장음표시 사용
611쪽
lent intermedio aequatore separati: cum enim ab aequat
re ad polum nostrum viginti quatuor gradus procei Ieris, orbem usquequaq; ab aequatore aequε distatem conficies, qui tropicus Cancri nominatur: quoniam Sol cum prima signi illius ortem attigerit, tum et reri: M,id est converi tur , ad austros, a quo tropico ad eundem polum quadraginta duarum partium spacio designabis orbem usquequaque pariter distantem, & hic Aquilonalis aut Septentrionalis orbis erit. Simili autem disterentia duos alios inqui distantes orbes ab aequatore versus austros dimetiri sucet, viginti quatuor partibus ab aequatore versus antarchicum potam,tropicum Capricorni constitues, eadem cauΩsa nominatum,qua superior ille tropicus Cancri dictus est: quia Sol cum ad primam signi illius partem descenderit, tum rursum ad Septentriones reflectitur. Ab hoc tropico ad quadragesimam octavam partem orbem ultimum de finies .abantaretico polo viginti quatuor partibus undiq; ualiter distantem, cui antareticus nomen est: quia poluantareticum ambitu suo complexus est. Itaque quinque conformantur aequidistantes quos parallelos Graeco verbo dicimus arcticus, tropicus Cancri, aequator , tropicus Capricorni, antareticus, limbussimiles alios aequid stantes
innumerabiles singere possumus, sed his paucis, cum meridianis contenti ei te possumus: haec enim ad instituti nostri rationem satisfaciunt. Quamobrem ad illos populos obliquos averses,adversos redeamus, &singulos adhibita sinographiae luce definiamus. Qui sunt igitur obliqui 3 qui sunt aversi' qui sunt adversiZObliqui Gr co vocabulo acosnographis peri ceci vocatur, qui sunt sub eodem aequi- distante circulo no maximo.& secto punctis adversis ejuGdem meridiani. Aversi antceci nominantur, qui simi sub eodem semimeridiano &diversis parallelis aequali spacio distinctis ab aequatore. Adversi sunt antipodes, qui nabia tant sub ejusdem meridiani partibus terrae diametro diu, sis,seu quos recta linea per centrum mediumque terrae locum acta dispesceret. Antipodes igitur, si huc atq; illuc fin- santur adversis vestigiis oppositi, longam lineam munda in duas partes aeqv I secantem conficienti Obliquos, e
612쪽
sos , adversos, non modo sic interruptos Cicero existimat, ut nihil inter ipsos ab aliis ad alios manare possit, sed multo graviore quadam ac dissiciliore ratione disj unctos. De Periaecis & Antipodibus eadem quaestio est intne ulli. Ingens ait Plini us Iibro 2, cap. os, hic pugna tu arorum cor iraque vulgi,circumfundi terrς undique homirari, conve sisq: inter se pedibus stare, di cunctis similem este cri: ve licem , ac simili modo ex quacunque parte mediam cic ri: illo itinerente, cur non decidant contra siti: tanquam non & ratio praesto sit, ut nos non decidere mirentur illi. intervenit sententia quamvis indocili probabilis turbae inaequali globo, ut si sit figura pineae nucis, nihilominus te ram undique incol i. sed q uid hoc refert alio miraculo ex riente ξ pendere ipsam, ac non cadere nobiscum: ceu spiritus vis mundo praesertim inclusit dubia sit,aut pollit cadere, natura rcpugnante,& quo cadat negante. nam sicut ignius edes non est nili in igitibus, aquarum nisi in aquis, spiritus nisi in spiritu: ita terrae, arcentibus cunctis, nisi in se locus non est. Cum Cicerone de Plinio Cleomedes,Strabo, M la. Solinus sentitit Antipodas este & hodie patefactis omnibus terrae latebris, apertisque in AEthiopiam ultimam, in Indiam,in novas terras navigationibus, obliquos, aversis, adversbs populos oculis iplis sudicibus assecuti sumis. At sustinus in Civitate dei fabulas incredibiles cile existimat, qu D de Antipodibus afferuntur. Lactan taus idiotas ridiculos facit, qui credant esse homines, quorum vestigia sint superiora quam capita. E recentiori uis Galeotus in hanc eandem sentenciam adductus est. cujus crroris caulia ellerotuit, quod inserius hemisphaerium ter e totum aquis
