장음표시 사용
171쪽
jungere. Qualis coniunctio tantum prodeli ad jus Rei vel Actoris confirmandum ac adjuvandum . non etiam ad separata in disceptationem introducendam; Sed qualitas ct jura partium, quae litem contestatae sunt,duntaxat inspiciuntur. ita ut conjuncrus ille, cujus interest, nihil pro se
Petere, vel concludere possit; ad quod nova ipli opus foret instantia; quemadmodum scilicet ab Λd iuncto in lite, nihil seorsim peti vel disputari
Posse, placuit ex facto Supremae Curiae a. XV. Septemb. ιcto. a. Sequuntur Defensores Necessarii;qui rursus in absolute necessarios, dc secundum quid, distinguuntur. Absolute necessarii sunt, qui ad interveniendum pro alio causamque eius defendendam se obligarunt. adeoquepraeciIe ad hoc adigi& compelli possunt, ut omni die M ab iis, qui pecuniam aliasque res accipiunt ex causis, de quibus lis metuitur. Secundum quid necessarii sunt, Auctores, contra quos rei damnati habent re-ressum, ut sunt venditores, in casu quo res venita ab emptore vindicatur & evincitur, vel debitores qui pignus dedere, si res Creditori pignoratae ab alio vindicentur; cum in venditores &debitores faba cudatur, hi debent intervenire, atque posse res defendere, si pro se vigilare animumque advertere velint. Quod si venditore debitores, aliique autores, nolint se primae liti. qua possessor convenitur, miscere, nusquam in Iure legimus, eos ad hoc posse cogi; tantum hoc T r Tatraditum est, possetares condemnatoa actionein
in id quod interesst aut de evictione. in illos habere, quemadmodum ad tit. de Diation. id exacte probabitur. Actio vel defensioprimum competit possessori, qui patitur, venisitorem vel credito rem pro se litem suscipere; habetur in L 0. vers. Scientibus. Is de Re Iudic. Ergo nec cogere Possessor potest Auctorem, is est, a quo quis rem habet ut litem, si ipse nolit, pro se luscipiat, adjungere se quo minus Auctor queat, impedire
non potest. d. l. s. c. de liberi eatis. Uti nec eun dem in jus vocare in eum finem, ut pro se interveniat; sed tantum, ut protes eiur de effectu deis nuntiationis. quam emptor aliusve possessor adversus auctorem suum facere debet, ut latius asae rit. de Diction. dicendum erit; Tametsi eontrarium usu non admodum vetusto Pori nostri fit
introductum; ut simplices Λuctores, qui post eventum litis in id quod interest tenentur. inde
statim a principio ad interveniendum primam que defensionem si scipiendam vocentur & condemnentur. Caeterum, quod de Satisdatione
Iudicatum solvi, a Defensoribus praestanda. dictum est, id de voluntariis defensoribus Leges nostrae praedicant; in necessariis nec ratio Iuris. nec ullis Fori illam postulat, utique si principalis
liti non eximatur, nam si is eximeretur. cautiosoret necessi ria, vel Reus principalis executioni obnoxius maneret; ut Grinnemeg. ad s. s. Ins. de Satis dat. IV.
Quod cujusque Universitatis nomine, vel contra eam agatur.
I. Continuatio; quid is II. quotupleor Universitas. III. quo jure utantur universitates. IV. V. An universias contrahere, es desinquere possit. VI. De Syndicis I actor bus. eomnique potestate.
emadmodum singuli per Procuratores in
udicio experiuntur, sive Universitates, quae jure privatorum sere in Omnibus utuntur, agunt per syndicos suos, d quidem necessario. Cum Universitas per se nullo modo agere possit. l. l. g. r. l. 2. Tl. 3. h. tit. Quid autem sit Universi. tas diximus ad lat. de rur. divis n. 7. quamvis αdefinitionem paulo exactiorem dederimus in lib. a. dejur. cit'. c. I. nempe, quod Universitas sit. Multitudo hominum Ikb certo regimine permissu Summa potesatis ad utilitatem communem sociata, quam plenius ibidem exposuimus. Dicitur Multitudo; nam ipsum corpus sociatoruinest universitas, non forma conjunctionis, ut aliqui argutantur. I. l. h. t. Numerus varie liabet.
coetus, corpus, d. l. i. Collegia sunt etiam universitates, at non omnes universit ites collegia.
d. l. t. s l. v. HOMINU M. non semper C vium ; si quidem & advenarum temporaria: uniis vertitates dantur, ut mercatorum, studiosorum&c. certo I ub regimine; his verbis diiseri universitas ab societatibus. a vicis. & a territoriis quae limitibus suis, non regimine certo conti
Solosrsotelicorum vicus G pagussunt Syno vnia. Pagum sub universitate includit Autor, vide positia. Ficum excludit. quid igitur dici V nomi-
172쪽
668 LIB. IILTIT. IV. QUOD CUJUSQUE UNIVERSITATIS NOMINE, VEL cte.
Virum intelligimus cohabitationem domuum fine regiminei rFrio. Pagum, qui certo regia
mine cotitiueιur, ut inscrtus.
Purmissu omnim potestatis: plerumque immedi te aliquando rer Magistratus. Sic autem familia removetur a definitione, quia haec non eget consensu publico. Iosa quoque Civitas his verbis removetur, quia haec suminan m e satem ipsa constituit, non constituitur ejus per missit. Alioqui verba hujus definitionis,& Dinitiae ct civitati eonvenirent. imo & exercitui &cohortibus, centuriisque, navibus etiam in belli aut mercandi usuin instruelis; at hae multitudines non permisi ii, verum jussi lumina: potestatis, ejusque in milii sterium parat ideoque non sunt univer:itates. Dunique corpora, quae line vcnia publica instituuntur. illicita 1 int & in criminis notam incidunt, de quibus est tit. inst . de corpor. N eo G. Communis comm6Ii ergo; idque duplici modo communi, respectu coeuntium,& publico bono; non valent igitur collegia potandi comessandique gratia instituta, sicut ἐτωρίφ apud Graecos olim, S in Academiis.
