장음표시 사용
251쪽
I ius boni. 4. Fines Provinciarum, Episcopatuum , paro-ehiarum, si de ipsis constet, secus Praescribuntur. s. Obedientia Superioribus debita, libertas, res plurium indivisae , res ulibus publicis deputatae, ut fontes', viae pubi eae dcc. tributa , functiones publicae , jus appellationis, cte. 6. Bona non valentium ea in judicio repetere , iacsunt mente furiosi, filii sub potestate patris, bona uxoris adminiurationem illorum non habentis, pupilli, minoris, nisi ubi contra minores detur. 3 o. annorum praescriptio: possunt tamen ibidem restitutionem in integrum obtinere. 7. Res fisci, fundus in dote m. datus, res furtivae, quae non Praescribuntur , nisi triginta annis ; & si jura videantur contraria , intelliguntur, non prescribi praescriptione ordinaria, sed longissima; DI. Omnes Θ DI. H
aut in rem. Cod. de prascrip t. 3 . vel 4 . ann. Totim. ι in
Gallia tamen res fiscales , dc ad Dominium Regium spectantes nec Ioo. annis praescribuntur, nisi bona gallice Eu drate d'aubaine dicta ) 3 o. annis possessa antequam D minio Regio fuerint unita , ibid. g. in Gallia multis in locis non praescribuntur servitutes praediales sine titulo,
licet alibi praescribantur; nec jura publici surni, & molae, nec solarium vectigal adversus fundi dominum , nisi
quoad quotam ejus portionem 3 o. annis; praeseribitur vexo census annuus ex certa summa a pluribus annis etiam scienter debitus, ct potest solum a quinque annis exigi,. nisi antea in judicio fuerit petitus, Lud. XII. an. IS 2. Census vero praedialis ad 29. annos Prorogatur , dc malasde non praescribitur , Pont. V. cenos, V. prascripti
Hisc. 2. Desectu possessionis, i. Religiosis professus ususructuarius, commodatarius, conductor, tutor , cur tor , non sibi, sed aliis praescribunt, quorum nomine possident. a. Nec de posthrius, colonus, creditor pignus b
bens, fur . &c. quia naturaliter solum possident. Nec re Possessa privatus, postea eam iterum juste possidens , eam praescribit annis prioribus quia non est posse isto
sine . Desectu bonae fidei non praescribit . r. succetaruniversalis, , ut te ratarius, & donatarius universalis, aut haeres, si antecessor fuerit possesbr malae fidei ; etiam si bona fide successerint, Tourn. Pone.'Larm. Dunod , o' Alii cmmuniter i quias defunctus initium jussum noa habuit ,
252쪽
hareii ιο;rorum possessori , licet ignoranta , possessio non ρνύ-ds. q. diutina instit. usucap. leg. 2. tit. 6. quia posse litodefuncti continuatur in haerede cum iisdem qualitatibus bonae, vel malae fidei, unaque est possessio, ac una finione juris utriusque persona, etiamsi .esset possiessio 3oo. ananorum , ait La yman , quia fuccessorem auctoris fui culpaeomitatu ν , leg. Cod. de aequirenda , & mala fides
auctpris diffunditur in haeredem haeredis , Lugue; non suia scit tamen sola malae fidei antecesibris iuspicio; quia bona fides praesumitur, Tourn. praescribit autem laccetarparticularis antecessoris malae sdei, ut legatarius , dona tarius rei particularis , Touris. Dunod. alii ι quia sua fide nititur, non antecessoris malae si dei possessionem computando I antecessoris vero bonae fidei possessionem ad suam computare licet, Pont. Θ atii s etiam praescribit communitas, licet antecessores fuerint in mala fide , quia succetares communitatis i norantes malam fidem antecessorum non repraesentant fictione juris . personas antecessorum, ibidem. Σ. Non praescribit incipiens rem possidere cum notitia, vel dubio, an sit aliena; quia possetar malae fidei nullo unquam tempore praescribit, cap. vigil. e
cet dubium.possessioni superveniens facta debita inquistione nullo errore deprehenso ὲ quia melior est conditio possidentis , nis habeat praesumptionem juris contra se tune non praescribit sne titulo colorato, nisi per tempus immemoriale, Tourn. 3. Nec praescribit possidens rem cum ignorantia vincibili esse alienam , vel etiam in vincibili juris , si sit iuris clari, lin. 4.F. de jur. θ' fa r. ian. Prae
