Antiquitates Hebraicae vindicatae ...

61쪽

Si proprium hoc fuerit , laevi de marmore Iota Puniceo stabis suras evincta cothurno. Neque aliterris. his Livius Andronicus apud Terentianum Maurum:

Et jam purpureo suras include cothurno. -s. Quos imitatus videtur Nemesianus, qui de eadem Diana canit:

Candida purpureis aptentur crura cothurnis.

XU. Istiusmodi calceos rubros, vel coccineos, apud Ezechielem intelligendos esse, ego dubito nullus, cum inter alia Deus praedicat se calceasse UTI Iachas, h. e. calceis coccineis. Magnates Hebraeorum eos olim gestasse, in tribus praecipue festis solem-Gaia. nioribus videre est ex Chaldaeo Paraphraste, qui ver

Nau uam pulchri sunt pedes Israelis Magnatum nempe in illo popul ob cum Wcendunt tit' appareant coram domino tribus vicibus in anno cum insandaliis Diagona h. e. coccineis. Apud alios' Oricntis populos mulierum ornamentum fuisse, ut purpureis sive coccineis calceis uterentur, ex Virgilio cernitur non obscure. Apud illum enim cum venatricis habitu cum purpureis cothurnis AEneae prope Carthaginem appareret Venus, Tyrias virgines dixit, nempe quae in iis crant genere & opibus in signes, ita indui solere:

62쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB.I. CAP.III. 43

Virginibus Tyriis mos est gesare pharetram i

Purpureoque alie suras vincire cothurno.

XVI. Ad hos rubros calceos Auctorem Canticiallusisse suspicor, dum sponsae pedes a calceiS commen-x. dat: s inquit, I a m n)byan 'l' ps tauam pulchri sunt pedes tui in calceis Atia principis. Mul

Vulgatus: quam pulchri fimi gressus tui: Belgae. Hoe Jchoon zθn tiue gangen in defchoenen. Eodem modo alii. At licet greses, sive incessus notet, pro ipsis peribus aliquando sumitur. Quod Lexicographi variis exemplis Ostenderunt, inter quos eminent viri magni Buxtorfius & Co ejus. Neque δμην γaliter ea vox hic accipienda est. Auctor Cantici SPOn- Di. M. sam praedicat ab omnibus partibus, quae muliebre R. mcorpus & formam Commendant. Femorum, umbilici, ventris, uberum, colli, oculorum, nasi, denique capitis meminit dc comae. Exorditur autem ad nn. Quod sane non nisi demibus intelligendum est. Scilicet a pedibus initium ducis, non vero agressu, sive incessu. Pedes autem pulchros in ealceis dicit, quia rubris sive coccineis ornabantur, qui pedibus singulare decus atque ornamentum adferebant, cum magis nivei apparerent. Etenim pedum candor, intra vincula rubra, sive coccinea, positus, niveuS videbatur. Apud Rabbinos celebre

lorum rubrum in pectore equi albi. Pariter pulchri fuerunt pedes albi in rubris, sive coccineis vinculis. δ' F a Fa-

63쪽

Graevii

ANTONII BYNAEI

Fascias enim pedules, quas Graeci vocant, uti pulchre docuit vir summi ingenii & eruditionis Johannes Georgius Graevius, de quibus plura etiam obser-ώαms varunt viri maximi, Isaacus Casaubonus, & Clau- v si dius Salmasius, antiquis temporibus Orientis populi ignorarunt. Quod Varro assirmat, calceamenta sine

