장음표시 사용
541쪽
. omnes esse.Di putatAugustiniri lib. I de Civit. p.',adve sus Ciceronem de hac re quod Cicero divinationi conjunctuiti fatum impi Ecrederet: dc videtur Augustinus grada tionem quandam ex hoc libro refutare, quam Vives Augustini interpres, vir alioqui doctii limus, ex z de Divinati Ciceronis labrosum tam putat, ubi tamen cum disputatiost integra nulla est hujus argumenti suspicio. Probabilius est ex hoc libro soritem illum stinatum esse, ubi nota quaedam supersunt rerum ab Augustino in refutatione productarum. Sorites Ciceronis in connexi secunda formam ita concluditur, si est aescientia, ordine praescientiae res eveniunt: si hoc est etiam certus ordo rerum: si rerum, etiam caussarum: quae si sint, fatum est Osi fatum, nullum arbitrium liberum: sed est arbitrium liberum: quare non fatum,
non ordo caussarum, neq; rerum, neq; eventorum,deniq;
neque prae cientia est. Syllogismis Ciceronis hoc ordine componitur. Seu tentia ejus sequitur ex Augustino. Quid est ergo ait Augustinus quod Cicero timuit in pr scientia futurorum: ut eam labefactare disputatione detestabili nitereturi videlicet quia si praescita sunt omnia futura, hoc
ordine venient quo ventura esse praescita sunt:& ii hoc ordine venient, certus est ordo rerum praescienti Deo: & si certus ordo rerum, certus est ordo caullarum. Noli enim
aliquid fieri potest, quod non aliqua efiiciens caussa praecesserit. Si autem certus est ordo causarum, quo sit omne
quod fit, fato inquit fiunt omnia quae sunt. Quod si ita
eli, nihil est in nostra potestate, nullumque est arbitrium voluntatis. Quod si concedimus inquit otianis humana
vita subvertitur, frustra leges dantur, frustraobJurgata nes, laudes, vituperationes, exhortationes ad uberatur, neque ulla justitia bonis praemia, ct malis supplicia coniti tuta sunt: haec ergo, ne consequantur indigna. & absurda.&7erniciosa rebus alimanis: non vult esse prae cientiam futurorum : atque in has angustias Cicero coarctat amin uni religiosum, ut unum eligat e duobus, aut esse aliquid in nostia voluntate aut esse praescientiam futurorum: qu niam utrunque arbitratur esse non posse: si d si alterum confirmatur alterum tolli: si elegerimus praescientiam si turorum, tolli voluntatis arb: trium: si elegerimus volu
542쪽
tatis arbitrium tolli praescies tiam futurorum. Ipse itaque ut vir magnus & doctus, &vitae immanae plurimum &peritissime consulens, ex bis duobus elegit liberum voluntatis arbitrium. Quod ut confirmaretur, nesavit praescientiam Liturorum: atque ita dum vult facere liberos facit sacrilegos.Religiolus autem animi utrunque eligit,utrunque confitetur, Cc fide pietatis utrunque confirmat. Quomodo λ inquit. Nam si est praescientia futurorum, Huqntur illa omnia quae connexa sitiat, donec eo perveniatur, ut nihil sit in nostra oluntate. Porro si est aliquid in nostra voluntate, iisdem recursis gradibus coervenitur, ut nostpraescientia futurorum. Nam per illa omnia sic recurritur: Si est voluntatis arbitrium, non omnia fato fiunt: ii non mnia fato fiunt, non est omnium certus ordo caussaruna si
certus caussarum ordo non est, nec rerum certuςest ordo
praescienti Deo quae fieri non pollunt, niti praecedentibus de efficientibus caussis: si rerum ordo praescienti Deo ce ius non est , non omnia sic eveniunt, ut ea ventura praesciavit: pono li non omnia eveniunt,ut ab illo ventura praescita sunt, non est, inquit, in Deo praescientia omnium suti rorum. Hunc Ciceronianum, vel ut suspicor Carneadeum sotitem D. Augustinus oratione gravissima&verissia1na refelli . Suntinam ejus notavimus in reprehensione propolitionis&alli uiationis. Marce umJ De hoc Ma
