Antiquitates Hebraicae vindicatae ...

51쪽

3ε ANTONII BYNAEI de eotore nigro, proprie dicto, hic intelligi non potest, cum olim apud nullas gentes nigri calcei muli rum fuerint. In calceorum coloribus is sexus quoniadam, uti & hodie, mirum in modum luxuriavit. Praeter albos, qui mulierum ut plurimum fuerunt, habuerunt mulgeos, sive rubroS cereos h. e. cerae instar flavos, & hederaceos, h. e. virides, quorum omnium V. e. in usum, uti meminit Flavius Vopiscus, viris ademit,

mulieribus reliquit Aurolianus. Videri possunt

DY.c quae de his variis calceorum coloribus ad eum locum notavit maximus Salmasius. At nigros calceos olim

gestatos a mulieribus fuisse legiturnusquam. Etenim Ili virorum ut plurimum fuerunt, & quidem Senatorum apud Romanos insigne, unde Iuvenalis: - Nobilis θ generosus positam nigrae lunam subtexit alutae. ut homines eruditi animadverterunt jam dudum. Quare min de colore nigro intelligi non potest cum

foeminarum ornatus hic exprimatur tantum, quibus non conveniunt calcei nigri. UI. Quid Graeci intellixerint per vocem -- , qua reddiderunt Hebraeorum Win, non adeo certum est. Etenim tam pro eoeruleo, quam pro purpures colore, apud idoneos scriptores usurpatur. Qui t men a se invicem non sunt parum diversi. Unde qualis color fuerit hyacinthinus, caeruleus, an vero puris pureus , non constat satis. Et quidem pro caeruleo - - Hieronymus accepit. Notat enim eum atitem uti

x ..iεfuerint pedes, ct omni sorde purgati, calceantur hνου acinthinis, sise Iothinis: quod utrumque aerii

52쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM. LIB.I. CAP. IlI. 33 ct κυανω coloris es, ut rapiantur in occursim Domini

in aerem, is ad caelestia regna festinent. Idem alibi: Involucra hyacinthina, propter coloris mititudinem,

referamus ad aerias potestates. Neque Hieronymus tantum, sed & alii complures cum coelo & aere hyacinthum & hyacinthinum contulerunt: ita OrigineS, i Theodorctus, Gregorius Nystcnus, Ambrosius. Etiam Arabum interpretum unus qui z vnn 'pelges cooris caelestis reddidit, ut visum sirperitis. At icgo ἰακωπν male exponi colorem caeraseum existimo

Est quidem is color etiamnum usitatus in pompaticis Regum Gallorum calceis, quos e scrico, velutove Caeruleo, cum liliis aureis opere Phrygio intextis, con- :fici consuevisse, auctor cst Monstretetus, atque in variis Galliae locis in multis Regum Gallorum imaginibus posse observari, monuit vir doctissimus Benedictus Balduinus. Ac prae omnibus unam, eamque insignem H iu N R 1 C i MAGNI cmgiem, ad vivum 'expressam, quac in regio illo caenobii Sandionysiani aerario, singularique armario stat inclusa, id ostende-rC, quae praeter vestimentorum, quibus in sua inauguratione Gallio Reges uti solent, insignia, calceos e serico caerulco, liliis aurcis distincto, spectantium oculis exhibet. Olim iamcn calceos caerulei coloris inusi fuisse non immerito dubitatur. In omni antiquitate unicum excinplum observare potui, idque non adeo vetustum, de Michaelis Palaeologi Socero, qui Sebastocrator dicebatur, & cacruleis calceis ab Imperatore distinctus fuit, uti memoriae prodidit Nice-- .Pholaus. Caesar, inquit, cam Despote Socero Seba- socrator appeliatur. Soeeri Nero ilustre discrimen in

caeruleis calceis aquilae intertextae constituebant. Scilicet, ea tempestate, qua purpureus color, Im-

53쪽

peratorum Constantinopolitanorum proprius fuit, in , Calceorum caeruleo colore discrimen est positum, ut ab ipso Imperatore socer distingueretur, qui cum aqui. lis intertextis caeruleos calceos habebat, cum Imperator cum aquilis intertextis purpureos gestaret. At eXemplum vetustius neque ipse legi, aut ab ullo hominum eruditiorum vidi animadversum. Quare non Immerito ambigo, an apud Hebraeos veteres carrulei calcei fuerint in usu, quod tamen omnino neceste est, si

ἰα-τρο colorem caeruleum notaret.

