장음표시 사용
281쪽
lagata , etiam ins eoaerno , Greg. IX. Iussen. Pont. Tourn. Cab L is μὴ in Galila vero obstae Edictum Lud. XV - an. 373 I. Rrt. 77. quod Qxpresse requirit , ut ibidem Praescripta etiam pro piis Iaegatis ser
. Hine: z. Restitui debent, etiam ante Iudicis sententiam, aequisita ex Testamento, vel alio actu inter vivos , vel mortis causa facto ab aegroto usu laationis notabiliter turbato , vel omnino Privato, vel metu , vi, &c. coauo, vel suggestione , ' et captatione decepto , vel in favorem ex adulterio nati, Vel tutoris a pupillis, &c. vel donationexb infante, vel a Religioso sine licentia Superioris , vel oris de bonis mariti, dcc. quia similes dispositiones sunt naturae invalidae, vel deseciu rationis sussicientis, vel Ii- tiatis, vel potestatis dantis, vel desectu capacitatis rectapientis .et. Non tenentur ad relli tutionem, nisi post Iudicis sententiam possidentes bonaaccepta sive gratuita, sive onerosa dispositione non adhibitis solemnitatibus a sure praescriptis, ut ex Testamento vel Codicillo desectu solemni tatis invalido, vel in Gallia per donationem summae mille libras excedentis sine insinuatione apud Tabellarium, vel accipiens sine scriptura manu ad manum certam summam post mortem dantis seo se retinendam, vel pro Micsis dicendis, nemine coram Judice in praediciis reclamante s quia ex libera voluntate dantis valorem habent saltem naturalem. 4. Legata ad pias Causas in Testamento desectu selemnitatum nullo, vel in Codicillo non adhibitis tonibus requisitis, solvi debent, Auct. supra ', quia in lege sunt privilegiata , excepto in callia , nisi constet, esse facta per modum restitutionis , vel esse ex justitia debita ι ouia tunc Jus naturale ita exigit , ac
divinum . et x. iisnam esse executor Testamentι , quomodo Testamentum exarui teneatur
meo. Executor Testamenti potest esse masculus, vel Remina, Laicus, seu Clericus etiam Religiosus de licentia siti Su rioris, exceptis Fratribus Minoribus, Clem. oxiii ι possuntque ad hoc charitatis opus obligari Religims o lentia , alii charitate, vel a Iudice. Si nullus 'st executor Testamenti nominatus, executio spectat adhaeredes', executio tamen pii Legati estra Galliam de- olvitur ad Episcopum pro redemptione saltem captium
282쪽
n s. DE CONTRA . IN PARTIC. 26
Tum, & Eleemosynis pauperum, P. Serv. executio Tea stamenti debet fieri tempore a tellatore constituto, & si nullum sit constitutum, statim.' vel saltem intra annum post aditam haereditatem pro dispositionibus profanis, α intra sex menses pro piis Legatis, etiam non adita haer ditates negligentes ab utroque tu ce Ecclesiastico, &cirili postlint ad executionem compelli. Tenetur executor omnia sincere exequi juxta intentionem testatoris, dc incipere a Legatis piis, ita in furas executori non debetur salarium , nisi testator aliquod ei constituerit , vel ob damnum inde passum Judex assignaverit; potest tamen , si pauper sit, Legata pauperibus ad suum arbitrium distribuenda, sibi servare. Hiner executor Testamenti graviter peccat, x. sine justa causa, cum damno proximi officium executoris recusans. 2. Executionem ejus ultra Unum, & pia Legata ultra sex menses sne justa causa Notabiliter differens , vel contra intentionem testatoris disponens. 3. Propria
auctoritate suum laborem Compensans. . mar. 3. An hares teneatur acceptare hareditatem: quando eam acceptasse censeatur s quando a Iudice possit ab A reditate exeludi Dieo. Haeres non tenetur acceptare haereditatem, eam tamen non acceptaturus, ei renunciare debet actu juridico debite significato iis, quorum id scire interest, & si
eam absque beneficio inventarii adeat, tenetur ad omnia debita, & Legata defuncti, etiam vires haereditatis exemdentia , exceptis poenis pecuniariis pro crimine, vel confiscationibus non lata sententia ante obitum desuncti, vel appellatione interposita ir in foro tamen i conscientiae non videtur obligandus ad haereditatem excedentia, P. Gari. ἰnec tenetur Legatarius, nis pro rata emolumenti recepti, nec minor, qui haerest neficiarius reputatur, Pont. tres menses iconceduntur pro consciendo inventario, & o. dies deliberandum, num eam accepturus sit, Edict.1667. Ni autem haereditatem semel adivit, nullatenus eam repudiare potest, & censetur eam adiisse, H si redi- tus ex successione receperit. a. Si debita solverit. 3. Si bona coluerit, locaverit &c. vel res, aut haereditatem alteri vendiderit. 4. Si secreto aliquid haereditatis abstulerit. Beneficio inventarii haereditatem acceptans, I. uia
