장음표시 사용
531쪽
314 ἔARIUM DANI cu Mestum a tanto viro. Neque nuncius de morte Regis Suecorum inopinus, qui magnanoctatibus aut mutationem, aut certe moram, no
dum composita re ninis serma, videbatur adlaturus esse, tale quidpiam adtulit. Regina enim Poloniae Gallos pacis sponsores ore dictabat ideo sat prospectum Polonis, quale demum cumque in Suecia
Dies Mart. Sueci Commistarii permn de Lumbres Libellum
Memorialem exhibuerunt, quo postulabant, ut euacuatis duabus vinubus munitis, Elbinga et Mariaeburgo, sibi quadringenta millia nor num,dmerarentur ' Quod quum Poloni umquam se facturos negarent, alius Libellus a Suecis traditus, quo multa eorum, quae illis ante adnuerant, iam renuebant nempe titulum Regis Poloniae Sumicum, quoad viueret item quatuor in Livonia praefecturas, quae Polonici iuris huc usque fuerant, et cuius eas inposterum Sueci suturas polliciti fuerant. Porro Sueci negabant, Elbingam se Electori tradituros:. de quo ipso antea iam inter utramque partem conuenera ' Quibus Suecorum consiliis perturbati Poloni, rupto prorsus conuentu, si Gedanum redierunt. ' Id quia non ingratum mihi sore intelligebant, Ducis Curiandia Cancellarius e vestigio me hac de re certiorem secit, securumque esse iussit nimirum ruptos esse tractatus, et liquido nunc adparere, Suecos neque serio, neque ingenue rem egisse.
Sequenti die P 2 habitum est a Polonis et Foederatis coli quium, ' in quo illi horum opem sollicitabant, si sone bellum redintegrandum esset. Adnuerunt precibus Foederati, seque consociatis armis non prius belli finem facturos polliciti iunt, quam certa atque honesta pax conderetur. Per totum biduum nulla quidem spes restaurandorum tractatuum adsulgebat sed Polonorum mobilitate et ardemti utrimque pacis studio hi motus lacile compositi. Die
532쪽
Diem n de Lunabres Commissarios Polonos eo perduxit,
ut oliuam redirent, tractatusique repararent, maiore etiam, quam a
te, studio, propterea quod Mormnius iunior per id tempus ex Hasaia scripserat, R. . . ibi cum Suecis diligenter agere, spemque esse repentinae pacis, quippe quam Angli et Batavi validissime adiuuarenti
Post reditum Polonorum Olivam, sopitamque a m de Lumbres conistrouersiam, tanta animis incessit concludendae pacis cupido, utar uissima capita intra quatriduum expedirentur: scilicet ut Dux Curis laudiae, quatuordecim diebus post finitos et subscriptos tractatus, in pristinum statum ac libertatem restitueretur; ut tota Livonia Suecis traderetur, omnique in eam iure Polonia cederet; ut Mariaeburgum et tum Prussiae ciuitates, et Bauticum in Curiandia, statim euacuarentur; ut Sueci Ubingam quatuordecim, post ratificationem, dies retinerent ut liberum religionis exercitium incolis Livoniae in aediabus litis concederetur, peregrinis negaretur. Sed Pomeraniae ciuiatates atque arces Foederati negarunt, antequam pax inter Regiam Diestatem Vestram et Regnum Sueciae consecta esset, restitutum iri nee Sueci valde repugnarun Quum igitur Poloni iam omnia composita esse non modo arbitrarentur, sed etiam prae se ferrent , aegre ab iis
obtinere potui, ut in aequalem guarantiae communionem R. . . admitteretur. In caussa erant crebraein Μominii ex Hainia litterae,
