장음표시 사용
291쪽
vi γνοω. similitudo autem illa de interprete videtur obscurior. sed hanc tamen ejus sententiam esse mor, ut falsi nominis eruditionem interpreti virtutis: eos vero qui citra illam ad virtutem perveniant, orationem virtutis per se intelligentibus & conferat , & praeferat alteris. Illa sis. Αἴν τι συνήκαμεν. J Sententia quam interpres expressit nec alia commodior se offert: γ videtur exigere,
ων τι ' vel κἀν τι συνηκ. Et mox recte observat Casel. ευ μονας,
aut tale quid supplendum esse, sine quo pendet sententia. Sed illud praeterea notandum fuit ; ut haeeadiquo defectu ; ita shquentia, fastidiosa redundantia laborare. Facile observabit attentus Lector. Sententia plana e careera , non tanIi. Nox etiam, μαθηματιαM , interpres hic, Mathematici, nimis am-Digue. Μelius Caselius: isti ni odi doctrinis instructi: vel , discUtinarum sic atmi : ut hic infra. Casau- ρuma
dum liuerit, nos ipsos illius linguae accuratio. rem habere cognitionem, quamvis aliquid per interpretem perceperimus:
sie disciplinis istis carere , nihil est quod vetet.
Non ergo meliore conditione sunt caeteris isti Mathematici, nec facilius pos-
penderet sententia. Ad Philosophiam , quae in contemplatione consumitur, absque illis disciplinis, C tra controversiam nemo pervenit: integrit tem animi di virtutes morales sibi comparabit etiam quis, qui in illis non magnopere sit versatus, Qui tamen versatus sit, plus adj menti habebit ad recte agendum. Itaque eam Philosophiam servari nominat idem Philo. Pag. 3 3. οπε
ut minorem O famulam amplectον rsitemiam vero , ut perfectam O he ram Deneror. Castius. 34 Ποτερον εν προέχουον ουτοι. Jquaerit spectator . lintne meliore conditione ad adipi lcendam virtutem, secundi septi disciplinis erudiisti. Eos enim omnes appellat blathematicos , ni fallor. Nec enim magis Μathematicos . , quam caeteros videtur intelligere. Negat esse meliores, tabulae interpres e tum
quod neque dum ipsi de rebus bonis di malis satis informa i sint , rumquod
292쪽
possunt fieri meliores Quo pacto inquit, Pra
de rebus bonis & malis non minus sentire per peram constet , qu3m caeteros mortales , di omni adhuc vitiorum g nere constrictos ten ri 3 Nihil enim vetat , nosse literas , dc tenerudisciplinas omnes : dc aeque tamen esse ebri sum , intemperantem, 'avarum, injurium , proditorem, denique amenistem. Multos certe quidem tales videre licet.
Quae ergo, inquit, ist rum quali praerogativa est ob istas disciplinas , ut
res Θ Nulla omnino esse videtur, siquidem ita se
quod fieti possit , ut iidem non mi- inus , quam omnium nescia multu do, assines sint vitiis , & flagiticissi di facinorosi. Sunt enim inter eos ebrioli , incontinentes, avaIi, injusti, proditores, denique rectae vitae imperiti, & expertes omnis consilii nee illi pauci. Non ieitur ob eas artes praerogativam habent ad virtutem. Idem . . 3s Α'λλα τι ἐσιν , τὸ κιτιον. lCum vuleatur in sequeutibus esse quaedam perplexitas et expediam , quantum potero. Hactenus locutusiuit interpres. Haec verba, παμμφαινετω ἐκ τουτου τοῦ λογου r vel eidem iudiei, vel spectatori , tribui possunt. Hie spectator de causa quaerit, qui fiat, quod plerique illorum nihilo sint meliores primi septincolis. Quia, respondet interpres, ibi nimis diu commotantur, ratissimagnum spatium confecisse , nec jam . longe abesse a prima veraque
293쪽
res habet. Sed quae causa est inquam , cur in
secundo versentur septo, tanquam Verae eruditi
quit , inde capiunt fru- c um p cum saepe videre liceat aliquot e primo septo ab Incontinentia caeteri sque vitiis in teristium septum pervenire ad veram Eruditionem, qui istos disciplinarum sectatores praetereunt. Quis ergo jam dicat, eos pra instare caeteris p Aut igitur segniores sunt, aut minus dociles ξ Quomodo
ιδ ia. Quid illa cunctatio, interrogat spectator, ipsis prodest, quum
