장음표시 사용
641쪽
contenderit, quam postea mutato nomine sibi vendi carit. Sed ad Platonem redeamus, qui etiam in Menone insitasia animis nostris exili mat& Gernas Hre rcrum omnium notiones unde appareat animam aeternam esse quod & in Pliaedone de reminiscentia copiosius exequitur. In quo libro quam mirabilis cst,quam acuta Socrat: s ratioZli non est vanus & inanis ingeneratus inanimis nostris amor sapienti .prosecibani inus aliquando sapientiam eon se tu tur.At illud: Hoc igitur. Non consequetur autem in hac vita in aliqua igitur.Tum vero qu rit idem Socrates eodem loco, num possit animus noster quadam immortalium cognatione teneri ipse non immortalis. In Republ. idem ruri is est, Interitus id expers omne, quod tametsi quampluriinis malis prematur, disiolvi tamen propterea non pollit. Animum autem,quamvis omnibus vitiorum gen ribus coinquinetur & labefactetur, propterea tamen mi- nune extingui: aeternum igitur & immortalem esse neceL se sit. Qvibus tam multis rationibus Plato velle caneris, sibi certe persuasisse animos immortales videatur. Verum, inquies quid illae immortalitatis Platonicae rationes 3 quidemciunt 3 quid concludunt Z Hic nil quaestione ista opus
fui ite arbitrarer, si satis ellent antecedentia animo mem riaq: retenta: nam cum Plato Io de Republ. statuerit animas ab aeterno sine origine ulla fui: te,neque plures fuisse, neq: plures suturas et Iedi uicerrori consentaneum erat exustimare animi motus ab animo ipse. no aliunde, proficisci.
Hoc igitur erroris principium, hic sons fallacis & captiose conclusionis fuit Nil vero est praeter unicii sempiternumque Deum,qui modo illo moveatur,quo moveri animum
Plato existimavit, qui sui sit author princepsq; motus, qui
nil aliunde sum serit, qui totus aptus sit ex sele atq; intra se sua complectatur omnia.Sed ad Africanum redeo.
anc tu exerce in optimis rebuου.Sunt autem heoptima cura desalutepatris, quib. agitatus ta eoercitatus animo velociter in hanc sedem V δε-
ms Bam pervolabit. VI o us faciet, si jam tum,
cum erit incius in in cor Zore, eminebit foras, ta
642쪽
extra erunt,contemplans, quam maximesta corpore abstrahet nam eora animi, qui se comporis voluptatibus dediderunt, earum I quasi mi
nistros praebuerui, impulsus libidinum voluptat
bus obedientium, deorum hominum jura vi laverunt, corporibus elani, circum terram ipsam volutantur,nec in hunc Iocum,nisimustis exagitam
tisiculu,revertuntur. BELLE sane res habet: sublato ex animis omni mortis
metu, ne interire animi nostri videatur, sed aevo sempite
no frui quid reliquum est nisi ut justitia pietate, religione
colamus, non selum ut semper, sed potius ut beati viv anus 3 Exerceatur igitur an ima in opti mis rebus.in dese denda patria reddendo unicuiq; quod situm est, in augendis & amplificandis bonis communibus Quo enim simus alacriores ad tutandam Rempublicam jam persuasio est omnibus qui patriam conservaverint, adjuverint, aux rint certum elle in caeso ac definitum locum, ubi beati aeco sempiterno fruantur. Neque tamen vitibus & lacertis via tantum reditusq: nobis in canum paratur, vigilando, i borando bellando forensia civiliaque negotia tractando. Omnes corporis animique vires in humanis commodis constituendis adbibendo : sed multo magis sublimia illa&caelestia spectando, res aeternas & divinas contemplando. ut incredibili