장음표시 사용
531쪽
facile Chrysippopossent resipere. Quum enim con- cessissenim tum nullum esse e causa, non conc
derent omnia qua fierent seri caus is antecedentibus: voluntatis enim nostra non e e caussin extemnas is antecedento. Communi igitur consiuetudine sermonu abutimur,quiι ita dicimus, velle aliquid quempiam,aut nostesine caussa. Ita enim dicimus fine causa, 'ut dicam in sine externa ta anteceden- ac ut si dic te caussa,no ne aliqua. Ut quum vn inane dicia mus fore.
mus,tron ita loquimur ut P sici, quibus inane esse R di u nihil placet sed ita ut, verbi causa ne aqua sine vino sine oleo et vi esse dicamus.&Qquumsine causi fore. dicisa animum moveri dicimus, ne antecedente mu externa caussa moveri, non omnino sine caussa diacimus. De ipsa atomo diripoleas, quum per inane moveatur gravitate Spondere ,sine caussa moveri, quia nuda caussa accedat extrinsecus. Tursus autem, ne omne3 ά P ficis irrideamur si dicamus
quicquam fieri sine caussa: distinguendum e Les
ita dicendum, ipsius individui hanc esse naturam utpondere &gravitate moveatur, eamque ipsa esse caussam curita feratur. Similiter ad anim
rum motus voluntarios non αἱ requirenda extemna caussa. otus enim voluntarius eam naturam in se ipsi continet, uisit in nostra potestate, nobis' pareat, nec id ne causa. Ellus enim rei caussa ipsa natura e LADHuc patrocinium Ciceronis pro Epicuro suit adversus Chrysippi primum syllogi sinum: sequitur pro eodeEpicuro aaversus Chrysippi secundum syllogismum Carneadis patrocinium. Carneades igitur resistebat secundi sillogi sint alluimioni Sed omnia fiunt caussis antegressis et docebat enim motus quorum volantarios esse,& se in
532쪽
tos,qui nullis antegressis externis caussis fierent: quod p trocmium verissimum est, & Carneadis logica digni libanum: haec enim libertas est animi, suae liba voluntatis impulibrem sua brem,auiliorern esseposse,&hoc in Carne, de probandum est.& laudandum. Commian J Prolepsis pro spicuro, quem dicerent Epicurei vulgi more loquutu, . cum dixistet sine cauila aliquid sieri, quod similitudine physica declaratur: quae tamen non satis Epicuro confruit mane plas cuna principium facientis. DcomvmJ Redditio similitudinis de animo, additur deinde paulo post de atomo, &utraq; ruritis iteratur. Phasira J Imo potius i logicis,qtiorum propria est caussarum doctrina: a phusicis tamen etiam Occupata est ut ab Aristotele et & 2 Pbγnc dinjuste occupata, ut ibi dicetur amplius.-
uodpium ita P, quid est cur non omnis pronunciatio aut vera aut salsa fit,nisiconcesserimm fato ieri quacunq antri Quia futura, inquit, ve ra nonpossunt esse ea quae caussis cur futurasint, nohabent. Ha eant igitur caussu necesse ens ea qua
et erasiunt, ita ut,quum evenerint lato evenerint.
Coifectum negocium si quidem tibi concedendum L.aut sato e L au isto omnia ieri,aut quicquam posse ferimn a. Qux sine causa. aliter haec enunciatio vera essenou uti, ut si pq s, mantiam Scipio nisi ex aeternita ant fierit aut te carasso causam sereni hoc erit ef)Ilura γ
quidqua p. hoc falsumpo: isset esse siesset sexcentis siculis ante
dicitam 3 Et si tum non esset vera haec enunciatio. L. ne illa qui sapiet TVumantiam Scipio , ne illa quidem vera dem everbi, eri hic enuntiatio, Capiet Humantiam Scipio. cra ς xl xς Potest igitur quicqua astum esse,quo non ver Nulli. J V Gi rum es. TVam ut praeterita ea vera d
Scipio 3 c mii , ' o u Vpemore tempore ver uerunti stantia sic tura quoru consequenti tempore vera erunt instantia,ea vera dicemu3: ne; omne enun-
, ctatum,aut Perum aut falseum e II seruitur ιἷco es
533쪽
IN LIB. DE FATO. 47r se caussas immutabitis,eas1 aeter n.u, qua prohibeat quicquamsecus cadere ais casium t. Fortuita siunt caussae, quae e crant ut vere dicantur: quae ita dicentur, Veniet in Senatum Cato: non inclusae in rerum natura at1 mundo, ta tamen tam ea immutabile veturum, quum ens verum,quam venisi se nec ob eam causam fatum aut necessias extim scenda e f. Etenim erit confiteri necesseβhaec enunciatis , Veniet in Tusculanum Hortensius 'τerum
non e F, sequitur uisalsumsit: quorum si neutriι volunt: quod sieri nonpotens.
