장음표시 사용
541쪽
suinario ausu ipsa consanguinei Regis Aulaeque Regiae, cui tam si
cte pacem perpetuam fore nuper iurauerat, sacraria demoliri, Regiam Maiestatem solio auito deturbare, dominioque ipsius iniustis armis . bi vindicare pernix adlaborat. Sed haec omnia superflua, nec huius serie loci, quum citra dubium S. R. . . adprime clara manifestaque esse sciam id sibi vero Serenita Rex Dnus meus Clementi mus, de S. R. M. V. pollicetur, S. R. . hisce et talibus maturo R gioque iudicio trutinatis, nullo pacto nullaque ratione consensiuram in particulares cum hoste eiusnodi tractatus, quin potius in id sedulo adlaboraturam, quo pax generalis et minime poenitenda cum omnibus Confoederatis debito modo stabiliatur, cuius usufructu uniuersi sine metu in posterum gaudeant Particulares etenim illae nullis Colligatorum sui ac bono, omnibus detrimento existent: et quemadmodum S. R. M. V. pacem momentaneam minimeque durabilem, Conlata ratis praeiudicium et irreparabile damnum, ita hosti infido et communi, qui iam sere ad incitas redactus ab aperta vi ad fallaces artes potissimum conuertit, refocillationem viriumque disswatagum recoli erationem redintegrationemque creabunt, ut ruptis denuo fidei repagulis, violatoque iure, prout contra S. R. M. Daniae,inum meum Clementissimum se gessit, nouis ac recentibus incursionibus Regnum terrasque S R. Μ. R. plurimum adterat, earumque turbare quietem satis agat. Nullum itaque conducibilius remedium, quam ut S. R. M. V. vim vi repellat, armisque, Cae o adnuente, tentet sua non incassum
defendere territoria, donec ad generales pacis tractatus saluo pede deuenire demum liceat, alique modo cum hoste tam truculento, qui turpe bellum pulcrae anteponit paci, cuiusque vita et summae delitiae inquies turbarum in Christianitate concitatio, procedere, ut ad sanioraeonsilia amplectenda, quamuis inuitus se recipiat. Eo animo esse S. R. Maiestatem Vestram Serenissimus Rex, Dominus meus Clememtissimus, scit, credit et persuasus est quapropter etiam mihi Abie gato Suo id in mandatis dedit, ut S. R. . . ea, qua decet, obser uantia summam huius rei exponam necessitatem. sed Dissilias by Orale
542쪽
Sed ne prolixa nimis impolitaque hac oratione mea S. R. M. V. aures obtundam, hic subsisto, dataque in posterum occasione, quoties gratiosio S. R. . V. gaudere mihi contingat adspectu et colloquio, plura aperire, prout res tulerit, non intermittam. Quibus, ut S. R. M. V. eo firmiorem fidem adlubeat Litteras haste Credentiales mihi a Serenissi Rege,ino meo Clementissimo, traditas offero et exhibeo, quae S. R. M. V. de proposito et particularibus Serenissimi Regis Domini mei Clementissimi, intentionibus exactius multo et adcuratius informare poterum
de Son Emine ne I Cardina Mazar in
duci de Septembre, et aurois bie fouiaue, que quan VO-tre Altesse me dii, que pinvasio de la Pomeranteis et pomi contrer Instrument de Palx Elle eis vovi adjouster, comment cetae pr position se dest entendre, et par queste rasibistulement apparente ellepeut se Pineniri a Pomerante ceste cede a la Suedetour a satisfactionia te Traitte: de Munster. Votre Altes ei'aias sculementrenonce solennellement au droiis qu'ello favolt, mais par la mesime Nicen a receumne recompence quivalento et a b entiere satisfaction. Cetastat est ajourdhuy publiquement envah pariae armees. Les Generaux, qui les commandent, escrivent ouiles our auxis-ficiers de places, quides dessendent, et aux habitans, que c'est potiren remetire la possession a V. A. leur,ra et ancien Maistre. η se
droit que te Ronmon inistre et to des Princes dea Empire, quid sirent et om interest a son repos et la conservation decla palx, se fasci-Vv 3 nassent
544쪽
quem Comes a Schlippen bae Magno Regni o Io
niae Cancellario, per Monachum, ecreto tra