cello Florus in Livium lib. o.Trium legatorii qui ad Masinissam i ii su suerant, Claudius Marcellus orta tem pestate obrutus est. Cic. in Divinat. lib. 2. Ut si quis M. Marcellum illum qui ter Cosul fuit, multis annis antiS dixisse ite nai fragio periturum divina liet proscctb. suo irrat Anteponitur Carneades Clirysippo: at utriusque par est calumnia de Chrysippi fatum in omni restatuentis,&Carneadis divinationem omnem vel Deo eripientis. O cun Chrysippus de Divinatione a uos libros, domum de Or culis conscripserat, ut est a lib. de Div. apud Cic. - e nitu eJ Sic paulo ante Carneadis illud fuit, Eiat hoc quis
Quodsi cocedaturo hilposse evenire nis caussa antecedente, Tui proficiatur ea caussi non ex
543쪽
IN LIB. DE FATO. . naternis caussis apta ducatur' Caussa autem ea ess, qua id efficit cujus est caussa,ut vulnus mortis, ruditas morbi, ignis ardoris. Itas non sic caussa intelligi debet,ut quod cures antecedat,idei caussasit, sed quod cuis' es cienter antecedat: nec quod in campum dessenderim, id se causse, cur pila luderem nec Hecubam causam interitu uisseTrojanis, quod inlexandrum genuerit nec Tyndareum gamemnoni, quod Clytaemnestram. Hoc enim modo viator quos bene vestitus caussa grassatori fuisse dicetur cur ab eo stoliaretur. Ex hoc genere illudens Ennii,
utinam ne in nemore Polio securibus Caesa cecidisset abiegna ad terram trabes. Licuit vel altius, statinam ne in Pelio nata ulta unquam esset arboriniam sivia, Utinam ne esset mons ultas Pelius. Similiter superiora repetentem regredi in infinia
Neve inde navis inchoandae exordium Cepisset.
uersum haec praeteritiquiasiquitur illud,
Nam nunquam hera errans mea,domo esse rei pedem . Medea, animo 'aegro, amore saevo saucia. alago,
Non ut hae res caussam a serrent amoris. Interesse autem a n utrum fusemodi quid sit sine quo esseri aliquid non posse an ejusimod cum quo aliquide ciueressesit. Nulla igitur earum ess causa,quia nulla earum rerum sua vi es cit id eujus dicitur caussa. crdsine quo quippiam nonsit, causa eriti
sed id quod quum accessit d cujus caussa est, essicu
544쪽
. p. RAMI PRAELECTnecessario. Ondum enim ulcerato serpentis mo su Philociteta,quae caussa in rerum natura contin batur fore,ut u in insula Lemno linqueretur ZpoEautem caussafuit propiones cum exitujunctior. Quo D s I Revocat propositionem secundi syllogismi
Chry lippei a Carneade antea praetermissam, &ei sic restistit ut neget illa quae sempiterna serie antecedant, caussas esse: quod approbat definitione efficientis caussae,& mutitis exemplis. Totus igitur hic locus est logicus de caussae definitione. Caussat Caussae nomine tantum efficientem caussam intelligit, cujus genera duo facit in Topicis&Partitionibus alterum quod vi sua efficit,ut ignis accendit:alterum sine qao effici no potest, ut locus, tempus,m
teri erramenta. Hic alterum genus removetur e caussis, non recte. Gravum Ubi juventus omnibus modis exercebatur, cursu, lucta,basta,disco,pugillatii, pila, saliendo, ut Plautus in Bacchide loquitur, & antea fuit, Ut in porticu Pompeii potius quam in capo ambulemus. Pila J Trig nalis in trigone inermarum,paganica aute & sollis & ba pastum in campo este poterant. Hecubam J Hecuba Priami uxor, quae somniavit praegnans accensam facem se parere, quae patriam totam inflamaret. Undareum lTyndarus re OEbaliae vir Ledae, Tyndareus etiam dicitur.Ovidius 8 Epistol. Menόι Undareus sinituram author σ anni.
Hic Castorem Pollucem. Helenam, Clyt mnestra genuit. v memnon J Regi Mycenarum, Graecorum duci ad Trojam. Clytaemnestram J Quet per adulterum I Lmum interficiendum curavit Agamemnonem maritia potam: interfecta est ab Oreste filio Ovid.Heg.
Et landex in m tre parru malus uiror Orestes.
