장음표시 사용
31쪽
co a tribui solitum vetuit ultra in eam rem absumi. Caligula etiam
creti ilica aliquid constituit hac in re: ψ δυος ετ γως νους diatams, antea fictum, sorti ι notat Dio lib. Lviii. At Claudius prorsum vetuit,& a Piς toribus ea munera remouit. is i , , lator mς ε πηγ)ῖς τους ἀπιορρήσεκm Do . id cst, Praetores vetu tubra edere Gladiatoria munera. forta e tuc,
, ω,4 cum Qilae floribus imposuit, ut dicam. Videntur tamen it -- rum irrupille,&sub Traiano ea Iuvenalis agnoscit: quantis funera vendant : id re riἶ vendunt nulti cogente Nerone.
Nec dubitant celsi praetoru vendere luris. De arena enim ij versus. Et Lampridius in Commodo : η-- - etiam P torem dixit,quo praesent pissimu&diator pugnauit. ubi legam, prae ente. Tertio QvAEsTORE s. instituto Claudii, ut diserte notat Tranquillus cap. X xiiii. Colligis 'aestorum proflatura viarum gladia--μ η munus Quod tamen conatus Nero tollere, qui sanxit, mi ne designatis quidem Euaestoribus gladiatores edendi ne , .h. - cesta esset. Sed reduxit denuo Domitianus, de Praestoria mune
rami. ra olim omissa reuocauit,ut scribit Suetonius capiteri it. Itaque' crebra mentio deinceps. Capitolinus in M. Antonino: torium qu priuatus riaestor edidit munus. Idem in Vero: me aeus inter Pium in Miscum resedit, cum duaestor populo munus daret. Spartianus in Caracalla: Papinianus qui ante triduum βω- stor opulentum ediderat munus. Non leuauit sed auxit Quaritorum onus Alexander: qui maestores candia tosi ex sua pecunia munera populo dare: sed ut post aeuaesturam Praeturas acciperent, prouincias regerent,ait Lampridius. Quarto dedere' ud e AA CONsVLEs, 'exemplis tamen haud ita crebris. Cicero secundo de Offici magnificent sima Pompeii munerasecundo consulatu
atra. dis di celebrat. Marcellus Iurisconsultus l. xxxv i. De cond.&d
monstr. Uiuo Maevio Seius consul designatus ess, di munus edidit. wHMθρα Et facit Suetonij locus Nerone capite iiii. Haec de magisti tibus reperio. Iam verὁ dedere etiam SACERDOTES. atque ita Pontificales ludos in Tran- , . quillo obseruo Aug. cap. XLiiii.&Sacerdotales ludos in PlNnio
32쪽
nio libro vi i. Epistolarum. Addite & Tertulliam verba quae
supra. Item nouo nomine & rest A Rii. Ita enim sane in Lampridis Alexandro Iegitur: aerari s vero instituit iis area sta vetus lectio Ui ederent mi nera,eademqueparciora. quamquam emendandum censeo, carios inΠumt deminc, dearia A. Arcatij enim apud Symma : 'Oη chum, Cassiodorum, & in Codice Theodosij lecti, qui prae- '- Μ
IMPERATOR Ss, ita quidem frequenter,ut hoc eximium censuisse videantur inter munia Principatus. Dabant enim Natali suo: dabant ininquennalibus, Decennalibus, Vicesi--malibus: dabant in Dedicatione publicorum operum: in Victoria& triumpho: & per variam occasionem, uti ex historia inserioris aeui promptum colligere,nefastidium vobis pariani
C A P v T X. irilae Romae sesum ,sed in prouinciu. Ubi reges datant, raesidesque. pautitim in coloniam municipia increbuit mos: A minoressistratus dabant. postrapromiseu niuati, v/riis praetex)u. Diriretiam, quibus ex more dabant.