scribit tamen fructus, etiam adhuc exilientes , triennio, Nav. alii 'praecipue accedente lqcorum usu; quia circa fructus videtur ei te error facti, cum dixistimet eos percipere ex re sua, Totirn. non tamen impedit praescriptionem, si si ignorantia invincibilis facti, vel juris non clari, seu dubii; quia vim verae. legis non habet , quae debet esse clara, Totim. is alii; sc in vincibiliter ignorans, pupillum non posse rem suam alienare , eam non praescribit, sciens vero legem, & ignorans, esse pupillum, prae scribit; tu. pro empl. g. a s.; & sciens rem usuraria in non praescribi, ignorans vero in vincibiliter ex censu personali ad nutum revocabili accepta esse usuraria, ea Prae
scribit; quia in primo casu est ignorantia juris clari, ia
253쪽
seeundo facti, & in tertio iuris non clari, Cum ex utra- rue parte sint graves auctores, dc rationes. 4. Nec pra&cribit, putans , rem sibi non licere Possidere, etiamsi ex-Tet , Ieg. 32. si fur. Is de uor. Sciens autem, alterum iri
suo praedio habere jus servitutis rusticae, illud praescribit
altero eo non utente; quia cum eum non teneatur monere ad usum illius, non est in mala fide, Tourn. Hine : 4. Desectu tituli colorati, vel temporis a iure requisiti juris exemptione non praescribit Episcopus decimas, & parochias extra Dioecesim suam sine titulo col xato o. annis quia habet juris praesumptionem contra se, sed requiritur tempus immemoriale, Tourn. Praescribitur vero I. Beneficium cum titulo colorato Per triennium a pacifico possessere..2. Actio hypothecaria contra debitorem εο. annis. 3. Actio pro injuria ad poenam uno anno. 4. Poena criminum in Gallia in effigie assiva 3 o. annis , non assxa et . annis, excepto crimine laesae Majestatis primae classis , dc duelli. s. Litis accessiones, ae impendia in quibusdam Partamentis sto. in aliis annis, 6. Actio Medici, Chirurgi, Pharmacopolae post annum a curatione in quibusdam locis, ut Parisis, vel quorundam operariorum , & venditorum, post sex menses; luod tamen solum valet in foro externo, non Vero Concientiae, sed si constat de debitet, debet solvi , quia Iuris divini & naturalis, est, & mala fide praescribi nequit,
non ita se habet census ex certa summa debitus, de quo supra, quia a Principe constitutus ab eodem ad certum tempus limitari potest. 7. Contra eum , qui media parte praescriptionis est praesens, altera absens debet proporti nate tempus praescriptionis implere, videlicet medium contra presentes, & aliud medium contra absentes requisitum: sic contra bona transeuntia a privato ad privilegi ' tum, debet tempus ad praescriptionem contra PriVatos, ct privilegiatos proportionari , prout silccessive ad illos
tranfierunt. fruar. 11. Quomodo Praescriptiane aequisatur Dominium
Dico . Praescriptione acquiritur rei Dominium tam in soro interiori conscientiae, quam in foro exteriori jullitiae, etiamsi postea sciatur tuisse alienam quia Resipublica per Dominium altum potest it Iud pro bono communi, & civium pace transferre in alium, etiam invito D miuo , ιι communis; potest tamen eadem res aliquando
254쪽
ix justa causa recuperari per restitutionem in integrum a principe , vel Republica concessam .mne: I. Sciens elapso praescriptionis tempore agrum bona fide possessum fuit te alienum , eum potest retinere, etiam in sero conscientiae. 2. Completa praescriptione potest rem suam recuperare per restitutionem in integrum minor toto quadriennio, quo fact.is est major ; pia loca per quadriennium a die notitiae praescriptionis suorum bonorum, etiamsi esset o. annorum. Majores post praescriptionem Io. Vel ao. annorum, non vero post praetcriptionem 3 o. Vel 4 o. annorum, Probantes omnino sine sua negligentia , aut cum probabili Pa ignorantia peractam fuis-le; qui Reipublicae 'causa ab lentes, vel apud hostes ca-itivi fuerunt , & hoc per quadriennium a notitia prae-criptionis: in Gallia a Rege solo solet concedi restitutio
in integrum, etiam per decennium , Franciscus I. ruar. I 2. aliis adhuc modis Dominium acquisatur Dico: Doniinium ulterius a luc acquiritur, I. per al--luvionem. 2. Per specificationem, faciendo ex alienλ materia opus, vel speciem. 3. Per accessionem. 4. Per commixtionem, &confusionem. 3. Per aedificationem. 6. Per implantationem . 7. Per alveum. g. Per insulam.