era vires haereditatis non potest conveniri. a. Potest do
283쪽
tratiere Falcidiam, vel Trebellianam, si haereditas ultrxeas gravata sit Legatis, Vel Fideicommissis; non tamen a
Legatis piis, Auct. simil. Cod. ad te . Falcid. 3. Ius habet ante omnia deducendi impensas tuneris, dc inventa- .rii, nec de ordine creditorum tenetur esse sollicitus, potest tamen haeres ab intestato, vel Testamento institutus ab haereditate a Iudice .excludi, si in defunctum, dum hice potiebatur, seu postquam fato cessis, graviter deliqiwrit, videlicet, i. si insidias vitae defuncti parari, vel eum aliter periclitari' sciens, non monuerit, nec pro viribus juverit. a. Si defuncti honorem libellis, vel crimine ad iudicem delato invaserit. 3. Si capitale odium inter te statorem , & haeredem institutum , praesertim cum ad
prioris mortem, intervenerit. 4. Si vi, aut dolo volentem testari, vel Testamentum mutare , prohibuerit; vel se haeredem instituere coegerit, & jure Romano haereditas ad alium, alias eam obsenturum devolvitur ii Gallico vero, Fisco adieribitur, Pont. , sic et irim haereditatem mariti colligere prohibetur uxor, quae ipso Vivente in aperta libidine vixit, ibid. Haeres, recusans haereditatem, Testamentum reddit caducum, quantum ad omnia in locis Iu
ris scripti; quia ibi institutio haeredis est de ejus essentia ;nisi dolo fecerit, ut haereditas ab intellato ad patrem,
vel alium, quocular convenit, ab omni onere vacua transeat, vel nisi clausulam codicillarem contineat, ut nimirum valeat, ut Codicillus, s robore Testamenti careat,
Pont. & si plura post obitum defuncti inveniat Testamenta, ultimo se conformare teneturi & mortuo haerede ultimi Testamenti ante testatorem, priora propterea non re viscunt sire nova testatoris dispositione, ibid. Hine I. Graviter peccat haeres dolo recusans haeritatem Legatis gravatam, ut sine eorum onere ad alium transeat; vel acceptans Falcidiam, aut Trebellianam a Legatiis piis, vel pia legata non solvens, etiam in Testamento desectu formalitatis nullo, saltem extra Galliam, vel in Gallia, si sciat per modum restitutionis esse facta . a. Hae res tenetur solvere Legatum sub conditione Religionis ingrediendae alicui factum, licet egrediatur sine dolo, dc sine culpa, vel factum ob causam falsam a testatore allegatam; quia susscit voluntastellatoris, Pont. modo sit tantum impulsiva; vel pensionem alimentarem ad triremes damnato, L. ii ι i. a. 1. de alim. licet caeteroquin
284쪽
xoquin sit incapax recipiendi ex Testamento; debeturque
pensio alimentaris legata ab initio anni, L. si eampet. I. C. quando dives. 3. Si domiis sit legata ea conditione, ut Legatarius ex ea alteri solvat pensionem, mortuo primo Legatario ante testatorem, tenetur haeres illius domus ab intellato illam sbi vere, equi. 4. Legatum ad certum usum ,
non poteli mutari in meliorem sine auctoritate Iudicis saecularis, si sit saeculare, vel Ecclesiastici, si sit ad pias causas: destinatum vero ad inutilem, potest pro alia re utili adhiberi. s. Legatum factum Monasterio non hahenti Literas Regias pro sua fundatione, ac proinde non valenti illud recipere debet, ab Episcopo ad alias pias
Causas destinari, Greg. IX. apud Pone. sic legatum non
acceptum pro fundatione certarum Mihiarum, debet ad alias pias causas impendi, Pont. 6. Legatum pro Ecclesia, vel pauperibus intelligitur de Ecclesa , & pauperibus loci, Nov. de ret. 13 I. c. 7. 7. Centum amphorae vini. ex proximis vindemiis suae vineae legatae, soli in quoad medietatem solvendae sunt, si vinca non ultra medietatem Produxerit. s. Legata domo cum omnibus, quae in ea latituetiam comprehenduntur pecuniis non vero Contractus redituum annuorum quia non sunt mobilia . p. Legata d mo etiam comprehenditur hortus vicinus , licet postea em- tus; quia accessorium sequitur principale. Io. Haeresurripiens aliquid occulte ab haereditate, tenetur solvere debita, & Legata etiam haereditatem excedentia saltem in foro exteriori; quia haereditatem acceptasse reputaturo nisi beneficio inventarii usis sit 1 I. Cohaeres tenetur partem alterius redintegrare, si , illa a creditore testat Tis evincatur, non vero rem legatam, nisi ipsius culp. λpereat.