RO M Aε ista. Quid in prouinciis 3 certe &eas peruasit
studium huius ludicri,velut tabes . Primus Perseus M cedonum rex transtulit in Graeciam, quod docuit me Liuius libro XLi.Spectaculorum quoque magnis centia,inquit, rex omnes vicissuperines e quorum sui moris γ' copia Graecorum artificum: gladiatorium munus Romanae consuetudinis primo maiore cum ' terrore hominum insuetorum ad tale spectaculumquam cum voluptate δε- V.
dit. deinde sepius Ludo, modo vulneribus ravus,mo o sine mi o- ne etiam infamiliare oculis gratumque id flectaculumfecit a morum' mplerisque iuuenum acceisit. Nec dubie alij reges &dynas ,in sua regna.Et profanae solum gentes rimo ipsi ecce i 2- 'Iudaei. apud quos ' Herodes rex sub Augusto in singulis paene 'vir μ opidis theam, Ramphileatri constituit.& Agrippa una com- e a G. missione dedit paria septingenta , Romanos quod modo M.
34쪽
LIBER r. 3vgistratuserat deainatus: ut splendori Nessendorum responderet sciam mingtidiatorum triduouspectaculu poscisin, latiusn centra iamprotendebat. Nam quod scribit quinquennalem magistratum, non alios intellegit quam AEdiles quinquennales. Sed & multi priuati dabant , nulla lege. d populi tantum-- pratiam & pecuniς ως illudentes. Sic apud eunuem Apuleium Iib. 1iii. in Platearum ciuitate Demochares quidam , muniis Madiatorum editurωgenereprimarisu vibuspia ibiu,in t berdote ρωcipuus orno fortunaesiuae θlendorepubocis voluptates instruebat. Sic apud Martialem nescio quis cerdo et quem poeta tangit iure, ι T M ttigatores sutorum retuli cerri: uodque tibi tribuit sebuti, sica rapit. . Apud Tacitum, Fidenis, Atilius quidam generis libertini. Et vi a ab hae caussa in lapidibus frequenter decreti honores legum et: '
35쪽
. re: π siquis alii cos ubicumque locorum
Ensibus exsertube aiata dea est. 'Quos ait diem primam puram a sanguine: ita ccuerint quidem,sed rudibus non ferro. Dio ad holibli iii.Augustum dedisse μῖγὰ ιξτω G -M-etidiatim mine. Atque etiam per ad via gladiatoribus saepe additu scriptore obuia haemplasERMONVM
t edixit itidiatori; ludos non pratii daret, nesusceptos eras . Ice Et 'Atque hi fortasse .cap.xx i. quia in ho-
lus verbi sententiam haud qui darent, sed Ouidius:
36쪽
i C A P v T . X a. crebritas munerum, di multitudo p nantium,supra nostramfam. Plinius ac Suetonius probabiliter emendati.
IN τε Ruvies CL N τε paullum Pighio,Victor, Non teneo me ultra, inquit. & quis hic furori quae publica clades orbis terrae 3 Pighius illum intuens, Magis id dicas Victor, in
quit: si numerum tibi dierum recensuero,quibus dati: nume-gis, etrum hominum,qui dati. Caesar AEdilis CCC xx- paria dedit, auctore Plutarcho. Adrianus Caesar Gladiatorium munus per sex dies continuos exhibuit,narrante Spartiano. Gordianus, aevitisatis suae tempore duodecim populo Romano munera dest,per singulos men sessingula exhibuis: ita ut gladiatorum nonnunquam quingena paria 'ri rem exhiberet, numquam minuw centenis quinquagenis scribit Capitolinus. Et nugas adhuc loquor & vitreas fractas, praeut Titi it .ve editio fuit: qui Gladiatores,Venatus,Naumachias per centum dies dedit,auctore Dione. Did plura ξ ecce bonus & modcratus Princeps Traianus , spectacula eiusmodi per dies centum in vigintit res continuauit, & gladiatorum decem millia dedit.