Au. ρ. fasciis sumi selita se puero nam & Romani fasciis pe-2i.-- dulibuε stro Pusi) id olim obtinuit, inter orienta

les praecipue, ut nudis pedibus calceos induerent. Uisum quidem aliter Johanni Buxtorfio est. Obseris vaverat Ludovicus Cappellus, ut lotionem pedum usitatam fuisse adstueret ante accubitum:

moris in Iudaea fuisse, si non nudis plane φῶ-

bus, calceis saltem non prorsus clausis, uti nos hodie , sed apertis qui dicuntur, quibus hodie utuntur Umonachi nudipedes, Capacini is Recol- Deri quos vocant θ communiter incedere, quo fiebat, ut pedes non pumere modo aut luto inquinarentur, sed i met etiam rei alicujus immundae , morticini puta, in plateis jacentis , alta Iu potuerentur, indeque, qui legalis puritatis sudiosiores erant qaases . fuerunt Pharisaei, se alii quam plurimi) procul du. bio non manus modo, sed is pedes, ante accubitum, lavisse omnino verisimile esse. Sed Iohannes Buxtorsius idem legit in hunc modum: tauis formam tam accuratam calceorum illius temporis censori ostendit pcredo it m a celebri ido in Talmudicis scriptis lanu'' R. Jochanan sandalario, aliquas traditiones nacrum esse. Et si tales gestarunt casteos, annon tibialibus pedec tectos habuerunt, quibus non solum ab externa injuria, sed ct immunditia ac pollutione munirentur λ Ego vero haec tali viro excidisse non possium mirari satis. Nam quod rogat e quis

64쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB. I. CAP.III. sLudovico Capello formam tam accuratam calceorum illius temporis ofenderit, nisi forsan a celebri iL. D. V 'a n Vm i R. Jochanan sandalario, aliquas

traditiones nactus sit, omnino ineptum esse, vel ea docebunt, quae de calceorum serma inferius observantur. De tibialibus autem quod objicit, non veri- cap. m. tas, sed Capellum exagitandi studium dictavit. Ju.daeos enim tibialibus lusos ostendet nunquam. In vestitu enim veterum Hebraeorum, Graecorum, ac RO-manorum, nihil tam alienum fuit a nostris moribus, quam quod eorum usum ignoraverint, quae hodie

appellamus tibilia, uti pulchre jam dudum docuit

Maximus Casaubonus. Quare calceos nudis pedibus induerunt Hebraei. Qui cum soleae tantum essent, habenis rubris, sive coccineis, circum pedem ligatae, pedum candori gratiam conciliarunt. Ude optime

dicit Au stor Cantici, a' a na d 'nua. aps ρ' IPquam pulchri sunt pedes tui in calceis, Atia principis. Hoc autem quod conjeci des rubris, sive coccineis calceis, Chaldaei Paraphrastae suffragio confirmatur, qui haec verba interpretatus est de magnatibus Israelis, qui tribus vicibus in anno ascendunt, ut appareani coram Domino rea ad ' i' nam in sandaliis fasgona, h. e. coccineis. Non inquiro quam recte haec referat ad Synedrium veterum Hebraeorum, sive Magnates, qui juxta Dei legem ter quotannis in festis ilemnioribus ad Templum ascendebant. Satis enim est, quod de sandaliis coccineis id intellexerit Paraphrastes, quae pedes insigniter ornarunt. Haec genuina mihi videtur hujus loci expositio, quam nemo interpretum, quos consului, animadvertit.

65쪽

6 ΛNTONII BYNAEI, 14. XXVII. De Iudith a legimus, eam inter alia,

so. 3. quibus nativae pulchritudini decus atque elegantiam conciliabat, ut Holophernis oculis strueret insidias, induisse εἰς τους ποιη/κ αvMissandaba pedibus suis. Quae quidem fuerunt tam elegantia, ut ejusdem histo

riae monumenta testentur, το σαβαλιο αυτὰ semeo; iam

λαὸν αυτg. Vitillustris Hugo Grotius, uti apud Ezechielem calceavi In de calceis exponit ex melinis pellibus, ita & hic notavit, sandalia ex melinis pedibus: ita enim mos erat, inquit, diebus festis. Ego vero dicere in hacc fandalia fuisse coccinea, si ve rubra, quae pedum candori decus atque elegantiam concili

runt, qualia diebus festis gestari solita Chaldaeus Paraphrastes docet. Sed de his candaliis etiam inferius. CAPUT QUARTUMI. Locus Seut. XXXIII. et s. 's' ad netria

