Antiquitates Hebraicae vindicatae ...

41쪽

H ANTONII B Y N A. E I μιι. quo facit Isidori locus: Soleae materiales ex materfatvs rs. corio intexta, ideo & pro corio Graeci usurpant.

arumsi se cori rustissuppam. Paria habetHierony mus,

sive quisquis auctor est versionis Vulgatae, qui reddit Calceamenta perentiqua, quae ad indicium vetustatis pittaciis confuta erant. vir undiquaque exuditissi-Masimi mus & acris judicii Andracas Masius, qui luculento

commentario Joiam illustravit, Nomen Hota: δε- nificare dicit, id quod ex aliis atque aliis frustis, sive ut vocant, pittaciis consutum compactumque est: Nam, inquit, apud doctores Hebraeos 'inci pro pittacio usurpatum me legere memini. Ita sane est. Locus insignis est apud Davidem K inachium, quem mox adducam. Pittacium autem apud Latinos pro brevi epistola sumitur, ut Isidorus exponit. Pro Albo tammd. Lampridius usurpat: De promovendis, inquit, etiam z. - annotabat , se perlegebat cuneta pittacia. No- tavit ad eum locum magnus Casiau bonus : Pittacia Ca η,. dicuntur pice mel maltha illitae breses tabulae , in quibus elogia scribebantur, ct id genus alia , quae pau- . cis verbis p sunt comprehendi. Ut ilia Eoobiana pittacia de quibus aliquid ad Suetonium notare meminimus. Ego vero pittacia etiam scedulas fuisse puto, e membrana excisas, in quibus gnomas & breves sententias scri bebant. Sane Polybii pittactum,. quod ad

casiab. Suetonii Augustum notavit vir magnus, in quo quaedam gnomae erant descriptae, nihil aliud fuisse vide-ε tur, quam parva membranae scedula, quam ad Demz- trium misit. Idem Augustus in illo Suetonii loco factitasse videtur. In evolvendis, inquit, utriusque

linguae auctoribus, nihil aeque spectabat quam praecepta ct exempla publice vel privatim salubria: eaque ad

42쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAPI. asad verbum excerpta, aut ad domesticos, aut ad exeris cituum provinciarumque rectores, aut ad urbis magistratus plerumque mittebat, prout quique monitione indigerent. Scilicet Augustus excerptas veterum siententias parvae membranae scedulae inscribebat, & nihil amplius, easque perferri ad eos curabat, quos increpiturus erat. Ita pittacium etiam sumitur in illo Petronii, quod vir magnus adducit. Statim altatae sunt amphorae vitreae distenter g satae: quorum in cervicibus pittacia erant a a cum hoc titulo Falernum , Opimianum annorum centum. Sane nihil aliud ita pittacia videntur quam scedulae de membrana CX-cisiae, affixae ampullis, quibus inscripta fuit aetas vini. Hinc, cum pittacium membranae parvam scedulam notet, etiam pro frusto corii sumptum est. Pitimetum sic apud Celsum, non pro panniculo, ut quidam habcnt, sed corio medicamento illito, quod capiti vel Praecordiis applicatur, ponitur, quod etiam hodie inter medicos est tritum. Hac significatione pittaciam R. David Κimchi sumpsit, cujus verba Latine reddita, hic apponi merentur. RSU inquit, sunt calceamenta coagmentata ex frusis coriaceis in locor vestustatis eorum, h. e. ubi detrita sunt, ct se dixerunt doliores nostri defruso corii cum pittacio super pitta- cIum , ubι pittacium vocant N,u. Scilicet Hebraei habent vocem Spns, quae librum, libellam, epUolam, Icedam, diploma, notat, uti videre est apud virum in Hebraeorum literis maximum Iohannem Buxtorfium, atque insuper pro pittacio, quod medicinae causa de cosio suspenditur, ponitur, ut idem monet. Qund putarium nihil aliud est, quam sceda,

vel membrana, certa scriptura, litteris vel characteria laus notata, quae valetudinis causa, collo, vel pecto-

Celsus

43쪽

ri appenditur, quam alias P cip vocant Talmudici, a parvitate scilicet, ut Elias putat, quia membrana ista parva & tenuis est, & stripturam paucam, &a, breviaturis notatam continet, de quali pittacio Rabbi- M.tim. is norum doctissimus Maimonides: γ up vir re ninna a C .. et 'κ ua rata ob me Vaodnam es pittacium V '' probatum p Id, quod sanavit tres homines. At id etiam pro frusto corii sumpserunt, ut David Κimchi notavit, defrusto corii dixisse magisros, cum pitta-eio Sper pittacium. Patet ergo quo significatu vulgatae versionis auctor pittaciam sumpserit, pro parva parte vel frusto corii. Optime sane Calcei Gib nitarum ad indicium vetustatis diversis corii frustis suin pacti erant. Unde jam antiquissimis illis temporibus' solearum ex corio usus apparet 6c luculenter.

