장음표시 사용
291쪽
brevius impendisset, tunc damnum, & lucrum inde eveniens architectus sibi rescribat , Pone. s. Conductor in se suscipiens casus fortuitos censetur intelligere eos, qui injuria temporum , grandine , inundatione dcc. non vero actione , vel malitia hominum , ut bello &c. contingunt, Pont.
χ3. χιid sit Emptio , Vend tio λEmptio est pIctio pretii pro merce; Uenditio v xo eli pactio mercis pro pretio . Per pretium intelligitur, Pecunia i nam alia res , erit permutatio ; & per mercem omnia bona mobilia, vel immobilia , praesentia , di futura , actiones , dc jura . Vendere ad corpus est ,
vando plura per modum totius uno pretio absque ex prensione ponderis, numeri, & mensurae , ut dolium vini, acervus tritici grex animalium venduntur . Vendere ad mensuram est, quando plura per modum plurium venduntur I ut dolium vini , solven* unamquamque metretam tribus florenis, vel ex isto grege ovium, quinque
Leuar. 24. rerutrantur ad Venditionem , ac Emptionem conditiones '
Ad contractus venditionis, & Emptionis requiritur I. cbnsensus mutuus externus. a. Merx. 3. Pretium.
4. Certa contrahendi serma juxta leges , vel consuetudinem loci . s. Pro transferenὸo dominio rei traditio , vel constantis numero, pondere , mensura , coram Emptore determinatio, eam numerando , ponderando , vel mensurando , quae fictione Iuris aequivale. t traditioni . 6. Impletio conditionis . 7. Pro justitia inter mercem , & pretium aequalitas. Hine T. Uenditiones centum libras excedentes in Gallia non obligant, nisi coram Notario, vel partium signaturae sitit factae, nec a mittitur probatio per testes, Edict. anno 1366. quibusdam in locis non valent nisi data arrha, cum
cujus jacti ira resilire licet; in aliis vero etiam cum jactura arrhae non resilire licet, si nimirum in securitatem obligationis contractae data sit, Tou . e Si res ad gustandum, vel probandum data sit, non obligat Uenditio, nisi facta probatione, vel re gustata, licet de pretio conventum st; quia conditio itin est impleta. 3. jura Gabellae Venditioni ita po sita solvenda sunt inita rei emptae possessione , Toum. Ωuar. 2y. Ad quem spectent fructus rei empla , tir an sitito pretio debeat Iolυi interesse
292쪽
st. s. DE CONTRACT. IN PARTIC. et
viso . Omnes fructus maturi , si ve immaturi , tam res emptae inhaerentes tempore contractus , quam postea nascentes, pertinent ad emptorem , licet nondum sit tradita, nec pretium solutum' nec oblatum nec cautio, aut
pignus traditum , Rec dilatio expresse co' cessa , nisi aliter expresse sit conventum , Sta rutcnetur tamen
impentas pro illis colligendis , vel custo3umdis a venditore bona fide factas resarcire , dc non sis luto pretio , tenetur illius interesse , in Gallia desacto quatuor pro centum , solvere a die rei traditae , vel oblatae , vel si venditor certum , tempus solutionis , fixisset , a d Ie expres- se convento I rei autem mobilis a die pMionis in Judi- Cio , Ferriere apud Tourn. quod intercile sblvitur non pro lucro sed pro compensatione fructuum, & aequalitate inter contrahentes , etiamsi per accidens nullos fructus serat, ibid.
Hinc x. . Unae sive maturae, sive immaturae pertinent ad ementem vineam , pullus ante venditionem natus ad venditorem , & postea natus ad cniptorem , & non solvens pretium pro vinea, tenetur solvere interesse, L. II. Io. de aei. e t. in Gallia quatuor pro centum a die
vineae traditae, vel oblatae , & non solvens pretium equia die petitionis in judicio , licet vinea sitisset sterilis , &equum nemini locasset, vel eo usus non fuisset . et . venditor potest speciali conventione sibi reservare rei non solutae dominium pro hypotheca , sed tunc ipsius debet subire periculum ; in Gallia tacite hypothecata manet venditori , etiam translato ipsius dominio , dc in eam , non1bluto pretio, recursum habet in quascumque manus transierit . si sit res immobilis ; si Nero sit mobilis , sistum in
manu emptoris , Edict. 1699. art. 3. s non potest tamen
non soluto pretio fructus reservare pro lucro cessante , vel damno emergente ultra quatuorὶ pro centum ; quia esset usura palliata. 26. Cui res venἐita fiat deterior , vel rereat Dico. Res vendita etiam ante traditionem, v si determinata in individuo, ut hic equus, vel vendita ad cor
Pus, ut totus grex pro mille libris, fit deterior, & perit emptori, nisi x. venditor periculum in se susceperit , vel dolo, aut culpa ipsius etiam levi perierit, tunc venditori perit , qui tenetur ex ossicio ad illius custodiam.