dendum eurauit. Quamquam Tractatus cum Polonia tam lento hactenus incesserit gradu, ut S. R. M Sueciae Legati, mandati Regii vigore la rum paciferam his terris velociore adpulsu non adtulerint dubium non est, quin toti orbi innotuerit, quibus nostrum detrimentum pacis hostes artibus et suam requiem in alienis contenticinibus quaere tes, in hunc usque diem, paci tot votis expetitae et toti Christianitati salutiferae moram pestiseram intulerint, quum omnium simul excedat rationem, quibus nimirum technis ipsam quoque Aulam et Cancellariam Polonicam in extradendis Saluis Conduetibus detinere potuerint, ut non obstantibus tot Regis et Reginae curis ac vigiliis, tot generosis et incorruptis iudiciis patriis, tot incolarum suspiriis, et tanta Mediatoris indefessa industria, res nullo successu hactenus tractatae sint, quod et ipse Dia Mediator pro sua discretione omne temporis naufragium non nisi per fati cuiusdam interuentum excusare velit quam tamen satalitatem in Germanicae Pacis violatione existentem, tamquam fatalis r medii opem, pro Poloniae restauratione Austriacis et Brandeburgicis imperaturam credimus. Quis umquam ausus suis bene sperare de negotio tamdiu iacente, tam remissi progressus, tam languidae cunctationis, praesertim illis temporibus, quibus Austriaci primo intuitum, uini citiusdam auxilii imaginem populo ostendentes, et copiis simul auxiliariis Poloniae vires adaequantes, omnium tamen animos laeta sincerae opis sipe et fide sibi devinxerant iam vero ubi omnium captu et oculis retectum sit, quod ambitio Austriaca Poloniae salutemiqnnisi obtentui sumens, e re commodoque sit Gnseat, obducta mutuae conseruationis et diffidentiae erga Suecos specie bello pacis instratis
negotium in longiorem trahere et extendere moram nemo rerum
gnarus credere potest, quod Polonia ancipites belli euentus exspectans.
545쪽
mergi debeat, sit fossura Quamobrem S. R. M. Sueciae Poloniam hactenus non . minus sub oederatorum rapaci et vulpino auxilio, quam apertorum hostium oppugnationibus languescentem videns, nihil magis, quam Poloniae imbecillitatem et dissensiones timuit, quae alienis machinationibus sortiorem motum addentes, Poloniam Daude et praetextu laederis, sub unperium Austriacum vehementi armorum seruore et lenta Regni tabe redigere potuissent. Nonne Romani sub foederis nomine populis dominabantur Nonne vicini potentis auxilium, defensio, et protectio nomina semper fuere, quibus religi ne praesertim non adueriante, facile ad seruitium transitur Postquam
vero S. R. M. Sueciae, Austria novo, diuturno et Europae aemulati ni exposito bello amplicita, et rebus Cosacorum tunc ex parte compositis, Moscique re tota vacillante Poloniam propriis viribus nixam, 'suorumque consiliorum et aenonum alienum arbitrium non magis tolerantem oblemans, omnem spem pacis in gentis numquam ad seruiendum natae, et tot generosorum per auitam gloriam et Maiorum exenipla contra Austriacum dominatum excitatorum sortitudine coli cans, suos ad pacem sinceram, perpetuam et mutuo saluberrimam, seque inuicem saluantem , componendam Legatos natat, quam ut omnis incorrupta ratio Poloniae suadeat, sequentia monstrant et det gunt ' Polonia hactenus tot armorum fluctibus agitata, et tam vario
belli Marte fracta et mutilata, gladii ictum declinans, venenum bibit, et ab hoste reconciliando ad auxilia pernietiosissima refugit, ut vere hie dici possit Hannibal hostis, ciuis Antonius quid ille secit hostiliter, quod hic aut non secit, aut non faciat, aut non moliatur ac cogitet λNonne enim Polonia, icto foedere auxiliario cum Austria, et concessissimul Brandeburgico desideratis ab ips conditionibus, serpentem iam in sinu fouet, et colica continua in Regni visceribus laborat Deo is
ste S. R. M. Sueciae numquam bello internecim contra Poloniam agere.decreuerat, sed paeis securae et perpetuae caussa ama inferre. Anno 1633. in Suecia bellum contra Moscum per maiora et prudentiorum vota iam decretum erat quum vero Electo Brandeb armo.