UII. Dicendum ergo pro colore purpureo sumendum esse apud LXX. Senes, quomodo &s.lia, . Vir summus Samuel Bochartus τὸ tarin accipit, veluc. ειν. pro hyacinthino colore, vel pro hysgino, qui hyacinthino est amnis, quod multis etiam docuit maximus Salmasius, qui hyacinthinum & hysginum ita,'' differre probat, ut iamcn amnis sint tincturae, &37α. utrumque pro purpureo usurpetur) qua significatione etiam sumendam vocem Naia n, Salgona, quam Syrus atque Chaldaeus habent, contendit, ut nempe idem sit, qu Id apud Graxos qualis color cocco tingitur, & ad purpuram accedit.

VIII. Ego quidem non dubito, quin tann sit is

ipst color, quom SI, Dcca Talmudici vocant. , .. Observandum M Tnn de pellibus ubique dici. crii. In iis, quae in Exodo adstructuram Tabcrnaculi oste- ' runtur, memorantur pelies arietum rubejactae θρeL M. Ies nn tacha . In eodem libro, Tabernaculi tegumento ex arietum peltibus rub altis, superindu-xxxv. is citur α' nn tegumentum ex pePibus ά: Q . In Numori. quoque, super arcam, & men-M. . ' iam,

54쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I CAP. III. assam, & candelabrum, & altare aureum, & omnia mim. F. vasa ejus expandi jubetur operimentum ex pel nn P ' tachas, & Gersonitae jubentur ferre aulaea Tabernaculi, & tentorium conventus ejus, no operimentum rachas quod es super iliad. - Atque uti In de pellibus ubique dicitur, ita & c lorem significare, cum pellibus rubris adjungatur, manisectum est. Etenim cum memorantur pelissarietum rubrae is tactasim, satis constat utrumque ex aequo esse coloris nomen. Non mihi latet, quid hic opponat nostri seculi summus Theologus Iohannes Coccejus: Non videri probabile, nihil nis colainem notari, quia tum non diceretur in plurali z'e' r. mox. Sed haec ratio me parum movet. Etenim uti ab .m' quod rubrum notat, fit plurale & a niger, plurale in , non vidco cur a non possit dici plurale n' nn. Cum etnn de pellibus dicatur,& colorem significet, non alium colorem cgo D isse puto, quam quem dita, Talmudici vocant m . R. Salomo definit IN IVP colorem corii rubrum. f. . L. LScilicet de rubro colore id intelligi vult, quamvis in o di Corio magis, quam in pannis. Videri possunt, quae '' Observata sunt Johanni Buxtorsio & Samueli Bocham suxi. to. Is vero color coccineus mihi fuisse videtur. a. Ouod quidem voluit R. Salomon Iarchi, qui in Cho. E

I in exponit per in Pesiachin autem per : e: '

, si vera est viri doctissimi Johannis Braunii ,3.1. qui vestitum Sacerdotum Hebraeorum luculento' 'commentario illustravit, conjectura, qua pro με P a ... a. emendat mep, P, ut coccinum intellexerit JarchiuS. Osua Momodo dc de coccino intelligenda vult ea Tal muciis loca, eo magis, quod in Peiachin quaestio sit de .... . it aqua & furfure, qua utuntur infectores adtingendam ω E a , lac-

55쪽

laceam, quali aqua & hodio utuntur ad tincturam coccini. ita, cum Jarchius Lacca explicet pas

emendat, perinde est ac si dixisset, color es ruber corii, quem vocant Saria a. Neque possism omittere. quod idem concedit vir eruditissimus, procul dubio eundem colorem, & idem corium esse, quale nobis& hodie affertur Smirna, & cx aliis locis, quod Gallice t Maroquin is Levant dicimus. Cum itaquem, colorem rubrum corii interpretatur R. Salomoh, ego eundem colorem fuisse puto.

