장음표시 사용
621쪽
tur &lacus,& stagna: jam elata in caelum,& ardua aspectu quoque jusa: lanaiylvae vallem: praeruptae,&solitudines,& mille caustis deserta detrahantur. Hae tot portiones terrae, limo vero ut plures tradidere mundi punctus neque enim est aliud terra in universe haec est materia gloriae nostrae, bhaec sedes: hic honores gerimus, hic exercemus imperia, hic opes cupimus, hic tumultuatur humanum genus, hie instauramus bella etiam civilia, mutuisque caedibus laxi rem facimus terram. Et ut publicos gentium furores tras eam,haec in qua conterminos pellimus, sui loque vicini m. spitem nostro solo affodimus, ut qui latillime rura mei tus fuerit, ultraque fines exegerit accolas, quota terrarum parte gaudeat ξ vel cum ad menturam avaritiae suae propagaverit , quam tandem portionem cjus defunctus obtin at 3 haec Plinius.
si autem qui de ' vobis loquuntur, quam diu ac nobis loquentur Z uinetiamsi cupiat proles illa futur rum hominum, deinceps laudes uniim jussus nostrum apatribus acceptas,posterisprodere: tamen
propter eluviones exustiones' terrarum, quas a ridere tempore certo necesse es non modo Non alem
nam, sed ne diuturna quidem gloriam a sequipossumus. Quid autem interent ab iis qui postea n
scentur, sermonem fore de te, cum ab iis nudus' ri qui ante nati latiqui ne pauciores,Gcerte m fores fuerunt viri, cum praesertim apud eos ipsos, ά quibus nomen 'nostrum potui audiri, nemo renim a vestrum anni memoriam consequipos'. homines enim o- L. jocula is pularater annum tantῆmodo Solis dest,unius ostri ter reditu metiuium. latim autem ad idem, undesemel L. reapse at profeci sunt cuncita astra redierint, eaendes totius tem cuni ad caeli descriptione longis inter diasiis retulerint: tu illa idςm,
vere vertes a unus appel ripotes Lin quo vix dic re audeo quam multa secula hominum teneantur.
622쪽
sso P. RAMI PRAELECTea , cum Romuli animira hac ipsa in templa pen travit, ita quandocunq, eadem parte Sol eodem tempore iterum defecerit, tu gnis omnibus ad idem principium stellus revocatis expletum amL. Cujus num habeto. Ius quidem anni nondum viges mam parte cito esse conversam.
ALTE RuM est argumentum extenuandae talicitatis humanae ex adjunctis temporis Fod omnis nostra gloria brevissima sit: homines enim non soluin brevi, sed etiam incerta conditione vivimus: natura siquidem dedit hominibus usuram vitae tanquam pecuniae, nulla praestituta die, ait prima Tuscul.Cicero. Quae gloriae brevitas magnis Sccertis argumentis cofirmatur,Non modo singulorum hominum brevis est vita, sed etiam universerum quaedam est mors & internecio necellaria: nec enim literae,quae post
ritatis caussa reperi sunt,ut subsidio oblivioni ei te possint. ut pro Sylla Cicero neque historia quamvis res is tempo
rum, lux veritatis vita memoriae, magistra vitae, nuncia v
tu statis, ut idem secundo oratorio inquit; vindicare homunum laudes ab interitu possunt, cum ipsae una cum auth ribus&literae & hiltoriae prorsus intereant. Qua de re diserta est apud Platonis Timaeum senis sacerdotis AEgyptii narratio, Graecos ob vetustatis ignorationem pueros at pellantis : O Solon Solon, Graeci pueri semperestis, nee qui squam e Graecia senex. Cur istud diceret percontante Solone, respondiste sacerdotem: Quia juvenis sumper v bis est animus, in quo nulla est ex vetustati*commemoratione prisca opinio, nulla cana scientia. Quod ideo vobis contingit, quia multa & varia hominum exitia fuerunt, eruntque : Maxima quidem aut ignis conflagratione, aut aquae inundationibus pervenire necelle est, minora veroesus quibuslibet calamitatibus fieri. Nam quod apud vos fertur, Phaethontem quondam solis filium currus ascendisse paternos, nec patris aurigatione servata exussi ne te rena ipsumque flammis caelestibus conflagrasse, quamvis sabulossim videatur. verum quodammodo esse putandum est. Fit enim longo temporis intervallo caelestia circuitus
623쪽