lis per nis, vel ex integris familiis,cum omnibus si iis rebus congregentur. Quae exibiis personis constant, habentur vel ob usus civiles, vel ob sacros. Propter civiles usus instituuntur collegia artium mechanicarum, atque etiam Academiae, quae suntUniversi a tessu ortina ut primitus vocatae sunt, nunc Universtates limpliciterct per excellentiam vocantur: nam Scholae &Gynmasia, quae nullo regimine civili continentur, proprie loquendo Univertitates non sint,
quia deficit hoc requisitum. quod in definitione collocavimus; ut tamen si jurisdictio de rebus Sindioibrum detur Rectori &Magistri hoc ad universitatis qualitatem sufficiat, etsi non adiit omnis potestas, quam dat celebris Auth. Habita. C. Ne si pro Patri
Universiit..tes, quae ob sacra colliguntur. sunt
Ecclesiae, non eo sensu quo Johannes Hus Ecclesian, finiebat. Univer talem praedesinatorum, rectissime quidem; sed pro multitudine credentium Deo, quae certo loco stabilem publiceqtie pei nusiun1 religionis cultum exercet, quibus αjurisdietio qilaedam, sive audientia consistorialis
tribuitur; quae licet a Repub. 1ecirsim consideretur, negari tamen non potest, quin sint membra civitatis. Porro, universitates, qu samilias dona a que complectuatur integriis, sunt pagi
oppi 'a sive municis ia, territoris, Provinciae, exsiquae sint similes. Atque hujus generis Univei litates proprie intelliguntur, quando per Syndicos
agitur: caeterae, quae non habent Syndicos, per m.indati m.aliquem ad agendum conitituere possunt, qui tunc Actor dicitur,l. a. hztit. 3. Jus, quo universi tales utuntur,est idem quod
habent privati, modo sint permissae; nam illicitae
non utuntur jure publico. Hinc Eccletiae prohibitae non capiunt hereditates aut legata, nec quidem si quid emerint, conduxerint, aliterve contraxerint, audiuntur. Quid li publice tolerentur, ut apud nos Anabaptistae & Arminiani Tales in his, sine quibus conlistere non possimujure simi debent, qi iamdiu publice durat conni ventia: & sic apud nos servatur; Legata non percipiunt, contrahere ad usus necessarios posiiiiiit. dix. libi de Iun. cietui. c. I. ss. Scilicet αcontrahere dc delinquere postulit universitates,l. 7. g. S. h. Ly. I. .F. quod met. c. I U. g. r. quod vi aut clam. qua de re plura seqliuntur. 4. Ex eo, quod Universitas agere potest, sequitur, eam quali jus peribitae habere, proinde obligari posse non modo ex conventione, sed etiam
ta, C. de Dige. s cler. Ipsa, inquam, universita, est persona, idccaque singula universitatis membra de contraret vel deliet , universi itis non
tenentur; ulique non quatenus sunt singuli; verum ut concurrunt ad unum corpus citin aliis constituenduin: sic etiam pro sua parte tenentur, modo causa obligationis in contraditi sit, ut Universitas inde valide obligetur. Ut autem hoc fiat, alterutrum necesse fuerit, vel ut omnes &singuli universitatis eoia sortes voluntatem suam declaraverint, vel ut universitas quibusdam ius plenum Sabsolutum dederit, de omnibus rebusniux imis S minimiς libere statuendi, perinde ac si ipsaec tota universitas eonsuluisset; ita ut istae personae vel istud collegium totam universitatem repraesentent, quod in patrimonialibus suo quidem arbitratu singula collegia facere possimi. Sed quatenus universitates sunt membra Reipublicae subordinata, verum est, ejusmodi universitateiri vel collegi una repraesentans in universitate, quae
173쪽
DB. III. TIT. V. DE NEGOTIIS GESTIS. 66
te, quae ita est subjeeta superiori ut ipsa non exer- paucos amigat,metus ad omnes perveniat. Raroceat jura suminae potestatis, constitui non potest: fit. ab aequis rerum Λrbitris, ouod Minerva apud quia tales civitates non possunt modum & finem Homerum Iliad. o. de Iove ou factum Martis ira. potestatis concedere suis Rectoribus, sed haec to denuntiat:
quicquid habent juris, id accipiunt ab eo, penes δε εξμης, ο ς' ατιλ ορο η, δε
quem est sumnia Potestas; Proinde qui id genus Fontes infonto que manet promiscua pana. universitatibus praesunt, non repraesentant ρο- vide Bod. I. de Reyub. cap. 7. Hotona. quaestione pulum Universitatis. sed potestatem suini nam, ilius ri ina. Λnton. Matthar. Comment. de crimin. cui parent; hinc Municipia non possitiat a suis pag. e a. seq. vid. omnino Mornata a pr. h. t. Rectoribus obligari ultra. quam ipsis a Summa 6. Caete in . Syndicus univerti talis is est, potestate concessunt fuerit; consequenter, cum quem aut lex ad hoc munus vocat, aut cui, lege ipsis bona municipii communia sint commissa, cess inte, dedit hoc jus ordo civitatis, qui ex mouidentur & hactenus contrahere posse; modo re illic ejus re potestatem obtinet. s. h. t. Apud servent, quod regulae juris communis in ejusmo- nos alicubi Consules soli, in quibusdam locis tridi contractibus servari jubent; Verum civita- buni plebis aut decuriones, qui dicuntur. unates, quae habent Regalia, possunt habere personas cum consulibus, tales constituunt; conventus ipsum populum perfecte repraesentantes, per ordinis debet esse legitime convocatusa ita ut ne quas idcirco populus, etiam ex contractu potest pauciores quam duae partes adlint. & tunc,quem obligari. major pars vocaverit, is est Syndi S,ae I i ta l. p. s. Quod attinet ad delicta, cum in illis requi- D. ad municip. l. s. de decuri In siil fragiis iioratur dolus proprius, qui non cadit in univertita- tandum, quod pater filio sua voce hunc hono-tein, L 11. s. t. D. de do mat sequitur, eam ita rem decernere possit, s. h. t. Creatus Syndi. non posse delinquere,ut singuli ex eo teneantur; eus easdem ossicii partes habet implendas, quae 'Proinde poena singulatim instigi non potest, nisi procuratori in causa privata incumbunt, ι. I.ult. constet, quis delicti vere particeps fuerit: Unde es Lig. ult. h. t. de rato cavere non solent, nisi sequitur. si omnes facinus participaverint, ex ri- cum dubitatur. an sit actor, vel Syndicus, L s fgore juris omnes posse puniri; licet aequitas tem- ult. h. peramentu in postulet. Ita Deus totas urbes & SCHOLIUM. nationes ob peccata, quibus se inquinaverant. Sanimirum infrumentum defectu aliquo lab proscripsit atque delevit, Deuteron. U. la. NIN. ret; at si nullum mandatum habeat, non admit- alias vel decimatio aut sortitio instituitur, quae titur ad cautionem, Schillen th. 33. 34. 33. Concsuit distiplina militiae Romanae; vel Duces & an Schiitz. h. t. p.II. O.