VII. Cum ex pellibus, silvo corio, fuerint calcei veterum Hebraeorum, apertum inde est & perspicuum, quod vili pretio constiterint. Philosophorum Phisem , quae ex corio fuisse ostensium superius, luatuor denariis olim cmpta fueruui. Locus elegans est ad hanc rem sis. δε apua Senecam: othagoricus, inquit, quidam emerat a fluore phae Asia, rem magnam, non praesentib- νζ,. nummis. Fos aliquot dies venit ad tabernam, reviditinus: O cum clausam diu stulsaret, fuit qui dic rus Auid perdis operam tuam ρ sistor rige, quem quaeris, elatus, combustas es. Auod nobis fortasse

molesum es, qui in aeternum nostros amittimus r tiabi minime, qui seis futurum, ut renascatur jocatus in othagoricum. Os Phlosophas noster treis aurquatuor denarios non invita manu) δε-m retulit robi e concutiens. Deinde , ' eum reprehendisserhanc suam non reddendi tacitam voluntatem, intria

44쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB.I. CAP. II. 2Iligens arrisisse sibi ilud luce tam , redit ad eandem tabernam , ct ait: ue tibi vivit. redis , quod debes. Deinde per clostram, qua se commissura laxaverat,

quatuor denarios in tabernam inseruit. Quam vili pretio constiterint phaecasia, utpote quatuor empta denariis, cernitur hinc evidenter. Quare & Seneca illa ironice rem magnam vocat. Non pluris constitisse Hebraeorum calcei videntur. Hinc apud Amosum Amri. i conqueritur Deus, quod egenum vendiderint o. α' Id propter par calceorum. Inter alia quae recensentur istorum hominum peccata, perstringuntur Judices illius aevi, qui pecuniae gratia injurte judicabant, imo egenum vendebant Napa propter par calceorum. Idem vitium in aliis notatur, qui egenum . emebant ' IPI propter par calceorum. Scilicet egenos, quasi homines vilissimos & nullius pre 'U' tii, vel vendebant Iudices, vel emebant alii pro pari calceorum, h. e. re minimi pretii.. Par calceorum enim apud Prophetam veluti proverbialis est loquendi ratio, pro re vili & nullius fere momenti, quomodo& alibi usurpatur tam 'frustum panis. Quo sensu a Catone etiam dictum de Coelio est: Fruso ρanis conduci potest, vel ut taceat, vel ut loquatur. Simile apud syrachi deni legitur de Samuele: ι, κώ

usque ad calceos ab ulgo homine non accepit. Sensus est Samuelem nihil quidquam a quoquam abstulisse. Hoc cum planum sit atque perspicuum, alium sensum tamen istius dicti esse conjectad vir magni nomi- Λnis Martinus G erus. Nam postquam notasset, Ares.ceos taxi, vel Ianthinos, ex corio molli, tenero, ac re eleganti , in uβιm virginum matronarumque delicata 'π' 'i'rum olim parvos , uti censet Osander, quomodo dc

45쪽

16 ANTONII BYNAEI ... sandatia Ddithainrapuisse dicuntur oculos Holofernis, subjungit. Forte, etiam pro pretiosis ejusmodi calceis

vendiderunt pauperem, Amos M. 6. V III: 6. qua ratione

hactenus agri alicujus proventus in ocrearum par is nobilibus impendi quandoque audivimus. Sed in ea conjectura erravit plane G erus. An calcei taxi, ex corio molti, in usii fuerint Hebraeis non liquet. Dein si vel maxime istiusmodi calcei in pretio in ea gente fuissent, uti verisimile est luxum inter Hebraeos quoinque in calceis fuisse, hue facerent haud quaquam. Nam totius orationis stries ostendit, non de pretiosis istiusmodi calceamentis divinum vatem loqui, sed prore vili & minimi pretii par calceorum usurpare.