occupatum crederent radeoque nullos Peri oecos, nullos Antipodas etle. Verum premimur, atque violenter urg mur a nautis & mercatoribus. ab hisque in rem praesentem deducimur ut illis potitus licet imperitis & ignaris Et rarum, quam doctissimis illis, gravissimisqueautharibus
allentiamur: neque tantum credamus bile quosdam obliquos nobis, aversos quosdam, quoidam penitus ad veris, ut Cicero scribit; sed Ciceroni ipsi repugnemus. non in te ruptos ita eos esse, quin ab aliis ad alio, permulta. tum n vigiis, tum vehiculis exportari sol int: nec ab his tantum
613쪽
laudem & honorem, cum de nostris rebus gestis loquem tur, sed etiam tructus & utilitates plurimarum, maxima. rumque rerum singulares expectare posiimus. Quod a rem existimant Cicerollic interruptos esse, qui adversi inserit, essecit quaedam vetus opinio ex fabulosis Atlantici maris aestibus concepta : crediderunt enim veteres, cum mare Mediterraneum trajecissent, uberiora illa immensi pelagi aequora navigabilia non e: Ie. Et apud Platonem in imaeo, AEgyptius quidam sacerdos amrmat mare illud quondam terram continentem fuisse; in eaq; reges admirabilis potentiae futile: sed ingeti terrae motu in aquas in xiaque cilla demersiam. Quae caussa fuerit, ut propter resiseium ablorptae terrael inaum, mareillud in navigabile rediaderetur. Hinc salta Ciceronis opinio. Pergit Asricanus, Non satis est terram raris habitari locis, & in his ipsis an uitiis multa vastis Glitudinibus occupari: reliqua sic kaitari partim Peri Cecis partim Anicecis. partim Antipodi bus, ut commercia ipsis inter se nulla esse videatur. Cesenis. Merem terram eandem quasiquibusdam redimit
Cr circunda tam cingulis. Secunda divisio est terrae usitatior apud Cosmographos tripartitailla superiore,dc ex m. li divisione sumitur. in caelo enim quinque regiones dc Z notantur: prima intra circulum septentrionalem quadraginta octo partium meridiani latitudine comprehensa: secunda, ab eo ad tropicum Cancri latitudine quati ginta duarum partium: tertia intra duos tropicos aequat re intermedio divisa, latitudine quadraginta octo paribum: quarta, a tropico Capricorni ad antareticu circulum, latitudine quadra inta duarum partium: quin ta,intra ant circum comprehensa, latitudine quadraginta octo partium. Atque in dimensione terrae prorsus eadem quinque- partita distributio traditur, &quinque terrae ZOnae, quae . caelestibus zonis rationis quadam proportione re eant, effinguntur. Harum quinque zonarum terr strium duae extremae frigoribus obriguisse, media caloribus exarsisse, ita veteribus vise sun t, ut habitari no possent. H e A ristotel is est sentetia secundo Meteo n ,& multoruante Aristotelem plutosoplioru quos omnes erroris siti ai
inores habet Cicero, quos poeta: nostri deinde sunt secuti,
614쪽
1s, P. RAMI PRAELE CT Tibullus Virgilius, Ovidius. Tibullus libro quarto
Et qum I inpartes totu/ dissonitur orbis,
Iane densa te in asseconditur umbra, Et nusta incarptoportabitur unda tiquore: Sed durata raret densam m glac/-I nHems: Vive ιιι non unquam Dransive gerat orru - media ect Pharsi semper subjecta calora, Seu propior erris ae si .umfertur in orbem, S u cel h bernas properae decurrere ces: Non ergo esse trifus consurgit aratro, Ne urem siegetes praebent,nec pabulis terra, Non ι ic cotir aris Deus, Bacchusis, Ceresse, Ea nec exussas habuant ansmatia partes. Fert, ω hanc anterposita es,mrer' r gentes,
si hαπhise adversa selo pars altera nostro.
