장음표시 사용
671쪽
blematis ex adjunctis & temporis,& loci:Res est recens, schiarius Arpinas vicinus, nempe ut vivorum & intelligentium testimonio facile reselli postis,siquid mentiare. .srpinati J Ad Marium refero. Arpinum vicinum est Romae, & ideo notum. Itaque non facile sit Romanis de eo mentiri. hic autem videtur quippiam desid crati. Erhe cu J Secunda responsio ex disii militudine: Alius est poeta, alius testis veritatis. Nec ό o J Paria figmenta rursus opponuntur. De AEgeria sic Livius primo libro: Lucus erat, quem medium ex opaco specu perennis rigabat aqua:quo quia se isse Numa sine arbitris velut ad coi gressum deae inserebat, Camenis cum lucum sacravit, quod earum sibi consilia cum conjuge sua AEgeria eLsent. Tarquinio J Tarquinio Prisco, cum patria relicta Romam pergeret, & ad Janiculum pervenisset, carpento sedenti cum uxore. aquila suspensis demissa leviter alis pileiam aufert: superque carpentum cum magno clangore volitans, velut ministerio divinitus missa, capiti apte reponiti inde sublimis abiit. Haec Livius primo libro pro historia proponit, quae Cicero fabulosa figmenta judicat. -- picemJ Synecdoche duplex est, primo ex gcnere speciem significans : Apex enim cujusvis rei summitatem significat, & pro apice pilei tamen sumitur, qualis erat in haminis pileo virga lanata. Deinde ex parte totum significat, totum nempe pileum. Quo modo videtur Valerius Maximus loqui, cum ait primo libro de servata relistione: At Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsius eidem sacprdotium abstulit. Int Pigo J Repetitur superior dissimilitudo, &e fine partium concluditur: Est enim finis historiae veritas, poeniatis plerunque voluptas. Sic apud Platonem secundo Legum, poetas ait Orpheus λα-
χειν ωραντῆρτέρψQ:. captare delectationis gratiam. P.
trem J Qui princeps genus hoc ornavit, ut est Cratorio secundo, & a quo historia commota est, ut auderet uberius quam superioi es & ornatius dicere, ut in Oratore est. Ergo patrem historiae intellige, non primum authorem; praecesserant enim Pherecydes. Hellanicus, Acutilas, de quibus est Oratorio secundo: sed primarium authorem.
Taeopompum J Theopompus historicus , Thucydidis
672쪽
concisis nec satis apertis sententiis ossicit elatione & altit dine orationis suae, ut est in Bruto: Et in quo magisteris crates sta nos adhibere solitus est, cum Ephoro calcaria
A. Teneo quam optabam occasionem, que
millam. M. Uuam tandem Tite Z A. Tostulatur tejamdiu,vel gitatur potius hisoria: sic enim putant,te illam tractantesisiposse,ut in hoc etiam genere si ciae mbilcedamus. At' ut audias quid ego ipse entiam, non solum mihi videris eoru mdus. qui literis delectantur,sed etiam patria debere hoc munim, ut ea qua salva per te ei per te eundem seris. Deest sit ornata. 'ε beu enim historia steris nostris, ut enim Hst. Eipse intelligo tam te perspe audio.Toici autem tu profecto ali facere in ea, quippe cum sit Fus,ut tibi quidem videri Iolet, unum hoc oratorium maxime. Quamobrem aggredere quaesiumrm,tasiumead hanc rom tempub, quae e f a nostris homini b. adhuc aut ignorata, aut rencta. Hampo I annales Pont cum maximorum, qui nihil pote ἱ esse ac iucudius, 'nudius,siaut ad Fabium aut ad eum qui tibi se
'μ α ςjun' per in ore esi, Catonem, aut ad Pisone, aut ad Famcid V , , mundi aut ad Irinnonium venias quanquam ex his μ*ς ah,plum habet vir iupr,tamen quid tam mile, quam isti omn& 3 Fannis autem aetate conjunctus
utipater paulo in vit vehementius, habuits Orci agresci ille quidem, ait horrida , ne nitoreacpalaestra sed tamen admonere rebquospotui ut is huic Clo accuratimscriberent. Ecce autemsuccessere 'huidius Asellio, bella Godius, pessio, nihilad c alium sed potius
ad antiquorum languorem atq. inscitiam. Nam
L. Attium quia ' Accium memorem ξ cuum lor cras habet
673쪽
IN LIB. I. DE LEG. Ἀναί quid argutiarum, nec id tamen ex illa erudita
Vraecorum copia,sed ex bbrariolis Latinis: in or rionibus autem multus ta ineptus,adsiummam impudentiam. Sisenna us amicim omno adhuc nostrosscriptores,nisi qui forte nondum ediderunt, da quibus existimare non possumus,facile superavit:
is tamen nes orator in numero vestro unquam e F
habitus, ta in historia puerile quiddam consecta
tur, ut unum Clitarchum, neque prater ea quenquam de Graecis legisse videatur, eum tamen ve
te duntaxat imitari: quem si sequiposset,aliqua tum ab optimo tamen abesset. Uuare tuum αε munus, hoc a te experitatur, nisiquid cuinto via tur secus.