IX. Talem colorem rubrum, sive coccineum,

hic intelligendum ex eo fiet longe verisimilius, quod istiusmodi calceos gestare magnificum fuerit olim. Facile videre cib in hisce calceis, de quibus Propheta, aliquid magnum fuisse, cum inter tot ornamenta recenseantur. Quorsum enim .inter alia praeclara, quibus Hebraeam gentem se ornasse praedicat supremum Numen, mentionem faceret, calceasse ta-chas, si non aliquid pretiosum, & in calceis eximium , intelligatur Z Unde Targum habet ny n: Uci: 'se', a posui calceamenta pretiosa in peribus tius. Vidit videlicet magnum quid essse, de quo loquitur Deus, se calceasse tachas. At nihil magis magnificum fuit quam calcei rubri, sive coccinei, qui&olim in summo fuerunt honore, & proprium Regum de

Imperatorum gestamen. X. R ubris' calceis olim usi sunt Albanorum Reges , eorumque exemplo Reges Romanorum. De Romulo Zonaras refert, quod muMiccalceis rubris utebatur. Usus est iis

56쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP.III. 37 postea Julius Caesar, ut ex Albae regibuς se ortum te

Ψὶν 'Iάλον Sed pejus ab interpretibus est exceptus: Auippe semper laxiori veste delicate utebatur, ct cinctura saxiore: aliquando etiam Ne se sublimiori, ac rubea utebatur more Regum, qui Albae quondam imperaυerant, cum Pulo ita, ipsos pervenisset. Interpretum errorem, qui G οδεσιν, verserunt cincturam fluxiorem, atque verba ad retulerunt, cum perspicuum sit ad oen δίαι refcrri, cum dici non possit quid sit estis &dc calceamentis Caesaris loquatur Dio, quse vel humilia, vel alta dicuntur a veteribus, optime castigavit magnus Caseu bonus, mendum tamen quo alet non Casmin. animadvortit. Quid enim est , --α-ἐν Λ 8 Oct vius Ferrarius, vir plane eximius, postquam pariter 1s. notasset pueriliter admodum Vel Pro fluXiO- ε,--. d. re cinctura, vel pro veste, interpretatos esse, cum nemo vel leviter litoris Graecis tinctus ignoret, .mδεσιν esse calceationem, sive calceatum, verba Dionis ab interpunctione laborare putat, & una plus conjunctione abundare: Unde ea hoc pacto concinnat:

Γύτα ενί- , κώ--: Nam veste Laxiore semper moltiter utebatur, is calceamentis aliquando deinceps etiam altiubculis ac rabeis. At aliter longe apud virum maximum Claudium Salmasium locum Salm. a/

Putavit forsan vir maximus pro s

57쪽

33 ANTONII BYNAEI

legendum este κεν τἐ, ut Dio dicat, clamδε- κε Caesarem luxuriasse. Κεντητων χμυατων, & quidem;9 pretiosiorum purpureis atque aureis meminit Epict Meiad. tuS. - inquit, ο ιώ --, μιν visae mu

κέντησιν : Ut er in calceo , s iatra pedem progressur eris, Iis auratus calceus, deinde purpureus, deinde interpunctus. At quid sint κέ, dissentiunt m νώ eruditii Putavit Wolfius, vir Graece doctissimus,M '' artificiose diserius, sis pictos, Me gemmis aut imaginibus interpuncius calceos significare - κιν Γ

ποδηματα. Magnus Casiau bonus In fractatu μωιδοτω

Misita, de calceis, uti refert filius ejus Mericus, in Oub. mgηMus calceum gemmis disini tam exponit, quod - Mericus pluribus adstruit. At mihi maximerita. Placet Salma si icntentia, qui acu pinsum intelligen--ριβι dum existimat. Opera κέν-α dici notat, quae arte Phrygionis erant elaborata. Hinc Epictetum affir- mat eo genere laboratum calceum, sive acu pictilem, sive acu punctilem dixeris, κέ-πν vocare, & facere pretiosiorem aurato & purpureo. Atque hoc in mente habuisse videtur maximus Salmasius, cum apud Dionem Mν- reposuit. Post tantos viros tamen ego propius ad priscam lectionem locum Dionis emendari posse cxistimo: T ra ς-χαποτεροι is παMνDηΦυ-- ,--F- Κἀι - ταὐτ3 ι ἰοτε 6 ἰμ'. -

ἰώ: Hese vero fluxiore semper luxuriabat is calceatu : Et ilio quidem aliquando is altiori se rubro &c.

Μ, 7-r3 enim mutari facile potuit in -- --.

XI. Uti a regibus Albanis primo, dein a Romanis, rubri calcei festati fuerunt, ita postea mullei usurpati sunt. Hi vero mutui rubri fuerunt, & quidem

58쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP.III. dem olim tanto loco habiti, ut qui in curuli magistratu erant, non eos semper & ubique gestarent, sed diebus tantum solemnioribus, Sc ludorum celebratione, & cum thenses ducerent, uti jam pridem monuerunt viri eruditi. Qui triumphabant, calceos rubros, sue puniceos, sumebant. Docuit hoc magnus C seu bonus ex veteri lapide, qui ad C. Marii memo-tiam Arimini positus est: DE. MANUBI EIS. CIΜ- M.