Qua smiles utrisque tenens Uscinia eati, Temperat alter, G altersus Bres negar alter, cplacidus nobisper tempora labitur annus et Hic σ costa jura Hicosium itere taurus, Er lenta excelses Uitu consiendere ramos, Tondeturque seges maturos annua ρ-- , E foro re us,pontus consitatur arrim net am structis exurgunt oppida muri
Idcirco cerris dimensimpartibus orbem Per duodena regit mundi Sol aureus Ur i Quin e tenent calum et ona et quarum una com Semper sie rubens, o torrida per as Vm :mam circum extrema dextra Ioaque trahuntur Carulea glacie concretae,atque imbrasus atris. Has inter, me Hamque,dua mortalibus vias Munere concessa divum, is ecta per ambas,
obliquus quassignorum Qerteret ordo. Ovidius a Metamorph. II que dua dextra caelum, totidemqu8 siris Parte secant et tona, quinta eis ardentior istas: Sis onus inclusium nun era disi/nxsr eodem Cura do, totidemqueplaga tellure premuntur:
615쪽
Poetas consequuti deinde Plinius, Strabo, Mela, atque omnes fere ad Ptolemaei tempora, qui primus fallaci opianioni descriptis in AEthiopia terris lumen veritatis oppo- suit. de Plinio magis est mirandunt, qui lib. cap.67,scribit' totum serE Oceanum navigatum es , idque certis exemplis de experimentis cogre. Nostris vero beatissimis temporibus quibus Deus optimus maximus singularia, planeque divina ingenia innumerabilia excitavit, quotidieq: 'funa ma cum sua laude gloriaque excitat quid dicam fabi inses Atlantici maris aestus paenia navigatione subigi ρ quid ardores incendia': torridae flagrantisq; zonaeo ni
cultus geriere plerisque locis tem perata cognosci 3 quid ri-
stentia frigora postremaru zonarum a multis populis non
solum tolerari ted etiam habitari ac celebrari 3Ph losophi,
oratores, poetae, mundique universi & quidem tot secul rum sapientes agnoravere, quod nautae, quod mercatores.
quod rudes de imperiti homine on argumentando, i dexperiendo docuere. En igitur defendamus a uilioritates, ingenia sit spiciamus, vetustatem admiremur. simplicibus tamen exemplis, & sensuu in rudibus experimentis hic cogimur fateri antiquissima illa sapientiae miracula tandem aliquando elocata esse ac superata Ergo zon ς mundi quinque proponuntur, duo cinguli maxime distantes, de in toto mundo extremi, caeli verticibus ipsis utraque parte sib- . nixi: noster enim cingulus septentrionali vertici, antarcticus adverso vertici subiectus est. Appellat Cicero Latine verticem, quem eundem Graeco,si d usitato vocabulo,p tum dicimus. sic Virgilius I Georg. me Uertex nobu semperoublimis: at HI Sub peditus Sox atra det, manesque prosen . Medius vero cingulus ille de maximus intra tropicos quadraginta octo paries patet, ac trecentas sexaginta in longum porrectus est, si totum circulum metiare. Nullus autem est ardor, nullus Solis aestus, quin singularis temperies vel in medio ejus loco, exaequalitate dierum noctiumque. Elic enim cum dies aequales sint noctibus, necesse est
616쪽