293쪽
ter post alterum fuerit in mora, perit posteriori, nisi m ra prioris fuerit causa posterioris , si uterque fuerit in mora simul , perit emptori, ita in Iura ; si venditio suexit conditio natae, perit ante cos ditionis eventum venditori , ita in Iure. ResPinde terminata , vel determinata, sed vendita ad mensuram, perii ven ditori, quamdiu non rit mensurata, ruet numerata aut ponderata coram empto res, qua tacite si ib hac conditione venditur , nisi statuto pro mensuratione tempore emptor non comparuerit; vel nullo statuto tempore, si venditor coram testibus emptorem ad comparandum certo tempore ad mensurationem monuerit, tunc ob moram emptoris ipsi perit ; res vero determinata disjunctive, ut hic , vel ille equus, vel unus eae istis duobus, pereunte uno, alter est emporis, ipsique perit; si ambo pereant, tenetur emptor unius solvere pretium , ita in Iure , melioratio autem, vel deteri oratio rei inde terminatae, vel determinatae , etiam ad mensuram venditae, pertinet ad emptorem, ita Silvius, Te . Tourn. or
Vn M. I. Equus hic, vel hic grex venditus Centum taleris; etiam Non traditus, perit emptori equus vero exstabulo venditoris furto ablatus, quia non clausum , vel quia non tradidit emptori tempore convento , perit Venditori; quia fuit in culpa levi, vel mora tradendi; s emptor eum noluit accipere, perit emptori ; si non fuerit
traditus; quia ambo suerunt absentes , perit emptori, quia ambo venditor , & emptor fuerunt causa morae tradendi, ta in Iure. 2. Emens quinque oves ex grege, vel totum gregem unam quamque ovem duobus florenis , vel decem amphoras vini ex dolio, vel integrum dolium unamquamque amphoram vini quinque florenis, pereunte toto grege ante numerationem ovium , vel es uxo omni vino edolio ante mensurationem , perit venditori , nec emptor tenetur ad quinque oves emptas ex grege, nec ad decem amphora' vini ι quia conditio tacita, si oves fuerint numeratae, vel vinum mensuratum, non fuit impleta, Sylv.
Lug. Tourn. θ' alii est utra P. Geret. t, alios; nisi ob em- iptoris moram non fuissent oves numeratae, vel vinum mensuratum; si vero grex, vel vinum solum deterius suisset
factum sne culpa venditoris, damnum pertinet ademptorem, Aua. eit. Iustra. Centum librae vero cerae ponderatae, vel centum ulnae panni metnsuratae emptae , & reli-
294쪽
ctae ud mercatorem, sine ipsus culpa surto ablatae, pereunt emptori. 3. Emptus stichus, aut Pamphilus , uno mortuo, ait Jus: qui superest , dandus est; si ambo pariter decesserunt, pretium debebitur ab emptorei quia ii emptione disjunctiva unum absolute emitur. Nuar. 27. Pid , c, quotuplex sit 3 usum presium ' Res . Iustum pretium est illud, quod exaequat valorem rei juxta communem hominum intelligentium aestimationem consideratae, & est duplex, videlicet t. legale, legitimum, aut laxatum nominatum, quod Lege Principis , seu Magistratus decreto laxatum est. 2. Uulgare, seu naturale, quod communi hominum intelligentium aestimatione constituitur& hoc est triplex, I. 1 ummum , seu rigorosum, quod res ad summum valet, & vendens sine injustitia excedere non potest . 2. Infimum, seu pium, quod res ad minimum valet, & quod emens minuere non potest. 3. Medium , seu na'deratum , quod eit inter utrumque , quod potest augeri usque ad summum, dc minuiusque ad infimum inclusi es quae extensio ab infimo ad summum, vocatur latitudo praetii , quae est major, aut minor prout res est magis, vel minus pretiosa. Sic si medium pretium sint viginti aurei, infimum erunt novemdecim, & summum viginti unus, dc tota latitudo pretii tres aurei. Si vero medium Int centum aurei , summum erunt centum quinque, insinum nonaginta quinque , &tota latitudo ejus decem.