tesignani puniuntur: Universitati tamen qua N. ADDIT. tali, recte poena imponitur, etsi de auctoribus de- Nee illud tamenScholium alterum de nihilo erat. licti non constet, quemadmodum in seditionibus quod Autor omissi, quod videlicet ad assertionem urbes saepe privilegiis & ornamentis suis priva - toris de eodem incla Θndici ac Procuratoris, ias legimus. Alioqui notissiiDum in Historia notaveram ex Schiltero d. l. th. so. S sa. quodivititutum est puniendi universitates ita, ut parva singuli Soduipraejumantur e e i solidum. τι T i T. U.
I. Continuatio, fremi fas Insitutiones. H. qui pomi negotiaterere. LII. Disserentia huju/actionis. IV. Casi quibus cesset hae actio. V. An I de ratisabulone detur. Hse titulus superiori cohaeret, assinitate quam bus. lieet alioqui Negotiorum gessor ab ordine
habet negotiorum gestor culti procuratori- judiciorum sit alietiissunus. Nempe, qu ad Pro-t Quod ita factum esse, in ipso Syndicatus instrumento exprimatur, quod alias renunciatione be eficio.
rum ex monis & divisionis non indiget, subsistitque, lieet constituentes omnes mortui simi, aut bona ad alios penitus possessbres pervenerint. O. P. S. E. I. N E. Nu. y. f. ε. tu Quae Procuratorum&Syndi eorum differentia, novissimo jure cessare videtur Per O. P. S. EL EF E. Tu.
I s. eons quoad Syndici ossicium aliam obtervationem Tit. l. 3. f. λ. U E curator
174쪽
eurator ad litem & ad negotia differt. laoe etiam distat Defensor dc negotiorum Gestor; ille videlicet in litibus alienis, hic in negotiis Occupatur extra judicialibus. Uterque amicitiae causa; cujus specimen inpriinis Negotiorum Gessio, qua quis absentis amici negotia sponte gerenda su-Icipit, praebet. Eurip. An tronaach. Τωs γὰρ ἐκ δημων φίλων
Quid porro sit negotiorum gestor, & quales inde nascantur actiones, diximus ad s. r. Ins. de
quopcontri Vid. Part. t. tib.I. Tu. 23. n. a. Est autem Praetoria haec Actio,iit non modo ex L I. sed etiam ex l. r. in pr. h. t. ubi; Hoe Εἰtactum necessarium est. intelligitur. Nec enim quod ex quasi . eontractu es , id civilem arguit auctoritatem, nihil a magis, quam quasi-delicta, quae Praetoria pleraque sitiat. Dissent. Bo e . b. & alii. Enim vero mandatum sacit discrimen Procuratoris a negotiorum gestore. Sed in negotiorum gestione dominus leni per est absens, non utique a loco, ubi res geritur, sed a negotio, cui si praesens interfuerit, nec contradixerit, mandasse intelligitur. l. rL L4o. s LII. D. mauia. Caeterum, extra iudicium, ut hic, Negotia quoque taminae gerere possunt, L I. I. ι. T l. y . s. tu. etiam iervi, l. 7. L ιδ.s I s. in Princ. h. t. pupillus proprie non potest gerere, ex ratione L
1 J. de o. A. quia non potest oblinuri ex acto tu diuale est negotii gessio. Attamen si gesserit,
tenetur qua locupletior eli factus, sicut α ipse procul dubio tenetur ei, qui res ipsius gessierit; ita intelliginius I. I. I. q. h. t. ut non opus sit emendationeCujacii quam habet Goili Osredua adae L I. I. q. de qua D. Wisseiabacta. ad h. t. a pri, Dantur casus, quibus cessat haec actio. I. Si quis invito & prohibente domino gessierit, etsi utiliter, I ult. C. h. t.l. n. I. V. F. ad L. Aquit ubi α ratio; quia donasse videtur. II. Si quis lucri
T I T sui causa res alienas gesserit. quo eam dominus tantum tenetur, quatenus eii locupletior, ipse
gestor in 1bliduin, L 6. I. I. b. t. III. Si quis pro
alio secerit impentas,Ad quas tenebi tur. I is l. s. h. t. IV.Si quis non animo repetensi ted d nandi, vel ex pio affectu gesserit, i, pol tea dive sum animum induere non potest; huc Iertinet casus, si mater aut vitricus, aluerit filium vel privignum, II. es l. N. C. h. I. ii filius pro patre i al- verit. I. io. si maritus pro uxore aegrota, L U.
4. Distinguitur a filo non modo in directam& contrariam, de qua ad h. t. In l. sed etiam in directam re utilem: ut hale sit, cum verba Edicti
deficiunt, velut de his, quae poli mortum domini gesta sinit; cum in edicto sit, cum morιι ur, ι. . g. o. h. Curator etiam de singulis rebus utili nugo tiorum gestorum actione tenetur. LV.C. b. t. . Quaeritur, an haec actio locum habeat, si negotium ad initio ignorante domino gestin a. deinde ab eo ratum habeatur ρ Aff. in I. o. s. st. sto. I in Ly. h. t. item in L So. g.f. de Fura. Plerique tamen contra statuunt, propter Legem D. de R J. quae hane regulam tradit, Ratinabilio mandato comparatur; item Rati habitio retrotrahitur ad initium cujusque actu ssi. D. dejud. LIK. s. t. de pignor. interpretes varie distinguunt.
c. 4 . es seq. nachom ad Vesevb. h. Fuit, quum putarem, rati habitionem mandato comparari. quod ad vim re effectum Obligationis attinet, non etiam quod ad genus ct nomen actionis. Sed mandati actionem ex rati habitione dari, expresse ait in D. Milii non videtur insolens, utram que dari actionem. Negotiorum gellorum, initio; Mandati, eventu inspecto. Quid enim vetat , cum utraque actio ad eundem sinem tentat, utramque dari elective, ut actio pro lo-eio ct communi dividundo. in L is L . .. Pro Soe. s. t Aliter D. Witan h. ad Ly. C. h. t. Reis sponsiones aliae sunt obscuriores. v I.