diurnos calores nocturnis frigoribus temperari: & terrae illae cognitae magnis argumentis suam temperiem dem strati t. celebris & locuples insula est Taprobane, quam tamen satis constat aequatori subnixam esse, quales multa sunt regiones in Americis terris, hoc seculo repertae navigationibus Hispanorum. Duo reliqui cinguli hominibus habitandi relinquuntur. Alter australis,ab austris ventis, a meridie flantibus cognominatur. In quo qui insistunt Ahabitant,adversa nobis urgent vestigia: sic in Lucullo C cero, Non ne etiam dicitis cile E regione nobis a contraria parte terrae, qui adversis vestigiis stent contra nostra vest ita, quos antipodas vocatis Z Locus autem hic sic ivtelligo
us, non ut omnes illius zonae homines nobis sint antipodes:quidam enim sunt nobis duntaxat aversi,& antcrei'led antipodas illius zonae in nostra esse zona. nostrx Zonae viacissilia antipodas non nisi in illa Zona esse. Ad illos vero a nobis, & ab illis ad nos vicissim viae multiplices apertae, ut jam monui,ut ex eodem errore id si ex quo & illa superiora de obliquis & adversis. Hic autem si ectus & subnixus
aquiloni. Par superiori definitio, ex vento nempe sumta, qui flata Septenitione contrariis ventis.Detractis quatuor zonis mundi docet Africanus quam tenuis &ansusta R
inani nominis gloria in quinta possit esse. Considera, it
quit, quam tenui parte vos, vestrumque imperium contingat. Omnis enim terra, quae vobis colitur & habitatur ab ejusdem Zonae hominibus angustata verticibus, lateribus latior. Veteres Graeci terrae longitudinem ab uno mundi vertice ad alterum, latitudinem ab ortu ad occasum delianiebant,ut Aristoteles 2 de caelo. quam sententiam luc Cicero sequitur, cum latitudinem ab ortu ad occasum ,lon tudinem intra polos interpretatur. Zona autem nostra in tra vertices & polos est angusta propter interjeetiam mare mediterraneum: tum quia per se lex gradibus minor sit media: lateribus latior. centum octoginta gradus cultae Ahabitatae hu: us zonae Ptolemaeus in geographia monstravit.&multo plus hoc seculo cognitum est. Plinius libro secundo, habitatae terrae longitudinem maximam abortu ad occasum hoc est ab India ad Herculis columnas,ochir
gies quinquies centena septuaginta millia passuum. Latitudinem
617쪽
tudinem autem a Meridiano situ ad Septentrionem dimidio serε minorem colligit quinquagies quater centena sexaginta duo millia. Ergo lateribus latior est, verticibus angustior: rsea quadam in uia e L Id vero de nostra zona vix, ac ne vix quidem probari potest de universa terra verius id assirmari solet. Strabo libro primo de caelo, Aristoteles de mundo.quicunque Aristotcles is fuit ri quo enim iiic Platonis auditor esse potuit, qui terras explicet nondum illis cognitas temporibus sed tamen Aristoteles cum duo genera statuit insularum, majores quassa, quas
dam minores, totam terram a nobis cognitam unam quandalia e majoribus insulam facit. Circumfusa marsν Is quod isto icum,7 υ--riguum. Pod oceanum pia tu in ferris. Atlas Mauritaniae in Africa&mons, derca fuit. Hic propter Astronomiam a se inventam, ille propter altitudinem itellifer vocatur. Virgilius s exto Itaneidos, iret extra θdera te us,