Ωuar. 22. Inde justum pretium fit de umen ἀum , quo vendere, ae emere ticeat , is qua ratione augeri , υet minui post Iustum pretium repetendum est ex comparatione pretii cum re juxta communem intelligentium , vel Magistratus aestimationem . Licitum est vendere, & emexe
pretio laxato, & vulgari suptemo , medio, & infimo qui x quodlibet justum est. Taxatum consistit in indivis bili, ita,
ut illud excedere non liceat; vulgare vero augeri potest. I. ob lucrum ex alienatione rei certo , vel probabilitercessans, aut damnum emergens, deductis deducendis, modo Nenὸitor rem non ultro offerat, & emptorem de Pretio augendo moneat. a. ob labores, pericula, & impen- fas ordinarias in rebus conquirendis, advehendis, ac Conservandis communiter occurrentes . 3. ob specialem, &rationabilem affectum erga rem in gratiam alterius Venditam, modo non ex ossicio vendat, dc emptorem etiam
295쪽
moneat. 4. Ob copiam emptorum , vel pecuniar, δε ob
penuriam mercium. s. ob modum vendendi minutatim . vel ex officio. 6. ob periculum sortis, & molestias in re cuperanda sorte, modo sit verum, di non habeat pignus, nec excedat, & de hac ratione emptorem moneat , nisi ipsi satis nota sit. 7. ob gravamen venditioni annexum , ut est retro venditio . Minuitur vero r. si res parum te utilis emptori, eam lue in gratiam venditoris emat. a. paucitatem emtorum. 3. Ob copiam mercium superumnientem . . . modum vendendi in magna quantitari αmul, vel si ultro offerantur quia juxta axioma mereas uti mea vilescunt , pro terrιa parte secundum comm Uem, P. Gerv. s. Si vendantur actione publica , vel sib hasta, modo absit fraus, & dolus. Η ne. I. Graviter peccant, & tenentur, ad restituti nem x. vendentes notabiliter supra pretium taxatum, nisi laxa esset aperte iniustas praesumptio autem est pro justitia: non vero peccant ementes infra Pretium taxatum, modo non fiat infra infimum vulpste; quia praecipue, ne excedant vendentes, taxatum Uendentes notabiliter supra supremum pretium vul; Iare ob utilitatem , vel necessitatem, aut affectum emptoris , quia non sunt vendentis; vel ob affectum etiam M ium . si ex ossicio, ut mercatores, vendant; quia isti mentur esse indifferentes; vel ob extraordinarias impensas, labores, damna, ob ignorantiam, vel infortunium ἰ quia ementes ordinaria , non vero extraordinaria solvere tenentur ι vel ob reias ins , vel damnum ememens rerum sponte, & - o oblatarum: quia damnum sponte initum sibi compensare non licet, nisi sat in gratiam emptoris; vel ob solam dilatam solutionem; vel ementes infra infimum pretium ob solutionem anticipatam; quia species usurae est. 3. Dolo, fraude, vel .mendacio alios inducentes ad emendum supremo, vel majori pretio, quam alias emissent, licet non excedat supremum i quia i pus injuriam faciunt; vel vendentes quidem pretio infimo, sed occulte tantum detrahentes , ut reducatur ad summum, quamvis illud non supereti quia
agunt contra conventionem ι vel subornantes alios salis suadentes, pretium brevi augendum, ut carius vendant a vel esse minuendum ob quantitatem mercium advenientium, ut minoris emant; vel Vendentes pretio in loco,
vel tomporc venditionis quidem justo, sed scientes illud
296쪽
sore supra supremum in Ioco , vel sempore traditionis; scienter ementes pretio tempore, & in loco traditionis infra infimum futuro; quia pretium loci, & temporis traditionis, & non emptionis servari debet, S. TMm. 78. a. a. . 7. 3 nisi incertum esset , an res pluris, vel minoris in loco, vel tempore traditionis sint valit rae; quia tunc sors ementis, & vendentis est aequalis, P. Thom. ex Charm. 4. In venditione actione publica, seu sub hasta dolo, fraude constituentes licitatores, simulantea se emptores, .ut pretium augeant, Vel emptores conspirantes, ne certum pretium transgrediantur, ut vili acquiarant; vel instituentes tales actiones tempore, quo paucos emptores adventuros credunt, ut iis adjudicentur , quibus favere volunt: excusari tamen solent . rogantes amicum' sne dolo, vel vi, ne plus offerat, ut ipsi justo, Minfimo pratio obtineant, Nav. Tourn. aiat; Praecipue, fi certa animositas augendi pretium adesset. s. vendentes statuas ob antiquitatem , gemmas ob raritatem , canes,