Dei bonitate, providentiaq; mundus hic non conditus mi una sit sed regatur & administretur: vitae enim illius degendae ratio quae ii contemplatione & c gnitione rerum posita est cum deorum vitae simillima sit. dignissima certe est judicanda.Ergo celerius animus in cet-lum pervolabit si se a corporis cura & humanis rebus au caverit. Ac ne flustra tanta spes i njecta sit, confirmatur ex contrariis. I inprobi ac libidinosi sunt miseri probi igitur Scvirtutis studiosi, sunt beati .Quid autem est illud circu terra volutanturὶunde sumtum ZPlatonicum, inquam. istud est Socrates enim in l)haedone improborum & impurorum hominum animas est grave quiddam terrenumq; ex co
643쪽
poris contagione & libidinosis affectibus contraxisse, ac
earum post mortem circa sepulchra monumentaq; --bras & visa conspici. Ergo inquit fagiciolorum animae
circa tumulos volutantur,nec in caelum, nisi multis exagitatae seculis, revertuntur. Quod item Platonicum est: in
Phaedro enim multa Pythagorea decreta sequutus Plato scribit,animam, si vitam deorum imitari perpetuo possit, siti simillimam semper sertain vero, primo ortu philos,
phum, secundo regem, tertio mercatorem, quarto athletam,quinto sacerdotem, sexto poetam, sepcimo agricola, octavosophistam, nono tyrannum. In quibus tam v rus feneribus, Qui luste via eri seriem postea nanciscetur me-orem qui injuste, deteriorem: in idem enim unde prosectas est animus non revertitur. nisi confectis decem ann Iam millibus. Haec in Phaedro Socrates,multaque si lia,
qualia de purgavonibus animarum apud inferos Virgialiud scribiti
Quae t 'ythagorea Cicero parum religiose coluit: non enim admodum, quae de purgationibus illis animarum dicebantur a poetis &philosopliis, credidit: postea in prima Tusculana derisit.Rationis inquit,ignoratio finxit inferos. easq; sormidines, quas tu contemnere non sine calsa videbare:in terram enim cadentibus corporibus,hisque humo tectis, ex quo dictum est humari,sub terra cens bant reliquam agi vitam mortuorum, quam eorum opunionem magni errores consequuti sunt, quos auxerunt poetae. frequens enim consessus theatri, in quo sunt mi derculae & pueri,movetur audiens tam grande carmen: Adsum, MI axe io Acheronte Pix, sesa alta atqu/aia ,
644쪽
Perspeluncis axispructas asserulendentibus, Maximu: ubs rgida constar crassa calgo inferum. Tatumque valuit error, qui milii quidem jam sublatus via detur,ut corpora cremata cum scirent,tamen ea fieri apud inferos fingerent, quae sine corporibus nec fieri pollent, neq; intelligi. Quamobrem Pythagoreas animae purgationes quas hoc loco videtur probare Cicero non perpotuo probavit. Caetera autem illa quae sunt apud Platonemio de Repubi in Heri militis qui excitatur ab inseris na ratione contemsit de duplici hiatu altero ad canum taltero ad raseros ducente De infernis cacodaemonibus, de prato beataru animarum, requie, de necessitate & ejus filiabus: Ieliquaq,.quia poetarum magis similia, quam philos birum viderentur prudens opinor ac sciens Omisit.
Ide discessit: ego βomno ii olutus sim.
Hic somnii exitus suit vocatis ad contemplandum quin animis deterritis ab humanς spe gloriae, immori lem naturam suam persuasis & edoctis praemiorum deniaque caesellium mercede accensis&inflaminatis. Scipios,mno solutus est: ego de semeso quaerendi ac coctiliandi labore solutus sum.