Ennii J Ennius Epicorum poetarum princeps ante Turulium. Utinam i Vox est servulae lamentantis Medeam dieram. PHA Oviin
545쪽
nisges Materies Argus navis luc attingitur, qua vectisscum Argonautis Jason, cujus amore Medea capta est. Et sic in Topicis idem: Nisi enim cecidisset abiegna ad te ram trabes, Argo illa facta non essetnaec tamen fuit in his trabibus essiciendi vis necellaria. Interesseel Colligitur illustrationis longioris summa, constitutaque definitione caussa: tollitur illud sine quo. Itinam i Citatur hic Ennii locus in Topicis a Cicerone,& illic ponitur inter cauGsas haec caussa sine qua, quam verius hoc loco Cicero removet E caussis : quamvis non recte totum caussae genus uni essicientis species tribuit. Nondum J Proponit aliud exemplum ejusdem refutationis de Pluloctete a quo Hercules ut Servius scribit in OEta hominem exuens petivit, ne alicui sui corporis reliquias indicaret,jurareq; coegit,&suas sagittas hydrae selle cinctas dedit.Et cum responsum suisset, Herculis sagittis opus esse ad expugnandam Tr jam, inventus est Philoctetes: &de Hercule interrogatus, negavit se scire : deinde cum cogeretur, conscissus est mortuum :sepulchrumq; ne jusjurandum falleret, non voce, sed pede ostendit. Post hcc cum duceretur ad bellum, casu in eum pedem,quo sepulchron ostendit ,sagitta cecidit, vulnereq: immedicabili confectus est. Alii serpentis morsu vulneratum tradunt, cujus foetor cum a Graecis
sustineri non pollet .in Lemno relictus est: ubi cum pristinae sanitati restitutus esset,ad Trojam deductus est. Sic nim dicit Illystes apudOvid.in Iue Metam.
Nec Parantiaden quod h.rber Vulcanra Lemnos, Ese rem merui, crimen defend/re oestrum:
L no Lemnos est insula maris A gaei. ab Oriente Tr jam ab occasu Athon spectans, a Borea Thraciam,ab A
stro Cretam. hic Vulcanus colebatur.
Totιor itur evetus aperit causam sed matri nitate vera fuit haecem noratio, Relinquetur in iu-
uti Lemno Philoctetes: nec hoc ex vero in fa
546쪽
sum poterat converti .necesse F enim in rebus contrariis ab M. contraria autem hoc Ioco ea dico,
quorum alterum ait quid,alterum negat.) Ex his igitur necesse es p invito Epicuro alterum verum esse, alterumfalsum ut, Sauciabitur Philotitetra, o-mmbub ante Feculis verumfuit: T O seuciabistin D um. Nisi forte volumus Epicureorum opinionem sequi, qui tales evuIriationes nec vervi nec falsis esse dicunt: aut quum idpudet,illud tamen dicunt,quod est impudentius,vera, esse ex cotrariis disjuncitiones sed ira in his enunnatae sient, rumneutrum esse verum. O admirabilem licentiam GLanscitatam miserabilem ' inscitiam disserendi. Si enim alia quid in eloquendo nec verum necfahum ML certe id serum non eis quod autem verum non eris, qui
hiζμςxg0 Anowsenditur. Omnem enunriationem aut v ' ram autfalsam esse, to ipsa coget, ta maternit re quadam esse vera, ta ea non esse nexa caussua rems,ta fatinecessitate esse libera.