2uar. 14. Quid sit Depositum, O' Sequestrum .Rεθ. Depositum aliquando sumitur uro ipsa re deposῆta, strictus est Contractus, quo res custodienda traditui alteri, ab eoque suscipitur expresse, ves tacite, cum ex ossicio res custore obligatus eas videat apud Mni, ut caupones, stabularii, auri , nautae, &c. ut di datur, eadem: Sequestrum vero, quod etiam depositum iudiciale dicitur , est Contractus res ι de qua est sontroversia, alteri tercio custhdiend. tradicur, ut postea reddatur cum fructibus ei, cui adiudicabitur a Iudice. 2 6, 23. Ad quid teneatuν Deposita riui
285쪽
Dieo. Depositarius, suscepto expresse, vel tacite deposito, tenetur i. illud conserVare, dc ciistodire ea cura . quam homines diligentes in similibus suis rebus adhiberct solent, L. 32. f. depos a. Rem eamdem restituere, quamprimum a deponente fuerit repetita, nisi sibi, vel alteri nocere credatur, vel furto fuisset ablata, vel Fisco adscripta ', tunc domino, & non furi deponenti, vel pisco tradenda est. 3. Non uti re deposita sine consensu domini expresso, vel tacito, aut saltem probabiliter praesumpto
4. Rem non retinere Pro Compensatione Occulta, cap. Σωde depos. Er L. II. Cod. depos nisi in directe, eam retinendo, donec solvat debitum, Divest. depositor autem tenetur Depositario impensas in re cultodienda factas, ac
Hine 1. Ensis depositus non furioso reddendus, ne a I iis noceat, res furtivae depositae non furi, sed domino; me ces depositae, & per sententiam Fisco adscriptae non meria chors, sed Fisco tradendae sunt. 2. Furtum committit, Depostarius utendo re deposita rationabiliter invito domino, v. g. equo, Veste, &C. L. 3. Cod. depos nisi pretium pro usu solvat domino non invito; tunc si dominus consentiat,& res si usu consumptibilis, transit in mutuum, & perit depositario; si usu non si consumptibilis, in commodatum, si gratis concedatur; & in locationem,s pro pretio datur; etiam excusatur, si vergat usus rei in commodum deponentis; sc utendo equo, quantum opus est , ne in liabulo languescat, vel vino, aut frumeη to, ne pereant, modo certo sciat, se rem ejusdem speciei, & bonitatis habiturum tempore, quo sit repetenda quia tunc negotium domini utiliter agit , Toum. vel quando prudenter, & bona fide existimat, domino non displicere; sic v. g. utatur pecunia numerata deposta in saculo non clauso, nec obsignato, modo moraliter certus sit, se eam habiturum , dum exigetur sc Thesaurarii, Neemosynarii, dcc. sine damno pecunias depositas ne .gotiationi exponentes excusantur, P. Geνυ. sed caute, &supposito consensu domini, Pant. qui consensus prudenter praesumi nequit, si secunia cIausa vel obsignata tradatar, sed ii Ia utens se incatum furti committit, Pont. Quar. 16. Quia sixc smodatum , Precarium Reo. Commodatum est gratuita alicujus rei ad solum usum concessio usque tempus determinatum L ante
286쪽
Q. s. DE CONTRACT. IN PARTI . et t
quod repeti non potest. Precarium vero est ad preces alia terius gratuita alicujus rei ad solum usum concessio revoeabilis ad nutum concede iis; differt a Commodato; qui est te vocabilis ad nutum , dc ad preces alterius concessum, non vero Commodatum. I . se nam sint obligati oues Commodantis . O . Commodatarii Dieo. Commodans tenetur , T. aperire vitium rei commodatae , si sit periculosum . 2. Non repetere Commodatum ante tempus expresse , Vel implicite conventum . 3. Facere impensas rei extraordinarias . Commodatarius autem tenetur x. non uti re commodata , nisi ad usum sibi concessum . a. Rem Commodatam conservare ea cura ,