multi e primo septo ab incontinentia & caeteris vitiis properent in tertium , praeteritis illis Mathematicis atque adeo ipsi videntur illis esse potiore eo ditione. An per Pigritiam non pergunt, an per ingenium iis erudiri nequeunt Dic, quaelo, inquit adhuc spectator, qui id fiat Respondet interpres : Vel voluptatis , sive quorumcunque vitiorum adhuc illecebris ibi tenentur, vel suae artis dulcedine, in qua Putant esse omnia. Proinde profitentui , se ea scire, quae nesciunt. Ea igitur imbuti opinione , necesse est eos esse segniores ad contenden
dum ad veram παιδείαν. Iidem alios secum retinent, nee patiuntur ulterius progredi: atque eorum con
sitis multi de iuventute eum ipsis pereant. qui locus PI ius declarati poterit. AItera eausa eorum sive exitii , sive erroris: quod ad eos e vul-FO accedunt opiniones: id est , sieiudicant de plerisque , ut populus eranti esse honores , tanri divitias, tanti voluptates, tanti genus, tanti dominatum ; dc sie de caeteris. Hi persuasione sapientiae ebrii, non tamen nisi opinantur. Statuit igitur, eos esse prioribus nihilo meliores, nisi ad eos accedat poenitentiar nisi agnoscant culpam gravissimam esse stam , dc a falsa magistra ad veram
sese reserant. Tum demum enim eos servari. Irim. 3 6 Ω τε πωe ετι et οέγουσιν. 4
Salm. in Prast. qua in repraestant indoctis cinquit Cebes) quo citius perveniant aa sesentiam boni, eum ipsi indociliores saepe sint , dc ta diores ad eam artem addiscendam. quae sola Vera est , de summi boni
magistra Ita enim Iegenda Graeca Apud
294쪽
sima sunt , α σε στας ἔτι φοι, M at κινητοτερει , η δυσμαθες
ρει εἰσιν ue Respondet alter ac quae rit . quomodo id fieri possit , ut qui artes liberales didicerunt , dcc. Rationem reddit senex , quod qui in secundo septo habitant , artium nempe doctores liberalium , simulant se scire . quod nesciunt. Et dum putant in cr in adeptur cile
et i s. do istud p inquam. Quia, qui in secundo septo sunt, ut nihil aliud, illud ce
te Peccant, quod ea stscire profitentur , quae nesciunt. Qua opini ne dum imbuti sunt,
segniores cos esse Παcesse est ad veram eruis ditionem eXpetendam.
Deinde alterum illud non vides, ut opinio
nes etiam e primo septo adhuc ad eos commeent 8 Quare nihilo caeteris hi meliores sunt, nisi cum ipsis etiam Poenitentia se conjunxerit: persuasumque habuerint, non vera , sed Falsi nominis eruditione se e sese pra ditos , a qua in
errores inducantur, CO-que incolumes esse neisque
scientiam 3 eo redduntur ad eam persequendam ineptiores. J casu
instituitur, ut videri possit, ejusdem
295쪽
sermonis repetitio. Docet enim spectatorem diligenter, & rem urget longe maxime necessariam. quasi dicat, ne quis existimet, haec spectata obiter , & semel audita, sussicere et non ita Deile intelliguntur. Nec enim videmur intellecta antequam persuadeantur , nec Persuasa ante, quam iis parandis incubueris, ae denique habitum paraveris. Hoc neque obiter, neque subito fieri potest: prorsiut & multo magis, ut sese habet in habitibus corporis, in quibus sensus adiumento sunt. Non satis est, recte fides intendere, scite , quas quando , quamdiu tangere oporteat: neque satis fidibus canerelante , Ec ut aiunt , mediocriter. Satis longo tempore. 8c quotidiano studio opus est . ut recte , celeriter , argute, suaviter, cumque voluptate, di admiratione id aucii torum agas. Quanto magis hoc consilia utendum est iu formando animo , ¶ndis virtutibus Idem monet Edctetus sedulo et Euhia γώ, μιῶ ἐάδιον πηαγμα. παραγενέσθω gν - Θρώπω, si μὰ κἀγ' ὲκ τὴν ἡμέραν,
queant. Et vos igitur. hospites, inquit, nisi ita seceritis , & in iis quae
diximus , diu multumque versati fueritis, donec habitum acquiratis es nam saepius eadem revolvenda sunt, nec in termittenda , sed caetera prae his supervacanea putanda,in nullus vobis eorum usus erit, quae auditis. Faciemus. Sed hoc
tabere oportet, nulla pacto feripse , ut quamcunque agendi faculta tem uobis est aremias , nisi qMotidie, quia intermissione temporis semper alia quid negligitin, vel oblivione preti, eadem praevia , qua vera recta Meesse debent, dieat quis O audiae repeti enim ea O expligari ex V est,) ct iisdem ad vitam utatur, sives a factis e rimat. Nec enim quis habitum feeus adipiscetur. Eodem respiciunt, quae versibus expressa sunt in Aureis carminibus Pythagorae adin1eriptis. Πρῆμε δε ταυΘ' α σε μῆλόγιωM Hὲ πρὸ ἔν γου ,