RATIO IGITuRJ Sextus locus est per occasionem Carneadear sententiae, quo probatur a Cicerone Diodori sententia,de omnis veritatis necessitate:sed tantae impietatis argumentum inc apertius est, quam in superiorious locis.Disputatio tota est logica de axiomate contradicti nis,quae modo contrariorum nomine appellatur. OntrariaJ Disjunctio ex contradicentibus ab lutε vera, est Giam necessaria, ut antea docui , quamvis partium neutra sit necetiaria: Tu curres,aut non curres, necessaria dis junctio est attamen tu curres non est enunciatio nececsaria: tu non curres non est enunciatio necessaria. Necesistas veritatis in disjunctione ut fere jam dico non pen- . dec ex parcium necessaria veritate, sed ex necessaria ipsaru
547쪽
iligensione Attamen Diodorus tantus ut Ciceroni videtur dialecticus sic argumentatur Contradictionis necesseeli alteram parte in veram ei le. alteram falsam: itaque in hac contradictione,Sauciabitui Philoctetes , non sauci bitur Philoctetes, altera pars est necessario vera, altera item necessario falla: eigo priorem parccm lauciabitur Pli: loctetes quia eventus veram probavit. necesse erat voram esse, potieriorem elles a lam. Hic Ciccto Epicureos exagitat, qui disjunctiones cx coiit radicentibus veras esse
negarent aut certe si disj unctiones verae ellent, partes earum tamen veras non esse. itaq: Cicero exclamat, O admirabilem licentiam, L. nos et abilem inscitiam disteret , di:sed certe verius id in Chrysippum, Diodorum, Cicer nem ipsim exclamari potest quam in Epicurum. Hic enim dialecticae nullam scientiam habuit, & in hac inficiatione inajorem inscitiam quam culpam ostendit. At illi ex distortione praecepti dialectici,& sophismate capitalem humano generi fraudem commenti sunt. Urgetur Epicurus ab ingeniosis illis & acutis logicis: Disjunctio necessaria est inauiunt ergo partium altera necessario vera,estera necessario falsa: ergo satum ergo Onane verum necessarium.Hic Epicurus tam terribili consecutione terrebatum.
Gordium scilicet nodum solvere non poterat, fregit. Et thmen quod Epicurus ajebat, id Aristoteles in ἐργω νέα videtur ante Epicurum dixisse, qui futuri contingentis enunciationem disputat jam neq; vera, neq; falsam esse, quamvis altera futura vera, altera falsa sutura sit.Sic enim est,in futuro contingenti contradictionis partem neutram esse α ρη ς Denim J Contexit soritem tribus gradibus adversus Epicureos,quo probare vult omnem e- nunciationem veram esse aut salsam. Epicurei si tales esisent,quales Cicero fingit esisterent secundo & tertio gradui. EloquendoJ Eloqui verbum est oratorium: hinc et quens Orator appellatur, & ejus facultas eloquentia n
minatur. Hic autem dialectice sumitur pro enunciare. Tenebitur J Concludit contra Epicurum,omnem enumciationem veram esse aut falsam . pro Diodoro, ex aetern late quaedam vera esse:contra Chrysippum, non esse nexa
caesus aeternis De Diodoro idem error est,qui ante.
548쪽
's P. RAMI PRAELECT c mihi quidem videtur, quum duaesententia fuissent veterum philosophorum, una eorum qui
censirent omnia ita fatosera, ut id fatum vim necessitatis auferret, in qua sententra Democritin, Heraclitto, Empedoclo, Aristotelessuit altera e rum, quibus viderentur fine ullo fato esse anim rum motus volutaris: chIsippin tanquam arbitremedium honorarius' medium ferire voluisse, sed applicat ς ς ἔς ς se ad e,potius qui necessitate motus animos tib ratos esse volunt.Dum aut e verbis utitur*is, d labitur in eas dissicultates,ut necessitatem fati con
firmet invitus. e is hoc si placet, quale si videm
mus in aciensionibu quinprima oratione tractavi. Eas enim veteres illi, quibus omnia fato fieri videbantur visis, es necessitate dicebat. Qui autem ab hisdissentiebant fato assensiones liberabant, ne gobavi q. fato assensionibus adhibito necessitatem ab his p se removeriis ita disserebant, Si omnia fato runt,omniasunt caussa antecedente: cssi appetitu , /sia etiam quae appetitum sequuntur: ergo