Quo o cuMJ Totus qui sequitur locus, usu: ad ignava
rationem valde intricatus est sentetiis Carneadis Chrysippi, Diodori. Repetitur igitur argumentatio Clarysippi de Gnunciationis definitione, & paulo secus quam antea ei re- sistitur a Carneade:quia nil repugnet omnem enunciationem veram esse aut falsam, & tamen fatum non elle, quia
multa fiant caustis non necessariis. Inquill GVsippus respondens Carneadi. Dialogismus igitur hic quidam est Carneadis & Chrysippi. Confectun, bl ec a Carneade adversus Chrysippum intelligenda sunt, quia Carneades jam
docuit pleraq: fieri a caussis interiorib.&insitis non exte nis. An hori Diodorus quarto loco huc revocatur. Primus enim locus fuit,omne falsum impossibile,omne vera necellarium secundus de commutatione vera in falsum rtertius locus quod non propterea Diodorus sati necessit tem confirmaret,sed interpretaretur vim verborum. V risecti Locus hic mendosius est. Quidam legunt, μι is quidem emersi. O HI hac enunciatio: quod aliquid ha- Det adiumenti, sensum tamen plenum non habet. Sensius autem constabit, si in primo exemplo pro hae reponaturin in secundo exemplo, pro ι . nunc, & pro e pMet, legatur cere, hoc modo: Estum no esset Qerar a enum aris. Capiet Numantiam Sc Io , ne nunc quidem Perisere enunciatis hηe, Cepit Numantia Scipio. Logica enim
temporum collatio hunc sensum requirit. IItrum autem
Hortesium. si verum noest, sequitur
534쪽
Cicero ita scripserit,divinare sit, nisi exemplaria succurrat: debuisse autem hunc sensum sequi, res ipsa cogit confiteri. Hanc enim sententiam proxima collatio declarat, ubi prς- teriti & suturi temporis veritas instantis temporis vciliate aesta matur, quia temporis nihil est, nisi praesens, ut Physici disputant. Nec si omne J Carneades adversi:s Chrysippum huc redit, ac reprehenditur apertius illa de enunci: rione Chrysippi ratio: Si omnis enunciario vera est aut fausa,fato sunt omnia.Nihil enim conjunctum habet conloquens cum antecedente, nec repugnat antecedens esse verum consequente salso, cum voluntariis caussis multa vera
Iolsant esse,non fatalibus & necestariis. Et tameni R bi tur qui nio Cicero ad suum Diodorum & illam impia
omnis veritatis necessitatem & immutabilatatem non io Ium inconstanter,sed inconsiderate admodum confirmat: proximo loco in reprcliensione Cli sippi caussas fortuitas constituit multarum rerum: nunc confirmat omnia vera
esse necellaria & inam utabilia, nec videt, hoc impio Di dori decreto posito, sequi quod Aristoteles ratiocinatur,ut nullae sint mutabiles, nullae sortuitae,nullae liberae, nullae noraecessariae caullae. Non enim veritas rerum necessaria dc immutabilis est, nisi ex necessariis & immutabilibus rerucaulsis:& quidem laaec logica Ciceronis valde levis & inc stans est. Quid vero est quo argumento colligit Diodorus,& Diodori sectator Cicero omnia vcra esse neces laria ξAntea adhibita est ad hanc probationem enunciationis definitio eadem nunc demum iteratur. Neccsse est elle verum aut falsiim quo lenunciatur, inquiunt: er .si falsum non in erit necellario verum : si verum non est, erit necessario falsum. hoc D: odori a divinatione argumentum est, quod hic obscure i ndicatur: declarabitur postea aperti laec logica Ciceronis est, haec dialectica est Diodori tam valentis ut antea praedicabat Cicero dialectici. Disjunctio omnis
absolute vera, est etiam necessaria, sicut connexio omnis absolute vera, est etiam neces laria: attamen haec totius e-
nunciationis necessitas ut antea jam dixi nihil habet a necessitate partium: disjunctionis necessitas pendet ex repugnantia &disjunctione tartium neces laria, non ex e rum necessaria veritate, sicut connexionis nescisitas per
535쪽
IN LIB. DE FATO. 473det ex partium necessaria lonnexione. Quapropter Di dori talis disputatio non est Logica, sed ibi histica planeq;
impia. Si hac enunciatioJ Locus mendosiis est: videtur legendum hocenun istum pro hac enunciat'; & sequi
pro sic' 'tur. Hortensi Hortensius platanos in Tu'sculano habuit, quas vino irrigare consueverat, deqtubus in Ciceroniano cum reliqua I tortuiti mollitie dictita est. Di Chrysippus, Epicurus, Carneades. Omnes en:m hi
Diodorearn immutabilitatem improbarunt. Neutruml navis enim totum disjunc tam aut verum aut falsiim sit necellarium, pars tamen neutra ideo necestaria. Non poteVJ Imo vero & est, & sit,non solum potest fieri: ut ii cesse est te ambulare, aut non ambulare, cst enunciatu verum & nece: larium, neutra pars tamen est necessaria.