equos, ob assectum suum specialem excessive, & irrati nabiliter in quantum possunt; quia, quae non habent pretium, debent aestimari juxta judicii ' intelligentium, Ca-jet. Tourn. alii ibid. Latmdo tamen pretii harum rerum major est, & si vende , ac emens scientes, se ignorare pretium, de eo conveni mi, valet, etiamsi esset laesio in dimidio, Bannas is alii apud Tourn. ; quia uterque aequaliter se damno, aut lucro comm9.6. Famulus, aut proxeneta vendens rem domini supra es emens infra pretium assignatum, & excessum sibi rinrvans invito domino; vel sartores retinentes excessum pretii datum ad emendum panni , licet mercator ob amicitiam ipsorum,iliori pretio vendiderit, nec it Iud pro compensatione laboris retinere possunt; quia ad illum tenentur ex ossicio, dc ob praeserentiam prae aliis sat compensati censentiu , Pont. 7. Emens minori pretio, quam valent, census, chirographa, debita, relative ad alios quidem dissicilia, puta, quia sunt extra regnum , vel apud Principem, sibi vero faciliat quia ibidem, vel in aula Principis habitat, viamque certam illa recuperandi fai, , quia non ob ali nunt, ob proprium periculum si is selum , & damnum. emergens ea diminuere licet, Pontas ι secus, si ob
dissicultatem, & molestias in eorum solutione mercibus vitiatis aequiparentur respectu omniem,
297쪽
18, ' DE VIRTVT. CARDINAEUBUI.
e 2. Non vero peccant, nec tenentur ad restitutionem, I. ementes pretio infimo, etiam ola anticipatam solutionem, V. g. novemdecim aureis, & vendentes suin-mo, V. g. viginti uno aureo, etiamsi fiat ob dilatam solutationem; quia utrumque pretium justum est . - . Nec aurifex emens calicem leviter desectuosum, set vendo solum Pretium argenti, non Vero laboris, postea accommodatum vendens alteri pretio argenti, & laboris, modo labor non Plus valeat materia, Pont. 3. Nec piscator vendens captu-xam jactus retis in mare, venator venationem futuram, agricola lactantes agrorum spicas, licet piscator, vel venator, nihil ceperint, modo absit fraus, vel culpa, &agrorum spicae emptoris 1 pem sesellerint, & praedicti supra supremum pretium solvere debeant; quia spes ducri
fuit utrinque aequalis. Si tamen nulli fructus nascantur, emens segetes ex speciali juris dispositione non tenetur ad Pretium, Ferriere apud Tourn. quia non ita frequenter, ut piscatio, & venatio casui exponuntur, & emptor hac solum lege contraxisse censetur, si fructus nascantur, L. I. f. de caedit. 4. Uendentes in gratiam emptoris eo pretio, quo probabiliter Vendidisset eo tempore, quo rem suam vendere volebant, Vel quo ipsi met postea emere debent, licet' pretium sit laxatum, S. Thom. apud Tourn. modo emptor moneatur de Fatione pretii aucti, & res non si ultronea , ct deductis impensis conservationis, ac periculi. s. Emerum, & Vendentes pretio communi, &'prae- senti, licet unant intra paucos dies notabiliter ob quantitatem mercium minuendum, Vel ob adventum exercitus augendum, vel res xenditas ab hoste est. destruendas, S. Them. q. 77. a. . 3. ad 4.; modo absit fraus; quia pretium tempore venditionis, & traditionis, justum est ; peccare tamen possunt contra charitatem, proximum in magnam conjicientes necessitatem. Non vero licet Senatori scienti legem monetae diminuendae, vel pretium frumenti, aliarumve rerum taxam minuendam, uti ea notitia, & pr pterea ante publicationem sua debita solvere, frumentum vendere, promulgationem diiserre, amicis revulare, sed teneretur ad restitutionem damni tertio secuti; quia ten tur ex ossicio ad secretum, &praecavere, ne unus Civium prae alio travetur; particularis vero potest ea notitia uti, modo absit fraus; inro etiam Senator, si aliunde illam habeat, quam vi ossicii, Corduba , Lug. Tourn. , non tameni licet