Hine: I. quod per alluvionem vi aquarum insensibiliter uni fundo detrahitur, de alteri adjicitur, est domini fundi , cui fit adjectio ; si vero sensibiliter incrementum pa-
. tens, ac notabile repentine fiat, pertinet ad eum, a cui jus fundo detrahitur , Instit. leg. 2. tit. I. num. 2o. In
Gallia si a nemine repetatur, Regis est. et. Per specificationem , si ex re , vel materia aliena species artificii, vel opus sat, & ad priorem statum possit reduci, pertinet ad dominum nrateriae sic poculum ex alieno auro confectum est domini auri, tenetur tamen solvere artificium, nisi artifex mala fide egerit, TOu . si vero ad priorem statum non possit reduci, spectat ad speciem formantem
sic vestis ex .aliena lana est conficientis, tenetur tamen solvere materiam: aequum autem etiam videtur , si pretium' materiae longe luperet artificium, domino materiae, de si artiscium longe superet materiam, artifici ut tribuendum s sc vinum, quod sere sne labore si ex alienis uvis, domino uvarum, & vas pretiose, elaboratum ex vili materia, artifici est adscribendum, Tourn. 3. Per accessionem, quod ornatus causa rei alterius adjicitur, est domino rei.
255쪽
se pictura in aliena domo , pes additus statuae est donilno
domus, vel statuae r quia accessorium sequitur principa. Ie; nec impensas talis ornamenti solvere tenetur; nisi ilia Iud postulaverit, vel sitis impensis procurasset: si tamen ornamentum rem pretio longe superet, fieret principale.& esset illud ponentis; quia ait lex: ridieulum es, picturam inpellis in areessionem vin Da tabelia cedere. 4. Per commixtionem, si separari missint, ut duae oves , debent separari ; si non possint separari, ut vinum unius cum melle alterius, totum inde resultans pro rara dividi de hei, insit. eit. I. Per aedificationem, aedificans in proprio solo, lad ex materia aliena , aedificans cedit solo: tene tur tamen solvere materiais, & si mala fide egit, etiam Iucrum cessans, α alia damna: aedificans in alieno solo propria materia , aedificium pariter cedit solo , sed dominus soli tenetur solvere materiam, & artificium, si aedi. vcans bona fide egerit, si mala fide, nec diruta domo materiam vindicare potest aedificans, Ira. 38. f. da rei via d. in Gallia tamen materiae, & impensarum pretium exigere potest, nis fraus intercesserit, vel dominus sindi iusta da causa vellet solum suum priori statui restitui, Tourn. 6. Per implantationem , & sationem , plantans alienam plantam in liuo solo, vel suam plantam in alieno solo si radices egerint, in utroque casu sunt domini solii si radices non egerint, sunt eius, cujus .antea suerant,eadem ratione frumenta solo cedere intelliguntur, ita is lep. eit. alienam ruinen PIantam in suo tando transplantans , vel frumenta aliena seminans, tenetur de damno. 7. Per alveum Iure Romano, fi fluvius priori alveo derelicto, alium quaerat , vetus alveus cedit vicinis praediis prope ripam: in Gallia vero, ubi majora flumina Regis sunt . alveus relictus Regis est; si autem fluvius non est navi stabilis, Draediis vicinis cedit, Deel. Rer. I 633. 3. Per in-klam, si in mari sit nata, fit cupantis sure Romano, α nostro: si in flumine navigabili, pertineti ad Regem . an minoribus rivis, ad eos, quorum rivi sunt.
