluo et v v FENDOR tus, suspensonem sine modo ad perfe- viva Rer. Brandeb. Lib. VIlI. S. 67. qua in Dasia pacem seri cupiebat. Nam
528쪽
deratorum rebus ex voto fluentibus, Neem pangerent hostibus promtuam, deque iure suo non tantum in uniuersiam Sueciam, sed et in Liauoniam quae ad Poloniae Regnum pertineret, concederent. Cognosci ex omnibus, quae e Germania, Belgio atque Anglia adferrentur, litteris, mirum id et sine exemplo videri unicuique, victo a victore si tisfieri. Ceterum arbitrari me, id ipsis nondum esse tam firmiter con. stitutum, quin mutari et posset et deberet, siquidem non modo utilit tem suam, id quod aliquoties iam demonstriunm, verum etiam e immationem, cuius inprimis conseruandae gens quaeque cupida esse deberet ae iteret, in eo agi reputarent. Hoc responi accepto, in Aulam sese contulit Dn Morstinius. Die Mart. Ante meridiem Commissarii Poloni Secretatium Legationis ad me miserunt, rogatum, ut tempore pomeridiano ad colloquium cum ipsis serendum de rebus, ad R. V. . commoda spectantibus, venirem. Veni ad illud in aedes, in quibus paciferae consuli tiones habentur Magnus Cancellarius, tacentibus reliquis orationemoris, repetebat sere eadem, quae pridie Dii Morstinius dixerat: nimirum Regem Poloniae iniunxisse Commissariis, ut mihi significarent, quo in loco iam res essent polis pina tractatus, quandocumque liberet, concludere sublata e medio esse grauissima impedimenti; sed velle ipsum, priusquam ad finem omnia perducerentur, ex me cognoscere, num qua in re R. V. M prodesse posset. Ibi ego Multo, aiebam, gratissimurn fore R. V. M. quod ipsius aliqua ratio adhuc a Serenissimo Rege Poloniae haberetur. Quod autem scire vellent, qua in re M. Trebus consuli posset id mihi videri nullo alio modo fieri posse melius aut rectius, quam si Poloniae Rex non nisi ad uniuersalem et securam
pacem, Omnibus Foederatis exoptatam, contenderet. Tum vero illi sancte adfirmare, Sereni Regem Poloniae, Dominum suum, ia
Nam alias atthabitionem intra duos conuenisse Parabernium, ex litteris ad menses non posseseri, ae Sueco facile es Regem tum scriptis patet. Hoc autem se, duos meses ellusero. Ae quum me die V Martii, Danica caussa inter Pol retur negabat Hi mandatum talia vicis nos Foederatosque disceptata et prout sim promittere. Iuculenter exponit PASTORI Us ad Sed enim eum iam superiore die . d.
529쪽
hil habuisse tali pace optatius sed enim Suecos eo perduci nulla rati
ne potuisse. Praeter danma illata ab Colacis et Moscis late victoribus diuturno cum Suecis bello vires Poloniae adeo esse fractas, ut, qualiseumque iam pax offerretur, ambabus manibus amplectenda esset. Quod autem Dani ab his tractatibus per Suecos exclusi suissent: e. gem Poloniae, amoris sui erga M. V. testificandi caussa ratitabitionem per duos tresue menses dilaturum esse, quorum spatio M. V. Suectis tractatus persequi posset aut, si ne id quidem sufficeret, eo vIque so rasse, donec inmania pax coisset Mimuero ibi contra dandam esse fidem, si pax in Dania prius coaluisset, eam a R. . . nisi traetatibus etiam in Prinia expeditis, minime ratam habitum iri. Haec et testa, quae ab ipsis proserebantur, eo unice tendebant, ut exploratis mandatis, haberent, quod aut carperent, aut secessioni inter ipsos iam constitutae praetexerenti Ego igitur ad id, quod Sumeos dixerant in meam admissionem contentire nolle, hoc inprimis reis posui Pessime agere ipsos, quod rem eo delabi paterentur, ut ab hostium consensu