298쪽
licet pecuniam mutuo accipere; quia scit, brevI valorem esse augendum quia in hoc esset fraus, Pont. nec min-nere mensuram, pondus, Vel numerum, nisi emptor notilet 'pretium justum solvere, vel Respublica juste taxare. mar. 29. vendere post , is quanam vendere liceat Reo. prauor. Evictio est rei, quam quis emit, vel dono accepit, ab eodem abductio per sententiam Iudicis; locula habet non in sola emptione, sed in omni alio conia tractu onerosis. Hoc notato. Dico . Uendere potest, quilibet ad contrahendum habilis; nemo tamen cogi potest ad rei suae venditionem, nisi rei 3pore publicae neces utatis, stet pro bono communi. Res omnes pretio aestimabiles corporeae, seu incorporeae, ut actiones, jura, ossicia idoneis vendere licet, quorum venditor dominium, liberamque administraetionem habet; nisi vendi prohibitae sint, vel in detrimentum corporale, vel 9irituale proximi vergant, vel alteri. jam venditae, vel furto ablatae sint: quia in his datur evictio. Hine I Ad vendendum cogi possunt habentes frumenta superflua tempore sterilitatis , vel adveniente exercitu , vel fundum pro conli ructione civitatis, Ecclesiae, seri, seu viae publicae. 2. Uendere non licet res spirituales, vel spiritualibus annexas, ut Beneficia, sus patronatus &c. mid. de Simon. nec haereditatem, nisi post mortem testa- toris, L. MIt. Cod. de pact.; nec libros contra Religionem, bonos mores, famam proximi scriptos, tabellas obscoenas, vinum eo sese inebria a tibus, vel aqua mixtum, nisi diminuto pretio, & ne se in ebrient; nec alias res mixtas vilioribus , & si propterea fiant nocivae, vel inutiles ad s-nem propositum, vel deteriores, non ἡiminuto pretio, tonentur ad relli tutionem ; nec fucum mulieribus ad provocandum luxuriam, vel ad vanitatem usuris,' nec vene num, nisi ita mixtum, ut solum prodesse possit, & Medicis, di aliis smilibus, qui probi agnoscuntur, Adia. Reg. 16 32. 3. Nec Vendere licet rem alienam, seu furtivam, & tenetur venditor de evictione, quoad pretium',
S: damna, s sit malae fidei, dc saltem ad pretium, se se bonae fidei, nisi venditor bonae s dei de evictione in Conia
tractu noluerit teneri, vel ab emptore non fuerit praemonitus de evictione impedienda, si sorte potuerit impediri;
vel eo absente emptor non appellaverit, Lugo, Toum. nec
rem alteri jam venditam, & si pluribus vendita, nulli se
299쪽
tradita, debetur priori, si sit tradita, est possidentisi quIa
traditione dominium acquiritur, exceptis rebus Ecclesiis , vel piis locis, aut civitatibus venditis, vel priori empto-xi hypothecatis, quae sant prioris sne traditione, Tσυν--
P. Thom. ex Charm. tradita re secundo emptori, prior
potest exigere, ut rescisso secundo contractu, res sibi tradatur, vel interesse compensetur non Poteli tamen rem evincere, nisi secundus emptor mala fide, dc conscius prioris emptionis emerit; nec tenetur posterior emptor rem restituere priori ante Judicis sententiam , nisi venditorem ad secundam vEnditionem induxerit, Leg. tr alii; nec te netur donatarius bona fide accepta restituere prioriptori, vel aliis creditoribus, nii; petantur, quorum actio 1olum per annum durat, L. r. f. qua in fraudem, cre.