I re nos impediet icta luat a ratio, quae diciatur. ppellatur enim qui am ά Philosophi, H,:
λt pareamus,nihil est omnino quod agamus in vita. Sic enim interroga:: Si fatum tibi erit ex hoc morbo con valescere. si die tu meiacum adhibu ris e non, concialesies. Item S atum tibi esἱ ex hoc morbo non convalescere, sive medicum adhibueris, et e non, ron convalesces. Et alterutrum fatum est: medicum ergo an bere nihil attinet. e-ZZe genus hoc interro attonis ignavum atque iners nominainm cIA, quod eadem ratione omnis e vitaroctitur astro. Licet etiam zmmutare,ut fati nomen ne adjungas, ta eandem tamen si lentiam tenea
hoc mori: Si ex aeternitate vertim hoc fuit, Ex isto morbo condale es; sive adhibueris medicum, μve non, convalesces. Item .sex sternitate seu hocsuit, Ex o morbo non con vale,sies ; siveadhibueris medicum die non adhibueris,non conval
536쪽
plicia,quidam copulata. Simplex est, orietur eo die Socrates. Huic sive qui ecerit sive non fecerit nitus e F moriendi dies. ε ista fatum sit, Nasicetur OEdipus Laio no poterit dici efuerit Lairm cum mulierosio non fuerit: copulata enim res e F S co atalis c enim appellat, quia ita fatum sit, S concubiturum cum uxore Laium, ta ex ea OSipum procreaturum:us esset didium Luctabitur Olympiis Isis, ta referret aliquis, Ergo ehabuerit ad Persarium, e non habuerit, luctabitu erraret. Ens enim copulatum luctabitur quia sine adverserio nulla lactatio e f. Omnes igitur L Hugeneris captiones eodem modo refeltantur. Siavo tu adhibueris medicum, sive non adhibueris, convalesces,captiosium. Tam enim eriffatale med cum adbibere, quam convalescere. Haec, ut dixi, confatalia ille appellat. Nic No;J Redit ad Chrysippum,&ex ejus libris stllogisi muta quendam fati confirmatorem vulgo in plui sophorum scholis j a Statum proponit qui ἀργος λογ=t,id est ignava ratio dicebatur quod ignaviam & inertiam omni vitae sublata actione, induceret: quem eundem posita pronomine definitione subinde repetit. InterrogantJ Synecdoche est partis pro toto. interrogare enim pro Et pi tare seu disserere dicitur: ti sic mox. Recte genus hoc i terrogationis. Nam si proprie loquare nihil hic interrogatur. Sic & interrogare, pro disputare, in Part. Sed minutis interrogatiunculis & quasi punctis quod proposuit, incit. Sic alias frequenter. Sic etiam Graece ἐρωται, interrogare, leges. Nou consale si In fine connexi ultimi negatione nihil opus est. nam si negatio salsa est affirmatio G te erit vera:& si haec enunciatio non convalesces falsa est,vεra est contraria convalestes. Itaque si Cicero ut codices indicant, ita scripserit, seripsit sanE contrarium quam sensit. Immutaret Atque haec immutatio non eadem est. Nec
537쪽
Nec enim verum ernum & verum fatale est idem. Enuciatum enim hoc dapiet Numantiam Scipio, ab aeterno veram fuit; attamen neque necessarium, neque satale. Deinde reruJ Assumtionem illam signiriat&complexionem, At alterutrum fatum est; medicum erso adhiberenihil attinet. Hac ratιοὶ Sequitur ex Chrysippo igia vae illius ratiocinationis refutatio , culus propositioni
Chrylippus resistebat partitione & distinctione rerum, quae si simplices essent simple: haberent fatum; si copulatae, copulatum. In syllogismi autem positi propositione,
