장음표시 사용
601쪽
IN s O M N. S C l P. sue feri cursu cujus conversis eis concitatior acuto, Gexcitato movetur sono, gradissimo autem hic lu- naris atque in imus. P iam terra nona immobialis manens, ima sede semper haret, complexa medrum mundi locum: illi autem octo cursus,in qui- ου eadem vis est' duorum septem esciunt di L- duorum tinctos intervatris senos, qΠι numerm remm Q s italu mnis ere nodus es f. Quod docti homines ner- rum Mere vis imitati, atque cantibus, aperueresibi reditum ritS Vene- ad hunc locum , ut abι, qui prastantibus urge- ris, modoruniis in vita humana divina studia coluerunt, hoc iύς senisu oppletae ' aures obsurduerunt. Nec e I us L. aures h lim hebetior siensius in vobis, 'sicut ubi TVilus adita nunum, Dbs
la, qua catadupa nomrnantur,st C puat ex amy- ει is montibus. F. ens, quae adum locum accolit,propter magniti amem sonitus, sensu audienssicaret. Hic vero tantus eii totius mundi incitatissima conversione sonitus, ut eum aures iam num capere no possint,sicut intueri Solem nequitis
adversῖm, ejusque radiis acies vestra ρου usque
vincituri u AMOBREM mirabilia ista deorum templa, spretis coiiteriatisq; terris cum EEmilianus attonitus ac stupens spectaret, ut ad se rediit, ac animum collegit, caelestem harmoniam audivit. Em. ιιe, νnquam, eri , quι compleraures meassantus ram dulcissam Pythagoras, cum in omni mathematum genere, tum in musicis praecipue discipulos suos exercuit: quod studium ut accenderet, persuasit caelum ad harmonia moveri. Ex illis igitur Pythagoreis decretis quod audierat Asticanus caelestem harmonia
Hieresp5dit & definitione harmoni , loco nominis ipsius
602쪽
Fcit. quae harmoniae definitio secundo lib. de Republ. ruod antea intelligi potuit, eadem fuerat his verbis: In Gibus ac tablis,atq; ipso cantu, & vocibus concelus est qui dam tenendus ex distinctis sonis, quem immutatum ac discrepantem aures eruditae serre non post int; isq: concentus ex dissimillimarum vocum moderatione concors tamen efficitur & congruens.est igitur hic sonus, quia ditur,concentus orbium caelestium. Nee raram silentio ranu m otus incitaraposiunt. Ratio est Pythagorae, ut ristoteles 1 Iib. de Cano ait, Lapides, arbores, ac pleraq; Φjusmodi corpora, cum agitatur in aere, collidulum:, sonos edunt quanto magis igitur orbes tanta magnitudine inimiaq: celeritate incitati Nec vero tantum immensae&i
numerabiles stellae sonos, sed concordes inter se& co gruentes sonos esticiunt. Quia definitio quaedam harm . niae in caelestibus globis proposita est de globorum sonis.& quot,& quales essent,dicendui fuit. laximi globi quia
summa celeritate moveantur,acutillimos sonos efiiciunt; infimi contra, quia tardissimi, gravissimos: intermedii v ro mediocres, & utriusque generis, tum superorum, tum inseroru participes orbium. Octo itaq; illi cursus septem - efficiunt sonos intervallis distinctos, quae a musicis spacia dicuntur: tametsi enim octo suat orbes, septem duntaxat intervalla conficiunt Intervallum siquidem est sonarum, qui ex duobus agitatis nervis,aut aliis corporibus efficium
tur ratio. Locus autem ille,rn qu/bin eadem sera eLI ru/n,ex mulica ratione est intelligendus: nam ex Lunae dc
Mercurii intervallo sonus unus cssicitur,ut ex Mercurii de Veneris. tum ex Veneris &Solis tum ex Solis& Martis. tum ex Martis dJovis, tum ex Jovis & Saturni. tum ex S turni & Stelliseri orbis ratione. Admonendum tamen iblud esse censeo, quod de hac harmonia Plinius scriptum reliquit.Non enim veram harmoniam a Pythagora in lo descriptam videtur affirmare, sed musica quadam simia litudine mundi intervalla descripta. Sic autem 2 lib. loquitur: Sed Pythagoras interdum ex musica ratione appellationum quantum absit a te a Luna. Ab ea ad Mercurium.