permutatio quaedam, quam inflammationis vastitas necessario sequitur. Tunc ii qui edita & arida incolunt loca. magis pereunt, quam mari fluviisque vicini. Nobis porro Nilus cum inplerisq: salutaris est, tum hujusinodi a nobis arcet exitium. Quando vero dii aquarum colluvione terrae sordes diluunt,pastores ovium,atq; bubulci qui juga montium habitat, periculum illud evadunt: velim autem civitates in planitie sitae, impetu fluminum ad maria rapiuntur. Sed in hac nostra regione, neque tunc, neque alias un- ruam aqua in agros superne descendit contra vero sursum terrae visceribus scaturit. Quam ob rem antiquissimarum rerum apud nos monumenta servantur.Proinde ubiacunq. nec imbrium tempestas nimia, nec incendium i
gens contingi licet alias pauciores alias plures temper tamen homines sunt. Qi cunq; verba nostris, sive a vestris, sive aliis nationibus gesta sunt memoratu digna, modo ad cures nostrorum pervenerint,nostris in templis descripta servantur: apud vos& alias gentes res gestie nuper literis
monumentasq; traduntur,sed certis temporum curriculis
illuvies immissa caelitus omnia populatim. ideo qui succo
dunt,& literis & musis orbati sunt. Quo sit, ut quasi juvenes iterum sitis, & rudes,praeteritarum rerum omnium prorsus ignari .Hγ Ficinus ita convertit. Stoici vero caussas conflagrationis afferunt quae sunt apud Ciceronem secundo de Natura Deorum.Sunt autem stellet natura fam- meae : uocirca terrae, maris, aquarum vaporibus aluntur iis qui a Sole ex agris tepefactis ci ex aquis excitantur,quia bus altae renovat : stellae atq; omnis aether refundunt e
dem, & rursum trahunt in idem, nihil ut sere intereat, aut admodum paulum, quod astrorum ignis & aetheris fiamma consumat. Ex quo eventurum nostri putant id de quo Panaetium addubitare dicebant, ut ad extremum omnis
mundus ignesceret,cum humore consumto neq: terra aliposset neq: remearet aeri. cuius ortus aqua Cmni exhausta,
esse non posset. Ita relinqui nihil praeter ignem, a quo ru
sum animante ac de eo renovatio mundi fieret, atq. idem orna tus oriretur. Astrolosti caussas exustionii atq: eluvion uiri ista tuni ad astra, sed alio modo reserunt, quod certis conjunctionibaa modo terras cauti, modo inundarip Nn
624쪽
rant. Hac eadem de re scriptum idem serό reliquit Aristo:
teles.cum omnium genitarum rerum certas velut aetates constituit, ut nascantur, alantur, adolescant,consenescant, tandemq; certis temporum intervallis intereant. laria in terras,terra q: vicistim in maria commutantur:
VHis ego quod ut rat quondam solidissima re uso tum.'idi factaι ex aqucre terraου, ait Ovidius decimoquinto Metamorph. Hinc aridi alvei, quae flumina fuerant linc perennes fluvii, quae cultae su rant arataeq; terret:hinc quemadmodum quadripartita an ni tempora naturali vicissitudine distincta cernimus, sic universi mundi certas ac partitas leges existimare debemus:qtiarum hyemes,inundationes aquarum & colluvi nes emciant: aestates vero contra suscitent exustiones &incendia terrarum: quam legem naturamque mundi primus ille generis humani propagator Adamus uJos quo
in antiquitat udaica testis est perspexerat, ac praedixerat duplicem labem terrarum, vastitatemq; ventura, alceram inundationibus aquarum, alteram ignium flammarumsardoribus. Quod idem sacris nostris literis testatum cor signatumque tenemus. De inundatione Genetis septimo capite testimonium est amplinimum, quemadmodum perennes quadraginta dierum pluviet tanta altitudine e creverint, ut omnes sub caelo moles quindecim cubitis si perarentur. De sutura conflagratione mundi, horribilis est illa vox Petri Apostoli: Veniet autem dies Domini sicut fur in nocte. qua caeli procellae in morem transibunt, elementa vero aestuantia Qlventur: terraque & quae in ea sunt opera exurentur. Cum igitur baec omnia solvantur, quales oportet esse vos in sanctis conversationibus ac pietatibus, expectantes & accelerantes adventum diei Dei, per quem caeli incensi s blventur, & elementa aestuantia liquolcent7Sed -los novos,ac terram novam juxta promissam illius expectamus, in quibus jullitia inhabitat. Quamobrem cum non hominum tantum singulorum, sed universi hominum generis, sed caeli terrarumque certos interitus occasusque ratis tenarorum I aciis definitos agnoscamus: in hac vita non modo aeternam sed ne diuturnam quidem