I. Continuatis, s aruis Calumniator. II. Actio qualis adversiss eum, is cui illa detur. III. An heredi, ac in heredem. IV. quomodo aliter calumniator teneatur. MUlti, cum in ius aliquem vocaverunt, im- loco est, qui pecuniam accepit. ut alium improba probi calumniatores deprehenduntur. Est lite vexaret. LI. h. t. Qui hoc fecit, tenetur in autem Calumniator in genere, qui salsam litem quadruplum cis annum,postea in limpluin, d. pr. 'dolo malo intendit, L l. L l. ad Sc. Turp. Hoc Per pecuniam intellige Omne genus compendii, LI pr.
175쪽
I. I. pr. Datiirque actio. sve moverit actionem,suclion; dummodo acceperit ut fuceret, vel ne faceret. LI. g. l.
a Uio datur ei, in cujus fraudem data est pecunia . L s. s. ust. Unde, li ego dederim alicui
Pecuniam, ne me vexaret, ei qui prius acceperat nummos, ut me vexaret; idem bis mihi tenetur, ac in M. Eis autem saepe tali .ic actione non
vertatur id quod interest acti iris, tamen fimplum inest huic quadruplo; proinde mixta haec est actio, l. r. in Irim L N Lj. Apr. s s. r. h. t. posiannum non nisi in simpluin dabitur, aec ι. in priHine simplo exacto . non in quadruplum, sed in triplum agitur, d. l. s. . . t. imo alterutra Actio fiumit. habetur illic; Responde, in L LX. s. l. tres proponi actiones, condictionem, in triplum. ct in quadruplum actionem. Respontio Icti,
puto fusere alteruIram actionem, excludit actionem in quadruplum, non etiam in triplum: ad duas se refert. non ad tres propositas actioneS. Vide Struv. exercit. a Pan s. n. 6o.
3. In heredem non dari hanc actionem, nisi quatenus est locupletior, ratio manifesta dictat, quoniam nullae actiones ex delictis in heredes dantur. g. δ. Ins. de per P. 1 temp. act. l.F. iupr. h. tit. Sed mirum est, quod heredi non datur, t. q. ει cum alioqui mixtae actiones heredibus semper competant. Ratio est, quod liaec similis sit injuriarum actioni & quodammodo ad vindictam tendat, quae non trantit ad heredes, d. f. l. Insit. de perp. s temp. a I. vers. sed heredibus. Simplum autem si datum sit heredi a tertio, non praebet rationem ejus quod interest heredi, si v ro ipse defunctus dederit pecuniam, heres habet condictionem e turpi causa, d. l. q. h. t. 4. Praeter quadruplum, criminaliter quoque extra ordinem puniuntur calumniatores , l. 3. in . hic. idque cum infamia. l. t. de his, qui in-fam. notantur. Eadem & gravior apud Athenia enses poena, Demosthene καlά Mειδω teste; cτιμιος ετω κῶ π ῶδες κm τα ἐκεινου , Infamis es cum liberis ovinibusquessis. de hoci pio gener olim dc L. Remnia intillionem stiginatis patiebantur, notati Litera Κ. l. s. de Test. I. . y.2. ad Serum TurTEI. quam poenam sustulit Constantinus, quia Lacies, inquit, hominis ad similitudinem pulchritudinis coelestis figurata est, LVI. depoen. ratione minus inepta, quam videtur D. Wissenbachio ad hune tu. in . Ah hoe Edicto diversa est poena eorum, qui . Iudici vel Adversario pecuniam corrumpendi causa dederunt. Nam hi litem amittunt, ex constitutione Imperat. l. I. g. 4. F. de Calumniat. Differunt etiam poenae Senatus consulti Turpilliani, ct Praevaricationis, &Falsitatum, de quibus in suis locis.
De Restitutionibus in integrum.
I. Continuatio. II. De trio Restitutionis. III. suo sensu dicatur remedium extraordinarium. IV. Deturve duplex resiturionis judicium, Resindens G Resi Orium. V. quis restruar. VI. Puis petat Resit. es ubi. VII. Causae resilutionis. VIII. Temus. IX. An transeat in heredes. X. Oeetus resiturionis.
Saepe judicium per in integrum restitutionem
praevenitur, reicissa causa, super qua litigandum erat: de qua proinde ante judicia tractatur; Continuaticinis aliam alii rationem rediadunt. Cujacius eam petit ex I. r. Ly. es 1o. de Po- flut ubi JCtus. it, eos, qui postulare prohibentur, tantisperesse prohibitos, dum a Senatu vela Principe fuerint restituti; Unde praebita sit occalio de restitutione in integrum hoc loco agendi, Aliter Pactus J.Gothosted. ad h. t. quem sequitur Struv. pr. h.
a. Est niuit aliud RES IITUTIO, quam amis.
De causae redintegratio. I. a. c. in quib. causis rest.
in integri neces non es in M. Nescio, an pari
sensu redintegrandae caulae actio dicatur Paulo in lib. . Sent. cap. 72. ut non actio Putitoris, sed Prae oris sit, ideinque eum actu lignificet, quemadmodum legis actio sorte lumitur. Magis tamen est, ut metonymice actionem, qua petitur rellitiatio, Paulus vocaverit restitutionem, ut ne
citur autem redintegratio cause amissa; nam ubi jus adhuc est salvum, nec amissa causa, ibi restitutione opus non estA L inpr. . de minor. LI.