Vach ejus diaudium:& ab eo ad Venerem fere tantunde: r aqua
603쪽
IN sOMN. SCIRs et a qua ad Solem sesquiplum: a Sole ad Martem tonum, id
est,quantum ad Lunam a terra: ab eo adJovem dimidium,& ab eo ad Saturnum dimidium. & inde sesquiplum ad SDgniferum. Ita septem tonos effici, quam diapason harm
niam vocant hoc cli, universitatem concentus. In ea S
turnum Dorio moveri,Mercurium phthonMJove Phrygio, reliquis similia, jucunda magis quam necessaria subtilitate Plinius igitur magis similitudinem harmoniae, quam harmoniam existimata Pylliagora esse proposita,& eam tamen irridet, non secus videlicet quam Cicero iapis in lib., de Natura Deorum: Nisi putamus, ait, ad hara
moniam canere mundum,ut Pythagoras existimat. Censeti nus in die natali idem serε quod Plinius ostendit. Itaq; seltivum &jucundum commentum magis quam verum& necessarium icet ab Africano,qui non tanquam philo-sbplius se velut divinus intereres fingitur.tamen audierimus. Ec concentus septem eicit distinctos intervallis sonos: quam harmoniai usici diata son nominat, quae de simplicibus tertia est: harmoniaria liquide genera duo M sici faciut. simplices alias. alias compositas. Simplices tres,
διατεοσαρων, ex quatuor ibnis I ιποτε, ex 'uinq; Iια--σων,ex omnibus,qui septem sunt. Compolitae autem duae sunt διαπροσων, διαπέπε ι δια-σων. simplex harmonia
σω, in caelestibus globis est ex scptem sonis, qui numerus omnium fere nodus est: de septenario dictum est prius. Verum enimvero cur hunc orbium syderumq; concentum, non potius animo cogitamus, quam auribus a tendimus 3 qui sane mirabilis disii millimis motibus possit intelligi, ut cum summa Saturni refrigeret,naedia Martis incenda idem interjectaJovis illustret & temperet, infir que Martem du Soli obediant, ipse Sol mundum omia sua luce compleat, ab e . Luna illuminata, graviditates& partus asserat, maturitatesq; gignendi: quae copulatio rerum,& quali consentiens ad mu0di incolumitatem c
agmentacio naturae quem non commovet. hunc homine
nihil unquam reputavisse certo scio. Hic syderum concentus humanae vitae moderatio ac temperatio quaedam est Prima siquidem aetas lunarem sequitur potestatem: tunc
enim alentis tantum ac vegetantis animae viribus sine
604쪽
tamur. Sectanda Mercurialem, quando literarum cithari que & luctae simili uinque ludoru studiis exercemur. Tet. tra Veneream, quando turHent membra seminibus,&ad
procreationem vehementius lucitamur. Quarta Solarem,
tunc enim excellitvigor, ratisq; perfectio ac robur expromitur. Quinta Martiam, in qua potestatem & victorias, regna&opes expetimus. SeataJovialem, quae pru rntiam actiones t. vitae modet as civiles i. desiderat. Septima Saturniam , in qua naturae consentaneum est a generatione desistere, seq; a corporeis iegregrare, & ad alteram inco poreamq; vitam se transferre. Haec Proesus de anima &daeinone ubi etiam docet per barmoniam in c loregnat tem .superos harmonia mirabili cuncta moderata atq:r gere. Illi sunt typographi, quorum characteribus prinu animus noster est in matus, ut i batonici quidam tradiadere, quibus placet animam homi utina cum E lacte, via destens ylvestrem quandam obliviosamq; molem coi trabere, quae deinde a planetis mem subjectis varie so
maretur: a Saturno rationis Mirudentiae, a Jove industriae&actionis, a Marte assectus,a Sole icnsus, a Venere cupiditatis, a Mercurio orationis, a Luna vitet,& procre sonis,& vclut aqua terrarum quas praeter luens alluit ualitatem L naturam sumeret. Concentum igitur hune octi homines nervis imitati, atq; cantibus, aperuere sibi
reditum ad hunc locum. Philosephi, ut Pythagorei, ha moniam illam caelestem, ejusq; constantiam, pulchritudinem admirabilenaq: in omni tempore veritatem cotemplati cum mores animosq; suos ad imitationem harin
niae caelestis composuissent, in lacteam illam candentemq: beatorum sedem Africani judicio redierunt.Neque porro mulicos cantores ebriolas hic appellat Africanus . uos Diogenes ille Cynicus merito derisit, quod citharam ad
harmonicos concentus compositam gererent, mentem, mores,animos immoderatos & nulla viri harmonia com positos haberent. Tam neceissariam vero millica so mai dis moribus Plato este cera luit ut ulicis modis atq; cantiabus immutatis. Resipi L necessario immutari crederet.