TENEO mi A MJ Ex occasione proximi loci postulat Atticus historiam, cujus ipse erat amantissimus. Syllo
sinus est, Si tractes historiam,optime fractabia
Cicero vero, ut Plutarctius in vita Ciceronis ait, meditatus erat τὴν πιόπιαν ι ρίαν βαφη patriam historiam stylo complecti,& gr canica perna ulta admiscere. Hoc igitur consilium nunc Attici postulatione Marcus indicat. Genere Graci J Pares Graecis eloquentia Latini in Cice rotae fueruntun historia etiam fuissent, si Cicero historiam scripsisset. Athu J Assumtionis ratio duplex est exes-ficientibus : Cicero tractabit historiam, quia debet & p test: sed ossicii finis additur, laus nempe patriae. Abesen J Ratio finis Edistentaneo. Potest Secunda ratio j unctis illustratur: Potes, quia es orator. De quo sic Antonius Oratorio secundo: Videtisne quantum munus sit oratoris historia 3 Haud scio an flumine orationis & varietate maximum. m. mobremJ Complexio ubi finis r tio repetitur, quod abiit historia Latinis literis, & probatur inductione historicorum Latinorum infantium & talis
674쪽
sertorum. Ponti cum J Apud Hebraeos prophetae: Pe ses,magi; AEgyptios facerdotes: sic Romae Pontifices in ximi historiam scribebant. Vide Josephum adversus Aprpionem. Nudo I Haec lectito vera est. Hic enim agitur de nuditate Latinae historiae, & quod adhuc Lati nani-storia nuda & inornata fuerit. Erat enim ait Antonius Oratorio secundo instoria nihil aliud nili annalium cons ctio: cuj us rei, memoriaeque rublicae retinendae catilla, ab initio rerum Romanarum usque ad P. Mucium Pontificem maximum res omnes singulorum annorum mandabat literis Pontifex maximus; efferebatque in album, &proponebat tabula domi, potestas ut esset populo cognoscendi: ii qui etiam Annales maximi nominantur. Hanc si nil midinem icribendi multi secuti unt qui sine ullis o
namentis monimenta solum temporum, hominum, locorum, gestarumque rerum rela querunt. & paulo post dic, tur, os tines historias veteres lic scriptas esse, ut ne legantur quidem. Ergo cum omnes historias Latinas Marcus censet exiles elle, tum nihil annalibus Pontificum nudius, si cum kquentibus conserantur. FabiumJ Pictorem &; uris icliterarii & antiquitatis bene peritum,ut est in Bruto.
ronemJ Quo quis gravior in laudando λ acerbior in viti perando Θ in seirientiis argutior 3 in docendo edisserendoq; btilior 3 Orationes ejus centum & quinquaginta Cicero legit. Jam vero Origenes ejus quem florem, aut quod ii
men eloquetrae non habent3 ait in Bruto. Quae tamen laus, ut nimia postea retexitur a Cicerone in eodem labro. P
finemJ Qui orationes reliquit quae jam evanuerant tempore Ciceronis, & an nates sane exiliter perscriptos, ut ibi dem. FanniumJ Cujus omnis in dicendo sacultas ex historia ipsius perspici potest, quaene'; nimis est infans, neq; persecte diserta ut ibidem. VennoniumJ De quo a epist. H ad Atticum: At moleste fero Vennonii historiam me notiabere. AntipaterJ Paululum se erexit ut est oratorio secundo & addidit historiae majorem sonum vocis vir ωptimus, Cralli familiaris.Antipater: caeteri non exornat res rerum,sed tantummodo narratores suerunt.Est inquit
Catulus, ut dicis: sed iste ipse Caelius neque distinxit hist nam varietate locorum, neque verborum collocatione. Sctractu
675쪽
ut homo neque doctus, neq; maxime aptus addicendum, sicut potuit dolavit:vicit tamen ut dicis uperiores. De hoc
eodem in Bruto L. Caelius Antipater scriptor quem ad mindum videtis) fuit, ut temporibusillis,luculentus uris valde peritus, multorum etiam, ut L. Crassi, magister. In --ψιJ Proprie Virgilius dixit, Tu calamos in re teris: hic μταφρριμως dicitur, quod metaphora simili, majorem senum vocis addidit in Oratorio secundo dictum est. k
res esse s J Hac allegoria significatur, hunc historicum
bonis quidem sententiis usum , sed inornatis. Palaestri Interdum hoc nomen significat decentiam atque dignitatem, quae est in corporis gestu & motu: qua qui carent, ae-pellantur ei: ergo sine palaestra est sine gratia, sisne dignitate. Huic ιHDJ Id cit, venusto urbano lepido: α ironia est, cum id ad Antipatrum rusticum referatur.