rum suorum coniunctionem ad bellum contra Polonos hscipiendum non nisi certa et lucros victoriae spe instanter offerret, eorum consilio,
546쪽
silia, qui bellum Polonicum iam ante suadebant, adsumto ex Bram deburgicis adsistentiae pondere praeuariere et quidquid bellum vigoris, insciae et conatus adsumsit, eius culpa in vacillantem patriam et infidos Vasallos, toto annuente orbe, transibat, quamuis et necessario i inpendenti Regno lato aliquid tribuendum sit. Nihil enim sub sole clarius produci poterit, quam quod longe ante inchoatum bellum Vasallus Brandeburgicus Serenissimo Regi Sueciae consilia de oppugnanda viribus coniunctis Polonia exposuerit, et totius Regni dilacerationem, spiritu, ut ita loquar, Guvermitatis ambitioso correis plus impellente simul odio, partim in Comitiis erga superbam ac serocem gentem Polonam, ut latui solebat, hausto, partim a natura
sibi inlito, sit machinatus. Quarum artium prima specimina Tractitus Sedini cum Suecis, ante impugnatam Poloniam initi, non sine huius stupore ob Poloniae turpitudinem ediderant, ita ut Serenisliinmus quoque ex Sueciae fidem Brandebugicam statim agnoscens,
nihil umquam in illa deponere potuerit; sed pactorum conclusionem, animo suspicanti, de die in diem distulerit Elector contra se ambirtionemque et vastas spes suas frustrari iudicans, modo Caesarem, modo Batavos in belli communionem, non sine magno Poloniae praeiudiacio, et dissidentiae inter Regem Sueciae augmento, et illum clam trahere conabatur, donec extra omnium ubique fidem te cernens, et imminens periculum declinans, quascumque conditiones a Rege Sueciae accepi Quanto etiam cum temporis et rei summae dispendio Austriaci, se suppetiis admiscere nolentes, otiosos se diu Poloniae calamia talis spectatores praebuerunt, nec ante homum regressum pressis, i crandi potius quam iuuandi animo, adsuerunt Sciunt omnes, qui nciis mina in Republica natorum merentur, quod Austria dudum oblemaiauerit potentiam suam odio et inuidia vicinorum semper exceptam, et summum dominium nunc esse, hi Monarchiae suae velut bis itium usque ad Poloniae subiugationem confinit, nec aliud Caesiari consultum fuit, quam ex alienis adflictionibus compendia sua trahendo, et Regno languescenti auxilia eunctanter serendo, rerum tandem omnium potiri. Sic enim Romani Qciis defendendis in id fastigium, in quo tum erant, se conscendae gloriabantur. Mirum sane et auditu deplorabile est, quomodo Austriaci auxiliares per terras et prouincias T. II xx debacis
547쪽
debacchati sint amicis plerumque quam hostibus grauiores, praeda raptoque viventes, Poloniam non nisi hibernis et militiare suae supplemento et alimento conseruarint, donec rebus in Europa deleta inprimis Suecia, Austriacae dominationis fatali impedimento, ad palatum aliorum magis compositis, tota paullatim in seruitutem accersiri polIi Hine enim tot mendaces et pudendi rumores, modo de Suecis bello totaliter victis, modo hostili et a pace alieno animo redeuntibus sparsi inde tam artificiole Poloni inducti, ut iunctis viribus sormidabilem rebus suis Suecorum fortunam inmania euerterent, et pacem generalem, cuius diuturnitas Poloniam lenta tabe ad praefixam in tam deduceret, simul urgerent. Inde, inquam, inter Caesarem et Male sibi conscium Electorem Brandeburgicum arctiora foedera , et
mutuae pro tuenda salute communi conuentiones, et plura arcano,
quam publice pacta. Postquam vero, re insecta et turpiter gesta, ex Holatia reuersi, Polonos inani extorquendae pacis generalis spe di lius lactare, et infida denique ope mactare sibi ulterius non fidunt, dex-uam iam laeua, et summa imis submutantes, violata Poloniae tranquillitatis praetextu Germaniae pace, Cracottiam euacuant, et Pol nia quasi excedunt quam vero hac arte in continuandi hel si communionem allicere, et suae ambitionis ancillam constituere conantur. Et si hoc etiam in passu euentus consiliis respondere nollet, rebus suis non male se per mutuam negotiorum rationem cum Moscis et Cosii- eis prospexisse iudicant: cum quibus quod in omnem casum una cum Brandeburgico, circa Poloniae dilacerationem et Regni in praedam cessuri diuisionem, secretas sustentent et alant conuentiones, neminem prudentem et rerum expertum magis latet, testibus Gallis, inter artes Hispanas et Hispano- Austriacas facta primum partitione, On- sortes denique totius Regni et adquisitorum pos euaone deiicere.