Itaq; ut prima Tuscul. Cicero, udrtionem veteres Graeci censebant in nervorum vocumque cantibus. ly-
605쪽
tur Epaminondas princeps, meo quidem judicio, Graeciae, fidibus praeclarε cecinisse dicitur. Themistocles aliquot
ante annis, cum in epulis recusaret lyram, est habitus indoctior. Ergo in Graecia Mulici floruerunt,discebant , iii omnes, nec qui nestiebat, satis excultus doctrina putabatur. Et Timagenes authorcst ait Quintilianus, omnium turnut apud Homerum Demodochus &Phemius.Quid apud Virgilium' nonne
- hara crinisus Iopas Personat aurata docuit er . maximus Atlas Hic Onrt errantem LMnam,Sotisque talores.
Gr vissimus auuior in Originibus dixit Cato, morem apud veteres Romanos hunc epularum fuisse, ut deinceps qui accubarent, canem ad tibiam clarorum virorum lauces atque virtutes. Erg Itiragoreis cadestes concentus imitatis moris inquit Quintilianus lib. . in literarum sti diis suit. ut cum evigilassent, animos ad lyram excitarent, quo essent ad agendum erectiores, & cum somnum peterent ad eandem prius lenire mentem,ut ii quid fuisset tu bidiorum cogitationu, componeret: quod idem Tuscul. Cicero, Mentes,inquit,sitas a cogitationii intentione, caim. tu,sidibusque ad tranquillitate traducebant: & quod quoque dis, ut idem Occro de Senectute, dixerant, audierant, egerant, commemorabant vesperi. Itaque suis istis studiis, cum animos ad justitiam & virtutem composui Gsent, reditum sibi S Pythagorci,& Pythagoreorum simiales reliqui philosophi aperuerunt. Sicut alii qui praestas tibus ingeniis in vita humana, divina studia coluerunt, quales ii qui optimE de patria, de Republica, de propin quis & civibus suis meriti sunt. Sic vita beata duplex intelligetur, de phil si horum, qui honestis & ingi nuis coi templationibus dediti, cives suos utilibus praeceptis instituerunt & ornarunt: di principum, qui Rempublicam
providendo & augendo conservarunt & auxerunt. Ca festi; harmoniae definitio, d caussae. Saccommodatio ex orbium intervallis ad concentum adhuc informata
606쪽
est, & felicitas eorum conclusa, qui vita & factis illos com centus essent aemulati. Verum admirans ta stupens quaeret aliquis, quamobrem a nobis harmonia tanta nunquam audiat Z cui Pythagorei respondebunt, causiaria cile, senurus excclientiam praestantiamque quod sit nilibus duobus explicatur. Primum qui habitant ad Catadupa Nili, pr pter sonitus magnitudinem ,sensu audiendi care uic propter amplitudinem, nitus caelestis humanis aur inis ita cipi non potest. Secundum est,sicut intueri Solem nequimus adversum, ejusque radiis acies nostra sensusq; vincitur : sic harmoniae caelestis admirabili sono aures nostrae facile superantur. Ergo Pythagoreorum ratio ad hanc retitionem ex intimo naturae fonte sumitur. Colores, ores sapores, calores,si valde remissi languidiq; , aut contra nimis vehςmentes & incitati, sensus hominis vel esti giunt, vel hebetant: sic seni,si pertenues fuerint, non sentiuntur: ut ille auribus nostris a natura perpetuo quodam susurro conclusius si graves & v l e magni, sensum ossui dunt atque obruunt,nec percipi pollunt. In his similibus Pycliagoreis duo lumen & explicationem desiderant ait rum,quod sensus aurium omnium tardissimus & inertissimus affirmetur. a terum, quae Catadupa nominentur. De
sensibus animalium ita scribit i 'linius libro decimo: Ex sensibus ante c tera homini tactus,deinde gustus reliquis
superatur a multis: aquilae clarius cernunt, vultures sag cius odorantur liquidi ius audiunt talpae obrutae terra, tam deiiso tamque surdo naturae elemento. Haec ille, quibus ostendit acerrimos esse sensuum in nobis tactum &gi
mina. De tribus igitur contentio ista reliqua fuerit qui maxime sit hebes omnium. De oculis ci auribus Aristoteles in libro de Sensu& iis quae percipiuntur sensu, es auditum sensum esse disciplinae:& quamvis plura rerum genera d
prehendantur oculis, quam auribus, tamen quod omnia doceamur auribus, hac adventitia ratione neri, ut oculi
vincantur ab auribus. Constat igitur Aristotelis judicio, etiam aures hebetiores oculis esse. De odoratu quaestio si perest, eone hebetior sit auditus in homine. De Catadi pis jam dicendum. Graecum vocabulum in m est praecipitando sonum edere, Perstrepere, ex alto loco cum
607쪽
sonitu cadere. hinc mταδ m,locus Praeruptus & praeceps. Gricii aliud est vocabuli idem significans,5 apud colin graphos in hac sententia magis usitatum, italαράκτης, dc usu factu Latinum. Cataractae igitur sive Catadupa, praecipites sunt ex asperis & altis rupibus torrentes: unde cataractas inNilo Strabo duos commemorat,majorem in mor tanti AEthiopiam spectantibus: minorem juxta Syenen.