ClodiusJ Q Clodius Quadrigarius citatur apud Gellium
libro is, cap. is, depugna Torquati adversus Gallum privocatorem. Et Plutarchus in Numa, meminit cujusdam Clodii, qui argumentum temporum descripserat. AGABOJ Sempronius Asellio sub AEmiliano Scipione tribunus militum ad Numantiam fuit, resq; eas quibus gerendis ipse interfuit conscripsit. Vide Gellium libro secundo cap. I 3.. scri J Accii historici Cicero videtur in Bri to meminisse, cum in historia ejus chronologiam reprehendit: in quo tantus error Accii fuit,ait. Vixit vero Accius historicus aetate Ciceronis, quia suit amicus Sisennae Cic roni familiaris, ut mox dicetur. Libraraol J Librarius, qui libros epistolas, aut quaevis alia describit. Concurrunt jussu meo plures uno tempore librarii, descriptam legem
ad me asserunt, ait 2 Agraria Cicero. Itaque nunc ait A cium Cicero argutum, id est, acutum, non e docta Graec rum scriptorum copia,sed ex arida Latinorii librorum quia librariolis venduntur inopia. Sisenna ' Sisentia historicus.& licet non magnus,attamen orator fuit,qui, ut est in Bruto ciam quasi emendator sermonis usitati ei te vellet, ne a C Ruscio quidem accusatore deterreri potuit quo minus in usitatis verbis uteretur. Itaq; Ruscio accusante Chirtiliam, Sis madefendens dixit quaedam ejus elle sputatilica
676쪽
crimina. tum C.Ruscius Circumvenior inquitJudices nisi subvenitis. Sisenna quid dicas nescio, metuo inlidias: Spi ta ilica quid eit hocὶ Sputa quid sit icio; tilica nescio: mari' minius. Sed ille tamen familiaris meus recte loqui put bat esse, inulitate loqui. Silennae historia citatur primo&secundo de Divinatione. EdideruntJ Publicarunt. Sic pro Sylla: Non occultavi, non continui domi, sed describi ab omnibus statim librariis dividi passim de pervulgari a que edi pov. Rom. in peravi. Cisrare mJ Clitarchus comes Alexandri in Asiam fuit. & res ejus gestas descripsit. Citatur nona epistola secundi Familiarium: Quo loco. ut sepe ex te audivi, Clitarchus tibi narravit, Darium ab Al xandro esse: pciatum. De eo etiam Quintilianus lib. io, c. I Clitarchi probatur in cenium,fides in tamatur. Quis Absoluta induectione tinorum historicorum, post laico histori .c concluditur.
J ibi ve1 o nihil: ta saepe de isto col cutis mujsed e LE inter nos quaedam parva dis en D. A.