Qtiam uis, pelle leonis deficiente, vulpinam simul induant, et consilia Maiorum, quae tamen profunda dissimulatione ob mundi inuidiam adhuc tegunt, de captando per electionem Regno inter res Poloniae adflictis agitanti Ceterum quis admissa in gentem celebrem iniuria, credere non erubesceret, Polonos ab auita prudentia et generositate, quae aliquando electionem ex Austriacis expressa lege cauere voluit, Ita degenerasse, ut nec de vIurpati in Hungariam et Bohemiam her ditarii
548쪽
' I A 53 Iditarii dominii exemplo et Maximiliani repulsa vindicta admoniti, i gum seruile ceruicibus imminens abolere nolint, ubi inprimis Regni Magnatibus et Nobilitati, qui in Reges constituendi et mitigandi, libertatem conseruandi, et leges extollendi potentia ct auctoritate pares in orbe non habent, ex prima dominandi regula Tarquinia minatur consilia. Sed vigeat Poloniae merito adiudicatum Symbolum: Pax et tranquilla Liberta, Seruitus malorum omnium postremum, non modo armis, sed etiam morte repellendum. Simile de Brandebu gico nobis sentiendum est sane, alludentibus Austriacis et quibusdam Regni Proceribus, Poloniae tandem, tempori tunc inseruientis et satis cedentis, plagas callide euitans, et poenas in praemia publicas inter
calamitates conuertens, lucrum grande tulit, et supremae in Prussiam iurisdictionis potestatem, simulac una cum Elbingae ciuitatis oppignoratione, in turbida aqua piscatus est. Et licet legitimus possesses rerum suarum dii pentator habeatur, supra omnem tamen generosae indolis vim perpetratum opus videtur, tanto Maiorum sanguine in deditionem redactae Prouinciae, et Principi et seudo ad R. M. Poloniae agnitionem coacto, inque verba Regis ac Reipub a centum et trigimia amplius annis iuranti, non nisi magno Poloniae dedecore et Si tuum tussiae iniuria et iustis querelis, summi regiminis ius adlcri
psisse. Unde nec alii fructus Polonis exspectindi, quam quod Elsetor, quem mala conscientia et meritorum nullitas extra omnem conia
fidentiam erga Poloniam locarunt, adepta omnia Superioritatis iura per exterorum foederum pactionem tuta sibi semper et salua praestare conabitur. Hinc suspectam habere Poloniae potentiam, timere se per fidere numquam, et perpetua vigilantia omnes illius actiones obseruare, praecipuum status sui munimentum iudicabit. Quorum axiomatum primitias iam libamus, quum Brandeburgicum magis in gisque cum Austriacis coire et initis pactis secretis, firmiori inter se amicitiae vinculo iungi videmus. Pomeraniam ex una parte iunctis viribus breui expugnare sperant ex altera Livoniae infestationem, si mul ac Principis Curiandiae, cuius opera commodior ipsis cum M sco correspondentiae ex bivio et infesto erga Sueciam et Poloniam ani mo ante triennium inceptae, ut sit sustentatio, restitutionem magis, quam Prussae oppugnationem , ne bello fim imponatur, enixe et
549쪽
eallide spirant occupata enim Pomerania et Uuonia, restituto Cur-landiae Principe, et firmatis inter Austriacum, Olcum et Brande. burgicum, Cosacos et alios minorum gentium duces, clandestinis commerciis, et Suecia hostium multitudine tandem obruta, quis Poloniam pernsciosissimis artibus circuitam, raptui et partitioni expolitam suecta deuorata, ultimo Polyphemi dolo reseruatam non iudicabit et dolebit, praesertim quum ibingae ciuitatis traditio omnium simul
admirationem incurrat Hanc enim Brandenburgico cedere ac concredere, idem esset, ac si Poloni leonem timentes, vulpi gallinas et lupo oves suas committere vellent. Ut vero Polonia status sui habutum, tamquam adipeculum aliqua saltem ex parte exigere possit, si quentia solummodo rerum momenta altior illius disquisitioni et nam Multi manifestam non minus, quam ego, notitiam habent, Brandeburgicum a die adsectati in Pruma summi imperii secum statim consultasse, quomodo firmata primum cum Domo Austriaca intimiore amicitia, Domum postea Radriuilianam et Curiandicam, hanc adfinitatis , illam religionis necessitudine sibi addictam, in factiosam et
clandestinam coniurationem, pro mutuae sortunae augmento traheret.