quibus reserebat, Batauos cum Mecis inducia secisse, ut R. V. Meo citius ad acceptandas propositas pacis leges adducerenti Itaque Regina modis omnibus insistebat, finiendos esse tractatus neque enim dubitationem superesse, quin primo quoque tempore nuncius de pace illic sancita adserretur. Et dictitabatur sere in dies, de praecipuis rebus inter R. . . atque Suecos iam conuenisse. Quapropter Sueci nonnihil cunctabantur, ut, quales Poloni se aeceptis his nunciis. praestituri essent, luculentius cognoscerent. Reginae autem istius, modi rumores grati acceptique erant, ut qui mihi omnem caussam et
533쪽
occasionem adimerent postulandi, ut ad tractatus illos admittereri usippe inconueniens esse, super una eademque pace duobus in
Die Q. Apr. Vtramque Regiam Maiestatem adii, litterasque
R. . . die a Mart. scriptas, exhibui. Dixi inter alia, . . . etsi comperisset iniri cum Suecis separatos tractatus, nulla habita rerum anicarum ratione, minime tamen dubitare, qui in ea conuentione suae suorumque Regnorum, Prouinciarum, Principatuum et Comitatuum securitati aeque ac Confoederatorum prospiciatur. Rogaui praeterea, ne Serenissimus Rex Poloniae suam ratifla tionem, duabus enim in Polonia opus est, altera Regis, altera Reipublicae, prius exhiberet, quam et inmania coaluisse pacem conis staret. Negauit ille hoc fieri posse, propterea quod, ut a Suecis Mariaeburgum, Stuma et Baustum euacuarentur, ex compacto statim ratificatio tradenda esset. Inclusionem vero illam utique factum iri, et, quemadmodum speraret, ex R. . . sententia. Posthaec paucis diebus etiam reliqua leuioris momenti, inter Polonos et Suecos, transacta sunti Die Apr. Aditus ad utramque R. M. Poloniae concessus est Commissariis Suecicis, ut et Comiti Κωnigisarhio, ex castello istu-lomunda dimissis, postquam fidem dederat, non exiturum te Vrbe, donec Curiandiae Dux in suas prouincias esset restitutus.
γα Olivae de R. V. M inclusione agebatur.' Summop
re obnitebantur Sueci, superuacaneam eam esse dictitantes, quod, quaeipsiorum erat opinio, pax inmania iam esset consecta. Inclinabant et Poloni animos in eam sententiam, veriti, ne paci mora obiiceret Enimuero Caesarei, Brandeburgici et ego validissime rem prosequuti sumus, usquedum punctum illud Daniae, a me conscriptum ac R. . .
obsequios 4me rasmissum, Suecis ad subscriptionem oblatum esset.
Fuerant autem hoc die binae scri et ipse in Designatione omissae sunt. Ego ptae, ad Sereni T. Regem Poloniae aliae utrasque huic Uiario adieci sub Det F. Credentiales, quas vocant, aliae de di Super ea, inter Polonos Foedera- mittenuo eum venia Duo Deputato quae tosque iam actum esse die antecedent..
534쪽
Inter haec Regiae Maiestates Polonicae liuam, ut secris interessent, aduenerant compertoque moueri etiamnum aliquid ea super re distacultatis, Rex Foederatis, qui tum in colloquio mecum erant, misit nunciatum, prorsus sibi animo constitutum esse, ni hoc ipso die rem expedirent, seorsum cum Sureis pacta sancire; ipsios deinde nouos cum iis tractatus. posse occipere. Quapropter Regem protinus adii, nec sine magno labores aderat enim Regina, rem eo tandemie duxi, ut Poloni pariter ac Foederati declararent Suecis, pacem se nutilo pacto confecturos, antequam ista R. M. V. inclusio rite sacta esset. Disputatum super ea re totum diem sique ad noctem, et varii moditum a nobis, tum a Suecis propositi, donec huic punHis ita, ut in Formula Pacis habetur,' Sueci subscriberenti Quod quidem solum tum nobis datum, nec quidquam amplius.