Guae tandem λ Q A quibus temporibuscriben-dι captatur exordium. Ego enim ab ultimis censeo, quoniam illa sic scripta sunt ut ne legatur quidem : Ese aute aequalem aetatu suae memoriam deposcit, ut ea complectatur, quibud ipse interfuit. A. Ego vero huic potius assentior: siunt enim maxima res in hac memoria , algaetate nostra : tum autem h minis amicissimi Cn. Pomp0i laudes ii strabit: incurret etiam in isium memorabilem annum sisum:qua ab isto malo ratilicari, quam, ut Cunt, de Temo: Romulo. M. Intelligo equidem a me ista laborem Iam lmpostulam e vitice: quem nonr eu rem,si mihi ultam tribueretur vacuum re pus I liberum: neg enim occvata opera reg. rm- pessito anim 'res tantas cipipotens. A. Utruus που eis, ta cura vacare, es negocio. Quid'
- catero quasi Iti, plura quam qui quam e
677쪽
IN LIB. I. D E L E a coino bis quod tibi tandem tempus vacuum fuit concoctum Z M. ' Succisio quaedam tempora incuserunt, qNae ego perire non patior: visi qui dies ad rusticandum datisint, ad eorum numerum accommodentur, quaesicribimus. Historia vero nec insenmipotens, ni praeparato ocio, nec exguo tempora absolvi 'ego animitendere soleo,cumstmelquid orsim traducor alio: neque tam facile interrupta contexo, Gamal olvo in tuta. A. Legationem aliquam nimirum oratio is postulat aut effusimodi quampiam 'cessationem liberam atq; ociosam. M. Ego vero aetatis potius vacationi considebam, cum praesertim non re sirem,quo minus more p.
tri insinsilio consilientibus re fonderem ctutis' non inertisgratoat' honest ungerer m nere : sic enim mihi Eceret G isti rei, quam de Gras, ta mustis uberioribus alg majori ι, opera quantum et Lem dare. A. M qui vereor ne istam
causam nemo nosiat, tibi , semper dicendum sit: G eo magis quia te ipsi muta=, ta aliud dicendi genus mytis sint quemadmodum Tractu famia
tiaris tuus in Mute' numeros in cantu cecin
rat,ipsim tardiores fecerat tibias tu ά contentionibus, quibassummis uti flebas, quotidie relaxes aliquid usIam oratio tua non multum obi&
s boru lenitate absit quod Astinere cum velfumma senem sposse videatur, nullam tria ci caussu
vacationem video dari. Dissi essioJ Secunda quaestio de historia, quae materies ea complectenda sit, utrum a prima urbis origine repetenda, an praesentis tantum aetatis: quae utraque opinio adjunctis &subjectis di eptatur. AEqualem J id est, coaevam quo verbo interdum icet rarius,Cicero utatur,ut
678쪽
in Vatinium: Nunquam puer aut adolescens inter comvos sueras Ergo per memoriam aequalem aetatis suae, ressui temporis significat. I um annum J Periphrasis est consulatus Ciceroniani, de quo tamen jam Atticus & Cicero commetarios Graece scrip erant: ille horridulos &in. com ptos, hic valde elegates ic impense Ornatos, ut est prima epistola secundi ad Atticum. De RemoJ Proverbialis ea sententia est, ut apparet ex linc loco, de re nempe obs leta & fabulosa. Inte i J Recusatio postulationis eremotione causiae efficientis. Non est ocium: non scribam
igitur. Quid adJ Objectio velut e majoribus: in multa sine octo scripsisti .historiam igitur facile scribes. Su cfῆ .ii Solutio prolepseos ex octo quod majus in historia
requiratur. Succisiva autem tempora dicuntur, quae succia
duntur & amputantur legitimis negociis. Metaphora sortassis ab assignatorum afrorum dimensione, in qua quod deerat aut supererat luccisivum dicebatur.Varro libro primo de re rustica: Ab hoc principio, ait, menseres nonnumquam dicunt in subcisivum esse unciam agri aut sextantem,aut quid aliud ,cum ad iugerum pervenerint. Legitur α in nonnullis Varronis codicibus succisivum elisa praepositione.Cicero autem non tantum hoc loco, sed & secundo de Oratore & 2 Phili p. idem usurpavit. Quae eso sero, quet
cursim arripui quae succisivis operis, ut riunt, ait 2 de Oratore:In omni genere monimentorum meorum perfecisse
operis subcisivis &c. ait secunda Philippica. Quibus etiam locis codices quidam elisa praepositione legunt succisivis. Sic Quin tilianus dixit libro primo, cap. Iz: Quibus potius
studiis haec temporum velut succisiva donabimus 3 sic Plin. in praefatione 7 ait: Succisivis temporibus ista curamus. Sic Suetonius in Domitiano cap. 9. Subciliva ait,q uae divi sis per veteranos agris carptim superfuerant veteribus possenoribus ut tactu capta concessit. Ergo a subcido. vel elisa praepositione, siccido, succisivum tot tamque idonei Latinitatis author usurpavere: recentiores deinde nonnulli, ut Frontinus & ejus interpres Aggenus Urbicus item Boeotius in candem sententiam a subseco subsecivum se re. Frontinus enim de qualitate agrorum Subsecivum es Ait, quod a subsecante linea nomen accepit. Subsecivorum g , nc