qtin diligentissmi res suas cou servare solent ἔ quia cedit in ii ilitatem selius accipientis se Io Restitueres rem commodatam finito tempore , etiamsi non petatur. 4.. Facere impensas modicas , necessarias , & ordinarias Pro rei conservatione. s. Restituere Valorem, si pereat ex culpa te viffuna; non vero ex casu fortuito , nisi intervenerit pa- ctum de casu fortuito , vel mora , ob quam periit , vel culpa , eam ac libendo ad usum non concessum s si vero
fuerit precarium, tenetur solum de dolo , & culpa lata ;quia est ad nutum revocabile omne I. Gravier peccat, & tenetur de damno, I. commodans vas veneno insectum, vel taurum nocere solitum, si non moneat Commodatarium. Σ. Commodans equum pro tempore messis, illumque ante tempus elapsi im repetens , nis idem damnum inopinatum ex ejus carentia ipsi evenisset; quia sub hac conditione censetur concessus . I. Si neglectis impensis extraordinariis ante tempus perieri deum damno Commodatarii. Hinc Σ. Graviter peccat , & tenetur ad re istitutionem Commodatarius T. equo ad equitandum concessb utens adtrahendas vecturas onustas cum notabili ejus deterioratione, committitque speciem furti, Instit. de oblin. Da ex δε- Iior. 2. Non praebens commodato pabulum necessarium, si Propterea notabiliter patiatur . 3 Illum non restituens tempore convento cum notabili damno commodantis ,
si fulmine perierit, vel alio casu sortuito , tenetur restituere pr tum , si non eodem modo periiset apud dominum ..4. Si in atrio cauponae relictus, furto fuerit ablatus; quia non debitam habuit ipsius curam.
287쪽
2uar. I 8. Ruid sit Mandatum , is Negotiorum Iosia λRes,. Mandatum est obligatio aliquid agendi in alterius commodum gratis suscepta, s mim fit pro pretio; est locatio operae qui solet obsequia praestare pro mercede , iton praesumitur gratis eam suscepisse . Negotiorum gestio vero est alterius absentis , & ignorantis negotium gerere
sine mandato. Iuar. I9. sint Mandantis , M andatarii , ae -- gotiorum gestoris obligationes Dico . Mandans tenetur I. Praebere necessaria ad Mandati executionem , ct solvere sumptus. 2. Ratum habere , quod a Mandatario bona fide , ac prudenter gestum est . Mandatarius vero tenetur . I. Negotium , ut proprium , diligenter adimplere, & non peracto , vel male , damna inde secuta resarcire, nisi tempestive acceptionem Mandati retraxerit. a. Non excedere Mandati fines ,' ac c. itiones . 3. Non exigere mercedem pro sua opera , meCcoinpensatione occulta uti. Negotiorum gestor vero potest praeter impensas , dc damna mercedem congruentem exigere, etiamsi Negotium male succedat, dummodo debitam diligentiam adhibuerit . 4. Uterque tenetur ad restitutionem damni de dolo , & culpa lata ; si vero pro mercede, vel seipsos obtulerint, cum alius diligentior ad idem Negotium praesto esset, de culpa levi; & si maximam diligentiam promiserint , vel eam rei gravitas exigat , delevi sit ma . Imne I. Mandatarius non potest carius emere , nec mi nori pretio vendere, quam ei praesicriptum est secus t netur ad damnum. 