176쪽
C. de in integri rest. min. Denique, redintcgratio non sim stra dieitur, , quia cuncta in pristium risi.uum utrimque reducuntur, ita ut omnis
restitutio sit reciproca, L 2δ. g. q. st . de Minor. I. I. Fa. C. Si aDers transact. q. Solet hoc judicium Restinitionis vocari extraordinarium . quatenus in subsidium, nec serentii deficientibus aliis actioni hus, conceditur, Lres in piri de minor. Sed usitato sensu, quo extraordinaria dicuntur iudicia, in quibus ipsi praetores cogi Oseebant, naee non sunt, quia satis constat. in restitutionibus datum fuisse judicem. l. 4. r. quod met. c. l. i. g. l. 1. de Al. mri. l. a. g. r.
pta restitutione minorum, 124. g. ult. de minor. arg. Lia eod. Vinn. r. Ouaest. ι4. . Solent etiam Doctores judicium restitutionis in integrum sacere duplex. Resin dens L Re-fuserium. Rescindens vocant, quo petitur re
Ristio ejus quod gestum est; Rescis rium, quo
persequimiar rem aut jus nobis restitutum; quod nos ita concedimus usum habere. si quando accidat, ut nihil absit ei, qui petit restitutionem, sed ut dandum ab actione alii adversus eum competente liberari cupiat, ut in L N. g.s. Ouod met. caustunc aperte nihil opus est quam rescindente remedio. Quod si res amissa Nobis etiam restituenda sit, cum rescistaria actione rem ipsun pe-' timus, adeoque tum rescissio illa restitutionem continet vel conjunctam habet,l. p. g. .s S. EI .
g. l. quod mer. c. Er. L .s i S.pr. Es L . dedol. Quin oc aliquando, ubi Praetor 1olum jus agendi amissum restituit,quaedam species duplicis judicii. esse potest, ut in I. p. f in. t Lai. I s. in . 23'dmet. e. fis Inst. de Milon. I. A. de O.s A. Ex. gr.
Est, qui reni suam vi metuque alienavit, non habet in rem actionem; Praetor tamen rescindit alienationem, eique dat in rem actionem, d. l. ρ. g. 4. non quod primo rescindat alienationem
vi deindet in rem aetionem, distinctis judiciis;
sed aetor uno libello petit . ut rescistio fiat cx actio in rem admittatur. Forsitan & illa species impoluit Doctoribus antiqui moris imperitis, quod ea, quae apud Praetorem fiebant & ad judicem pedaneum, duplicis quandam judicii sormam prae se serant. Ex his intelligi Dotest . quid leges ad hanc rem citatae velint, I 41. ἔ.f. de procurat. ubi; restitutorium judicium. l. ult. C. Ouib. ex causma, ubi; in integrum restitutis actio utilis d itur. Item ad i. 21. g. 7. D. eod. I rg. C. de postlim. revers. d. l. y. L q. quod mei. e. d. LI s. de
Is. Struv. ad h. t. n. r. Hoc igitur tenendum. Aetionem, qua petitur restitutio, vel ad sola in restitutionem tendere, vel simul ad jus amissum recuperandum, ac ita duplici via procedi, L N. Luit. Ouod mei. e. Priorem vocant iudicium Rescindens; posteriorem Rescitarium ; nee haetenus male, quod mihi quidem videatur.
Ex Principiis juris Romani verius es, duplex
ejus mori remedium non dari, per ea, qua adducit Straueh. Dis p. 3. ad so. decis n. 23. seqq. Struv.
d. L th. 3. Non obstat d. l. ai. f ult. cujus sensius es, quoI Pi ator, resciis cilicet repudiatione, Peldet hereditatis petitionem, vel actionem poenalem quos metus catu , quae plenior est. Cons. ti . seq. Polit. 9. Moribus vero duplex remedium es receptum. Dii. Schili. th. 7.
Non puto, inquam, duplex remedium Pure Cia vili esse proditum, ut primo petatur Resici o. deinde res, quae abes, ordine continuo. LIboe, quod volo lue dixi, res ipsa loquitur. tam juri civili quam moribus, non posse non esse consentaneum fliquando perit laesus se tantum restitui G actum rescindi; Aliquando rem vel jur amissum pariter sibi restitui. Hoc posteritus nemo maeat obtinere: Sed sprius pissime usis venit. Exemplo sit, quod apud Curiam nostram accidit anta
ferias O. S. ιcto. Saho Fol erus minor, juxta alios coheredes Penditurus praedium, renuntiave
rat fideicommisse sibi in id competenti conditionali, in casum, si conditio exseret. Ab hac renunciationepetiit se restitui. σ impetravit resi- tutionem, nihil amplius: hoc erat Iudicium Re- studens. Gipente conditione, poterit movere
judicium Re Filium, fideicommisipetens gratia. Manissesum est, ejusmodi sui esse uridicos s legales. N. ADDIT.
Explicat e sutoris mente, non amplius internos lis est. neescholi uisset opus, si praelectiones ad Pandectas eo tempore, quo Scholia scribebam fuissent publicatae. s. Potestas restituendi in integrum, competit cuivis ordinario Magistratui. imo & delegato , Luit. C. ubi s apud quem. videlicet magistratibus populi Romani; Nam restituendi facultas ex iis est . quae ἀμιροτερα, id est potestatis cuiusdam execllemiciris sunt, ideoque non competit Magistratibus municipalibus, La s. s. t. D. ad muniae . Quare S in Frisia soli Curia: Supremae coma Petit
177쪽
DE RESTITUTIONIBUS IN INTEGRUM.
petit haec potestas, ut usi quoque servatur, Opinor: civitates enim nonne & magistratus caim pestres, nihilo plus juris habent, quum municipales apud Romanos: tametsi alias hodie scribant, Restitutionem ab omnibus seri posse, qui habent iurisdietionem. Ssore. Obb. pari. t. quae s. Ja. art. 4. Sic, inquam, in Fi ilia, s Restitutio per se sola petatur : sed quando una cum ac ione principali instituitur,tum recte apud quosvis Magistratus petitur; ' quomodo accipiendum videtur,quod Sandius hac de re scribit,l. r. V. dg r. vers. Aliquando. Et sic velim accipiendum esse, quod Uissen bachius ad h. t. rh.3. in sine scribit vi auctaritatibus probat, Moribus selum Principem, quive Principis vice sungitur, in integrum restituendi jus habere : qua causa notat eum Thomasius Schol. adposit. s. h. t. Caelerum, id ultro liquet, inferiorem ludicem contra id, quod a superiore etiam est, non posse restituere; sed quilibet contra suom ct antecessoris sententiam potest, L ιε. s. vlt. l. ιx es I. 42. de Minor. Unde sequitur, conti a Principis sententiam solum restituere posse Principem, δ. l. S. g. . 6. At tibi petenda restitutio 3 Li cus domicilii praescribitur in La. C. ubi G apud quem. de quo vide Bacti ov. ad τά πρεια h. t. ubi Lue coram quo. aliis cum domicilio iocus rei sitae vel rei gestae
concurrere videtur, Guari V. t. variari re M. q.