UIII. superius facta est mentio,

cum conjicerem apud Hebraeos calceos ex corio fuisse. Huic conjecturae vero me non multum fidere etiam indicavi satis. Etenim licet βυρσευς sit coriariEs, qui coria tractat calceis conficiendis, non tamen in his solis eorum Opera occupatur, cum consectarum pellium varius sit usus. Quamvis etiam non ineptum sit, si dicamus in coriis, e quibus calcei fiunt industriam Stimonis versatam. Illud hic inquirere juvat, cur de Arex. s. Simone dicatur, ω εε ν α cujus es δε- mus juxta mare. Omnes, quos ad hunc locum vid

re mihi contigit, Novi Foederis interpretes, secure haec verba transiliunt. Ipse vir illustris Hugo Grotius, qui reliquis omnibus in hoc genere studiorum facile

palmam praeripit, utpote quo nemo ex gentium ritiabus plura notavit ad penitiorem sacrorum voluminum intellectum, nihil monet. Putarunt vidilicet homines eruditi, nihil occurrere hic notatu dignum. Et tamen non sine ratione est, quod Simonis domus

46쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LlB. I. CAP.II. 173r juxta mare suit. - Animadvertit vir doctissimus Benedictus Balduinus, coriarios, quod 3M. vi morticinia tractarent, ab urbibus fuisse submotos, adeoque domum Simonis coriarii urbis ambitu exclusam, cum diserte dicatur fuisse. -υ, -- juxta mare. Ita sene est, detracta caesis animalibus coria concinnare & polire apud veteres semper turpe fuit habitus, unde tales urbium domicilio carere voluerunt. Docet locus Artemidori, quem vir doctissi

pora coriarius. Auare ct ab urbe secluditur. Idem . factum inter Hebraeos veteres verisimile admodum est, cum morticinia attingere lege fuerit cautum. Hinc istos homines, quibus saepe incumbit pelles detrahere morticiniis, ut immundos fere semper, suo consortio excluserunt. Quare & Simonis domus juxta mare fuit, h. e. in ea parte urbis, qua mari alluitur. Adeo ut quidem Joppae habitaverit, sed urbe exclususIuase mare.

CΑpUT TERTIUM. I. Calcei ex variis animalium pestibus olim confecti. II. Win apud Mechielem cap. XVI. vers Io. de taxi vel taxonis pellibus multi exponunt. III. Tramale pro taxo sumitur, cum incertum sit an veteres ex taxi pellibus calceos gestarint, ct calcei ta-κei fuerint admodum viles. IV. Interpretes antiqui rem coloris nomen volunt. V. Non est color niger, cum mulieres olim nigros calceos non ge-

47쪽

18 ANTONII BYNAE Isarint. VI. Neque caeruleus, ut Hieronymas ctati υάὐκ- interpretantur. VII. Sed purpureus , vel h ginus, juxta Bochartum. VIII. Aut potius is ipse color quem hia, lacca Talmurici v cant. IX. Calcei rubri sive coccisei, magno loco habiti. X. Albanorum is Romanorum Regum gestamen. Locus Dionιs de calceatu Cailaris, a Ferrario di Satinasio tentatus, emendatur. I. GLcet mulget, qui rubri fuerunt, ab iis qui curulem gesserant magis tum, O triumphantibus sumpti. XII. Imperatorum Constantinopolitanorum proprii calcei rubri, sue coccinei. XIII. In ornatu Poπ- . t cum rubea sandalia. XIV. UMulieres olim rubros calceos gestarunt. X V. Iudaeorum magnates in Isis solemnibus iis usi, atque in Oriente

virgine nobiliores. XVI. Locus Cant. D. I. Nonis

dum satis explicatus , ligustratur. XVII. In Deum

CAlceos veterum Hebraeorum ex corio fuisse, si periori capite variis rationibus ostendi. Qirod nam vero corii genus in conficiendis eorum calceis adhibitum fuerit, non constat satis, imo incognitum prorsus est. Uarias animalium pelles in calceorum usum olim cessisse, ex iis locis, quae adducta sunt, colligi potest non difficulter. Gethae ex equino corio perones gestarunt, & ex recentibus coriis bubulis confectae sunt Carbatinae. Calceos ex bovis corio Hesiodus praecepit hyberno tempore gestandos.

48쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB.I. CAP. III. 29 Circum vero pedes calceos bovis in fore ores aptos ligato. Vult nempe, ut calcei fiant ex corio bovis, nee senio, nec morbis, confecti, sed qui in ipso robore is flore aetatis occiditur, cujus corium calceis, qui non facile deteruntur, ct contra frigus maxime muniunt, si aptis um, uti ad illum locum notavit vir undequaque doctissimus Johannes Georgius Graevius, G obiicui quantum debeant politiores literae nemo, nisi omnis humanitatis expers, ignorat. Habuerunt Grae ' ci et ex pelle caprina, &-ex pellibus agninis, quomodo & Epiphanius, & Athenaeus &Pollux, quos adducit vir eruditissimus Paulus Leo-

pardus, calceos commemorant ex pelle haedina. Emo .

