장음표시 사용
311쪽
29 . MISCELL ANEOR VM notam vitare potuisset, & ii non miniis quac Martinum feci flent, tamquam superiore in corrent Ipse inimicitias nullas gessit , neminem unquam laesit
nulli fides ejus , nulli opera, nulli res familiaris defuit. Verum illud in eo homine praedicatione dignum fuit de optimi viri indicium , quod multitudini honestorum hominum, quo, premi inopia scivit, pro
facultatibus subvenit, quamvis eae illi ellent pertenues. Percunctabatur amicos diversorum ordinum, qui domum suam frequentarent, de urbis ac ci Vlum Conditione ; deinde singulorum necessitate perspecta, aut iis falaria ad vitae sustentationem suppedit Vit, aut alia ope juvit. Multis vristum ac vestitum
p aebuit, quam plurimorum etiam filias sua pecunia Collocavit , de quam frequenti iis, nil aeque pium sibi videri inquietis quam injuriae & turpitudini expositas propter inopiam & naturae imbecillitatem Ra honestam vitam traducere . quod etiam In ad lescentibus observavit in quibus aut ingenii aut Vir - . xuris indoles appareret, ne res eorum angustae Osticerent quo minus bona sibi a natura data exercere
potiunt. Sed id aut ipse per se fecit, aut quam Oc- Cultissime curari per Iuos voluit, quos fidos sibi
viQgerat, ne captandae popularis aurae causa faccie ludi Caretur. Nemo autem unquam ab eo frustra η λὲς quo in petiit. Quare aliquando sibi calceos demon si 'Pram laignetur. Quandoque etiam cum 'nium fortuna quein quam vidit minus bene vesti-x Dὸ , ita iam amiculum dedit. Et cum pecunia ad ero
M ' i' m non sussiceret , saepius vasa argentea 'Uae ς Conflari & petent bus disti ibui jussit. Cdm-
ori QRm rem ab amicis argueretur, respondereni: ἐπ' P minis proprium tibi videri quam pluri-iciis, - ς Dcere. quod adeo in omni vita iacit ut ple- nece illaciis ad Uictum deficientibus , Pecu-' iuri ere mutuo ab amicis, cogeretur.
312쪽
Ling R TERTIUS. 29sX II. Card malatus dignitatem ad summam civilitatem aeduxit. Nam praeterquam quod modicis proventibus contentus fuit, quippe qui non plus tribus mi libus aureis annuatim ex suis facultatibus reciperet, omnium se adeuntium adulationes & in se lutationibus allocutionibusque prostrationem corporum humi & ad omnem quoque nutum sonantia de ampullosa verba respuit, multaque indignatione audivit. Sacerdotum dignitati plurimum detulit, Fpiscopos ceterosque qui aliquo honore aliis anteis cellerent , nonnisi aut sedentes, aut aperto capite audivit. Viros bonos ac doctos evexit, quoad potuit, summaque benevolentia ac liberalitate excepit. Aditus ad eum ferme nimius etiam humillimo cuique de
plebe homini patuit. Aderat ipse horis statutis, loco
publico d. mus, aperto ostio ut omnibus illum adeundi libera facultas esset; quos ita audiebat ut gravitatem cum dignitate retineret. veritatis amator.& bonorum magis quam hominum doctorum , doctorum tamen amantissimus. Non luperbus , non ami itiosus, non
fictus , non contumeliosus, non rapax , non avaruS, non Circum Ventor , qu: bus etiam vitiis domest: cos carere voluit. Itaque nullus fumi venditor , nemo
arrCgans , nemo simulator, aut dissimulator in eius domo erat. Omnes integri, casti, continente, . ain re plurimum diligentiae ad habuit, piaecipcc ve; out incorrupto; servaret. Nullum ex domesticis purpura uti pallus est aut veste quae non genu tenus protenderetur. Eos autem in quibus aliquod integritatis adt virtutis si inulacrum inesse cognosceret, quoad potuit, ad honores extulit, inquiens Chrastiana in ie-ligionem melius se habituram fuisse si virtutum amatores ad ejus administrationem eligerentur. XXIV. Ex ejus ergo domo , quae de castitatis sanctitatisque vixe inplum fuit, plures clarissimi viri tamquam ex se utinacio aliquo prodierunt on ni
313쪽
virtutum genere ornatissimi ; in quibus AEneas S nensis primus floruit, qui de eo vivo ad eIngem dilanitatem electus est , & Callisto in pontificatu succedens , Pius secundus est cognominatus , vir profecto eloquentissimus eruditissimusque. Et tu , Reverendissime Pater , qui a Pio propter doctrinam ac probatissimos mores in familiam suam Picolomineam
adoptatus primo , deinde Papiensis Praesul factus .