256쪽
Re . r. ntractus est pactum ultro citroque obligans, vel alterutro tantum, obligationem pariens. Dieitur perfectus, vel onerosus, si ultro citroque obligationem pariat, & impersectus , seu gratiosus, si alterutro tantum obligationem pariat, ut donatio.
a. Contractus dividitur in divinum, qui fit per vota; in Ecclesiasticum, qui fit in ordinibus, in prosessione Religiosa, &Baptis mo; in diabolicum, qui fit cum daemone per magiam; & in civilem, qui fit inter homines . Hic ulterius dividitur i. in explicitum, qui fit explicita partium conventione; dc in implicitum, qui fit tacita par .
tium conventione, ut negotiorum gestione , haereditatis
additione, officii occupatione, sic Iudices, Medici , &c. implicite se obligant ad moralem diligentiam , & ii , in
quorum favorem illa exercent, ad justam remunerationem,& illi vocantur quasi Contractus, habent obligationem justitiae. a. Dividitur in nominatum, qui proprium, &1peciale nomen habet , ut venditio, locatio , &c. dc iu- nominatum, qui non proprium, sed tantum Contractus generice nomen habet, & sunt quatuor species , scilice edo, ut des, do, ut facias, facio, ut des , facto , ut facias. 3. Dividitur in nudum, qui earet omni firmamento, quo actionem civilem parere possit, licet obligationem naturalem pariat in sero conscientiae , tales sunt omnes Contractus in nominati, antequam ex altera parte impleantur, nisi accedat formula stipulationis, juramentum,&c. item tomnes Contractus, qui rei traditiono perficiuntur , antequam traditio fiat, ut donatio, mutuum, dic. & in vellitum, qui fit cum firmamento, cujus virtute actionem civilem parit, ut scriptura, stipulatione, testibus , juramento, quae juris firmamenta sunt; vel additione Contractus nominati, ut principalis in nominato ; quia accessbrius sequitur principale. 4. Dividitur in Contractum bonae fidei ; in quo Judex multa ex aequo potvit judicam
257쪽
inesse secundum bonam fidem, licet contrahentes nullam de iis ment mnem fecerint tales sunt emptio , Iocatio , conductio dcc. dc stricti juris, in quo Iudex ad verba con trahentium adstrinsitur; tales sunt census , seudum , testamentum, mutuum &c. in foro tamen conscientiae omnes ex aequo, & bono dijudicari debent. s. Dividitur in pu rum, cui nullum additur accidens, & non purum , cui additur accidens, nempe dies, qua obligare debet, modus, causa, demonstratio rei, vel personae, ct conditio.
r. Σ. Ruinam valida contrahere possint , π quanam
ad valorem Contra erus requirantur conditiones
Resp. Praenot. I. Infans dicitur, qui nondum ad imp vit septennium, sive mas, sive scemina sir. Impuber, qui nondum complevit et . annos si si mascuIus, & 12. si sit foemina; ambo, infans, & impuber, dicuntur pupilli, si desinant esse in potestate patris per ipsius' mortem , velavi paterni, vel per literas emancipationis . Impuber dicitur pubertati proximus , qui magis appropinquat initio pubertatis, quam termino infantiae, sic masculus completo anno decimo cum dimidio, & foemina completo nono cum dimidio, & antea dicuntur infantiae proximi; puberes dc minorennes dicuntur, mas a completo I 4. & scei mina a Ia. usque ad 23. completum, & postea ambo majores; aliquando ex consuetudine locorum etiam prius, ut anno IS. I9. 2o. &c. & filiusfamilias, quandiu sub patris, aut avi paterni existit potestate, BilI.; infanti, ac impuberi. si sint pupilli, mortuo patre, & avo paterno, datur tutor, cujus primario est regere pupillum, & secundario illius bona I minorenni vero datur curator, cujus primario est curare bona minorennis, & secundario illius personam. Pupillo etiam invito, tutor est dandus, let. E.