2. Spe remunerationis gratuitae frustratus, non potest compensatione occulta uti bene autem Negotiorum gellor , s mercedem sibi debitam alio modo habere nequeat, dc aliae serventur conditiones justae compensationis occultae. Ωuar. 2o. Quid is Loeatis , or Conductio Reo. Locatio est contractus , quo persona , vel res aliqua ad usum , ut equus, vel ad fructum , ut vinea Pretio ad certum tempus conceditur I Conductio vero est idem contractus, quo persona, vel res ad usum , vel fructum Pro pretio comparatur unde ex parte dantis est i Locatio, & ex parte accipientis est Conductio . Per pretium intelligitur pecunia ; si enim esset alia res , vel obsequium , Alet contractus innominatus estque triplex ,
288쪽
supremum, medium , dc infimum non est infra infimum illud , quo plures operam suam locant f nec supra supremum , quo plures conducunt. ra. sint obligat ones Loeatoris λDico. Locator tenetur I. rem non locare pretio majore,
summo, secus tenetur ad rei titutionem , et. Aperire conductori vitia rei locandae occulta , & noxia , alias tene- tur ad restitutionem damni , nec excusatur ignorantia ii vincibili, L. I9. loe. ; quia tenetur rem locandam probare, an vitiosa sit. 3. Impensas in rci reparationem, U. g. domus necessario fabas refundere , L. 33. m loe. ri nisi iactae fuissent neeessariae culpa conductoris i di onera publica ad rem locatam pertinentia solvere, nisi in utroque casu aliter sit conventum. 4. Non locare rem suam mal Cusuro. I. Remittere, vel minuere pretium ob casui, sortuitum, nisi ubertate anni praecedentis sterilitas smilentis com Pensetur , L. 27. Cod. Θ cap. 3. de loe. ; vel ab initio de omni eventu fuisset conventum , dc ob hoc onus pre- tium debet esse minus, L. 9. F. toc. a 6. Rem 'On repetere ante tempus constitutum, nisi a. desectu solutionis tempore statuto, vel saltem post biennium, si Locatio si quinque, vel decem anngrum. 2. Ob malos conductoris mores. 3. Ob reparationem , aut venditionem , vel ob pro ariam εindigentiam, cap. 3. de loe. o L. 3. Cod. loc. Hinc: graviter peccat cum onere restitutionis 1. famulus
exigens supra supremum stipendium , vel utens compensa tione occulta non infra infimum conductus. a. Locans dinmum ruinosam, vel malis spiritibus obses iam, vel equum, aut mulum onera, vel ascensorem abjicientem, vel pascua
Pecoribus nociva , elim si dicta vitia inculpabiliter ignoraret . 3. Locator non lolvens impensas necessarias circa
domum locatam. fadas, Vel medicinas pro eqM aegrotante adhibitas; non timen tenetur , si equus conductoris culpa aegroteti nec ad impensas ob solum commodum copeuct ris factas. 4. Locans cubile persenae , eaniaue postea malae vitae agnoscens , non expellens ι quamis illius mala vita sit occulta, & .sne scandalo; Pon .; vel domum usurario Publico, aut meretrici , licet eam non posset alteri locare, vel non alios haberet reditus pro sua sustentatio ne, S. Rarmoad . Pontiani si domus esset in ea parte civitatis , in qua Respublica eas Pro majori malo evitando toleraret, & personae ad meretricandum firmiter resolutae Theol. Moral, Pars I, S locλ-
289쪽
locaretur cum displicentia ipsius criminis, Divius, Pont.