Frequentia illic, ut Di odorus ait, saxa scopulis similia fluvii curium inhibent, retroq; ac spumis redundantibus repet. lunt i genti cum admiratione & stupore spectantium. Et sunt tamen illic qui in regum spectaculum levibus scaphis insidentes, una cum am ne ea ingen ii altitudine sese praecipitent, & incolumes enavigent, quod & Strabo scribit, de Seneca velut incredibile admiratur. Idem Seneca s,ibie lib. . Propter sonitus magnitudinem,m ultos accolas cohetos quietiores sedes quaerere. Plinius lib.s de Nilo scribit, Subinde insulis impactus, totidem incitatus irritamentis, postremo inclusus montibus,nec alibi torrentior, vectus
quis properantibus ad locum AEthiopum, qui Catadupi
vocantur, novissimo cataracte inter occursantes scopulos non fuere imme fragore creditur, sed ruere. Idem sexto
lib. commemorat aliquot oppida AEthiopum a Romanis expugnata, ubi ait: Nilus praecipitans se fragore, auditum accolis aufert. Sed de Catadupis satis: quod nomen sicut Cataractae generale, & ut Nili sic Euphratis, sic Rheni C taractet & Catadupa nominari possi int. Demon stratis priesaris illis caelitum templis, exauditaq; mirabili in his lia monia, jam tempus est ut ad altera cohortationis partem veniamus & de terrestit illo nonoque globo dicamus. Cohortatio siquidem Atticani ad caelestem illam sempite
namque vitam in contentione hac, ut diximus, inclusa est, cactum totum admirabile esse,terram contemnendam.
Haec ego admirans, referebam tamen oculos ad terram identidem. TYm e pricanus, Sentio, t quis, te sedem enam nunc hominum contemplari
ac domum. suasi libi parva te Z ita viaelur, hac caelestia perstillato, illa humana colemun
608쪽
s s P. RAMI PRAE LECTtti . Tu enim quam celebritatem sermonis hominum, aut quam expetendamgloriam consequi D te, Θ Vides habitari in terra raris V angustisin Α-
cis, I in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, et asin
solitudines interjectas: hos' qui incolunt terram, non modo interruptos ita esse, ut nihilinter ipse ab
aliis ad alios manare possit, sed partim obbruor,
L tra tersos, partim 'aversos, partim etiam adversis staret is expective sis: ά quibus sperare gloriam certe nustam pol stis. Cernis autem terram eandem quasi quibusdam redimitam V circundatam circulo: equiίus duos maxime inter se diuersos, ta caeli et reticibis ipsis ex utraq. partesiubnixos, obriguissepruina etiaris: me tum autem illum I maximum Solis a Gre torreremus ni habitabiles quorum austra
lis ille in quo qui in Runt, et ei a vobis urgent v stigia,nibilad vestrumgenim: hic autem alter Ab
Iectus aquiloni, quem in oblis, cerne quam vos trinui parte contingat. Omnis enim terra qua colitur
ά et obis angustata verticibus, lateribim latior, Pa va quadam inserta ess, circu usaizomari, quod ' vigilanticum, quod magnum, quod Oceanum a pellatis in terris. Qui tamen tanto nominer insit
par F, vides. HAsc ait AEnasianus admirans deos illos Saturnum, Jovem, lartem,Solem, Venerem, Mercurium,Luna summumq: illum stelliterum caeteros coercentem &complectentemIIaec itaq; admirans,&captus incredibili suavissimi concentus voluptate; reserebam tamen oculos ad terra identidem, & ad res immanas cogitation, revocabam, nec tantum lendorem,tam beatum divinumque lumen animo diutius perferre poteram sic obstu ueram IgE v ro vatem hunc Africanum ex illo sublimi lumna ue loco coocionamena audiamus: Haec caelestia spectaro, inquit. Natura
609쪽
Natura siquidem homines humo excitatos, celsos&cr
istos confli tuit ut deorum cognitionem, caelum in tuentes capere postendissent enim ex terra homines, non ut incolae& habitatores, sed quasi spectatores stuperarum rerum atq; caelestium quarum spectaculum ad nullum aliud genus nimantiu pertinet: ut Cicero a de Natura deorum. Humana contemnito: tu enim quam celebritatem sermonis hominum,aut quam expetendam gloriam cole lui potes In qua sere Romani sumi nil bonum, ut in dedecore summum malum , situm esse arbitrabantur. Scriptus crat hac de re liber a Cicerone qui, sicut alia ejus de ingenii permulta modiumeta si extaret,hic locus plenius & explicatius e politus nobis est ei: extat autem Ciceronis quoddam judicium de gloria,in defensione Archiae poetae. Nullam ait