F. de tui. ς non Vero minorenni curator item inviti
insit. de eurat. ι si tamen curatorem suscipit , vel restamento datur, cogitur ei subesse, r. insit. ibid. a. Obligatio triplex est, naturalis, quae vi Legis natu- ralis quoad forum fori, & conscientiae obligat , licet actionem in foro externo non tribuat. 2. Civilis , quae vilegis positivae in foro fori obligat , & actionem in soro
terno tribuit. 3, Mixta, quae in utroque soro obligat. His notatis. Dico . omnes, qui usum rationis, ac bonorum suoriinx
Iiberam administrationem habent, valide contrahere posta
258쪽
si 4. DE CONTRACT. IN COMMUNI. 14
sunt , ni fi a Iege prohibeantur. Ideoque ad valorem Con tractus sex requiruntur conditiones, videlicet I. persona ad contrahendum habilis, liberam bonorum administrationem habens, dc a lege non prohibita. 2. Consensus verus liber, internus, signo tamen externo expressus , sine dolo, vel errore circa subitantiam, vel qualitatem in suta
stantiam redundantem , vel in Contractus naturam . 3.
Promissio, animo se obligandi, vel saltem vere promittendi cum scientia obligationem inde oriri. 4. Solemnitas substantialis sub poena nullitatis in quibusdam Contractibus, a jure praescripta. s. Causae finalis, seu moti vi principalis existentia. 6. Conditionis honestae, vel possibilis eventus: unde error, vel dolus circa substantiam rei, vel qualitatem in rei substantiam , vel naturam Contractus reduntantem, qualiscunque sit , etiam concomitans , Iure naturae Contractum irritat; quia deest consensus; non vero error, vel dolus concomitans aut antecedens , etiam praebens causam Contractus, si sat circa qualitatem rei accidentalem i quia non impediunt consensum circa substantiam, nisi cogitans de errore nollet contrahere, vel consentire, nisi ilante tali qualitate; quia tunc deest consensus: potest tamen Contractus, si sit solubilis, rescindi ad
arbitrium decepti, si error antecedens causam Contractum roveniat ex dolo alterius contrahentis; quia decipiens ei ecit injuriam; non vero potest distat vi Contractus onero- us, si error proveniat a propria decepti, vel tertii persona; quia altera pars contrahens non fecit injuriam, ac proinde tenetur tantum eum ad aequalitatem reducere, di tertius deceptor resarcire damnum secutum quia est causa illius injusta; Contractus tamen gratuitus , ut liberalis promistio, vel donatio potest rescindi a decepto: qui, cum a sola ipsius dependeat voluntate . sacta notabili in qualitate mutatione, censetur se noluisse obligare irrevocabiliter ; nec Contractus initus ex metu , etiam fra Vi , injuste a libero extrinseco ad extorquendum consensum incussis a jure naturae, vel positivo est irritus; quia metus non tollit liberum consensum; est.ta mea rescindibilis ad arbitrium vexati , ct in foro conscientiae , ctiamsi metus esset lavis, modo vere si causa Contractus ; quia metus voluntarium saltem minuit , exceptis quibusὸam
Contractibus , qui ipse jure sunt irriti ex metu gravi initi, ut Matrimonium , Prosessio Religiosa dcc. non. Q a vero
259쪽
vero ob metum levem, quia in re tanti momenti debui t superari. 1Hi.ie: a. Defectu per 'na o adillis , invalide contrahunt is
r. a mentes, furios , infantes, sive sint pupilli, sive filii familias; quia prae lunai intur in jure non habere judicium sufficiens ad contrahendum. 2. Invalide contrahit filius familias pnber, vel pubertati proximus de bonis profectitiis,