Die ad Circa vesperam pactiones ab omnibus conclusae,
atque subscriptae sunt. Die V, Extraneis Ministris saeuitas abeundi concessa est; multi quidem a Rege, quum ei M. V. nomine pacis reditum gratulatus essem, iniunctum, ut suis verbis R. . . significarem haec: Extrema necessitate et imminenti periculo hanc se pacem pangere coactum; sperare tamen eamdem sibi a M. V. beneuolentiam atque amicitiam, quam Ipsa huc usque praestitisset, etiam inposterum conseruatum iri Regina his addidit R. V. M. caussa tractatus pacis fuisse per duorum mentium spatium procrastinatos nunc urgente necessitate demum expeditos; toto quinquennio nullum se, ubi degeret, locunt tutum habuisse;
ingrauescentem aetatem poscere iam tot aerumnarum finem, et inconcussae quietis fructum. Post illa, summo honore et gratia ab Regiis Maiestatibus cumulatus, dimissus sum. Eodem die malist. n. Pax publicata: llemnes Deo per templa omnia gratiae actae: tormenta denique bellica inter publicas hilaritates explosa. Etiam Aula
satis constat ex iis, quae As Ton Ius quente Cons. AsTORI Us et DIA pag. 77 sqq. luculenter disseruit Cons. RIVM SURCI CVM ad h. d.
dem disceptata est cum Sueeis, die se Vid. Ins TR P Ac Art. XXX L
535쪽
Regia tota eodem die statim relicto Gedano, iter Varia uiam inisgressa est. Die Linii s n. xtranei Legati et Adnunistri omnes abi runt Solus ego, ut obsequerer clementissimo R. V. M mandato, remata, donec Mariaeburgum et reliqua Prussiae oppida evacuata essent quod post quatuor demum septimanas factum, natis ob non numerata per longum tempus stipendia inter milites gregarios eorumque praesectos turbis. Dieio Iuni Gedano ducem, conscensa bellica navi Bataua. Die M. et L mens veni Halaiam, ubi pax iam tum consecta
536쪽
ADesignatio et orati Publicorum
quae Diario Pacificationis liuensis adiunxit Christoph. a berg, Regis Daniae Legatus.
Hanc desgnationem Actoriam e Regio Tabulario Halaiensi, meis
cum benignissime communicatam, nolui hoc loco praetem mittere, ne talium curiolbs vlla re iucunda privarem. Sed Actorum illorum pleraque dudum edita ab aliis suisse, iam indicaui in Recensione Actorum editorum Pacis Olivensis, inter obseruationes adiectis operis huius T. I. p. 33 sqq. Nonnulla ipse protuli, inter Acta Publica, ut Memoriale s. Propositionem Agati Danici p. 35 - 38.
Procuratorium Reg. Danicum de . I Ian. I o. p. 8O. Mandatum Regis Daniae, Legato Cyliu datum d a Ian. e. a. P. Si sq. itemque Memoriale
Abligati Danici, de . Mart. a. e. p. 88 4 Alia quae nosse iuuet, hic dabo. Oratio prima Deputati Danici, habita ad S. R. M. Poloniae. Harangue alte a Samajeste a Reine de Pologne. Litterae Credentiales S. R. M. Daniae, ad Regem Poloniae, dera. Iulii 659. Saluus Conductus Regis Daniae, pro Commissariis Suecicis, est
Litterae Regis Daniae, ad Regem Poloniae, de pace generali procuranda, de d. 4 Nouembr. I 639. Litterae eiusdem ad eumdem, de victoria Flonica, de . et Nouembr. 6 9. Copie decla Letire de S. E. te Cardinat arari a ML PElecteu de Brandebo g. de Thoulousede 3 du Decembre I 6Iri. Pleni. Djsjtia ' Corale
537쪽
Litterae Regis Daniae, ad Regem Poloniae, de d. 26 Febr. 166o. Litterae Credentiales Regis Daniae, Legato suo Pars in datae ad Regem Poloniae, deae a Mart. I66o. Saluus Conductus Polonicus pro Commissariis sumicis, de stris octobr. I 9. Propositio Legationis Polonicae. Propositio Legationis Caesareae, deae I9 Ianuar. 66o. Propositio Legationis Elea Brandela de d. eod. Propositio Legationis Suecicae, Commiuariis Polonicis exhibita, Propositio eiusdem Legationis, Caesiareis facta. Eiusdem Propositio, Brandeburgicis data. Responsium Commissariorum Polonicorum ad Propositionem Su
Respbnsum Brandeb ad Suecorum Propositionem. Relponsium Legat. Suecie ad Postulata Polonorum. Responsum Legat. Suecie ad Propositiones et Postulata Legationis
Responsum Legat. Suecie ad Postulata Brandeb. Plenipotentia Commissariorii Suecicorum. Declaratio Legationis Suecicae d. d. 3 Ianuar. 66o. Declaratio Legat. Suecieae, de negotio Danico. Responsum Polonicorum ad Suecorum, de negotio anico D
Conditiones, sine quibus non ex parte Suecorum. Propositio Ablegati Danici. Memoriale eiusae Danici Ablegati. Memoriale Deputati Belgici Dia Honarae Responsum Polonicorum ad emoriale Honardi. Postulatum quoddam Commissariorum Brandeb. Declaratio Legationis Suecicae noua de negotio anico, d. d.