virtus aliam mercedem laborum periculorumque desid rat, praeter Lanc laudis &gloriae: qua quidem detracta, judices. quid est quod in hoc tam exiguo vitae curriculo, Miam brevi tantis nos in laboribus exerceamus 8 Haec non Romanis solum, sed omnibus sere Rerum publicaru conditoribus merces recte factorum visa est. hinc coronae institutae victo ibus decretiq: triumphi. Verum hicviridioras miorum genera, stabilioraque pro onit Africanus, αlatonem sequutus authorem,Reipub. bene gzs ac conservatae fiuctum altiorem quendam, praestantioremq; re- bus humanis spectavit: gloria igitur humana ex angustiis terrae angustistianam, α cx temporum brevitatem λε ducam demostrat. Vides habitari in terra raris&angustis in locis O virus siquidem maximam partem nobiS ripuit & in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, vastas solitudines interjectas: quae paulo post clarius ex tribus zonis mundi, quae desertae atq, incultae putabantur, clarius intimligentur: bosque, qui incolunt terram, non modo interruptos, ita ut nihil interipli,s ab aliis ad alios manare possit, sed partim obliquos, parti m a ursos, partim etiam adve ses stare vobis a quibus irectare gloriam certe nullam p testis. Considera igitur in his terrarum angustiis,intcrruptiones regionu, inter quas ab aliis ad alios pervenire nihil possit. In tria genera cosmographi terrae universae incolasi artiuntur, quae nunc Asricanus attigit: erumen umero
610쪽
obscurius id erit iis quibus cosmographi non erunt lecti
vel auditi. Quamobrem eorum gratia pauca nobis de situ ac descriptione caeli ab Astrologis mutuanda sunt ad illi strandum hunc locum. Quemadmodum igitur magnae &am piae civitates, in principes quatuor region , atq; nae I
giones ipsae deinde in minutiores vias distingui, secarique iolentura caelum liceat enlan docendi gratia parvis magna componere id est deorum, sic terra id est, hominum civ tas distribui solet: & quidem caelum prius, quia hinc terrae dimensio siuinitur: ergo quatuor in hac rotunda deorum civitate, principes portae designantur, Oriens, Occidens, Meridies,Septentrio. In Septentrione, &loco ei ad meria dionale plagam opposito, tuo mundi cardines circa quos
caelum volvituo Poli nominantur: noster, qui nobis Lut tiae supra terras quadraginta octo seia gradibus elevatus cernitur, arcticus vocatur, propter vicina signa arctos u sas l. referentia: oppositus illi, adversusq; antareticus,contrario nomine appellatur. At quae via a Septentrione, per capitis nostri verticem ad Meridiem recta tendit, sub te rasq: delapsa ad Septentrionem redit, orbis meridianus dicitur, quia meridiem Sol nobis inicit, cum ad illum circi tum pervenerit. Altera vero quae ab Oriente verno ad Occidentem vernuin tendit, &sub terras ad idem initium t
vertitur , quaeque meridianum orbem idcirco ad angulos rectos in summo infimoque caeli loco dividit, aequinoctia- lis orbis nominatur: quia Sol,cum ad signa, quae sunt in ea caeli parte pervenerit noctes e sciat diebus aequales cujus modi signa sunt duo, Aries &Libra. de quorum priore Ves gibus i Georg. Libra die nocti 'ρὰ res ub, fecerit horas. Hae principes viae sinat in caelo, quae singulae in trecentas sexaginta partes quas gradus appellant) distribuuntur, ad quorum circuloru imitationem multi deinde circuli simi informati. cum enim a meridiano 'uem primum finx ris Orientem vel Occidentem versus abiens, alium atque alium siubinde merid anum a polo ad polum, per verticem capitis, essicies: idem quoque cum ab aequinoctiali ad S ptentriones, vel Austros secesseris , alios atque alios Oibes efficies: aequin tali tanto minores, quanto propius ad