gloriam consequi pollivarus. Quid enimest omnino hoc
625쪽
IN sOMN. fCI P. IDipssim diu ait Cicero pro Marcello in quo est aliquid e
tremum quod cum venerit,omnis voluptas praeterita pro
nihilo est liabenda quia postea nulla fatura sit. Ergo, inquit Africanus, cum plures & meliores viri qui mortui sunt & extines i) te non laudant quid laboras, ut pauciores ac nequiores de te loquantur Z Laetus sum laudari me, inquit Hector, opinor Uud Naevium , abs te pater laudato viro. Ea est enim profecto j ucunda laus, quae ab his pro Dciscitur, qui ipsi in laude vixerint, ut Cicero ad Catonem,
cum praesertim apud eos ipsos a quibus nomen nostium potest audiri,nemo unius anni memoriam consequi posilit. Exigua certE laudis expectatio, quae spem unius annicon ut non pollit: homines enim populariter annum tantummodo Solis, id est, unius astri reditu metiuntur. An nus autem, ut Grammatici docent, dictus est quasi anni Ius,quod in se redeat: de est illud Maronis 2 Georg. hinse si a per se D a -quetur annus. Ergo quoniam omnium stellarum conversio certa est, suus etiam stellarum propriusque erit annus: & ut Solaris, sic Mercurialis, Venerius, lartius,Dialis,Saturnius, stelli
feri orbis annus dici poterit. Sed ad populi qui hoc modo
jam olim loqui didici ecdsuetudinem annum tantummodo ex Solis conversione dicimus: sicuti & dies, & noctes, &horas,& momenta. Deus enim, ut inquit in Timaeo Pla- ω,Solem quas lumen accendit ut esset metalitra quaedam temporum. De solari autem anno magna diuturnaque contentio suit, de qua multa scripta sunt a Censorino de die natali. Caesar ab AEgyptiis edoctus, corruptam anni descriptionem ad trecentos sexaginta quinque dies & sex horas revocavit. Posteris tamen minime probatus est deprelienditur enim annus eisse minor decem minutis, &quadraginta quatuor secundis, chim calculus ratioque solaris convernonis trecentos sexaginta quinque dies reperiat horas quinque, minuta quadraginta novem, seeunda sexdecim. Sed excusari etiam Caelapem a nonnullis intel go qui persuadere conantur tempus aliquod fuit sie cum Caelata is definitio vera fuerit de rursus idem ali- ouando faturuis.Cum autem ad idem unde prosecta sint, cu meta astra redierint, eandemq; totius ecli descriptionem
626쪽
longis intervallis retulerint, tum ille verξ vertens &abs, lutus annus appellari potest: annus ergo vertens pro abs luto completoq; dicitur,quomodo etiam Plautus mensem
Quid ergo cum singulares anni vertentes popular er nominentur astrorum singulorum ad sua principia red, tus,qualem univetii caeli atq; omnium syderum vertentem decet aestimari3Nunquid univetii caeli singulorum l. syd
rum absoluta conversio Z locus autem est in Tini eo, ubi cum de Luna & Sole praeceptum est,tum ait Plato, Ter rum autem syderum ambitus ignorantes homines praeter admodum paucos,neq; nomen appellant,neq; inter se numero commetiunt . Ita l. nesciunt hos syderum errores
idipsum esse,quod riti dicitur tempus, multitudine infiniata,varietate admirabili praeditos: attamen illud perspici&intelligi potest absoluto persecto l, numero temporis, absolutum persectumq; annum tunc compleri,denique, cum se octo ambitus consectis suis curtibus ad idem caput retulerunt,cumq; eos permensius est semper sui similis orbis. In quo Platonis loco non solum eadem quae Ciceronis definitio, sed pro vertente vides perfectum &absolutum annum appella sed in vertentia vocabulo quaedam velut allusio nominis ad anni propriam significationem inclusa est,quasi ann iis ut an nullis vertente i ii se sua vestigia ambitum conficiat. De hoc anno magno idem secundo de notura Deoru Cicero cum de stellis errantibus dixisset, quo rum ex disparibus motionibus magnum annum Mathematici nominaverunt, qui tum efficitur cum Solis & Lunq&quinq; errantium ad eandem inter se comparationem confectia omnium si 'aciis est facta conversio, quae quam longa sit,magna quaestio est esse vero certam & definitam neccile est. quod Aratus duobus versibus complexus est.
quos Cicero puer converterat: mefaciunt magnos longinquirem ris annos, Cum redeunt ad idem eati sus terminesignum.