num. l. quod utique procedit, ubi Milo in rem, vel ex re Aesa, rescistoria instituitur, non tibi restitutio seorsim petitur, arg. LI. C. ubi in rem actis. Scholan. b. Struv. h. n. q. Denique. Restitutioneni petere potest quicunque haesum se queritur, seu per se, se ii per procuratorem speciali mandato ad hoc instra ictum, Las. s. t. insin. T L 21 de Minor. Si quis vero generale mandatum de universis nego iis serendis alleget. non debet audiri, quia nominas ina mari. datum sit oportet, ut restitutio concedatur, aetas. g. ult. Quin etsi clausula sit adjesta, ut mantatarius omnia perinde faciat, ae s dominus praesens esset, etiam in quibus alioqui Deciali
mandato opus foret, non siifficit tamen: Id enim diseriis verbis l. G. s. ult. satis sacere non potest,
accedente insuper odio rescindendi, quod valide contra flum fuit. Ac ita, nec aliam ob caul uia. rejecta est petitio restitutionis, ex mandato generali, clausula tali munito, minoris absentis in Iu-dia Urientali, a Suprema Frisiorum Curia, die XX. Junii 16So. in causa Simonis Nicolar Boorma Ora Actoris, contra Catharinam Iohannis.
Agebatur de hereditatis divisione releindenda. Quod autem in L res additur, si de mandato speciali dubitetur, eum deseelum cautione de r.it posse emendari, in illa specie non habebat uluin ἔquia nec cautio erat oblata; nec de mandato speciali dubitabatur, sed non extare mani sellum erat. Ha c res in iis locis, ubi Juris Romani observatio est arbitraria, sorte non aeque placeret
T. Restitutio nunquam, nisi causa cognita, dein cernitur, LI. h. t. videlicet an iusta sit causa, cui uesmodi sex recensentur in I. . . cum l. 2. b. Metus, Dolus, Minoratas, Absentia, Capitis dianuitutio, α justus E Prota
quas etiam retinuit Caroliis Magnus in capiatulari. Ian. Schil tertii. q. s. 6. ex Bre LonSobam .dorvm. Apud nos additur alia causa ,hilicet δε- xuis mimus. Schi licta ib. 9. Ob hasce causas restitutio in quibusvis negotiis conceditur, etiam contra Fiscui 3, l. t. C.s αι vers Luc. mi a sententias, tu. CII adPers r. mrvdie. Transuli ines. l. ι. C. a . tran suci. non tamen ob errorem, supinde Trausaei. n. 7. etiam 3 adversus usucapionem re praescriptiones, tu. CFadv. usu. excepta praescriptione So. auri rum,l. 3. C. de Iraescribo. ann. Sciἰicet ita, si res majoris sit momenti, & digna extraordinat io remedio: non ob rem modicam. Unde proverbium, modicum non curat Praetor, I. h. id cst. usque ad duos aureos Iro. de Al. mal. cujus t meri moderatio iudici permittitur. Ita negat tit Restitutio, maxime, si maiori p judicetur causa , d. l. 4. Etiam in hune finem vel maxime causae cognitio adhibenda, sint ne vera, quae Proseruntur, an secus, d. LI. Λdde Wissentath. q. λ' Apud nos magistratus etiam brevi manu, sive praeveniendo, restitutioni benescium indulgere poteste. g. si a Minore fatale probationis non oblematum fuerit. Cons D c. H. .. MM. ia die part qar vii , in te praevenit et mel en lenne. Ex qua decisione etiam apparer, nostro Iure mulierem, quae terminum proba torium ratione illatorum elabi passi, est,in integrum restitui. Nam regulariter mulierem,curatore inlim ctam, eodem eum minoribus, circa testitutionem in integrum, iure uti, re te negant, Rauchb. . t. qu- ν. n. δs. Lynckeri P. . Gc.Πe. ET MI. CarpZ. P. a. C. tr. um. 33. Dissent. Ricliter P. i. d. ar. num. U. Schile. En
178쪽
8. Tempus restitutionis quod attinet. peten-ed hodie est intra quadriennium continuum, L ult. C. de temp. in integr. restit. non modo ad instituendum, sed&ὲ blolvendum hoc judicium, quatenus diligentia petitoris fieri potest. d. l. iat.' o L L eod. Et hoc tempus currit minoribus apriis iino die anni A., d. ult. s. ult. aut veniae aetatis judici intimatae. Is. C. h. t. nisi plus quadriennio desit huic a as. annis; hoc enim spatium absolute ei permittitur. d. s. Si minor sit miles, tempus restitutionis non currit st. tim ab anno 26. sed a tempore missionis. l. r. LI. ET L es C. de remis por. in ivt. rest. Dolo aut metu circuitiscriptis currit tempus a regesta, utiliter tamen, i l est, ex
quia cognoverint, se esse deceptos, verbis d. l. ult. quadriennium continuum numerari, ex quo annus utilis currebat. Hunc autem a die scientiae
coepisse currere, notum, &saepe dictum eli; Ita ut quadriennium continuum non sit initii, sed durationis respectu; quemadmodum de quinquaginta diebus excusandi causa competentibus, alias intellectum est. Vid. Part. I. Lib. I. Tit. 2 n. s. Denique absentibus currit tempus, a quo abesse desierint, ut& militibus, d. l. ult. Quadriennium non modo ad interponendam, sed etiam ad finiendam restitutionem praestribit Imp. d. l. vlt. quod hodie non servari, recte monet Struv. EA. S. th. O. 9. Omnium, qui possint restitui, successores quoque restituuntur, l. 6. b. t. cI. g. 6. T Lig. f.f. de Minor. regulariter ex persona defunctorum,&pro tempore, quod illis supererat: nisi quod minores insuper ex sua persona restituuntur; ut habeant primo tempus, quod ipsis deest ab aetate legitima; tum adhuc id, quod defuncto supererat, i. a. l. 4. s LD 2. C. de temp. in inte33: rest. Ex eo, quod hoc jus ad heredem transit, tequitur, idem ab eo, cui comparatum est, cedi posse tertio, Lain. pr. de Minori Lao. f. tu M. de Tut. Trat. distrah. videlicet, non ipsa rei titutio, quae est judicis Officium. vel aptitudo ad petendam restitutionem . sed jus implorandi id officium. polleaiisam commissa in , quod instar actionis habet.