BRICEIS. ET. TEUTONICEIS. REDEM. HONOR. I. VICTOR. FECIT. VESTE. TRIUΜ-PHALI. CALCEIS. PUNICEIS. Quem etiam

exhibent Claudius Salmasius, . Benedictus Balduinus, sal . ia Alberius Rubenius, & alii plures. Calcei punicei in illa instriptione sunt mulget, vel uti Dio ior vocat, qui triumphantibus gestare soliti. Coccineo-Cale. t. rum calceorum etiam meminit Martialis, cum in Ru- fum quendam, qui pedes cingebat coccina aluta, ita R.

Non heserna sedet lunata ligula planta, Min. l Coccina non laesum cingit aluta pedem. H. 0 gr.

De quo loco videri possunt quae disputat vir insignis instenti & doctrinae Octavius Ferrarius.

que ad genua punicei coloris, quibus solis Romanorum is Persarum regibus calceari licet. In primis transsato ad Bizantium imperio, illis Imperatoribus singulare fuit, ut gestarent , sive .

59쪽

qo ANTONII BYNAE Iut ex Zonara, Niceta, Paulo Diacono, Georgio Phrange, atque aliis constat, &a viris doctissimis anicis λ. madversum est jam dudum. Corippi locus hic adseri. 6.. z. bi meretur, qui imperatorios calceos Iustini junioris describit: Purpureo surae resonant fustente cothurno, Cruraque puniceis induxit regia vinclis, Parthica Campano dederant quae tergora fuco, taui solet edomitos victor calcare tyrannos Romanus princeps, ct barbara colu domare: . Sanguineis praelata roses, laudata rubore, Letitiaque pro sacris tactu moltissima lantis: Augustis solis hoc cultu competit uti, Sub quorum pedibus regum cruor. in. Guilhelmi item Apuliensis, qui ante annos sexcentos rebus Guiscardi, Calabriae ducis, interfuit, non prae-

Rerum in termittenti sunt versus:

Iratia ae

ma ι - Fbmitur, inquit, Imperialis - . Purpura, pes dexter decoratur pede rubenti,

Ga solet imperii qui curam suscipit uti.

Hinc Isacius Comnenus a Patriarchatu deiecit Constantinopolitanum Patriarcham, quod- κκεκέλλα fuscepit se induere calceis coccr- νορ. is ners, uti refert Curopalates, si ve Georgius Coclinus.

h.- . ' mi etiam Bulgarici imperii insignia fuisse tradit,

XIII.

60쪽

DE CALCEIs HEBRAEORUM. LIB.IAEAP. III. IXIII. Observatum quoque est, tum ab aliis, tum ab eruditissimo viro Benedicto Balduino, mansisse sauri etiamnum in ornatu Pontificum rubeas caligas, & st. . sandalia. Sic enim Cerimoniale Pontifieum: Indutia V 'tur papali habitu, toga Icilicet linea alba, callis rubeis se sandaliis rabeis, aurea e uee Agnaris, scili.

Cet ab eo tempore, quo se quam maxime Romani μνη-- Pontifices caeperunt extollere, etiam incultu & externo splendore voluerunt etae insignes, ac pro sandaliis Apostolicis rudibus illis, uti credere par est, & impolitis, pedibus inducrunt sandalia rubea, crucis aureae ornamento insignita, ut vel hac ratione se Imperatorum ostenderent aemulos, quorum TZangae fuerunt purpureae, aureis aquilis intertextae. Quales rubri calcei etiam censentur inter Episcopalis habitus insania, ut idem animadvertit doctissimus Baldui β M. ιες

XIV. Neque olim tantum, aut Albanorum, aut Romanorum Reges, & postea Imperatores, calceos rubros gestarunt, sed etiam mulieres iis luxuriarunt. Rubeus enim calceus a mulieribus interdum usurpatus est, ut eruditi docuerunt. Persius: . - Solea puer objurgasere rubra.

Tertullianus: Impuro cruri purum aut mul oram in--. . ducit calceum. Hinc & deas iis ornant Poetis: Ve- A nerem enim, venatricis habitu prope Carthaginem ει AEneae apparentem, cum Cothurnis purpureis Vi gilius facit. Pari ratione Dianam calceat, ubi CG - Ην. rydon vovet: ω'α