Cardinalis tandem creatus es. λmjcus Aquilanus integritate utae de pantificii iuris doctrina insignis ,
& tempore sedente Paulo iecando eandem dignitatem adeptus, Franciscus Archidiaconus Toletanus, vir tum bonitate, tum scientia sacrarum litterarum , omnium nostrae aetatis facile princeps, Ant nius Latiosus Fortiviensis, vir castisIimus, Leona
dus Petulinus Theologus elarissimus , Bludus For-livi ensis vir literatissimus , & alii permulti tam doctrina quam moribus venerabiles. Quos autem do- , mi viros claros retinere non potuit, summa benevolentia est prosecutus. Dilexit velo prae caeteris Antonium Archiepiscopum Florent: num , AEgi dium Episcopum Ariminenlcm , homines optimos atque eruditissimos. Maxima autem astectione complexus est parentem meum , eumque in omni vita coluit. Multos praeterea quos enumerare longum est plurimum dilexit. Nam nemo vir probus. nemo doctus ea tempestate fuit quin illi esset caiisti inus. Fuit pr*terea ejus viri sanctitas ut qui sibi amicitia conjuncti fuerunt, aut iii ejus domo
vixerint diuti quod nulli nostrorum temporum contingit assecutos sciamus ut viii integri de prindentes communi omnium judicio habiti plurimas dignitates, eo etiam defuncto , sint adepti. Tanta fuit apud omnes virtutum illius opinio ut verissime appareat nullum magis boni malive Procipis testimoni vita ellὸ quam amicos, cum ii sena per tales sin
314쪽
Lin ER TERTIUS. 297 quales suerim qui eos in suam amicitiam admittunt.' X Studia in maximis occupationibuS Dunquam omissit. Operam multam , etiam provectioris aetatis , theologia: & philosophiae. ei quam moralem dicunt, impartitus est , Praeceptoribus usus Francisto Toletano & Leonardo Perusino, quos continvo apud se habuit; tantumque in iis profecit ut inter docti L. simos haberetur. Nullum velo unquam diem praetermisit quin aliquid aut scribet et aut legeret. Legit autem tanta ut semper cura & negotio vacalle facile videri possit. Cujus rei hoc unum est argumentum , quod cum plus mille dc quingenta librorum volumina uaabuerit ad lus tum pontificum tum civile spectantia , nihil in iis fuerit quod ipse non viderit diligentissime.Idque in omnibus Augustini & Hieronymi
libris fecit. Historias tantas novit quantaS nemo alter. Poetas vidit omnes. Oratores iuc philosophos habuit familiatissimos. Scripsit ille nonnulla erudite magis quiun eleganter quae in vulgus emanarunt, ad religionem nostram spe chantia. Plurima etiam partim aedificavit partim restituit. AEdificavit sibi domum in regione Columnae a fundamentis pro dignitare sita commodam satis ac magnificam , Ita tamen ut super- suos in ea sinaptus atque ornamenta vitaverit: quaru deinde moriens ex testamento gymnasium elle voluit, ad quod plurimi adolescentes addiscendi studio
diverterent ; & ais nece ilaria ad victum constituit, magna pecuniarum summa in eum usum a rogata. Decrevit in ea & bibliothecam ad communem doctorum hominum utilitatem, congestis ibidem libris quos magna impensa in omni doctrinarum gener2 ad duo millia voluminum coegerat tum optimos, tum pulcherrimos, & ut qui domum eam incolerent. quique st udioli sorent , pro arbitrio illis uti possen r. ianc tamen domum Angelus ejus frater a Pio Pontifce ad eandem dignitatem vocatust illi haud disii.