Nec tamen inde sequitur. quod hoc iudicium sit reale; est personale, hoc est, iis tantum competit. qui causam legibus probatam in sua per bna proserre possunt, per l. o. C. Si in comm. causis ivt. reflosluc Vinn. r. qu. it. An & hoc be-
neficimii detur fideiussoribus, in singulis restitutionum causis restius videbimus.
Modus, quo sit restituti O. est non modo per Actionem, sed etiam per Exceptionem, Ly. y.I. Is sit a mei. e. etsi communiter per modum Aelionis petatur, necesse tamen id non esse, probavimus Part. a. Iurispr. hod. l. I. rit. qa. uum.I. Λn autem huic remedio exceptionis quadriennium quoque pMscriptum dicetur 3 ita recte,
puto, adfirmat Strauch ius dissent. ad Ius prid. aIth. a'. et si dissentientes Carpeti vium, L L fies.ssu. I. a. Echolt. ad tit. de Rest. in ivt. laudet 1 homas ad Strauch. d. he. Quando super incidentibus causis in judicio restitutione opus est, ut fit omni edie. libello supplice, non actione petenda
est, ne judicium judicio cumuletur; si res dubia sit , ut per libellos expediri nequeat, ita re1cribituros nostra, fiat libellus in judicio. & tum partes summaria lite disputant. Si quis recta adversarium ea de causa in jus vocet, cum expensis apud nos repellitur. ut judicatum memini iucausa Clara Tae is cum Ioc. contra Harmen Deeris ιε. Martii Icto. & rursus inter alias partes Is. Jul. insequent.
dente, cuncta maneant in statu, L un. h. t. In
int. rest. posui. ne quid novis. Wissen bach. th. p. Stratich. 26. 27. Jure Canonico, si pateat, tergiversandi causa peti restitutionem, fieri potest executio sub cautione, judicis arbitrio, cap. si extra de in integr. rep. quod praxis frequenter tervat. Struv. h. in M. Λpua nos hactenus, ut si executio jam sit inchoata. per restitutionem impediri nequeat, & si necdum inchoata, suspicio
tamen sit, restitutionem peti tergiversando, victori potest concedi executio statini, sub cautione, quam diximus. Sand. l. I. tit. s. defI. Specialiter, quando minor adversus chirographum suum petit restitui. locum habet adjudicatio proinvisionalis, quam vocant, qua is, quin anum suam
agnostit, pecuniam in judicio deponere cogitur. ab adversario sub cautione tollendam, ut si postea liqueat, minorem esse laesum, pectania restituatur. Fab. Cod. adiit. de restit. 'sul. desim t.
n. 7. tu not. Sand. I. 8. 3. Quia autem restitutio a sententia. non impugnat executionem ejusve
modum, sed nova iudicii causa est, ideo per modum exceptionis adversiis executionem non
179쪽
a LIB. IV. TIT. II. QUOD METUS CAUSA.
potest institiit, 'sed cruda, ut vocant, actione SCHOLIUM. opus est. Sand. vii Aliud Iure Saxonico. Schilteri dicta th. it. T i T. II.
ι. quid metus.ratio restitutionis. II. qualis vis ET metus heu esse debeant. III. quo pacto flat restitutio. IV. In quantum sit haec actio. V. Contra quos detur. ΡRima restitutionis causa traditur METUS, qui definitur. Instantii vel futuri periculi
cauo mentis trepidario, l. r. h. Λlist. t. Eth. s. προσδοκία κακοῦ Instans periculum, quod jam adest; Futurum, quod certo expectatur, quate
tur l. p. h. t. ubi metus pnsens requiritur; quo scilicet incerti periculi suspicio removeatur, adeo ut, quamvis nemo per vim laudum sit ingressus, si tamen justam paterfamilias causuri existimandi habuerit, imminere sibi armatos, ac ita profugerit, justain restitutionis causam habere cense itur, LII. g. a. de V ucap. Et si haereat in eo D issenb.ich. th. ιδ. h. Ratio indulgendi restitutionem in integrum Obscura non eli; lie- cessitas contraria voluntati, ut est in a. l. r. 9uos mct. c. quod nempe civiliter accipiendum. Nam alioqui certum est, actiones metu initas non esse invitas, ut exposuimus Parte I. tu. de Excepi. th. 3. Textus elegans in Lai. g. ult. b. t. juncta l. 3s. de acquiri heres. ubi volens dc invitus idem in eadem re metu facta dicitur; Sunt enim mixtae actiones, quae per metum extorquemur, qua
de re pluribus aeth.I. disseruimus, ubi invitum probavimus en duplex, per vim &per ignorantiam. Per vim, quando externa vis adhibita deliberationem & electionem coacti excludit. Qui autem per metum aliquid eligit sacere, hunc non agere invitum: Sed dolo deceptum, agere per uuorantiam, ac ita invitum. Obilat, quod Ulpianus in Ir . s. in hac Actione h. t. metum habere in se ignorantiam, respondet. Tu di secundum quid, non simpliciter; quatenus, ut Lucan. lib. 7. - - Sua quisque pericula nescit
Non quod nihil sciat, ut dolo decepti. Potest
etiam de vi coactis usurpari. quod Nazianzen. orat.I. contr. Iul. de Christianis vi ad sacrifieandum coactis usurpat. ii διάνοια - ηκολουΘν τι, Mens non est Oseeuta. Vi Coacti nolentes volunt. a. Praecipua periculi species intelligitur hie. UIS. quae est majoris rei impetuό, quem repellere nequivimus, I a. b. Sed in genere omnis metus. qui cadit in hominem constanteiri . facit locum
restitutioni, cff. h. imo in constant si mum homi.