538쪽
Declaratio ultima Sureorum de Acceleranda pace, eum Postulatisco portinentibus.,nsum Polonorum ad Declarationem Suecicam.
i, quibus Liuoniam sibi vindicant. Hermarini, Dorpatensium Episcopi, An Iaag. Copia Inuestiturae Alberti, Livonum Episcopi, An Iaa6.
habita. Serenisn me ac Potentim me Rex, Instruebis mandato Serenissimi Regis Domini mei Clementissimi, nutilum non adhibui studium, ut gratioso apud S. R. M. V. impetu to accessa, fidi inistri periunctus officio, sine ulla procrastinatione, ea quae mihi a S. R. Mino meo Clementissimo sunt commissa, in sinum S. R. M. V. deponerem. Atque ne in ipso limine se nnonis mei aberrasse videar, Serenissi Regis,mni mei Clementissimi, nomine Suae Maiestatis, erga S. R. M. V. immutabilem ac indefessiim propensi animi memoro assectum qui non nisi fortunatimina quaeque S R. . . simul ac regimen diuturnum, dominium felix, omnemque Caeli benignitatem animitus cupit, quo superatis omnibus inimicis suis, tandem procellis bellorum sedatis, dulcem Regnis suis S R. M. V. pacem inistroducat, eaque gloriose, summo cum Regni et subditorum emoli mento , iuxta vota desideriaque sua fruatur. Utque Serenes Regi, Donaino meo Clemeutissimo, magni semper fuit S. R. . . cum Sua Maiestate armorum et animorum coniunctio confoederatioque, quam moderna temporis constitutio Regnorumque opportuna siluatio, serreis quasi concatenauit vinculis ita porro Ser. Rex, Dnus meus Ct mentissimus, omnibus in id incumbet viribus, ut valeat eamdem
539쪽
magis magisque ampliare amicitiam, praeuiaque occasione quavis e claraturum se spondet, quantum apud ipsum sit valoris, quantiquo
pretii haec tam cara, fidelis et sincerari. R. M. v. cum Sm Sua Maiaiestate bonis auspiciis inita confoederatio. Nec dubitat S. R. . Daniae, nus meus Clementissimus, . R. M. V. recenti adhuc tenere memoria Zelum summamque in adgrediendo hoste, contra quem a Manistris S R. . . sellicitatus est, proin-ptitudinem, adeo, ut eumdem adigeret limites Regni relinquere, ideoque summis expositum fuisse periculis, iisque triennio sere toto inu lutum qui modo hostis ita saeuit in visceribus Regnimni mei Clementissimi, ut non solum obuia in potestatem suam rapere, sed etiam ipsius Aulae Regiae sedem ac penetralia impetere non expauescereti Persiuasum porro fit S. R. M. v. indefessum eumdemque sincerum Regis, Dies mei, pro S. R. . . conatum et studium, huic unice semper intentum suisse fini v S. R. . . misere adflietum populum iuuaret, eumque e manu crudelis oppretaris liberare Neque aliud cupit ea- propter a S. R. M. V. dari redhostimentum, quam ut S. R. M. V. disponente sic iusto iudicio Dei, ad felicem successum armorum S. R. M. V vergente eo omnia studia sua et conamina dirigat, quo hostis com munis, tam in Livonia quae in Prussi sita circumferens arma , eo angustetur, in victoriisque sibi non nisi caelitus datis incunctanter pergere S. R. . . non negligat, ad liberandum torturae Cruciatuique duri hostis populum gemebundum eiusque graui iugo subtrahendum. Quippe res ipsa loquitur, competere