627쪽
hominum teneantur: variae enim sunt hominu opini nes,quas Centorinus recensitit alii duobus solaribus annis definiunt: hinc trieteris magnus ille annus, quod tertio quoque anno rediret: alii quatuoribinc penteteris, quod
quinto : quod idem tempus & olympias Graecό & Latine
lustrum dicebatur. Hinc ratione simila octoeteris. ennea-teris,dodecateris, de enneateris. Magnus annus Philolai
Pythagorei ex annis quinquaginta nove, item Callippi ex annis septuaginta sex,& Democriti Ex annis octoginta duobus,& Hipparchi ex annis trecentis quatuor, & AEgyptiorum ex annis mille trecentis sexaginta uno. Mund
num annum quem Plato quem Aristoteles instituere) ristarchus aestiinat annoru elle bis millenorum quadringentorum octoginta quatuor, Aretes quinquies millenorum quingentorum quinquaginta duorum ,Herodotus &Linus decies millenorum & octingentorum, Dion decies& ter millenorum nongentorum octoginta quatuor, o pheus centum viginti, Cassandrus ter millies millenorum sipra septingenties millenorum: alii vero infinitum esse, nec in se unquam reverti existimaverunt: quod Plato significare visus est, cum dixit tempus illud esse multitudine infinitaeidemq; sequutus Cicero videtur,cum ait magnam quaestionem esse quam longa sit illa syderum omniti conversio. Astrologi quidam putant illum annum motum esse fixarum stellarum, quem Ptolemqus affirmavit esse annorum sexies & tricies millenorum,qui homines parum considerate Ptolemaei sen tentia abutuntur nec enim sequitur ut, si motus fixarum stellarum suerit tricies & ter millen
rum annorum, propterea eo motu confecto omnium stellarum etiam errantium eodem tempore conversiones ad
. idem initium reserantur. Josephus in antiquitat udaica magnum annum sexcentis annis solaribus definivit.Extat hae de re dictum domus Eliae prophetae his verbis, sex a norum millia durabit mundus, postea collabetur. Verum balisticum illud commentum testimonio Christi reseu Iitur: De die enim illa& hora inquit apud Matthcum, nullus neq; homo, neq; caelestis angelus, sed solus pater novit. Quamobrem videtur Africanus in re tam dubia merito
dubitare, sapienterq; ab incertissima quaestione assensi
628쪽
nem cohibuisse. Definitione vero magni anni postae emplum adhibetur ad illustrandum quod dictum est, ut si definirem annum cile trecentorum sexaginta quinque dierum serE sex horarum, diceremque ut si a Calendis
Januarii incipies per duodecim menses recenseas cum ni merum dictum, annus tibi persectus & vertens erit. Sic cum definitus eis et ab Africano magnus annus, cum ad iadem undc semel prosecta sunt,cuncta astra redierint, can-d mq. totius cani descriptionem longis intervallis retulerint tu exen luna ponitur, ut initium illius anni a R mul: apotheosi Sc consecratione sumatur, cum Sol deficere
horia: cibus ex inguique visus est. Quo certό in exemplo magna historias ribentium controversia est: duas enim apud Livium Sc Plutarchum opiniones lego, cum Roth lus trigin. ta septem regnasset annos, &ad recensendum exercitum ut Livius inquid concionem in campo ad Ca- pr paludem haberet subito coorta teinipestas cum magno, ago et tonitribusq; tam denso regem operuit nimbo, utc inspectum ejus concioni abstulerit,nec deinde in terris Romulus fuit: Romana pubes, sedato tandem pavore, post ua extam turbido die screna de tranquilla lux rediit, ubi vacuam sedem regiam vidit, etsi satis credebat patribus,qui proximi steterant,stiblimem raptum procella :tamen velut orbitatis metu icta moestum aliquandiu sile tium obtinuit deinde a paucis initio facto Deum Deo natum regem parentemque urbis Romanae salvere universi Romulum jubent, pacem precibus exposcunt, uti volens propitius suam semper sespitet progeniem .Hitc de Romi li consecratione prima opinio est,ubi tanae Livius non aia firmat defecisse Solem, nec Plutarchus id ait. tametsi scribit maximis obortis procellis ac tempestatibus Solem in tenebras & caliginem conditum esse. Idemque Ovidrus a
Pariorum hac de re cum loquitur: Sol fugit, remo sere Iubeuntia nubdis cae iam, Et rasis deo ara imber aquis.
Atq: hoc de apotheoli Romuli, de qua dixit Ennius, famae
assentiens ait Cicero prima Tuscul.