nem , ut habet textus, superlativum propositivo evidenter usurpans, quod etiam civiliter &comparate accipiendum, respectu cujusque hominis. qui se metum ait esse passirin: utique enim majorem in viro quam in tam ilia, in homine robusto quam in aegro, constantiam desiderablinus. Non igitur metus reverentiae qui dicitur, de qua tamen vide Wisse abachium ad h. t. th. V. per Lata de Nupr. nec potentiae. l. 1. C. h. nisi pro argumento metus minisque propcisita sit; non timor infamiae, aut vexationis alicujus, i. 7. Pr. h. vanus enim est metus ille, cum privatus homo nemini
infamiam irrogare queat, .& contra vexationes
paratum sit magistratus praesidium; ideoque si talis sit vexatio, quae Magistratuum ope averti nequiverit, dabitur sine dubio restitutio, idemque die. si infamia cum reali injuria sit conjuncta; qualis a Sexto Tarqui Aio Lucretiae intempesta nocte, soli cubanti, proponebatur. Tace Lucretia, inquit. Sextus Tarquinius sum, ferrum in
manu est; moriere , flemiseris vocem. Cum mortua Iu utatum servum nudum pouam. In servili adulterio necasse dicam. Livius I. 8. Quatn- vis esum, ut Senecae in Hino
Mens impudicam facere, non caseus uelit ;Iure tamen metuitur, quod ex improbissim,scalumniis adhaeret. Neque tamen metus minarum sussicit, nisi praesenti periculo iunctae, ata. d. 7. pr. aut ab eo proserantur, qui misit &sideat minas exequi, qualem 1e Jupiter praedicat apud
180쪽
Iuemcunque prehendam, Hune dabo praecipitem ex alto, rutusque
Ex animatus humi. In aliis nunae tam immanes erunt inanes: nisi, inquam, pri .ficiscantur ab homine, de quo constat, ad minas non xsse progressurum, nili executurunti Hoc metu se tueri potuit Metellus Tr bunus pl. , qui post sugam vom ji ci ves sanctioris aerarii aliquandiu ausus est negare Caesari, armato in urbem ingresso; donec ei victor mo tem minaretur, hoc addito; Ethis , άdolescens, hoe mihi Etu quam dictu facilius esse, Plutarch.
in cis Metus, quem quis 1ua culpa 1 uoque merito contraxit, non dat locum restitutioni, ut si . liberta ingratitudinis rea, metuens άνα δουλασιν ex Lege, det aliquid patrono, ne in servitutem redigatur, Lia. inpr. h. t. modo patronus ei tamen hunc metum non ostentaverit ejusque imterminatione pecuniam expresserit; tunc enim
sine dubio daretur restitutio, li liberta ea in urgere auderet. Nain ita de stare. de adultero scriptum est, si in flagitio dederint aliquid, aut se obligaverint, ne proderentur, periinere eos ad hoc Edilhiin, L 7. s. r. h. t. licet interim lex Iulia furtiisque poena adversus eos non dormiant, LIN. ni. mis enim frequens id in Jure conspicitur, ut actus aliquis illicitus certo respeetu juris effectu potiatur , nec tamen sua pinna destituatur, ut eum, qui Ir vim alterius agrum venandi causa ingreditur. am sacere suam. α teneri injuriarum, di x. Part. I. Lib. 2. Tit. t. n. 2ι. Qui purpuram alienam suae vesti adtexit,fit dominus purpurae, & tenetur poena surii, s. a1. I. de A. R. D. De nostra specie adde Wissen bach. th. q. Denique, meistus justus. qualis est bello illatus, restitutionem non praebet: neque possunt eximere se obligationi, qui hosti lytrum, elli mortem aut vincula metuerint, promitere; secus, si vis jure Gentium illieita fuerit illata, de qui b. Grol. LI. c. q. s. F.
Useq. Quare quod piratis & latronibus est promissum, licet debeatur, tamen 1blutum repeti, aut per exceptionem retineri potest. Grol. l. a.
e. II. g. 7. Λn idem liceat, si iurata sit promissio, inserius in loco videbimus. 3. Ex eo, quod restinitionem Praetor pollicetur, satis liquet, id quod aliquoties dieiuna, vi metuque gella per se, licet bonae fidei contractussi, valere, rescindi vero per aliquod juris remedium , l. l. LI.Pr. l. U. g. l. σ ι uis. I. r. h. t. ut
tamen heic etiam lociam habeat. qnod alias monuimus, verba, rescindi, ct nullius momenti esse, quandoque sumi abutive. Nam ct reicindi dici- . tur, quod est revera nullum. I s. s. a. Oui craquis. manum. junct. pr. Ins. Ouι b. ex caus manum. non sic. α quod proprie rescinditur, albquando nullius momenti esse, loquuntur Leges. Excipitur dotis datio, quae per metum facta, est ipso jure nulla, I. 21. I. I. h. t. cujus exceptionis rationem reddit Peren ad h. t. C. n. . Praeterea, matrimonium vi metuque contractum, est ipso jure nullum: Ideni in inter invisor non contra hitur, Laa. D. de Rit. nust. Edictum Praetoris ad contractus re commercia pertinet, ad quae cum Matrimonium non speelet, ut ad pr. I. Ampi. vidimus, restat, ut hoc contra leges iactum, sit ipsb jure nullum. Sper consequentiam dicito dotis eodem modo. Jure Canonico Vis matrimonium adhuc sortius nullum reddit, jurejurando licet firmatum, etsi coaelus1ua culpa vi faciendae dederit occasionem, Q a. U. 17. x is Spon l. Praeterea resiluendi verbum docet, aliquid esse debere quod restituatur, adeoque me tum oportet esse illatum; nec enim datur haec
actio ad viui injuriamque puniendam; In eum finem sunt alia juris remedia. Hinc Credito qui vim adhibuit debitori suo, ut sibi solveret, hoc edicto non tenetur. l. ιa. in . h. t. tametsi, ne putes eum impune vim inferre. Lege Juliade vi, iudicio publico, ct condictione ex Lege D. Marci teneatur, illa memorabili in aec a Remedium autem juris. quo quis se restitui petit, est, ut in loco Restitutionis communi tis. praeced. diximus, vel Actio, vel seceptio: Utraque sive res perfecta, sive imperfecta sit. Persectares vocatur, cum ex. gr. numeratio traditioque
secuta est; imperfecta, cum promissio tantum facta. Utroque casu tam actio quam exceptio competit, et u re persecta magis actio, re impersteti potius exceptio conveniat, ut exponitur in LI. Ly. h. Extorsisti mihi chirographum, sine pecunia, res imperseela est; Si inde convenias me, datur mihi exceptio, tamen & actio ad repetendum chirographum. Sed numerata pecunia, datur actio ad repetendum. Exceptio tunc usu non venit, nisi ex alia causa tibi a me petenti opponam exceptionem pecuniae mihi ex- . tortae . ac ita vi compensationis potiar. Quinimo, licet rostitutio rem arguat esse alienatam; si hoc animo tradita si, potest tamen & in rciniatio accommodari, quatenus tu libello praevia Petitur