II. Si interpretes sequimur, apud veteres Hebrae ' 'os calcei fuerunt, & quidem in summo pretio, ex pelle animalis, quod voce novitia taxum, vel taxonem , vocamus, unde ortum est Belgarum vocabulum vas, quo nomine id ipsium animal dicitur. Beneficia, quibus cumulaverat Hebraeam gratem, maxima ac pro

pe stupenda, apud Ezechielem describit Deus e sub εὐι.

emblemate ornatus muliebris. Inter caetera recenset, ην o.

quod calceaverit eam Hebraei et in animal 'esse statuunt, de quo multa Talmudici disputant, an animal mundum sit, an immundum' intolligunt autem animal simile Thela, 1. AElan, h. e. viverrae, parvi animalis, similis fe-Ρi li, uti prolixe docet in incomparabili de antimalibus opere vir. summus Samuel Bochartus. Sed propter nominis allusionem Nnn taxum, sive Hre α' xaxonem, alii exponunt. Horum princeps est R. Salomon Jarchi, qui haec verba et n-ct cal- R Sal. . cravite lacris, Gallice reddidit, ..c

49쪽

bantur. Atque hunc sequuntur recentiores Omnium linguarum interpretes: qui vertunt calceavi te taxo, h. e. pellibus taxeis, mes dassenue gen, uti Belgae reddiderunt. In hanc sententiam exponunt, praetero M. Osiandrum, Sebastianus Munsterus&Franciscus V

z Io rabius. illustris Hugo Grotius de melium pellibus

accepit. Putavit forsan taxonem esse meum veterum, - - .. . quod tamen refellere conatur maximus virorum Claugiam. diuS Salmasius. 'φy' III. Hos omnes, quamvis

Defendat numerus, junctaeque umbone phalanges, magnis rationibus inductus, scqui non positam. Nam m. H. Praeter Varia argumenta, quibus o π Samuel Bo--. in chartus male in pro taxo, sive taxone, sumi ostendit, illud mihi videtur quam maxime dubium, an unis quam veteres ex taxi pellibus calceos gestarint. Calceos vixi, e corio molli, tenero, ac eleganti, in usum virginuti matronarumque delicatarum paratos, Cen Osinis . Osander. Nullo vero testimonio id firmat. Et Priapo. fine veteres ex taxi pellibus calceos gestasse, aut aliquod habuisse calceamenti genus, nemo dixit. Pelle taxonis muniri pharetras, & cquorum helcia, scuta quoque obtegi, canumque millos, sive collaria, confici, nonnulli scribunt. Λt qui dixerit olim calceos ex pelle taxi, sive taxonis, fuisse, nemo homo est.

Quemadmodum & hodie istarum pellium in calceis conficiendis nullus est usus. i Ne dicam, nihil hic fore magnificum, si taxeis pellibus inter alia ornamenta gentem Hebraeam Deus calceasset, cum istiusmodi

calvi

50쪽

DE CALCEU HEBRAEORUM LIB.L CAP.III.

ealceis ne lixae quidem & calones libenter uterentur. Et tamen aliquod genus pretiosi calceamenti hic intelligere necesse est, quod inter tam varium & multiisplicem ornatum praedicat Deus, quodque olim in usum virginum' & matronarum delicatiorum paratum fuit. Ut plane alii, quam ex pelle taxonis, hi caucei fuerint, de quibus Deus dicit inin ct calceavi te tachas.

IV. Si consulimus veteres stripturae interpretes in nihil minus fuerit quam animal. Etenim omisnes, quotquot fuerunt, non animalis, sed coloris, nomen volunt. L xx. Graeci hic habentu Xad G σέδυσά in dam , quomodo M alibi da ginn I rit reddiderunt insidiis. In textu Hieronymi est, calceavi te hyacintho, sed in commentariis Ianthino, quomodo Aquila & Symmachus interpretati sunt. Alii pro nigro eam vocem acceperunt. α' nn Arabum, quos in Suecia Manu scriptos vidit Bochartus, unus reddit peius coloris caelesas, alter cyra

randet, & editi duo: pedes daris, id est, coria nigra, dc peius nigras, utraque voce a Persis mutuata , quibus daris de pelle, & randus de corio nigrum nat, quomodo & Samaritanus peius nigras habet. emund nstrea verterunt Chaldaeus&Syrus, quam vocem notaxe colorem γοω hysginum multis docet magnus Bochartus, quamvis Hebraei eam sumant pro δε--.animali, quomodo & in egregio suo opere taxum ex se ponit vir in Hebraicis nemini secundus Iohannes Bux- MMA

V. In hoc interpretum dissent videndum inprum is est, num inveniri quicquam certi possit. πω de