장음표시 사용
381쪽
aro Aerti Tbest Ia . nomena explicat: unica igitur rationi, & experientiae est consentanea . Bina hic tantum soniphaenomena proponamus, quae extra hanc hypothesim explicari nequeunt , ct in hac optime explicantur. Primum phaenomenon in hypothesi aeris homogenei inexplicabile est, perceptio simultanea plurium diversorum tonorum. Demonstratum est, sonum esse tremorem particularum aerearum, &sonorum diversitatem sitam esse in diversa hujus tremoris, seu harum vibrationum celeritate s 363. Evidens est, eandem aeris speciem simul lente , ct velociter tremere non posse ; ergo evidens est, si auris diversos tonos simul distincte perci. pit , in aere mole eulas haberi specie diversas , quarum aliae lentius , alias celerius contremi scant. In hypothesi aeris heterogenei phaenomeno an ullo negotio explicatur. Fides resonans tis viis brationibus ro quovis secundo, exempli gratia, tremorem indie suo analogum moleculis aereis . quae vibrationes io quovis secundo effcere, &servare possunt: fides resonans octavam superio. Tem ua tremorem suum alteri aeris speciei eom. municat magis mobili, quae possit et o vibrationes quovis secundo ossicere et utraque haec aeris . species solitarie ostillat, nec una ab altera. yendet ; quare vibrationes primae alterius vibratio-Bes non perturbant; scuti duo lucis radii altet ruber , alter viridis peculiarem suam singuli, nulla mutua perturbatione refrangibilitatem, &refractionem, reflexibilitatem , & reflexionem habent αΑIterum phaenomenon in hypothesi aeris homogenei inexplicabile est, tremor simultaneus imbra plurium fidium ad diversos tonos uni norum Si duae fides edunt simul altera tonum ut, altera DI; fides hae smul duas alias fides tremere faciunt ipsis unisonas. Patet, binas fides sono . ras nequire simul vibrationes suas eidem aeris spe-
382쪽
A. νἱs Theoria . Irrspeciei distincte communicare; eadem enim aeris species nequit vibrationes lentas , & celeres sis mul facere . AEque evidens est, eandem aeris speciem nequire simul transmittere ad fides duas in rui , & in sol uni sonas diversas vibrationes duarum fidium resonantium; eadem quippe aeris species aut nullum duabus fidibus unisonis moiatum communicare debet, aut motum tantum suo analogum . Atqui motus molecularum essicienistium tonum sol quum necessario diversus sit , patet, perseverare ipsum non posse nisi in moialeculis diversis, quarum diversa mobilitas a duoribus fidibus resonis excitata duarum unisonarum fidium analogum tremorem essicit . In nostra hypothesi fides resonans .e suas vi brationes uni tantum peculiari aeris speciei comia municat, illi scilicet , cujus mobilitas suae est analoga: haec aeris species a fide resona excitata suas vibrationes , eXiguas quidem , communicat
cuivis fidi , cujus mobilitas illius vibrationibus est analoga: hinc fidis ad ut uni sonae tremor. Alia fides resonans sol tremorem tantum indet alteri aeris speciei, quae tremorem suum cuivis sili communicabit eadem mobilitate donatae: hinc tremor fidis ad sol unisonae. Et si plures aeris
species simul tremunt, altera ut So, altera ut Σci, altera ut 3O, altera ut o. quatuor hae cauin fae motrices singulae seorsim tremorem inserunt
cuivis fidi earum mobilitati analogae t 38 , sive cuivis fidi singulis uni sonae . Hinc timuit aianea, & distincta diversorum tonorum perceptio orta a simultaneo tremitu plurium fibrarum aurixi eularium diversis simultaneis tonis uniso
CONCLUSIO . Hypothesis, quae evidenter dari potest , quae sola phaenomena explicat admittenda est saltem ut vero simillima : dc hactenus
exposita est hujusmodi. Q. E. D.
383쪽
ν x. OBIECTIO I. In nostra hypothesi una ,
eademque fides sonora percussa' deberet tonos omnes graves, & acutos reddere. Haec enim vibrationibus suis totalibus, & peculiaribus motum imprimit speciebus omnibus aeris ambientis; atqui certo illam ambiunt species aeris omnes tonis tum gravibus, tum acutis edendis opinportunae ergo ε des haec tremorem indere debetet speciebus aeris omnibus , adeoque Omnes tonos reddere; diversi enim toni sunt tantum diversarum aeris specierum tremores.