679쪽
INORI. DE LEG. cosnera duo fiunt, unum quod in extremis assignatorum finia centuria expleri non potuit aliud gemis subsecivorii, quod in mediis at signationibus& integris centuriis intervenit. Quicquid enim inter quatuor limites minus quam intra- clusiun est, fuerit assignatu, in bac remanet appellatione: ideo quod is modus qui assignationi superest, linea cla datur L subsecetur. Nam & reliquarum mensurarum actus, quicquid inter normalem lineam & extremitatem interest, subsecivum appellatur. Haec Frontinus cujus in terpres Aggenus intercisivos limites consimili significatione dicit ab intercido,non ab interseco. Boetius in libro
de Geometria si tamen est Boetii liberi a subseco inflexit subsicivum. Erso ut duo verba subcido & subseco, sic duo
inde nomina situsicivum&siubiecivum his authoribus idem significant. At cum homines quidam Ciceronis studiosi, Frontinum legissent, & in aliquo Longobardico exeni lari subiecivis operis, ut ipsi amrmant, comperissent, novitate capti locum illum Ciceronis in secunda Philippica corrigendum putauerunt, & pro subcisivis legendum
subsecivis, & omnes apud Ciceronem, imo etiam Varronem, consimiles locos ita corrigendos esse censirerunt. At
non video cur usitata lectio recin eri non possit,& a succido succisivum debeat improbari. Repetatur in codice aliquo subsecivum: esto,inquam, at succisivit in mille legitur.Itaq; tam levi testimonio non debuit receptus usus improbari, majoribus praesertim testimoniis & locupletiorisus adiprobatus. Sed haec de verbo nimium multa produximus: quin potius exemplum hic juventuti marinae necessarium proponamus, quemadmodum Cicero horis succisivis ea Icriberet, quae nos diligentes & industrii vix, ac ne vix quia
dem , legi timis temporibus legimus: & illud est nimirum quod pro Archia proponit: Quare quis tandem me reprehendat, aut quis mihi jure succenseat. si quantum caeteris ad suas res obeundas, quantum ad festos dies ludorum colebrandos, quantum ad alias voluptates & ad ipsam requiem animi & corporis conceditur temporis , quantum alii tribuunt intempestivis conviviis, quantum denique leae, quantum pilae; tantum mihi egomet ad haec studia
recolenda sumpsero ' Ergo haec tempora rerum pri
680쪽
vatarum,sestorum dierum voluptatum, corporis & animi relaxationum,con viviorum, aleae, pilae, Ciceroni succisva
erant, quibus mandabat literis nobiles hasce vigilias, quiabus hodie juventus instituitur. Legationem Asterim-tur ocii majoris diue caussae, legatio libera, vacatio a caussis. Legatio siquidem libera bic intelligitur, quae caussa re rum privatarum in provinciis agendarum impetrabatur a Senatu, eaq; quondam quinquennalis fuerat, quamvis C, cero ait se annuam sectile: votiva etiam legatio potestit telligi .de quibus 3 Legum,&6 epist. I s. ad Attic. Consis- leni, bin J Videtur juris interpretationem significare, quam celebrandae & ornandae lenectutis causa Crassiis Orat. i sibi proponit. Refutatio vacationis ex opposita caussa: Si tua fenestin sustinere pGu dictionem tuam,
Assumtio declaratur effectis & similibus: Mutasti genus se
rationis, ut Roscius genus actionis. Rosci iis vero Comidus Ciceronis in actione magister fuit, discipulo itaq; macharissimus, ut docet oratio pro magistro ipso habita, dementio in Oratoriis de eo tam magnifica. NumerosJ V de nunquid hic desit verbii rem ores, aut ejusmodi quippiam. Sic enim eadem sententia Oratorio primo ponitur, Solet idem Roscius dicere se quo plus sibi aetatis accedere eo tardiores tibicinis modos & cantus remissiores esse s cturum. Quibi summisJ Cicero adolescens omnia sine remissione, sine varietate, vi summa vocis & totius co poris contentione dicebat ut ait ipse in Bruto sed tum or tio ejus canescebat habebatque suam quandam maturit
tem & quasi senectiatem ut ibidem est. PhilosophorumlMollis ellenim philosophorum ut est in Oratore oratio& umbratilis, nec sententiis nec verbis instructa populariabus, nec juncta numeris, sed soluta liberius . nihil iratum habet, nihil invidum, nihil atrox, nil mirabile, nihil ast