etiam assensiones. e t sica se appetitus non eff*ra in nobis, nec ipse quidem appetitus Hi in nostra. potestate: quod si ita echneisia quide qua appetitues curnetur tam nobis sunt: non siunt igitur neque a sensiones,nes aditones in no ra potestate. Ex quoesscitur, ut neg laudationes' sint, nec vitup rationes , nec honores, nec Applicia. Quod quum τὰ tofum sit.probabiliter concludi putant, non o- mniafato fieri quaecun anti. Ac M IHI Declarat tandem plenius totam Chrysippi sentetitiain fatum probantis, necessitatem tamen improbauus.ademaq; rem ponuntur contrariae veteru sentcnti
549쪽
liae,quarum medium Chrysippus sequi voluerit. De -
-ι-JSic antea Hinc Democritus,author atomorum ac
cipere maluit necessitate omnia fieri, quam a corporibus individuis naturales motus avellere. Heractit- J Hic philosophus omnia vera faciebat,& ideo partem contradictionis utramq. veri contra quem Aristoteles in Phil sophia disserit. Empedocles J Magna sepe Aristoteli ii ista est adversus hunc plutosophum: contradictionem hic utraq: parte falsam lebat esse. & refellitui' ibidem cuna. Heraclito.in Physicis multos ejus errores Aristoteles r prehendit. Aristoteles J Aristoteles tamen in libro re μιήρ ,νέαρ. disputat contra fatum hisce sere argumentis, quae paulo post adhibebuntur,& disserit aliquid verum si turum εἰς si νορον, neque neces larium. & Alexander in libro de Fato docet ex Aristotelis sententia fatum esse causi sam naturalem, efficientem non neccssario, sed freque ter ut quicquid fatale sit, sit etiam naturale, & quicquid ' naturale,fatale ut fato casus & voluntas hominis non tu jiciantumquae sola de tam multis Philosophorum sententiis vera est.Id, inquana,Alexander ait,attamen Aristoteles, ut dixi, Epicureum illud dogma tueri videtur, futuri contingentis enuciatum jam nec veru nec falsum esse,quamvis tamen futurum sit. Et in libello de Mundo, ἀνάγ-ω, -- μέν , , necessitatem, fatum, destinatui statuit. at hic libellus Aristotelis non videtur esse, cum de mundi partibus pleraque narret Aristotelis temporibus nondum patefacta. Arnieri Hruc forensis similis tudo declarat a Chrysippo neutra veterii sententiarum pe- nitus damnata nec omnino etiam probata esse, sicut arbiter honoris caussa ab utraq: parte delectus,neq; nihil, neq;
totum quod petitur tribuit. Medium ferire J Vidyur legendumsentire,vessiferre. Nam si metaphora sit a sagi tariis exactum quidpiam hic significaretur, quod arbitrio
non satis conveniret medium autem,quod μεσον Vribum
Platonis & Aristotelis injustitia proportionis arithmeticae seu geometricae valde conveniat: de infinitum sine alio verbo hic etiam ostendit sententiam plenam non esse. Cui autem J Argumentatio veterum, fatum totulimum, serite multorum graduum comprehensa , ira
550쪽
quo argumentum Carneadis antea positu dem seia re petitur. Gradus autem sunt fatum causa antecedens, v petitus appetitum sequentia: assensio. -FJ Iteratur idem sorites e quatuor postremis gradibus, sed additur gra diis alius de laudationibus & vituperationibus. quum J Allum lio connexi loratae per remotionem ultimi gradus,ut caeteri gradus removeantur.
Chrysippis autem quum ta necessitatem improbaret, se nihil vellet sine praepositis causis evenire, causarumgenera distinguit,ut 2 necessitatem effugiat,ta retineatfatum.caussarum enim, inquit,
alia sunt perfecta 2 principales, aliae adjuvantes Uproximae. Uuamobrem quum dicimus omnia fat rei caussantecedentibus no hoc intelligi v
lumus,caussi perfectis cs principalibus sed caussi
a lyuvantibu3,antecedentibus, Sproximis. Basilli rationi, quam paulo ante conclusi,sic occurrit:
Si omnia fato fiant,siqui illud quidem, ut omnia causi fiant antepositis: verum non principalibusta perfectis,sida*uvantibus cs proximis. suasi
ipse non t in nostra potestate, nonsequitur ut ne appetitu quidemsit in nostrapotestate. ι hocs queretur omnia perfectis V principalibus causi. si eri Emerem tu, ut quum hae causae non essent in nostra potestate ne ille quidem esset in nostra potestate. Quamobrem qui ita fatum introducunt,ut necessitatem adjungant, in eos valebit illa conrim L dicunς μ. sui autem catissas antecedentes non ' dicent perfectas, neque principales, in eos nihil valebit. uod enim dicantur a sensiones fieri caussis ant
possitis,id qualesit facile Ue explicari putat. amquanquam assensio non possitferinis commota via fortamen quum idosum proximam caussam habeat s