REsPONSIO. Evidens est , fidem sonoram
vibrationes suas, quaecumque snt, efficere non posse, quin omnes ambientis aeris species loco moveat. Si sonus in sola aeris commotione consileret, tunc sane una eademque fides sonora omnes smul tonos edere deberet; dc sonus non est quaevis aeris commotio; sed motus vibratorius, dia turnus, dic regularis partium aerearum. At jam ostendi miis, fidem sonoram motum communicare non possc vibratorium , diuturnum ,
& regularem nisi aeris speciei, cujus mobilitas suae si analoga 733 ; quare,
I. Fides sonora unicum tonum edit praecipuum,& dominantem; neque enim sensibilem, diuturis
num, regularem, dominantem tremorem com
municat nisi aeris speciei unicae, cujus mobilitas suae est analoga. II. Eadem fides sonora aliquem exiguum treia morem regularem, & diuturnum aliis quibusdam aeris speciebus communicat, quarum mobilitas aliquam habet vibrationibus fidis resonantis anatalogiam; Ipeciebus nempe aeris harmonicis, quarum scilicet mobilitas talis est , ut earum viis brationes iterari debeant poli datum oscillationum numerum cum ipsis fidis resonae vibratio
384쪽
-νδε Theoνι a . 333Pides resonans primo nitide , & sensibiliter ad sonum excitat aeris moleculas aptas eundem ipsum vibrationum numerum secum essicere. Hic est tonus strine'alis , o dominat s . . Eadem fides tremere quoque, & resonare facit, multo tamen minori intensia te aeris mo-
Ieculas bis oscillantes, dum illa semel oscillat est hare octava; deinde, & adhuc Ianguidius
eas, quae ter oscillant, dum ipsa bis vibratur est haec quinta; atque ita porro. Quare unum re idem corpus sonorum percussium semper quem dam exiguum concentum musicum essicit. Soni hi a principali progeniti, & ioni armonici nuncupati a principali sane obruuntur; at langueniate sono principali auris exqui sta facile illos percipit. principalem sonum edens eo vividiorem, 1ensibilioremque in harmonicas aeris Deetes imis pressionem facis , quo magis harmonicae, aut harmoniae proximae sunt. Ratio est, quia quo magis molecularum aerearum mobilitas vibratio. ni hus fidis sonorae est analoga , eo saepius Seemeacius ab illa percelluntur iaIII. Eadem fides resonans motum quoque ali quem irregularem ceteris aeris Contigui speeiebus communicat, quarum mobilitas aut omnino , aut nimium a sua diversa est aut excessu aut desectu; at motus iste ex defectu analogiae inter hdis vibratae, & aeris commovendi elaia incitatem, motum vibratorium non essicit diu. turnum, ac regularem, a quo sonus procedit
773. OBIECTIO II. In nostra hypothesi so
nus acutus majori velocitate diffundi deberet. quam gravis; illius enim vj brationes hujus vi-hratio bus ceIeriores sunt I μ . Atqui experientia constat , utrumque eadem velocitate propagari, & ad eandem distantiam eodem tempore audiri.
RESPONSIO. Discrimen magnum inter Iuricis, oc ioni Propagationem intercedit . Lux
385쪽
, . Aeris TIestria. propagatur Deeessiva translatione partἰum lueῖ-darum I exempli gratia, video solem ex impulissu in oculum meum ipsarum molecularum , quae
ex hoe ipso astro jaculatae fuerunt ssy . Contra sonus propagatur, simplici successiva pressione mutua molecularum aereuum. Exempli gratia, moleculae aereae, quas auris meae fibras
percellunt, & mihi sonum audire faciunt arris campani ad quingentos passus distantis, non it
Iae ipsae sunt, quas aeris tremor concussit. Coniscipiamus columnam aerearum Molecularum peria secte elasticarum, quae ab aere campano ad meam aurem usque perpetuo protendatur . Μoleculae aereae, quae aes resonum attingunt, ejus vibra tiones concipiunt, quae velociter, & successive toti columnae communicantur, quin me teculae illam componentes locum mutent , nisi quatenus ubi sunt oscillent. Prima molecula ab aetaris tremore perculsa sequentem urget, haec territiam; atque ita porro . Quare postrema auri immediate proxima tandem communicatione a prima tremorem concipit. Nitida haec explicatio
objectionis vim omnino elidit. Facile enim intelligimus, I. Si duae fides sonorae , altera ad alterius
octavam tensa, eodem tempore vibrationes suas effetu ne in duabus diversis aeris speciebus recta ad aurem meam usque distributis .' idem ad sensum tempus requiri, ut quaevis moiecula toniacuti duas in sua 1 patio vibrationes ericiat , quod ut molecula toni gravis unicam in suo spatio vibrationem essiciat requiratur. II. Si duae fides altera intensum, altera lan αguidum sonum edunt, idem ad sensum tempus requiri, ut prima in aereis moleculis magnam pressionem ericiat , ac in altera requiratur, ut leniter premat. Quare tonus tum gravis , tum acutus, tum intensus, tum languidus eadem adsensum velocitate propagari debent.