Tu Lipsi abnutas ἰ dabo fidei meae caussi Dionis ipsa vel ba. inquit
est, Et l=ectacula centum riginti dierum edidit. in quibus feras cicuresque animantes, interdum milli, interdum ad decem mil&a,interfectae sunt. gladiatorum autem decem millia pugnarunt. Itaque m gna copia Romae 5 in prouinciis gladiatorum : nec diutius conniveo in menda quae Plinij codices obsedit libro x I. cap.runt,in iis I tam
uerent. Vestram fidem l in magnifici illius & in has voluptates effusi Principis ludo, dumtaxat viginti pariae At ego scio plu- re; saepe habuisse unum aliquem e Quiritium plebe. Gordianus ecce Romae listhingia latorum ψcaliumparia misie,ait Capitolinus . nec tamen aut imperium tunc,aut ipse,ad Caligulς de illius aeui opes. Otho Imperator duo millia gladiatorum con tra Vitellium armauit, auctore Tacito. credo, ex iis tantom,
37쪽
qui in Principis fisco. Fidenter igitur rescribo, in gladiat
rumparia.& video erroris caussam. Notatus apud Plinium sci. π numerus fust non perscriptus. Nota autem millenaria cinniti haec olim, in lapidibus obuia, Oo: quae ignorabilis obiecta exscriptori. Itaque censuit,similitudine aliqua captus,geminatu in X esse: fecit' ue viginti. Nunquam mihi fides apud vos, si hodie huius rei sum mendax. Idem plane mendum in Suet nij Tiberio cap. Lxi. de Principis illius immani saeuitia: ti, inquit, uno dis abiecti tractique, interque era pueri in ferentae. Corrigo utiliter, Mugit uno die. Quidni corrigami Tacitus de eadem re: Iacuit immensastrages , omnissexus, omnis aetas Asires ignobilvs,dictersi aut aggregati. Quae hic ut cum Plauto loquari paratragoediat Tacitus, non est ut locum habeant in viginti refellit, quam censeo legatis in Dione. Quod autem ad rem, de qua Plinius a certe magis
miraeius adseueratio,si inter tam multos reperti dumtaxat i connivis oculis duo; non mira, si inter viginti. C A P v T X I I. Detestatio huius veresceleris. quaeque leges ab antiquo latae, ad coem cendam effusam praebitionem. Eae duorum generum, quae certos h mi es ab editione arcerent : quaeque numerum modum editioni ipsi ponerent. Postremὸ tota res sublata. . miom explicatusem Frudentius.
2. -- si β Μ Videsti ,progressumque: dc quam non is . ,--ει inere a funere orta res, quae reuera funus&pestis orbi-w- terrae. Credo, imo scio, nullum bellum tantam cladem vastitiemque generi humano intulisse, quam hos ad voluptatem cum animis vestris recensete dierum quos . . . . - dixi hominumquc: mentior,si non unus aliquis mensis Euro-usest iam. pae stetit vicenis capitum millibus aut tricenis. Heu mores lNeronem culpamus aut Caligulam , qui centum aliquot ili mines vita interfecerunt,iaque metu: ecce unus editor, homines supra mille ludens intersccit,& die non toto. Atque haec delicias vocabant,& cibum oculorum: fiebantque non per
unius alteriusve lasciuiam eduetur publica lege, & decreto.