S. R. M. V. ceterisque Foederatis, quin et idem ipsa rerum praesentium efflagitat coniunctura ac facies, concordem unanimemque communis hostis adortionem eiusque si pra modum elati supercilii depressionem, quippe cuius non alia mens, quain ut dulcem quietem et amicabilem pacem Christianitatis rumpe ret, malignisque artibus et insatiabili ambitione ad Monarchia nitiuersalem et summum adspiret dominium, quod non nisi totali Regum Principumque vicinorum sibi conciliare vult ruina et interitu. Non opus est multis verbisci ipsa S R. . V. una cum S. R. M. Daniae, Duo meo Clementissimo, luce meridiana clarius animaduertunt, quo tendant subdola perniciosaque Sueciae Regis consilia pariter ac moli-nuua ex inexplebili et illegitima regnandi cupiditate promanantia. Diqilige by Corale
540쪽
Quibus malis non aliud essicacius antidotum, quam firma, fida,
constans foedere colligatorum unio, communeque uniuersali inimico revistendi conamen quod cum ceteris omnibus Con ederatis iure merito calcar addere debeat, tum praecipue S. R. M. V. incitamentum esse potest ad firmiorem constantioremque cum Serensi Rege, Donaino meo Clementissimo, in reprimendis hostis conatibus animum.
Nam ut sileam par aequaleque M. V. exinde pullulare emolumentum is hostis est, qui ΜΜ. V. adgressus est, nec selum adgressus, sed impudenter absque ulla sibi praebita caussa Regnis et dominiis priuare ausius, a totam Celi Sereni Vestr. Domum, et Regiam Familiam, penitus exstirpare molitus est. Is hostis est, inquam, ex cuius annihilatione exoptatus ad S. R. Μ. v. uniueriam rue immo Christianitatem fructus redundat honorabilis utpote et tranquilla securitas, dulcis ac omnibus expetita pax , et exoptiit denuo rerum facies,
quae intimis suspiriis ac gemitibus pressi bello, cladibus et calamitate subdit anxie noctu dieque anhelant, quamque beneficio liminis, Maiestatumque Vestrarum auipiciis et ductu adquisitam gratis labiorum victimis excipere paranti Ex indiciis equidem nonnullis liquet, Regem Sueciae ad
tractatus particulares non minus cum R. v. M. quam cum Serenicsimo Rege, Domino meo Clementissimo, inesinare non alio certe anum O, quam ut vires Conisederatorum ab inuicem diuulsas commi
nuat, quoIque iunctim non valet, seorsum singulos adgrediatur, e .que facilius opprimat Testantur gesta ipsius nupera, qua fide, qua sn- Meritate agat, et paciscatur Docent, quae fides sit promissis eius p ctiique danda. A iactis huius mundi sundamentis, in hunc usque diem , in nullis historiarum monumentis perfidiae consimilis exemplum, quam non ita pridem Rex Sueciae Serenissimo Regi Daniae, Diau meo Clementissimo, praestitit. Horrescet posteritas, et detest bitur hoc mali ominis exempliun nulla umquam obliuione oblitterandum exstitisse videlicet eluimodi Regem, qui accepta iusta latisfacti ne supraque hominum fidein propriamque opinionem umore, it
. que cum hoste reconciliato perpetua aeternaque pace, liaud multo post contra fidem datam . violato Naturae et Germum Iure posthabita otiani aequitate, voluntatem ambitione adflatam pro iusto reputans.