De secunda opinione quae probabilior est, scribit idem Livius
629쪽
Livius his verbis: Fuisse credo tum quoque aliquos qui diLcerptum regein patrum manibus tacsci arguerent. Quod idem Florus &Plutarchus tradunt, & Valerius Maximus assirmat: Urbis nostrae parentem, inquit, Senatus in amplissimo di gn itatis gradu ab eo collocatus, in curia lacer vit, nec duxit nefas ei vitam adimere,qui aeternum Romano imperio spiritum ingeneraverat: quae omnia fabul
rum similia a Romanis ipsis habita sunt. Hinc illud Cice ronis primo libro de Legibus de re fabulosa proverbium,
Quam, ut ajunt, de Remo & Romulo. Sed datur, inquit Livius primo libro,haec venia antiquitati, ut miscendo hi mana divinis, primordia urbium augustiora faciat. Hi jus quidem anni scito nondum vicesimam partem esse co- versam. Macrobius hoc loco motus in suspicionem quandam venit annum magnum quindecim millibus ann rum a Cicerone definitum esse: & physicos quosdam non enim haec Platonis aut Aristotelis de anno magno sententia est opinionis hujus authores habet. Si autem quindecim millia per viginti dividas pars erit vicesima septingentorum quinquaginta, quot anni a Romuli morte ad δε- mnit Eurus tempus nondum intercesserant: anni enim sunt duntaxat ad Martium & Manlium consules quibus consulibus hoc Somnium habitum fingitur a morte Rona Ii quingenti sexaginta septem. Verum subtilis & arguta magis, quam vera videtur Macrobii haec interpretatio; neque hoc Cicero voluit: legerat enim Platonem' in Ti'maeo affirmantem tempus illud multitudine infinita prinditum elle, nec ab Aristotele didicerat naturales illas terra-xum aquarumque mutationes tempore hoc definitas esse: α ipse secundo de Natura deorum magnam quidem, sed incertam quaestionem hanc esse confirmavit. Non igitur quindecim annorum millibus magnum annum definire Cicero voluit, sed usitato tropo usus est, cum numeru ce tum pro incerto posuit, &vicesimam partem quasi miniamam dixit:sicut paulo post ait de hominis gloria, quae per tinere vix ad unius anni partem exiguam potest, ut totum illud Romanorum nomen a Romulo ad hoc tempus vuraciem anni magni eriguam compleat.
630쪽
168 P. RAMI PRAELECT.L.desper cuocircasi reditum in hunc locum fera: Πβν ris, in quo omnia sunt magnis taprastantiam via
humana gloria, si ad illam caelestem divinamo: gloriam comparetur, quanti tandem aestimanda 3 Hic tames sitis, frigora,calores .curae aegritudines morbi, vulnera, cruci tus, bella dissensiones,odia multates, finitaq; malorum genera viventibus proposita sunt:illic contra tranquillisi,ma pax animi omniumq; rerum aifluenti copia, & abum dant bus sine exceptione ulla bonis omnibus suavissima vita degiti omnia siquidem parata sunt magnis S prinstantibus viris qui justitia pietatemq: coluerint, qui Rempubl.conservaverint adjuverint, auxerint.
fortia ita litur ' alte deIZares vota, ait hanc sedem V
aternam domum contueri, nes sermonibu vulgi dederis te, nec in praemiis humanis spem posiveris rerum tuarum, si is te illacebris oportet ipsa virtus irahat ad verum decus. Quid de te alii loquantur, ipsi videant sed loquentur tamen.
UNivERs Ag cohortationis coplexio disputatis antec dentibus concluditur. Igitur si animum ad caelestem vitam gloriamq: illam aeternam retuleris, si alta illa spectaveris, nec sermones vulgi,nec popularem auram sectaberis: ea enim imitatrix verae gloriae temeraria & inconsiderata ut tertia Tusc.Cicero) & plerun l. peccatorum vitiorumque laudatrix fama populatissimulatione honestatis formam ejus pulchritudinemq: corrumpilaqua caecitate homines cum quaedam etiam praeclare cuperent,eaq; nescirent,nec ubi nec qualia essent,funditus alii everterunt suas civit tes alii ipsi occiderunt. Quare cum tantum mali sit in v nitate gloriae ne dedideris te vulgi sermonibus, nec in prPmiis humanis spem posueris rerum tuarum. Epicurei in corpore summum bonum statuunt, com ejus voluptates illecebras persequuntur.Stoici in animo, cum ejus vi
ris; quanti tandem erit ista hominum gloria, qua pertinere vix ad unius anni partem exiguapotes'