Eorum est aliquanto fusior interpretatio apud Ausonium Euυλλ. I 2. Vir banus O sapiens squalem via
reverit unum Millibus e evinctis consultus polin
296쪽
Recte haee diruntur a seectatore. Verum enim te cum omnium judi. io consentaneum , tum Italia con vincit , ut libertas sit bonum recte ea utenti; si eam in licentiam vertar, malum. Sic opes liberali bonae sunt, incontinenti & contumelioso malae. Ita semiunt de ejus generis rebus homini s . & sic loquuntur. Apud Latinum Comicum Chremes quaerit de Clinia ex Clitiphone,&uid narrat cl. suid ille se miserum esse. cl. miserum nem mistus credere es suid reliqua est i quin habear, qua quidem in homine dicun-rur bona Parentes, parrram incoiremem , amicas , genus, cognatει , alvitias I Atque hae perind. sunt, tit illius animus, qui ea possidet :suistiscar, ei bonae qui non utitur recte , mala.
Sie Be sentit Plato & loquitur, hoe praesertim iIlustri loco lib. 3. de te. xibus.
non sint ea, quae homines a Fortuna accipiunt ut vita , ut sanitas, divitiae , gloria , liberi , victoria , caeteraque his similia , contraque ea quae his adversantur, cur mala non sint λ Ο-mnino enim admirabilis.& incredibilis ista nobis videtur oratio. Age e go : da , inquit, operam , ut ad ea , quae rogaro, id respondeas , quod tibi videtur. Ita faciam , inquam. Utrum
297쪽
αυτ οas mi νωτον γὰν το αυτο πρῆLMκ Neque enim fieri potest, ut res eadem hi mala & hona sit. J sci- Iicet eodem tempore . eodemque respectu. Diveriis autem temporibus & resipectibus potest : ut vini moderatus ustis bonus est homini recte valenti . febricitanti vero &immodice ingurgitanti nocet vinum. Stoicis concedi facile potest, opinor, eas res, quae hic recententur, suapte natura de per sele medias atque indifferentes et se : sed pro ea-xum usu atque abusa fieri ealdem bonas aut malas, nec ipsi negabunt opinor, nisi contentionis ec novitatis cupidiores fuerint quam veritatis es concordiae. Neque vero causam habent a communi omnium mortalium loquendi ratione discedendi,& pro bonis vitam de sanitatem in adisserentia vocandi : nisi ut moneant , iis di recte utendum, dc non nimium tribuendum esse. Quanto simplicius, civilius, & verius de rebus disserit Τerentius: Miserum, inquit , Luem minus credere es ρ Luid mel qui es quin habear, qua quidem in mιne dicuntur bonae Parenres,patriam
male vivit, bonum est vivere ξ Non videtur
pacto ergo , inquit , bonum est vivere, si illi malum est Z Quia ut
male viventibus , malum mihi videtur vivere : ita bene, bonum.
Et malum igitur esse di cis vivere , & bonum
Ego vero. Cave absurde loquaris. Neque enim fieri potest, ut
Δυitias. Atque hae perinde sunt, nyillius animias qMi ea posside . Luinta scit, ei bona r illi qtii non istit ἀνrecte, mala. Voces αμα ἀει, simul semper . a nemine fano concede tur e nec esse quenquam existimo , qui si e triuatur et sed GIοτε , ata. κατα διαφόρους χρόνους, interdum, rediversis tempor laus alias esse bona, alias maIa, concedent opinor omnes. M.t s. Vera est sententia Peripateticorum de bonis; sed eum Stoicis loquitur hic tabulat interpres. Quae ut Intel ligantur commodius , pauca e Te
nonis disciplina mihi depromenda sunt ; idcirco obscuriora , quod hiudieio & loquendi eonsuetudine
omnium gentiam discedunt. Caetera peti possunt ex Laertio: nee tamen ad captum primae aetatis ea esse existimem. Stoicis controve tuntur bonum dc honestum ; main Ium dc turpe : sed ut omnes loquuntur , bonorum alia sunt prima, dc perpetuo bona ; Virtus videlicet de Sapientiar alia propter illa expetibilia bona. de bonis bona. Hoc ducta Diuiti eo by Cooste
298쪽
discrimine seivato facile intelligitur
illis bonis conlutui ιυδαιμονιαν vulsolis , vel potissimum. Inferiora autem vel adminicula flant virtutis vel instrumenta. quae ea de caulabona esse nemo negavit, nisii in Opinionem iuratus. Caserius. o Καὶ aiρετὸν φευίονά i. Et expetendum di fugiendum
T I S. ET res eadem & mala dc bona sit. Sic enim diutilis erit ic noxia , simulque semper δέ expetenda dc fugienda.