Ab eo igitur monte quem alluit, mare dicitur Atlanticum magnum vero,cum magnae quaedam in terris aquae maria etiam nominemur, ut mediterraneum, rubrum, Pellicum Gangeticum Hyrcanum: oceanum mare, a fabulosa velocitate & rapido aestu nominatum est: ab α privatione κ ω quod significat, id est diffindo Suidas deducit quali minimed risium,sed perpetuum sit. Solinus& Servius ab ωκυ id est velox,propter fluctus, quibus asperum se ci in navigabile redderet. Hinc fabula de columnis Herculis Calpe dc Abyla quas tantus impetus oceani perfract s qua i terrae vinculis essetisset. Plato ut antea diximus fesso creestae a peritatis dc velocitatis in oceano causisam aliam in Timeto reddit, de Atlantica insula, quae ingenti quodam motu terrae in aquas demersa pelagus illud in- navigabile fecerit. Oceani vero tumescentis ac residentis aestus jam ante Plinium a Pittica Massili est cogniti fuerat. α navigatio facilis collira fabulosa illa somnia inventa
est. O . to eranto nomine quam parQuus D Scides si quis vero nostrume extu terra oceano cacumsulam cerneret,
618쪽
formicam stilla tenui guttulaque immersam se videre et stimaret. Ut cum solvimus ex aliquo nobilis & amplae civitatis portu, primo civitatem ipsam,a qua dascedimus,exaltiore loco totam magnitudinem, & latitudinem ,& lo gitudinem situs spectamus: cum vero in mare longius invecti sumus, oppiduli speciem tantum intuemur: tum d
mias Vcius Exiguam quandam sormam paulatim hin scente oculorum acie cernimus, tandem tumulum quendam in litore d untaxat aspicimus:postremo magna illa ciavitas omnem oculorum obtutum essu ei: Sic cum e te
ra fingamus enim animis, quoniam cogitationes liberae sunt) 1 ursum animus evolabit in caelum, cum aeris supremam regionem attinem , ccanus magna qviodam paluse fusa spectanti videoitur: cum se ad orbem Lunae extul rit. lacus quidam perangustus: cum vero immensa illa qionum spacia per orbem Mercurii, Veneris, Solis Martis, Jovis saturni transcenderi sedemque illam beatorum a ligetit quid oceanum eontemplanti, cujus tandem aquillaeso sitam aspecturum arbitramur 3 CertE non solum , sicut ait ut i canus, parvus oceanus, sed vix exiguus rivulus esse videbatur: cum enim tota terra caelesti globo comparata,
puncti duntaxat in tanta mole locum teneat: quid quaeso cum puncti ia ulla d iitractio, utilla'; diremtio cogitari ros sit totamque id quod terram mariaque dicimus, individi uni quo clam in caeli complexu ambituq: esse statuamus. quonam pacto e summo globi supremoque loco spectanti oceanus id est pars hujusce puncti distingui conspicive poterit Z Verendum equidem potius esse arbitror, ne ex illo sublimi loco potius amplificare,quq tenuissima sunt,quam amplissima quae sunt, extenuare Africanus videatur. Sed ad reliqua pergamus.
Ex his ipsis cultis notiss terris, num aut tuum,
aut cujusiquam nostrum nomen vel Caucasium hunc, quem cernis, transcenderepotuit, vel ii in Vangem transisare 3 quis in.reliquis orientis aut obeuntis Solis ultimis, aut e quilonis Hustrive partibvi tuum nomen audiet Z quibus amputatis, cernis l
619쪽
i N s O M N. S C I P. Is cernis profecto qnantis in angustu vestra si gloria
TAu Rus mons, quem palam est, ait Solinus, terras continuare voluisse, ni profundis aequoribus interrumperetur: ibi est altissimus Caucasus vocatur. progentiu enim varietate plurifariam, inquit idem, nominatur. Apud Ii dos Imaus, mox Paropainissus: Choathras apud Parthos,
post Niphates. ubi dehiscit hiulcis jugis, facit portas A menias, Calpias, Cilicias. Est autem Caucasus alper, & i hospitalis. Virg. lib. ,
-Sed rugenuit te cautibus horrens Caucasus, Drcanaeque admo uns ubera teres.