Ωuar. 3o. An vitium rei vendita a tenditore , vel pre
eiositas ab emptore manifestari debeat Dico. Vitium o ultuna reddens rem periculosam, vel nocuam, aut emptori ad effectum intentum inutilem a venditore etiam non rogato ex justitia manifestari debet.
s. Thom. vitium vero occultum rem non reddens periculosam, . vel noxiam, vel notabiliter minus utilem , vel maianifestum, venditor aperire non tenetur, nisi interrogetur, debet lainen minuere pretium pro ratione vitii, S. Thom. S. Antonin .s dc animadvertens emptorem ob ingenii heb tudinem , debilitatem visus, &c. vitium apertum non percipere, scut de occulto eum monere debet; quia licet in se manifestum si, respectu illius occultum est . Toum. vel si videat eum ex sinplicitate rem sibi inutilem eligerere, saltem ex charitate est admonendus, Leg. Sylv. θMii apud Tourn. imo ex justitia quidam eum monendum putant, praesertim, si s mul ipsi noxia sit, ibid.; vendens bona fide rem vitiosam pro integro tenetur rescindere contractum, vel excessum pretii refundere, etiamsi venditor expresse de vitio occulto teneri noluerit, nisi propterea viliori pretio vendidisset, ibid.; smiliter emptor tenetur pretiositatem rei emptae venditori ignotam interia roganti manifestare , si propterea communi aestimatione
Pretium augeatur , secus eum deciperet s s vero non interroget, non tenetur eum monere, modo pretium solvat non infra infimum, P.. Thom. ex Charm. Hine: graviter peccant, & tenentur ad restitutionem,
1. vendentes pannum nigrum adustum, pro durabili; d
300쪽
2 3. DE CONTRACT. IN PARTIC. - 13s
inum ruinosam recenter dealbatam, Pro firma; aromata evanida, pro recentibus i merces ex loco, in quo sunt viliores, pro aliis ex loco, ubi sunt pretiosiores, ut lanam Romanam, pro Neapolitana, Vinum, Alsatiae, pro vino Campaniae, vinum album tinctum, pro rubro, praecipuupro ianitate utentibus; vel ovem morbidam greta morbum inserentem. 2. Merces, ut lanam, tabacum, corium dic. in locis humidioribus reponentes, vel aqua aspergentes, ut ponus, Vel mensura augeatur, in summitate sacci triticum melius collocantes, ut reliquum deterius eodem pretio vendant, tenebras quaerentes, vel essicientes, ut mercis vitium celent. 3. Vendentes vinum, frumentum &ς. volentibus conservare, quae conservari iis queunt excusantur tamen in 'ntes merces desectuosas, quaerentibus viliori pretio; vinum, quod conterVari nequit, cauponi ad statim vendendum, frumentum pistori brevi utenti, equum monoculum intelligenti, sed non animadvertenti, dic. modo fiat justo pretios quia alias commercia subsistere non possent. 4. Emens agrum, in quo scit latere v nam auri, gemmam a rustico oblatam pro vitro non monens, ' nec pretium augens, debet rescindere emptionem,
vel reducere ad justum pretium; pro thesauro ven in agro abscondito nihil tenetur; quia nullius est ante inventionem ; vena auri vero est pars agri: nec pro Vena
auri, si illam emendo agrum ignoraverit; quia tunc is pria, & communi aestimatione non pluris in se valet ; ned
aliquid solvi debet pro herba pretiosa in fastiqui hei,
rum pro pabulo animalium destinato latenae; ηsa aliis periisset, & sub eo respectu non pluris communi homianum iudicio aestimatur, licet in se, & respectu emptoris valae utilis st. - ΝΩuar. 3 i. Quid sit Retro venditio , Contrisus Mohatra, o Contractus gentilitius a. Seo. Retraetenditio, est venditio rei cum pacto eam retrovendendi, vel redimendi; potest fieri 'in favorem vendi; is, vel emptoris, vel utriusque. Mohatrae Est Contractus, quo indigens pecunia emit credito a mercatore merces pretio supremo cum pacto Retrovenditionis numerata pecunia pretio insimo Retractus gentilitius est jus concessis pro jmo venditoris consanguineo intra certum tem