ct adventitiis. 3. Pupillus, aut minorennis , etiam cum auctoritate tutoris, vel curatoris circa alienationem bono rum immobilium, vel mobilium pretiosorum, quae servando servari possunt, ut gemmae, aurum, sine decreto Iu-. dicis, 4. Tutores, dc curatores cum suis pupillis, nisi essent plures tutores, vel curatores ejusdem, tunc consentiente uno, potest alter contrahere cum pnpillo, Iourn. s. Uxorem circa bona communia , vel dotalia sine consensu mariti. 6. Religiosi sine consensu Superioris , ac ipsi Superiores, nis juxta limites suae administrationis. 7. Pr digi curatorem a Iudice habentes. a. Surdi, & muti, nisi habeant curatorem quia omnes isti non habent liberam bonorum administrationem . s. Morte condemnati , etia in per contumaciam, & non purgati, vel triremibus , aucexilio in perpetuum mulctati ; isti tamen Matrimonium valide contrahunt, ut est Sacramentum, non tamen habet in Gallia effectus civiles, Touro. v Possunt tamen valide contrahere , r. impuber insantia vel pul ertati proximus, filius familias, & minorennis circa castrensa , vel qua ue castrensia , dc uxor circλ paraphernalia, vel si speciali commercio cum consensu mariti acet , Tou n. ψ vel etiam commercio communi , BIll. . quia maritus censetur consentire & praedictorum bon rum liberam habent administrationem. Contrahit etiam filius familias x delicto , vel damno per seipsum obligati nem, non vero pater , s culpa eius yon intervenerit , β.ωIp. instit. & potest contrahere de suis operis , eas locando; nec potest prohiberi , ne exeat e domo paterna , artem addiscat; honestum vitae genus assumat , nisi sorte Pater inops ejus opera indigeat, Lar n. O comm . a. Potest obligari Contractu pupillus, sue si infans, sive infantiae Proximus auctore tutore non vero filiusfamilias infans , aut insantiae proximus auctore patre , β. od . Io. xia si tutor male consentiat , nabet pupillus recursu in actionem in tutorem , non vero in patrem . 3. Ualide
260쪽
uontrahit pupillus , puber , aut pubertati proximus , lea minorennis cum auctoritate tutoris , vel curatoris de r bus mobilibus non pretiosis , dc quae servando servari nequeunt , saltein per triennium , ut frumentum , vinum dic. dc minorennis non habens curatorem etiam solus valide contrahit , di obligantnr naturaliter , ac civiliter , ita in Iure ; halientes vero tutorem , vel curatorem sine illis solum contrahere possunt in suum commodum, id est obligant contrahentem civiliter aetate maiorem , non vero ipsi obligantur civiliter, bene autem naturaliter sic non potest mercator compellere pupillum , vel minorem ad solvendum pannum sine consentu tutoris , vel curatoris Emptum, re non tradita, potest vero pupillus, vel minor obligare mercatorem , ut pannum emptum tradat oblata
silutione promissis; potest etiam mercator traditionem differre, donec tutor , vel curator , vel etiam Iudex', si o-Pus sit, consentiat , vel Contractus juramento a pupillo a vel minbre firmetur, & si haec recusent , censentur doloegisse, nec mercator obligatur , B A. ; creditor potest e iam tuta conscientia accipere , ct retinere solutionem vi Contractus factam , donec Beneficio legis repetatur : quia est naturaliter debitas potest autem a pupillo , vel mino renni solutio repeti utendo exemptione legis, & facta coram Iudice sufficiente condictione indebiti, & non obtenta restitutione, compensatione occulta uti , ut docet Alia Iuari ; quia injuste negatur , dc vi legis restitui debet ;vel per restitutionem in integrum , si se sentiat laesum , prout solet fieri in Gallia , Tourn. ; non obtenta tamen Testitutione in integrum , manet Contractus in vigore , nec potest in Gallia uti compensatione occulta . Imo ali quando pupillus, aut minor sine auctoritate tutoris , vel Curatoris contraheas , obligatur etiam civiliter , I. In quantum factus est ditior ; ut si estipto vino non soluto ;oc bona fide consumpto, parcat proprio. a. Si res tradita dolo perierit. 3. Si minorennis Contractum juramento firmaverit , etiam de alienatione immobilium , ς quia juramentum supplet aetatem , let. si minor , g.
Sacramenta Cod. lib. Σ. 4. Si minorennis Religionem se professurus quia absque auctoritate curatoris potest omnia bona alienare, etiam sine beneficio restitutionis in integrum , cum per prosessioneni censeatur mori, Da in Iu-