315쪽
198 MI sc E LLAN E ORVMmilis & qui vitae integritate & morum sanct aenulli ejus ordinis cedat, tuo usui reservatam innab: tat. Et ne laudabilis voluntas frat Us irrita esset, contiguum illi gymnasium sumptuosius , magnificentius construxit. Eqificavit & Dominicus reparavitque nonnulla in Hetruria , in Piceno. In Soractii monte, ubi quondam latuisset, beato Sylvestro aedem a funda
XXVI. Hoc vero praecipua laude dignum in eo fuit , quoi cum redd: tus habuerit & pro dignitate tenues, & aliorum qui pari potestate rei pectu pene
nullos, iisque contentus vixerit, nullam tam na clesiam tenuit quin aut eam aliqua ex parte instauraverit, vel illius fructus sua impensa auxetit. Quod utinam ceteri quoque secissent. Non enam regias opes quemque possidere, non omnia concupiscere impotenti avaritia , & minima quaeque sectati cerneremus . non illorum culae conam: uas Ecclesias ruere ,
nori bonis doctisque viris neglectis rejectisque assuectas quosdam ac ministros omnia ad pisci , omnia possidere videremur ; aut eos qui emere, tamquam hasta posita , quod concupiscant possint. XXVII. Optimo igitur vitae instituto clam Dominicus viveret non minori apud omnes gratia quam aut fortuna aut dignitate, in morbum incidit, ab initio quidem haud periculosum , attamen molestum, Profluvio namque ventris laborare & se domi continere coepit verum ita ut negotiis ex consuetudine fungeretur, nec solito magis accumberet. Post vigesimum diem, clim Callistus vita funistus esset. &creandi Pont: ficis necessitas instaret, ideoque Cardinales conventuri essent , ne dissimilis sui videretur, utque quod in omni vitae institutione fecister, reipublicae Christianae proficeret . adesse huic rei voluit. Quare fletus consilio med c Irum, alvum pharmaco
ad eam rem parato sistit. Ex qua re in febrem inci-
316쪽
I. I B E R TERTIUS. 299dit, Asia VI in vehementem. Cumque ea continuo augeretur. omnia Ecclesiae sacramenta , ut ad eam diem sanetissima ejus a ista vita ex gibat, summa re ligione primum suscepit. Deinde ingravcscente morbo, ubi adcile vitae finem sensit, amicis ad se vocatis, magna fice ad eos de contemnenda morte lCcutus est. Ad quae vela cum amici ingemerent , rogavit ne suam mortem laci mis prosequerentur. Se enim, inquit, vixistb ad eam aetatem ad quam pauci ex multis perveniant, omnes serme desidirent. Iuvenem piaeterea se adeptum quae mortales summa putent ,
instituisse quo ii ad eam diem ita vitam tuam ut sperandum ab eis sit se misericordia de clem tia Dei optimi maximi adjuvant bus eo ubi vera felicitas ex hoc veluti carcere migraturum. Ouare orare
illos ut lamentis parcerent, ne non dolore ejus dii- cessiim sed invidere huic suo summo bono viderentur. Persuadere .se illis ut hanc poti iis suam diversionem hetitia prosequantur, culus ipse vel maximum hoc g. Enim caperet quod in eorum conspectu vitam
finiat. Dolere enim homines eorum mortes d bere
qui in Dei veri coeles inque beatitudinis ignoratio eoccidant, vel qui ita vixerint ut noli habita virtutum atque animae cusa, soli corpora inservientes tunc demum cog tare de morte incipiant clim calamitosae miseraeque vita: curriculo exacto se victuros desperarint, quique in summa signitate conit tuti . solum quod praesens in oculis fuerit respiciant, nec ultorem