1 ι. OBJECTIO III. Calami musici, tibiae,
386쪽
Aaris Theorta. 38 saliaque instrumenta pneumatica sonos eo acu tiores reddunt, ceteris paribus, quo per pauciora foramina, & musici ori propius aer erumpit. Dices ne, speciem aeris e tibia erumpentis perforamen Di diversim ab illa esse, quae ex ea
dem tibia erumpit per foramen fa, vel ta Sane paradoxum hoc esset singulare. Quin, &hoc
admisso, quum lingua in tibia, aut arundinistremor in calamo datum datae aeris speciei tremorem indidit; quare haec aeris species eundem tremorem non servat per quodvis instrumenti
RESPONSIO. Αer in calami, aut tibiae ea
vitate contentus, aut alius pneumatici instrumenti ab 're impressionem excipit, qua illi motus inditur , & motus ab illo diversus, quo reipsa sonorus emitur; neque enim resonat, nisi quum erumpit, & externum aerem impellit . Qua de re haec adnotanda . Fig. 37 . I. Columna aerea in instrumento latens est causa soni, non sonus ipse . Ipsa tamquam sudes sonora consideranda est , quae eo acutiores sonos edit , quo brevior fit. Digiti instrumenti
foramina claudentes, aut aperientes columnam
sonoram breviant , aut producunt, & apta messiciunt ad diversos tonos edendos. Est haec aisnaloga digitorum motibus in lyra. oris flatus id in hac aerea columna praestat, quod plectrum in fide: illam concutit, & aptam reddit adae.
rem proximum quum ab instrumento erumpit agitandum. Columna brevior a a acutiorem to num edit , quam longior,b, ceteris paribus 749. . II. Columna aerea in instrum 'nt O pneumatico contenta sonum non edit , ii is eruptione sua
extra instrumentum. Ipsa fidi son mae similis, quo brevior est, eo frequentius o ci Ilat , eodemque oris flatu impulsa quo frequentius oscillat, eo
plures vibrationes aeri communicat , quem ab instrumento erumpens impellit. Hinc tonorum,
387쪽
III. Quum ad foramina tibicinis ori proxim,
deventum est, ut acutiores toni habeantur, alius
oris status & Iinguae impulsus requiritur . Flatus hic, dc linguae impulsus vividior , dc celerior celeriores vibrationes columnae sonorae com municat , quibus apta fit ab instrumento erum M. pens celeriores aeri externo vibrationes communicare. Hinc toni magis minusque acuti secun αdae octavae ea ratione, qua digiti foramina aperientes, aut claudentes columnam soboram pro ducent, aut breviabunt; quae columna semper
ut causa soni, non ut sonus ipse est consideranda . IU. Et si columna aerea, de qua hic sermo , sit praecipua causa soni, non propterea sequitur, instrumenti materiam ipsam in sono producenis do nullam partem habere. Uerolini illimum est , instrumentum suarum partium insensitum tremi tu plurimum ad soni productionem , dc persectio. nem concurrere , quem edit columna aerea ipsi inclusa: sicuti tremor insensilium partium cytharae , aut lyrae certissi me consert ad soni forismationem , & perfectionem , quem fides instrv. 'mento adnexa edit. Bona a mala tibia distinguitur non exactis tonis tantum, sed soni harmonia . At enimvero quid haec harmonia est, nisi tremor ab insensilibus instrumenti partibus excitatus, quem non semper instrumenti containctus destruit optime enim tremor hic in lyra , in tuba venatoria, in tympano percipitur, etsi instrumenta haec musici corpori insistant . U. Ex his sequitur, tonorum diversitatem in instrumentis pneumaticia nihil diversum praese- ferre, ac in aliis corporibus sonoris; nisi quod in illis aer ipse est, qui magna ex parte sonicausa est. Λt quare nam columna aerea omnium specierum id praestare non poterit, quod fides sonora: determinatum scilicet aeri ambienti motum imprimere Columna haec aerea in instrumenti cavitate contenta ex oris, & linguae impulsu motum eo majorem concipere debet, quo
388쪽
brevior est; & per exigua instrumeati foramina erumpens debet, auxia legem fluidis omnibus communem , motum accelerare. Quo in eruptione malor est ejus velocitas , eo celeriores esse debent vibrationes ab ipsa insensilibus instrumen- ti partibus communicatae . eoque celerior tremiis
77s. NOTA . Mu Ito veros mi Ie est fragoris tormenti maJoris, dc minoris bellici praecipuam ct: opem allis in aerem: actionem
quem ansammatio in tormento separat & aptum emcit vehementissimis vibrationibus aerem externum Impellere dum erumpit. Vis explosi--,m ς in. Exit Rcicens ipsi quoque tremorem maximum andere debet insens libus tormenti paris .us, a quo magno impetu egreditur atque Dic concomitans tremor concurrit ad fragoremessiciendum, persciendum, & in data specie statuendum, quem praecipue pulveris, ct aeris explosio parita
duae fidea unisonae sub duobus diversis plectris resonant unacus , & smplex sonus audiri deberet, antensior sane, sed unicua: attamen utriuiaque fidis sonus distinguitur; erro nostra hypo. thesis experientiae ad versatur . Probo antecede sDuae fidos una sonat unicam tantum aeris specie ad tremitum excitare debent a una CIeI trema tus unicam tantum auricularem fibr: mad tremitum debet excitare, atque hic unicam eandemque in anima sensationem uni eidemq2
H. E FONSIO. Phaenomenon hoc adeo snguia
a Imo Dero nitro, euἰ prasertim an copia immixtus est. Interpres.