Posipicitu hic parum adtenteque Polonia secatos nummos, et agnoscat, quam infido et pernicios circumplicita sit amplexu, si Brandeburg, cus per improbam conspirationem cum Austriacis, Sedino expugnato fluuium oderam, Elbinga tradita, Vistulam una cum portu illa-uieta fluminibusque Moemo et regelo tenet, et Principe Curiandiae restituto, flumini pariter Dunae inhiare potest. Nunc totius orbis generosum hunc equum Polonu frenum Regis exuisse, et rincipis ephippium suscepisse aut Regnum hoc iugum Sueciae excussisse, et aliis se iugulandum tradidisse ridendo adfirmabit. Quamuis Brandebum gicus ille tanto ambitionis et vanitatis caligine adsectos habeat oculos, ut nec belluam H A lato et cunetis inhiante ore, ex parum remotis purisque blanditiis et partitionum chimaeris obiectis se insectantem ceranere possiti Excitet animos totum Rei Catholicae Interesse et iudicio certo ponderanti adparebit Caluinisinus velut hydra ubique repullulans, quamque suspeeti Caluinistarum potentia Catholicis se exhubear, si Polonia horum partem in sinu et Regni visceribu alat. Gallia hinc discors per seditiones, infausta proeliis, et sparsis ubique
550쪽
lanienae reliquiis horrenda. In Imperio Romano crescunt, et animis ciuitatum russiae Brandeburgici auspiciis, e quotannis insinuat illo. rum opinio ut multa paucis dicam, maris dominio addictae huic religioni Respublicae potentissimae gaudent, quae lolo lucro fines suos metientes, stibia inistratis ditescendi occasionibus ciuitates et populos maritimos tanto successu sibi conciliabunt et iungent, ut breui Regnis et Regibus opes et negotia ex arbitrii sormula mercatorum sordia dorum decisura it turba et colluuies. Luctuosus insuper Poloniae adipectus, et Regnum graui motu ingemistens, omnium sane iam mouet oculos et sensus, si res, inter tot variorum armorum strepitus et dubiorum amicorum suspecta auxilia, ad Interregnum peruenerat Psocerum enim discordiae, di lutae sub Interregnis disciplinae leges exterorum stimulo exagitatae, actiones, Regnum populo opibusque
enervatum certo certius praesagiunt, Poloniam, ut Hungariam et B hemiam, in seruitutem lapsuram, aut in trium vel uuatuor bellantium partitionem cruentam cessuram, si rebus suis in tempore paciscendomo consuli De pace inter Sueciam et Poloniam hic loquor, quam rerum sane optimam mutua colueruatio dictitat. Ineat Polonia cum Mosco pacem, aut vanis illum, quem de nouo hostem habeat in uitabile est, promissis diutius trahat quid inde aliud, nisi Cosacorum, Poloni vindictam magis, quam Mosci iugum timentium, alienatio eueniet, quum per talem pacem, modo ad Moscorum, modo ad Tata-rorum protectionis susceptionem continua Poloniae exagitatione imis pellentur Cui accedit, quod eiusmodi transactiones totius simul Pomtae Ottomanicae inuidiam et aegritudinem, cum innumerabilibus rerum ex adflicta gentium fide promanantium reuolutionibus, in te comprehendant. Mitiget et componat superficialiter, et non praemissa pace cum Suecia, res suas Polonia cum Cosiacis quid praeter gentis ad res novandas facillimam et proeliuem fidem obtinebit quid imquam, praeter continuam corporis desectionem, aut vulnus per Meem Mol nulli a male purgatum , et viribus Moscouiticis semper rixarum seditionumque purulento cruore recrudescens, secum portabis Perseueret in foedere cum Austriacis quid praeter amicum, bella in Polonia fouentem, et rerum tandem per discordiam et aliorum imbecillitatem potiri conantem, habebit Stet Polonia singulis Bran-Xxx 3 debu