sceletum Deum expaveant, auἰ bonorum se muneratorem credant. Valerent quidem , & posteaquam abiisset, Deo pro animae suae salute supplicarent, oca' eum preces tum pias tum frequentes effunderent. His dictis , omnium apprehensa dextra amplexu iaque , lacrimantes omnes dimisit. Nec multo post excessit e vita quinto die postquam febris eum tentiisset,
XIX. Kal. Septembris, anno salutis nostiae supra
317쪽
3oo MI sc ELLANEOR UMmillesimum quadringentesimo quinquaσesinam octavo , aetatis vero octavo & quinquagesimo, Vir certe sanctissimus, & qui merito dignus crederetur ea ignitate quam tanto labore defensam annos ferinae triginta summa cum laude tenuit, elatus est λaxima omnis generis hominum frequentia, comitante omni civitate, laudatusque publice summatum adstantium attentione. Funus insuper celebrarum summa Omnium moestitia , & in ejus sumptum pecunia ab
amicis collata, illatusque sepulcro quod ipse sibi intemplo Minervae vivens seceIat.
Cardinatis vitae lubet subjungere narriationem sanisi Antonini Archiepiscopi florentini de morte ejus , tum quia locus es valde insignis, tum ob sanis1 fimorum hominum im
ur se amicitiam, quam se Baptista Possius
es Franciscus Capetionensis in vita Mntonini , quae extat apud Leandrum Albertum, testantur magnam fuisse. Haec siunt igitur verba sanisi Antonini parte III. tit. να L. cap. x ACcidit in diebus illis & aliud lugubre quod
urbs tota deflevit. Nam reverendi isimus Cardinatis Firmanus Dominus Dominicus de Caprani- ea ejusdem mensis Augustiὶ xiv. die ex infirmitate fluxus appositus est ad patres suos , cum multa devotione ex hoc mundo transitum faciens , in aspero repertus cilicio quod ad carnem ferebat assidue. Multum tristitiae & doloris mors ejus intulit cunctis
qui noverant eum, propter eminentes virtutes ejus.
Vere hic homo justus erat, propter rectitudinem eius
318쪽
L1BER T ERTIVS. 3 1a eunctis dilectus, prudentia & consilio magnus, injure peritus, & religiosorum pater & refugium. Maianus copiose extendebat ad pauperes , sobrietate &sanctunonia praeclarus , ex de Votione non modica frequenter celebrans, studiosus , a lectione non cecfans, in diversis partibus legationem eleganter exercens. Honorifice vita functus traditus est sepulturae in conventu sanctae Mariae supra Minervam Oidinis Praedicatorum. Addere etiam placet veterem narrationem de morte Iuliani Caesarani Cardinals , cujus auditor olim fuerat Castranica , a me descriptam ex autographo
GH dij Carlerit Decani Cameracensis, quod extat in bibliotheca collegii Navarrici Parisiensis. Hie reverendissimus Dominus Cardinalis voca batur Dominus Iulianus de Caesarinis , qui tempore primi adventus Boemorum erat Cardinalis sancti Angeli, post inodum vero assumptus fuit ad titulum sanctae Sabinae. De hoc reverendissimo patre retulit mihi AEgidio Carlerit Decano Ecclesiae Cameracensis mense Februarii anno Domini I . more Gallicano unus ex familiaribus suis gloriosissimi sui martyrii triumphum. Cum enim peccatis nostris exigentibus Teucri de Christianis reportassent victoriam, multis fidelibus interemptis , aliis terga vertentibuS,
hic reverendissimus pate.r capitur, coram Teucro rum seu Turcorum Imperatore sistitur. Adducuntur
doctores suae execrabilis legis , qui cum illo de fide