Absurdum id quidem. Sed , si is , qui male
Vivit , malum habet ;quo pacto ipsa vita mala erit ξ Atqui non i dem est , vivere, inquit , dc male Vivere. An non & tibi videtur pProfecto nec mihi videtur esse idem. Vivere igitur non esst malum. Malum enim si esset , etiam bene viventibus utique esiet m lum. Vitam enim haberent, quae malum el-
set. Uera mihi videris dicere. Quia ergo fit , ut vita utrisque
suppetat , tam male quam bene viventibus :vivere neque malum
simul semper.J Neque smul , neque semper ; sed seorsim, & ali quando. Vita bono & sapierii visci
eApetenda est, stulto ἐκ malo nonitetn: ut lectio aegrotanti , valenti nequaquam. V ip i . . . at οὐκ ἄν ε Ia ου τε ἀγαθον ειν
299쪽
ut apud Aristotelem , aiaxσνγορεισθα - του τι ἔν εινα . um . a morae i. δὲ m. J Satis plana est iententia, quam tamen interpretes non plane sunt assecuti. Dixerat prius , neri non posse , ut eadem res per se, aut sua natura . na sit di mala. Quod uni bonum, alteri malum. per re, neque bonum, neque malum est. Ut in re medica, Ura, secar3: quia quandoque prodest ignis ad silutem: quandoque, no cet, si intempestive adhibeatur: ergo per se, sive simpliciter dc absoru-
suerit, neque bonum sicut neque secare &
tibus quidem ea salubria sunt, sanis vero ΠΟ-xia. Eodem igitur modo , & vita se habet. Proinde sic tu rem considera : Mallelae male Vivere , an mortem bene oppetere, ac fortiter λ Ego vero honeste mori. Ergo neque mori est malum. Siquidem oppetere mor tem sepe magis est eX- petendum , quam viUere. Sunt ista. Eadem ergo est & sanitatis ratio, α morborum. Saepe enim Ualere non prodest, si casus aliquis ita tulerit. Vera dicis. Age vero , & divitias eodem modo
comte, neque bonum, neque malum. Casaubonus. 3 οὐκοῦν ta. σο Ea 4Θπιεῖν. JΜors non per se expetitur , sed ut aut majus malum vitetur, turpitudo& miseria et aut majus acquiratur bonum . immortalitas. His autem sublatis, vita morti semper anteponetur. Mollius. - σταν ς περ ασιe ποιπι σου. Si
talis casus ineiderit. J Ut si quis abutatur valetudine in libidinem κinjuriam. Idm. Diuiti eo by Cooste
300쪽
consideremus: si modo illud considerare est, quod sepe videre licet, cun dem di habere divitias,& male misereque Vivere. Mehercule multos. Nihil ergo eis divitiae conserunt ad bene beateque vivendum pNon videtur , cum ipsi mali sint. Viros ergo bonos , non Divitiae, sed Eruditio facit. Probabile quidem est. Hac ergo ratione Divitiaequei bonum sunt, cum possessores sitos in eo non adjuvent ut fiant meliores Z Ita videtur. Ergo nonnullis ne eX- pedit quidem esse divites , cum divitiis uti nesciant. Mea quidem
opinione. Quo pacto ergo id quisquam bonum judicabit, quod Depe nullo modo supinpetere
ρ ὐπιουδαμῶς. Quo pacto quispiam id bonum elle iudicet, quod saepe nequaquam suppetere expediati l Lmo quis malum judicet id , quo semper uti recte liceat, quoque orere nunquam bouo dc erudenti viro sit eommodum y Jam quod ante dixit , divitias non esse
bonas, propterea quod bonum non reddant: nonne eodem argumento concludi possit. aurum non esse aurum , quod possessorem aureum non