rem copulatam & propterea confatalem, quae exemplis declaratur: distinctio argutula & falsa & i inpia. Nec enim suum vel simplex vel copulatum ullum est. Chrysippi la- quei sunt. Vere itaque assumtioni resisti poterat: neutrum enim fatale est. sed Chrysippua fati alterior errorem sium sequitur. Eadem autem d: sputatio a Seneca, Stoico nempe diiserit urin Naturalibus quaestionibus, lib. v. cap. 36 37, 33. Quod vota proficiant aliaque hominum stud: a, salva potestate fatorum quia quaedam a Diis sustensa sunt, ut in bonum vertant, si rogentur. OEd mi OEdipus natus est ex talo rc Jocasta, quem responderat Apollo patris interfectorem futurum. Ergo infans jussu patris expositus est &transfixis pedibus in arbore si ensus: hinc ductus OEdipus a tumore pedum. Hic postea patrem inte
fecit,& matrem uxorem duxit. OlympiuJ Olympia Olympiae, est oppidum Graeciae quod& Pisa dicitur. Olympia olympior tan, ccrtamina sunt sacra Jovi, quinto quoq; anno mi ita celebrari. MiloJ De quo Plinius libro iepcimo, capite vigesimo, Crotoniatam Milonem athletam, cum constitisset, nemo vestigio educebat: malum tenenti nemo digitum corrigebat. In Olympia ait Valerius
bovem in humerum sustulit, tandem suis viribus nimium fidens, cum in sylva vidisset ingentem arborem caudicestissam, immissis manibus penitus discindere cupiens, roductisque fissuris deficiente conatu, se seris lacerandum praebuit. Haec Plinius. Alii addunt bovem ictu nudae dextrae occisiim. portatumque sine fatigatione per spacium stadii, totumq; codem die devoratum.
538쪽
ι s P. RAMI PRAELECT. , Carneadta genus hoc totum nonprobabat, Γ nAmisinconsiderate cocludi hanc rationem putabat: ita , premebat alio modo, nec ullam adhibebat calumniam : c us erat hac conclusio, Si omnia ant cedent diu causolant, omnia naturali sigatione conserte contextos fiunt: quod si ita eLE,omnia necessit ab espicit. Id si verum couh, Iesi in nostra potestate: FIA autem aliquidin nostra potestate.At
somniafatosiunt, omnia causis antecedentibus Lunt: non igitur at unt,quaecunq. ni. 'Hoc a dilius astrangi ratione non pote i. Namsi quis velit idem referre,atque ita dicere, Si omne futurum ex aeternitate verum HE, ut ita certe eveniat quemadmodumsitfuturum, omnia necesse e F colligatione naturati conserte contexte eri nihil dicat. v tum enim dissert, utrum O sa naturalis ex aetemnitate,sutura vera es ista an etiam sine aternitate
naturali,futura quaesint, ea vera cypossint in re si gi. Itas dicebat carneadinne a pollinem quidem futura posse dicere, nisi ea, quorum caussas natura 1ta contineret, ut ea fieri necesse esset. suid enim spectans Deus ipsi diceret, ε δ arce um eum quiter c sonsul fuit, in mari esseperiturum 3 Erat hoc quidem verum maternitate sed caussas id clemus non habebat: ita ne praeterita quidem ea quorum nulla signa tanquam vestigia extarent, e Cpollini nota esse censeba quo minus futura. Caussis enim e lentibuι quams) em cognitis posse dent Isciri quid futurum est. Ergo nec de O so potuisse ε pollinem prassicere nullis in rerum natura caussi praepositis, cur ab eo patrem interficin
se est: nco quicquam evusmodi. uocircas
539쪽
Stoicis, qui omni at eri dicunt, consentaneum ἱ huyusmodi oracula, cateras quae ad divinatio nem pertinent, comprobare: us autem qui qet futura sunt,ea vera esse ex aeternitate dicunt,no idem dicendum erit: vide ne non eadem fit illorum ca
sa,2 Stoicorum. Hi enim urgentur angustiis: U-lorum ratio soluta ac libera e L
CARNx ADtsJ Quatuor defato sententiae disputatae sunt, Posidonii,Chrysippi,Diodori Epicuri: quinta superest Carneadis, qui sicut Diodorus & Epicurus, Stoicorum fatum tollebat, omnesque Chrysippi fraudes & captiones damnabat. CalumniamJ Calumnia est proprie in litiabus fraudulenta vexatio.In Sallustium, Sed eit quaedam c lumnia, quam unusquisq; nostrum testante animo suo seride eo qui falsum crimenbonis objectat. Pro Domo. Illud in primis, ne qua calumnia ne qua fraus, ne quis dolus adhibeatur. Quod autem Tullius allerit nullam a Carneade calumniam adhiberi, valde ipse Carneadis calumnia falsus est. Soriticus enim syllogismus Carneadis tertio gradu c