vel dissensu penderent; nec me dubitare, quin Sueci, si serio rem agi animaduerterent, aut ad consensum adigerentur, aut, quod vix essent ausuri, omnem generalis pacis spem praescinderenti iod ad ratitabitionem, per duos tresue menses differendam, eam instar beneficii non posse haberi a R. V. M. quippe quae satis nosset, ratifieari nihil in Polonia posse, nisi Comitiis Regni conuocatis, ad quae indicenda et cogenda trimestri ad minimum spatio opus oret prae iterea autem eiusmodi definitionem temporis plus obsuturam esse R. V. M. quam profuturam. Facile enim intelligere uecos, M. v. nisi onus belli in se omne recidi vellet, intra istud tempus pacem esse qualemcumque ineundam. Ac ne si tamdiu quidem vellent ratih bitionem differre, donec in Dania tractatus essent compositi, id ullo
con . Aa To IV loe comm. Theotisca versone adscripsique ad pa- p. 34 sq. et quae n. ex Monymi Au aTORI Diarium, p. 43. n. Iuuatctoris Diario Polono adieci autem Danica verba subiicere, quae se habent V havre resolveret a Ieparere. In hane sententiam, aliis quidem is der ra wisi Iedi de gibre, det fama verbis, hune locum ipse olim transtuli e re Eueri mons ibat Danmaria geram dede
530쪽
modo R. V. M. proficuum esse posse. Etesiim mutuam Confoeder torum opem conlittere in eo inprimis, ut ad conari em hostem compescendum vim atque arma conlbciarent. Quapropter illam eorum promissionem, meo quidem iudicio, haud magni esse faciendam: quippe positis ab altero sociorum armis, alterius non multum intem esse, serius an ocius rata pax haberetur. Interea ad R. V. M. istas me propositiones perscripturum, voluntatemque ipsus exploraturum esse. Colloquii finis initio plane similis suit Nam discedenti mihi non ob scure significabant, nulla non in re iusseruituros sese commodis R. V. M. sed bellum diutius proserre, aut pacem differre, id unum sibi haud licere. Tractatus iam ad liquidum erant perducti. Supererat unum, neque graue illud, neque ad expediendum difficile nimirum ex Poloniae ceta in Regnum Sueciae iure, titulum tamen, quem hucusque tenuerat, relertiatum sibi cupiebat: Sueci autem, ii si nun reia
rata certa pecuniae summa eumdem denegabanti Caesarei et Bran-deburgici, qui nondum desponderant animum, Polonis non dissimulabant, pacis negotium satis improvide festinari. Id quod Polonos
adeo non ad meliora consita permovit, ut potius rem maiore animi contentione urgerent, atque ipsi per n. de Lumbres occasionem Suecis praeberent postulandi, ne quid hic rerum, ad aiestatem Vestram spectantium , ageretur. nus de Lubia, Caesareus Legatus, non praetermisit Magno Cancellario commonstrare periculum, in
quo Dania verseretur, per particulares tractitus a suis Foederatis deserta. Cui responsum: Nobis quidem plane constitutum est a Danisse discedere vobis, quod libet, liceti Nam ut Dania in supremum sedit crimen adducatur id quidem ad Batavos et Gedanenses parum M pertinet. Certe malum istud, quia via est longa, serius ad noste is ueniet ' Quod quidem uti temere, ita sane quam praecipitanter dictum
dede ganae adi alters5Vt md offare, Manenses paullo aliter memorat in
unde de a 4 4ommeia Boιιae e et epistola d. an ad Daniae Regem de Bym autEi ta mercaeli Maia scripta cuius exemplum nuper demum de re laum forea dei an naae s. ad me missum est. Quippe ait: Etiamsi Eme enim uer responsum Magni cancel Danda in Suecorum potestatem ditionem larii Parsbergius ipse, quoad Batavos et que redigeretur, solos tamen Batavos,