Caucasem igitur nominat Asricanus, quia prae caeteris emineat montibus. Tantae siquidem altitudinis ab Aristotele in Meteoris esse dicitur,ut ejus vertex adhuc tertia pa te noctis Sole illustretur. Ad Caucasum autem imperium Romanum nondum pervenerat: primus enim e Romanis Pomprius imperator Mithridate superato, penetravit in Colchidem, Albaniam &Hyrcaniam, quae regiones a Sa malia montibus illis Caucaseis dividuntur: & cum Africanus ista loqui fingitur, tum limes imperii Romani Taurus mons in A lia sui victo Antiocho rege a Scipione Asiatico: nam inter leges & conditiones, quas rex ille victus a Romanis accepit, una est illa apud Livium octavo libro qua tae decadis : Excedito ui bibus agris, vicis,castellis,cis Taurum montem usque ad Tanaim amnem, &a valle Tauriusque ad juga, qua in Lycaoniam vergit. Nondum igitur Romani Caucasiam transcendere potuerant, vel Gangem tranare. Ganges,lndiae fluvius, ubi minimus est octo minlia passuum latitudine: ubi mod: cus,stadiorvincentum autitii line nusquam minore passuum viginti, ut inquit Plinius. Ad quem fluvium tantum abest ut Romanum imperium pervenerit, ut Euphratem quia Gange distat quinquagies centena millia passuum & viginti unum, si Plinio credimus postea multis temporibus vix attigerit. Caucasi Gangim: incolae nomen tuum nunquam audierunt: quis Eremotioribus Indis, quis ad obeuntem & occidentem S lem e Gallis & Britannis,ad aquilonem E Germanis,ad a
620쪽
rum e lauris 2 Addito : bos 3 Qqamobrem concludit Asticanus erantecedentio is subjectaeterea: divisionibus, cum teria ratis S angustis locis habitetur, habitantiumq;:b aliis ad alios permanare nil possit, cum de quinque partibus terrae tres desertar& incultae sint, quarta inhil ad n strum genus attineat. ε rei qua quamciinq; in mundi pa tem orientem, occidentem, septentrionem, meridiem te converteris , minimam portionem cile,ad quam nominis
Romani gloria dilatari possit. Plinii caput est secundo libro sexagesimum octavum ad istam Africani sententiami sdem argumentis valde eleganter conscriptum: totum ibgitur legendum nobis vel potius cum iis deninsticani verbis mei: tandum edi Icendumque existimo. Jam primum, ait, in dimidio computari videtur, tanquam nulla portio ipli decidatur oceano, qui toto circuitatus medro,& Cinne caeteras fandens recipiensq; aquas ,&quicquid exit in ni bes, ac sydera ipsa tot & tantae magnitudinis pascens, quo tandem amplitudinis spacio credetur habitare ξ Improbata infinita de et esse tam vastae molis pollessio. adde quod ex relicto plus abstulit canum. Nam cum sint ejus quinque paries, quas γocant zonas) in sesto rigore&aeterno gelu premitur omne, quicquid est subjectu duabus ex tr
im is ut in ue circa vertices, hunc qui Septentrio vocatur ; eumque qui adversus illi Austrinus appellatur.Perpetua caligo utrobique & alieno molliorum lyderum a pectu in ligna ac pruina tantum albicans lux. Media vero terrarum qua Solis orbita cli,exusta faminis & cremata combnus vapore torrctur. Circa duae tantum, inter exustam &rigentes remperantur, eaeque ipsae inter se non pervii propter incendium sydetis. ita terrae tres partes abstulit caelu: N. ' Oceani rapina in incerto est. Sed &relicta nobis una portio haud scio an etiam in majore damno lit. Idem siquidem Oceanus infusus in multos ut dicemus sinus. adeo vicino accessu interna maria allatrat, ut centum quindecim millibus patiuum Arabicus sinus distet ab AEgyptio maiuCaspiusve 37s millibus a Pontico. idem intcrivius
intrat per tot maria, quibus Africam, Europam Asiamque, dispescit. Quantum terrarum occupet,computetur etiam' nunc metasura toc numinum,tantarum paludum. Addantur