645쪽
Ancus Tullius Cicero sex libris Rempublicam descripse
rat, non tantum e populi potestate de optimatum authorit
te, sed triuiis justis generibus, Regio, Aristocratico, Democratico temperata: ut ex iis locis constat, quos in Somnii Scipionis prclectionibus citavimus.Pri mo siquidem & s cundo definita erat Respublica,res populi e definitusq; populus, coetusjuris consensu de utilit iis communione sectatus: Factaque Reipublicae partitio fuerat in justam,cum rex unus,aut optimates pauci, vel populus universus secundum leges imperaret: dc injustam, cum tyrannus,aut factiosi pauci,aut turbulentus populus pro libidine dominaretur. Tum in fine secundi, factameitibus illis justis Rebus . temperationem Scinpio musica similitudine collaudavit. Ut insidia. ' Oο iiij
646쪽
1 P. RAMI PRAELECTbus,ait, tibiis,atscantu ipso ac vocibus, concem tus est quidam tenendus ex d se restis sonis, quem
immutatum ac d repantem aurci erudita ferre nonpossunt, is , concentus ex vi simillimarum v cum moderatrone, concors tamen e citur ta congruens sic ex summis, mediis, ta infimis inte je tu ordinibus, ut sonis, moderata ratione civiatatem consiensiu dissimillimorum concinere : Et quae harmonia ά musicis dicitur in cantu, eam esse in civitate concordiam artitissmum algi optimum omni in Republ. vinculum incolumitatis. Quae moderatio eadem tertio Legum a Cicerone r
petitur, & propriis magistratibus ornatur, Regio, Cosi imperio, Aristocratica Senarias auth ritate, Democratica populi poteltate. De quo siquis accuratius cognoscere cupiat, legat sextum Polybii ubi haec e tribus generibus temperatio clarissime docetur, & amplissime laudatur. Atq;
in fine secundi libri posta qtuestio est de justitia,
an ea Reipubb optimet congrueret,& tertio toto deinceps acerrime tractata. Quarto de civium moribus per magistratus legitime corrigendis, non per poetas iccnice deridendis erat actuna. Quinto & sexto princeps civitatis erat ornatus& instructiis. In qua tota disputatione Cicero Platonem in primis, sed & Aristotelem, The
phrastum,& reliquos veteres Academicos erat imitatus: Stoicos nequaquam videtur, cum tertio Legui .icat,a veteribus Stoicis non ad hunc
usum popularem & civilem de Republ.disput tum & ad recentiores Stoicos, Dionem & Panaetium, ab Academicis veteribus politicam di
647쪽
Splinam manavisse. Atque hoc sex librorum de Republ. argumentum fuit, quos libri de L gibus secuti sunt: quid sit lex, quae legis genera. in quibus a Platone genus quidem orationis Cucero se dicit imitari. Sic enim secundo Legum de Platone Quintus loquitur: Habeo verό, frater. N in hoc admodum delector, quod in aliis rebi aliis ententiis versaris,ais iD. P0hilenim ta dises iis est, quam vel ea quae antet dixisti, vel hoc psium legis exordium: Unum illud mihi videris ia
mitari, orationisgenus. Genus Vero orationis
quid sit,& quibus rebus haec imitatio contine tur,operae precium sit e Ciceronis ipsius locis Mnimadvertere,ut similem materiae, persenarum, temporis,loci,modi,prooemiorum rationemCLcero sit imitatus. ATT. e qui si quaeres, ego quid expectem, quoniam scriptum state satis de optimo Reipubl. statu,consequens esse videtur, ut siribaου tu idem de Legibus: Sic enimfecisse video
Platonem illum tuum, quem tu admiraris, quem omnibus anteponis, quem maxime diligis. Platostris sit de Republica primum,de Legibus dei der Cicero scripsit de Republica primum,de L gibus deinde: genus orationis hoc primum simile est: sed tamen in quo dissimile illud est, quod Plam non confirmat suis Legibus descriptam ante Rempubl. ut Cicero, sed secundam constituit. M. Visne igitur, ut ille cum Crete o nia, S cum Lacedaemonio Megillo, astri , quem admodum describit die, in cupresseris Gnosiorum, GJaciis blaestribus crebro ri ylens, interdum acquis Ade institutis rumpub. ac de optimis
648쪽
18s P. RAMI PRAELECT. Iegibus disputat: sic nos inter hasprocerissimis populos, in viridi opacaque ripa inambulantes, tum autem re etes quaeramus istam de rebus abnuid