nexi calumniam 'avem adhibet, si series necelsitas: nec enim ordo necessitatis causta est nec quia futurum est, protinus necessario suturum est. Fient ab hominibus plurima, neque ab iis invitas aut coactis: vis necessitas luenulla est. TH autemJ Assumtio est per remotionem uu
timi radiis ut antecedentes omnes removeantur. Com
plexio tamen reticetur. At AJ Enthymema est praeterita aliumtione quae tamen potest Eproximo accipi at non fiunt caulsis antecedentibus. Arct u J Sic in Paradox. Illud tamen arctό tenent, accurateque defendunt. Sic igiatur Tullius Carneadis syllogismum arctum Z astrictum
arbitratur ut antea sine calumnia. Verum. ut Carneades animorum nostrorum libertatem retineret, omnem relinionem subvertebat. Non enim putabat ab Apolline, id est ab eo Deo, cui reliqui Dii concelsis ni ut praeter caeteros divinaret. sicut a Tuscul. scribitur: non,inquam, putabat a summo Deo res non necessarias & contingentcs sciri,ia satum non tae. Itaq; ut satum tollere tollebat etiam
540쪽
divinationem. Syllogismus Carneadis hic comprehensiis sic esti Ea praestiri potiunt quae caussas liabent naturales Ecnecessarias: contingentia noi sabent caullas naturales &necessarias: contingentia igitur praesciri non possunt. C ptio verbi est ab Aristotcle caeterisque logicis profecta,qui . , sentiam in necessariis tantum cauilis statuunt. Fit vero sticialia caullarum cognitio. Porro quales res ipsae sunt,tales sunt rerum caullae Quaedam autem sunt res necessariae, quaedam non neces lariae . lyraedam libcrae quaedam nostro judicio fortit: tae: sic ctiam caullarum species sunt divitae. itaque quaeda in stientia erit cognitio caussarum necta viarum, quaedam etiam non necestariarum. Sic itaque u
rus Deus omnia cognovit ex suis caullis hecellariis es non necestariis, & praeterita, & praesentia. & sutura, & nec Alaria, & non necellaria. Non igitur stit intur ea sis urn, quae caustas habent naturales Sc necessirias, qualea lcicntie sunt artium liberalium: sed ea omnino,quoi una causiae cog' scuntur,& propositio Carnead s calumniam adhibet uitaurem error Carneadis error Mistotelis qui ' cap. 11 lib. in Philosbplua ait, adeo non omnia 'uae toto mundo sunt conliderari, ut γαρ iar cocti l . αοεῖπιν ἐ' cρα . Etenim aio non videre quaedam melius est quam vadete. Error etiam idem stoicorum suit, magna Dii procurant, ait Balbus Stoicus 1 de Nat.Dcor.parva negligunt. Itaque Phi o phiomnes hi nunquam cogitarunt, providentia divina sic res&univer as& singulas adnaim strari, ut etiam capitis c
jusque capilli a Dconum elati sint. Quod 1 cui mirabilis,
ut cit ta videbitur Des omnia ce: ncn iis cognitio, comparet tuis oculis Lynceum c specula Lilybaeiana navcs in po tu Carthaginis dinumerantem , aliumq; Lynceum primo Lynceo tanto acutiorem, tertiumque secundo, & sic deinceps augendo perveniat eo, ut hemisphaerium aliquis ui
di l. totum uno si baram inundi totam l . Icrum naturam
in conspectu habeat. Sic Apollo Carneadi si visus esset tanto major univcrio mundo, Ommbusq: mundi temporibus conversicinibus 'tianto sphaerico horologio aliquo Archimedes ivsius opifex rectorq; citet, cum perspiceret Archimedi notos este motus omnes horolosis sui minus m Iaretur Deo rerum opifici motus opificii sui in conspectu