vel si domum non locando meretrici, ad extremam reduceretur necessitatem; quia remote tantum ad illius peccatum concurrit . s. Non servans conductorem indemnem ,
si notabile damnum patiatur, puta surto , &c. ob ostia , senestrasve domus locatae nimium fractas , vel ob evictam, etiam line dolo, vel culpa Locatori S , L. 6. 23. U. locat. non tamen tenetur de damno, s re locata frui nequeat vi majoris , ut Principis , vel χb incendium etiam ab inimico Locatoris causatum, modo non fuerit causa culpabilis inimicitiae I sed solum imminuere pensionem pro rata privationis usus . 6. Destructis praediis Hocatis grandine, vel inundatione I cator diminuere tenetur pensionem , nisi conventione de casu fortuito , 'el ubertate anni praecedentis eximatum nec in Locatione trium , veIplurium annorum solet concedi imminutio; quia sterilitas unius anni per antecedentis , vel subsequentis sat supponitur compensari , nec si fundus sit isterilitati obnoxius , puta, quia fluvio est assinis , cujus penso solet diminui ;nee si fructus sint mere naturaliter sine cultura, & industria producti, ut scenum, & ligna ab hostibus consumpta ; nec si in horreo jam congregati ne coelesti cymbu-aantur; quia non amplius sunt pars sindi, sed so Ilus conductoris; nec si casus sortuitus, ut gelu , inundatio, dcc. non extra consuetudinem acciderit . Nec si penso non sit pecunia, sed fructus fundi ; tunc enim est societatis spe-ues, ita Pont. ex charitate tameit aliquando diminuere tenetur Locator . 7. Mortuo Locatores, vel Conductore haeredes tenentur servare contractum, quia faciunt una na
22. Quanam sint obligati es con ανδελ ico . C ductor tenetur cum oner . aeparationis damni , I. rem , Vel operam personae nori onducere pretio , si ismo , minori. a. uti re locata invito domino , nisi ad usum concessum. 3. Solvere pensionem statuto tempore Non dimittere rem , vel personam locatam ante constitutum . s. Modicas necessarias facere impellis ' pro conservatione. . 6. Restituererem locatam impleto tempore in bono statu . 7. Reparare damnum, si pereat is vel deterin sat culpa levi sua ,
Vel sublocatariorum , aut famulorum ; non vero de levissima, vel de casu sortuito; nisi ita fuerit pactum , vel
290쪽
c. s. DE CONTRACIT. IN PARTIc. 11 s
fraecesserit mora culpabilis reddendi , vel culpa levis eaωsus fortuiti. Mne : graviter peccat , & tenetur ad restitutionem da mni, I. herus conducens famulum pretio minori, infimo, vis non indigens servo ex misericordia eum susci Feret ;tunc tenetur ad alimenta solum si tamen eum notabili ter ultra alimentorum imita laborare faciat , tenet risitem ad infimum stipentitum , vi l labori proportionatum , Lus pueris praeter ali inenta nihil debetur promisso tamen promotionis ad studia , ve artem ex iustitia . impleri debet, P. Gem. dimittens vero famulum sne justa causa , tenetur eum integre solvere pro toto tempore
conducto , si nullum dominum inveniat ; si alium inveniat. , sed minori pretio , tenetur ad residuum , ut adaequet idem pretium , si eodem pretio , vel julta ex causaeum dimiserit , solum ad stipendium pro rata temporis ἔsic si famulus herum ante tempus relinquat , tenetur hexus eum solvere pro rata temporis : quia merces Iure
naturali est debita , nisi herus damnum patiatur quia tunc famulus illud resarcire tenetur , vel nisi conventumst de amissione 4ntegri pretii , si ante tempus discedat ,
Pone. vel nisi ita consuetudine si receptum . Domesti cis aegrotis debentur alimenta , & modica necessaria , non , vvero salarium , si diu aegrotent ; nisi sit consuetudo , P.
Gero. Σ. Tenetur conductor damnum domus locatae , culpa etiam levi sua , vel suorum domesticorum , aut sub- . conductoris combustae , totum resarcire, ita In Itire; salvo recursu ad domesticos, vel subconductorem; s fine ulla ipsius culpa incursu hostium , vel igne coelesti perierit, ad nihil tenetur; quia res perit domino , seclusa al-xerius culpa . 3. Conducens duos boves tempore Locationis nonaginta libris aestimatos casu etiani sortuito pereuntes eo pretio solvere tenetur quia aestimatae rei datae periculum in se suscipere a Iuse censetur , Pont. 4. Architecto ob male deductum 'computum maiores facienti impensas aedificando domum, quam stipendium conducium patitur, conductor illas praestare tenetur , & econtra architectus tenetur restituere de stipendio , si jusdam excesserit quia debet ex utraque parte esse justum , ut inemptione, dc venditione, nis, conductor noluisset ab Iute aedificare cum tantis impensis, vel casu sortuito, mala nimirum tempestate longius tempus , vel ob favorabilem S et bre- .