389쪽
ut illud explieare desperaverint explicatione demonstratae soni theoriae consentanea. Nos quo que objectionis vim sentire fatemur; non tamen
illam solvi, & theoriae conciliari non posse arbitramur. Λ studio, aut a casu majores hae de recognitiones expectantes ita interim respondemus . I. Et si vere phaenomenon explicari, & theoriar soni conciliari non posset , non propterea theoria ab experientia demonstrata reiicienda esset; juxta enim commune axioma, quod in re aliqua certum est ob ea, quae in re ipsa obscura. dc incerta sunt, .non est reiiciendum Met. D . II. At enimvero phaenomenon ita ne inexplicabile, ita ne theoriae soni oppositum est , ut praedicatur λ Non sane. Fides duae uni sonae sub duobus diversis plectris sonorae unicam quidem aeris speciem in athmosphaera, & unieam in aure fibram ad tremitum exeitare debent; adeo que anima unicum sonum percipere debet, si fides illum edentes omnino smillimae sint ita, ut nullum prorsus neque in sens laus , neque in insensilibus earum partibus diserimen sit. At si fides hae generatim fatis simi Ies , unde habetur Communis earum tonus, aliqua exigua in re differant, quae in hoc ipso communi tono distiniagui possit , cur anima in communi tono , qui unicae causae tribui posset, modificationem ali quam non distinguat aliquantum diversam, quae duplicem causam indieat illius soni Nulla datur in natura inter duo quaevis corripora vel smillima persecta similitudo. Semper inter duo quaevis corpora signum aliquod est ,
Iineamentum , accidens aliquod , quo alterum
ab altero discerni potest . fides duae sonorae adsensum aeque longae, crassae, tensae non propterea in omnibus earum modificationibus, poris, partibus insensibilibus an persecte similes sunt . .
Sod habent simile, id satis est, ut generatimem aeris speciem exagitent, Seiusdem naturae impressionem generatim in aure effetant; est
390쪽
Aeris Theoria. 3ryhic tonus communis . Quod habent diseri minis satis quoqua est , ut una nonnullas aeris mole Culas concutiat , quas altera non impellit : &inde auris exigua aliqua discrimina sensationum in generali sensatione discernat. Hinc perceptio duatum fidium, & duorum sonorum uni sonorum. ni formatio , i, reflexio .
7. OBSERUATIO . Quum aer sit corpus
perfecte et allicum , persecte quoque reflecti debet. Quum sonus sit aeris tremor, patet sonum eadem reflexibilitate pollere debere, qua corpusillum transmittens. Etsi aeris reflexibilitas quain
qua versus exeratur , patet in partem causae com
primenti oppostam praecipue exeri debere ; &quum exeritur, debere juxta generales leges motus reflexi , angulos reflexionis facere angulis incidentiae aequales 39 ). Hinc sequentis phaenomeni omnibus noti explicatio. R. 3s
Sub nonnullis fornicibus ellipticis , sub quibusdam pontium arcubus homines duo in A, &B siti, & faeie aversa distinctissime se loquentes
audiunt, quina tertio inter eos in M sto exaudiantur. Ratio hujus est, quia columnae vocales
Aa , B d , quae a duobus oribus elliptico sornici contiguis procedunt, aerem impeIlunt foris nici valde innixum , ct angulos reflexionis angulis incidentiae aequales successive facientes prae cipuam directionem habent , & praecipuam impulsionem faciunt per lineam angularem A ab e d B, B d e b a A . Ut quidquid in theoria soni attendi meretur explicemus, soni actionem , & reflexionem intusa stentorea , in echo , in organis vocis, &auditus considerabimuS. Tuba flentorea. 78. DESCRIPTIO . Tiaba st/ntorea instru-R a me uin