uberius quάm fore fusius desiderat ' Haec similia surit multa: Tros Platonis in Legibus sunt personae totidem in Legibus Ciceronis. Plato uno aestivo die totam Legum disputationem confecit, Cicero lic peroravit: ille in cuprcssetis Gnosiorum,hicina latanis Arpinatum: ille crebro insistens, interdum acquiescens; hic tum ambulans, tum residens. Quin illa remporis circunstantia secundo libro iteratair.Hodiernosermone conficiam spero hoc praesertim die. Uideo enim Platonem de ecis omnemq. oratione ejus de Legibus post oratam esse uno aestivo die.lteratur ite loci circunia
natiar Sed tentum in insulam est, &c. ibi longior est oratio,qilomodo Fibren fluvius quasi rostro divisus, facit insula, &rursus colluens praecipitet in Lirim tam gelidum, ut vix pedetentari possit, quod in Pli dro Platonis facit in gisso fluvio Socrates.Sed prooemium legis,seu laudationem &siasione in primis a Platone, singulis trib. libris Cicero imitatur.Primi siquidem libri disputatio, quod lex sit secundu naturam, nil aliud est quam legis collaudatio &suasio. atq), ejusmodi per muruta sitiat.Disquirit in Phaedro SocratMan sermo de Orithyiae raptu si verus, disquirit Cicero an
poema de quercu Mariana sit veru .Ergo hanc si- imilitudinem subjectarum rerum, personarum, locoru,temporum,actionu,prooemiorum,iis in. libris a Platone Cicero videri vult imitari leges vero ipsas a Romanis institutis & morib.asi mi
649쪽
IN LIB. I. DE LEG. svre cu secudo dicatAtticus de religionis leger Coclusa quide est a te magna lex nequam brevi
ut mihi quidem videtur, τὸ multum dis repat ista con stitutio religioniιά legis. TVumae, nost/ sq. m ribus. Et paulo post Marcus: Ergo adeo expediate leges,quagenus illud optimia Reipub contineant, i qmaehorte ά me hodie rogabutur, quae no sint in nostra Repub ne uerint, tame erant fere in morem orsi, qui tiι ut lex valebat.hcc Cicero. Attamenominatim plerasq; sententias accipit a Platone, ut de Musica se cudo & tertio, de facrificiis, de noconsecrandis agris,de funerib.secundo;ut magistratibus obediatur,tertio:& a veteribus Academicis quos nominatim appellat) indicat quaedase imitari Et explicationis nostrae progressio declarabit,quod non solum similis,sed eadem plerunq; Platonis & Ciceronis sit oratio. Atq; de imitatione jam satis.Nec vero pauciores de Lepibus libri videntur fuisse, quam de Republ. cuin jam quintus liber,sole paululu duntaxat a meridie devexo procederet, sicuti constat e cap.quarto libri sexti Saturnal. apud Macrobium ubi doceturaimbraculii non esse compositu a Virgilio nomen, sicuti quidam credidere,cum sit cosici sus Cicero quinto de Legibus: Usne igitur, quoniam Sol paululum a meridie jam devexus vid tur, neque dum satis ab his novellis arboribus omnis hic locus opacatur, desiendamus ad Lirin eaque qua restant, in illis alnorum umbraculis persequamurὶ haec ille. Unde cum diem unum aestivum ad explicationem legum, more Platonis, perorandum Cicero sumserit, constat medio se-Lc tantum tempore quintum librum proccilis
650쪽
su PRAEL. IN LIB. I DE LEG. se,& reliquam praeterea disputatione supersui se, quae reliquo die perorareturitametsi Quit tilianus duodecimi libri capite tertio, videtur Ggnificare Ciceronis opus imperfectum jam a te Macrobii tempora fuisse : Et L. Eius, inquit, non modo inter agendum nunquam est dest rutus scienti uris, sed etiam componere aliqua daeo coeperat. Atque haec universi operis comm
nia sunt.De singulis vero libris separatim Sc su tilius dicendum.Primo igitur libro lex definitur,
ratio summa insita in natura, quae jubet ea quae facienda sunt, prohibetq; contraria. Deque priama definitionis hujus parte quaestio disceptatur, legem natura, non opinione constare, eamque homini a natura insitam esse, hominisq; natura: plane congruere: quia lex deoru, quae est eadem hominum,secundum naturam hominis sit: quiast hominum inter se tum societas tum benev
lentia naturalis:quia philosophi sic esse confirmant Idem & conscientia, & virtus, & finis bonorum, S philosophia tota comprobat: quae disi putatio ut dixi legis est laudatio quaedam de suasio. Sed prooemium prolixumvraeponitur de quercu Mariana, de historia,de jure civili.