38쪽
Itaque eo ventum est, ut aliis legibus effullo ista fuerit cccr- to, is i. cenda: quas ordine dabo. Primo ad ambitum reprimendum, inuenio cautum, nequis daret candidatus. Legem eam tulit visis; iaM.Tullius consula& vis eius sententiaque expressa,interrogatione in Vatinium: Cum mea lex dilucide vetet, biennio quo quis p rat,petiturusve sitsitidiatores dat e,msi ex testamento praessitutά die: quae tanta in te sit amentia, Pt in ipsa petitione gladiatores audeas δε-
νιφ Et pro Sestior Acta mea ait sibi di Pucere. quis nescit ' qui legem
eam contemnat,quae dilucide vetat eladiatores biennio quo quis petierit aut titurus sit dareς Ex quibus postiemis verbis facile visuci sublatu mendum in priore loco contra Vatinium quo quis petat Pori as enim, quo quis petiit. Cautum etiam de numero gladiatorum aliquid , sub idem tempus. Suetonius de
AEdilitate Caesaris,cap.x. Cum muli bcifamilia undique compara- - Δ.ιά, inimicos exterruistis: cautum est de numero gladiatorum,quo ne maiorem cuiquam Romae habere liceret. et sit id interdictum ad nabi- ruis. tationem potius in urbe pertinere videatur,quam ad pugnantium numerum. Sicut in Catilinaria coniuratione,item remoti gladiatores ab vibe: de,decreuere inquit Sallustiusmii gladiatoriae famibae Capuam in cetera municipia distribuerentur. Sed Augustus certe etiam de numero parium cauit, edixit ue an no urbis M. is ἐκ- ista. m G -ἀνθων πω ν: nec Gladiutores saeputi quam bis anno dari,nec plurium quam LX parium. quod ipsum tamen pertianuisse modo censeo ad editiones Praetorum , qui publico, in parte, sumptii praebebant: uti ex prioribus Dionis verbis apparet. At Tiberius firmus contra ista, ccrtum numerum incommune praescripsit,narrante Tranquillo, cap.xxxi m. Ludorum ae munerum, inquit, impensas corripuit, mercedibus scenicorum recisis sita verius quam,resciss) Dinibusque gladiatorum ad certum numerum redacti s. Ad hoc edictum siue SC. fuit,respexit Tacitus lib. xiii. Annal. JHinrsmnetvulatismum Senatusconsultum, raritia nequa ciuitati Syracusanorum egredi numerum edendis gladiatoribus Lnitum concedebatur,nisi Paetus Thrasea contradixisset, praebuissetque
materiam obtremtoribus arguendaesententiae. Sed post Tiberium Caligula,concilicato hoc intordicto, Si se τοῖς βουλομένοις ὐ si μου --μοι rma Ui perno molixtUM cuuctis, finis 5- etiam
39쪽
ad rei laudem sint ad hoc exemulis j i 'με ςWiu. Vtinam cetera suis diaiMoriaste taciti, a Principum,
40쪽
ab urbe condi a m. Lxvir. paenὸ sexcentis, post instituta ea,
νrbes. Meminit &Callistus libro vii. Quin etiam nunc inserta Iustinianaeo 'Codici Constantini ipsa lex: Cruentasse u- eula ou Otis ciuili oe dometata quiete,non piacent. quasropter omnino gladiatores esseprobibemus. Et hoc quidem recte notatum a peritis duobus nostri aeui Iurisconsultis: quibus suggero Ammiani Marcellini egregium locum lib. xii it. de saeuitia Constantij : Erat, inquit, uiritatu eius hoc quoque indicium nec obseu rum,nec tilens,quod ludicris cruentu delectabatur , in Circo sex vel septem aliquotiens vetitu certaminibust duo vici se concL A dentiumperfusorumquesanguine βecie, ut Lucratus ingeritia tituba- tur. Nam ludicra cruenta, ita, ut Constantini lex cruentas ectacula. & qudd ait Pugiles,vsurpat sane pro Gladiatoribus,ritu G raecanico quibus -κ me: & ' α- πο etiam de istis. Ipse cla- 're indicat, clim addis,ses concidentium snguinepe ustrum:
multoque clarius,cum ait, vetitu certaminibus. respiciens scilicet ad Constantini interdictum. Et upressit quidem igitur Christianus Princeps , eoque nec apud Salvianum, qui ludos
exagitat ex professo,memoria gladiatorum; nec apud Cassio- 1 - μdorum quidem accurata: tamen & sub Constantio, & posteas 'sub Theodosio a cValentiniano conati irrumpere: imo irrupere. Lex in Theodosiano Codice est, quatur auctoratos militiae,vel Palatina praeditas dignitate in ludum pra- ducere. Si in istis tantum vetitum: ita re argumentor, permitasum in aliis. Adde de l.quanquam. Cod. Theod. De paganis. Etiam Augustinum lib.v1.Confess.cap. viii. qui Alypiumsuum,
Itidiatori pectaculi inhiatu incredibiliter abreptum scribit. Etiam sub Honorio, Prudentius locis aliquot describit, & damnat:
votum imo precesque interponit ad Principem, pro tollendo: quo genus misceleris iam nesciat aurea Roma
Te precor Au senii dux auunio e regni: Et tam tristi 'sacrum iubeas, ut cetera, tolli.