certant, nitentes eum subvertere & ad impiam eorum iectam pertrahere. Quod cum nulla ratione hoc facere postent,nunc promissionibus, nunc comminatis suppliciis mentem sanctam satagunt a bono proposito revocare. Nam tyrannus , si ei contentiat,ipondet eum facere summum suae legis sacerdotem ;
319쪽
3ox XII se E AN FORUM sin autem , diversa experiti tormenta. Clim velo hiereverendissimus pater nullatenus acqui efferet , ted Dominum Iesum Christum & fidem ejus constanter profiteretur , allunt tortoreb & medici. 4n media platea urbis , piae tente tyranno. astant; bus quodam venerabili Episcopo & multis Christianis captivis , super scalam ponitur, a tortoribus excoriatur per corrigias aliquas pclle a carne separara , inter quas lanceantur quaedam subulae ferreae. Climque isto martyrio ellet fatigatus, iterum rogatur ut ad suam sectam, dimissa lege Christianorum , redeat. Quod si facere vult, ni omittunt med. i praesentes curam vulneribus exhibere. Sed nec honorum suorum ambitio nec sanitatis beneficium propositum sal .ctum potuit violate , sed in Christi fide perseverans, rursus torquetur ut prius, Sc ad exitum properans, ad Episcopum praesentem coinversus ait: Eu Vides , pater venerabilis , ego ad Christum venio ; tibi commendo hunc gregem meum , hunc scilicet populum Christianum. Fortis esto athleta Christi & ipsum in fide confictam a. Et sic triumphator magrat ad Dominum, clii Zelaus & gloria per immortalia secula. Haec mihi retulit in Cameraco ille familiaris suus supra memoratus; qui, ut inquit, Iaesens tunc erat , & vidit eum vivum & mortuum. Subjunxit quod corpus tyrannus jussit comburi dc cineres in capsa argentea, et aurea in signum victoliae quam de Christianis optinuerat reponi. Si h Ac vera sunt, annon, netcio.
320쪽
nialem de Caprunica , scriptas jussu petri Cam
aenalis Euxensis anno MCCCCXXXIII. F Elicis recordationis Dominus Martinus . civina providentia Papa quintus die Veneris IX. Kal. Iunii Romae in palatio sancti Petri condidit
unum statutum seu decretum in consistorio secreto, praesentibus Dominis Cardinalibus qui erant in cu-Na ; cujus tenor ad litteram sequitur de est talis. . A Nino Domini mistesimo quadri intesimo vices Ha5etur eo. mo sexto , die Veneris IX. Kal. Junii, Romae V, 'οῦ in palatio sancti Petri, praesentibιιs omnibus Cardina- εν .libus qui erant in curia, excepto Cardinali Aquilegensi,qιιi vi nc infirmabatur , ad quem fuerunt mus duo Camdinales, videlicet Placentinus o de comite , pro eius voto seciendo, ct ipsis consistorialiter congregatis in for- .ma consueta , scrutinio praecedenti secreto publice creavimus , asium us , pronuntiavimus ultra Camdinates eadem ate Uumptos ct Publicatos, Domini- . 'clim Episcopum Ilerdensem in Presbyterum, Prosperum de Columna , Dominicum de Capranica electum Fimmanum , Iulianum de Caesarinis Auditorem camerae in Diaconos sanctae Romana Ecclesia Cardinales ; qui Ilerdensis Ur Firmanus alias juxta morem consueIum creati fuerunt , sed ex bonis cai sis tunc est nunc una cum allit duobus noluimus, publicari, hed dicto Ilerdensi reservavimus locum suum , licet publicatus non sit. Item et olumus, statuimus, ct ordinamus quod si contingat nos mori ante publicationem dictorum quatuor shabeantur statim pro publicatis solemniter etiam quoad