.Ferrum & aes calceuS tuus, nondum a quoqκam re et, expositus. II. ε Arabica verso, ct aliorum interpretamenta, proposita. III. Eadem rue propter rationem non unam. IV. Versio Samaritani interpretis, quem Andraeas Masius sequitur. V. Error Samaritani interpretis, ct Andraeae assii. V I. Vulgatissima interpretum Expositio. VII. Omnium lapsiss. VIII. yohannis Cocceii sententia. IX. A viro magno dissensum. X. stra quondam de hoc loco opinio. X l. Nova expositio nostra. XII. Verba sequentia 'Nm explicata. XIII. Ex Curtio mendum sublatum, O

66쪽

DE CALCEIS HEBRAEORuM LIB.I. CAP. IV. 47

DR Empedocle Agrigentino refert ΑΕlianuS, quod Αειν .

docles Agrigentinus purpura uIebatur, O calceis aeneis. Empedoclis calceos aeneos fuisse, praeter Suidam, μαλ& Philostratum, confirmant etiam Favorinus atque Neanthes apud Diogenem Laertium, qui Empedo- Philos e. clem montis ΑΕtnaei flammis abreptum consium intumque ex eo deprehensum prodiderunt, quod Pau- Lai. d. lo post, quam comparere desiit, aereus illius calceus, P, Lin locis monti isti vicinis, inventus sit. Hine est L . a. quod a Luciano appellatur χαλκωνυν, &Tertullianus, ad id alludens, quod Philosophus in aere , quidni ct m Dial in auro, dixit. Sed, quod calceis aereis usus Empe. docles est, inselitum plane, & alienum ab usu com- - .. muni fuit. Unde & hoc exemplum, tanquam singulare, & uni Empedocli proprium, eruditi homines observarunt. Apud Mosen tamen videri posset non de calceis aereis tantum, sed ferreis quoque fieri umentio. In lemni enim benedictione, non tantum filiis benedictum, de fratribus acceptum praedicat Dem. Ascherem, & quod ringat in oleo pedem suum, h. e. possideat terram oleo abundantem quod jam olim a ' Jacobo fuerat praedictiim, qui in divino suo vaticinio de Asthere pronuntiaverat, pinguem esse ejus panem, α.& postea confirmavit eventus, cum Cam terrae Par- xx x. tem Astheris postcri occupaverint, quae citra Iorda- δ' nem ad mare magnum fuit, vino, oleo, ac imprimis pingui tritico necundissima verum etiam quod sit 'i,m: - ,πm. h. e. uti LXX. reddunt: Σόη ito' auri χ-κις is Q αυτου & Vulgatus Ferrum .

67쪽

3 ANTONII BYNAE IO aes calceamentum ejus. Sed quia de hoc loco sunt

variae & discrepantes interpretum sententiae, quorum nemo, ut mihi quidem videtur, verum knsum est assecutus, accuratius haec verba sunt examinanda.

II. Quod fieri solet in vocibus λεγομέω , ut diversas Qrtiantur interpretationes, idem contigit voci Pessulum vertit Arabs, quem nobis dedit Thomas Erpentus, vir in Arabum literis nulli secundus. Non multum abit Arabs, Parisiis editus, qui feras habet. Sensum Chaldaeus interpres Jonathan expressit: -na' '' pr fortis eris ut ferrum ct aes. Quem fusius exponit Rabbinus non incelebris Dav. a. Das. Κimchius: π π ν- nm n= arta πmd i 'era pyn Ponathan interpretatur hoc ex significatione priori, quas dicat fore ut terra ejus sis tam munita, quasi clausa esset mma. t. ris aheneis is Drreis. Idem vult R. Salomon Iartareis ad chius. N- νa metri Ia n 'u 'r 'tua Nam hau δεσω . an ci' 'n' N NI Pacia tauia potentes eorum habitabant in urbibus littoreis, quas obserabant,

ne posset hostis ingredi ilus, ac si reclusae fuissent I

ris is repagulis ferreis is aeneis. Eandem significati nem agnoscunt viri doctissimi, qui notas alleveruntsA....d Belgarum novissimae versioni, ut sit: e grendui . . sal hoper en Mer αθn, dat is, u land Ialais mei sereen leopere grendelen bestolen en be Ort αθn. h. e. pessuli tui erunt Ierrum is aes , quas dicat: terra ve-sra quasi ferreis is aeneis pessulis conclusa ct eustodita erit. Mus sensus etiam meminit vir summus I e... is hannes Coccejus: Addicit imi frmitudinem portistimaeis.us . is obicum , ut non posint uila vi perrumpi ct refringi. Forte huc referas M. 33. I9. III.

68쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB.I. CAP.IIII. sIII. Haec interpretatio mihi nequaquam probatur. Pro pessulo sive sera usurpant Hebraei vocem

isa , cum oua confudisse videntur hanc vocem az.

Aliud autem baran est, aliud Licet enim pessulum sive feram notet, non tamen riuu id ipsum

significat. Dein, non certo constat, an Ascherita rum urbes fuerint adeo munitae, quasi forent ferreis, aut aeneis pessulis, sive seris, conclusae. Nullo enim idoneo id testimonio firmatur. Quin parum munitas urbes fuisse, quas Ascheritae possederunt, ex libro Judicum colligi videtve non obscure. Inter complu- , . . - res, qui domi remanserant, cum Debora & Barachus 7 fugarent Midianitas, Astheris posteri recensentur.

Atque hi dicuntur fisse juxta mare is mansisse

varas: apud rupta sua, h. e. in iac)ris civitatibus, ut nonnulli vertunt, vel in petrarum A furis, ut alii exponunt. Quod utrumquecstendit male munitas fuisse Ascheritarum urbes. Etenim si hic rupturam notat, de de laceris civitatibus intelligendum est, quomodo Uatablus notavit: Rupturas vocat urbes Iemi diris as, non enim habebant Ascheritae ad uis fatis munitas , & Clarius accepit de oppidis interrupiis , quae jugi opus habebant defensione, quis dicet 'tariis.

Ascheritarum urbes adeo munitas fuisse, quasi essent . ferreis atque aeneis pessiilis conclusae 8 Si vero notat Assuras petrarum, sane minime munitas fuisse Ascheritarum civitates dicendum est, cum ipsi non fiderint tuarum urbium maenibus, sed ingruente hostium multitudine occultarint se in petrarum fissuris. IV. Aliis vox baud est compes. Ita Samarit nus: compedes tui ex aere is ferro. Sequutus est

G hanc

69쪽

3o ANTONII BYNAEI hanc notionem vir summi ingenii atque acerrimi jum dicit Andraeas Masius, cujus eximium in JOsuam com-'' mentarium nemo, uti par est, praedicare potest. Ego vero, inquit, ferrea atque aenea claustra dicere M sen exissimo, h. e. pertinaces barbarorum vires, quas eritae non poterunt frangere. Vuis enim nescit quanta manserit perpetuo barbarorum copia ha Gali laea gentium 2 Ea autem maxima fuit haeressitatis eratinum pars. Huic enim sententiae pulchre consentit, quod in Uriosis verbis continuo sequitur, cujus periori simplicisima verisimaque interis pretatio es, Et quot dies tui, tot aerumnae tuae, q. d. Tibi certamen perpetuo es futurum, cκ m veterribus tuarum possesionum colonis, a quibus tanquam ferreis ct aeneis claustris Iubmoveberis. V. At Ego Samaritanum interpretem, & Andraeam Masium errare existimo. a 'nu oppessulare, concludere, deductum, compedem notare poLset, sed pro compede apud Hebraeos usurpatur nusquam. H i enim compedem ves ,ra, vel D Π, vel pau, vocant,

nunquam Pad. Accipiunt qui .m ponnulli bragro compede, in hoc Davidis dicto, V re nos' a quasi dicat, Iuper Edom projiciam compedem meum. Sed vulgarem istius vocis significatum, quo

Pro calceo sumitur, neutiquam rejiciendum esse, praesertim cum alius longe sit istius loci sensus, inferius ostendetur prolixe. Interpretatio quam Andraeas Masius dedit, non convenit huic loco. Bar-Φaros intelligit in Galilaea gentium, qui Aseritas preia serunt, ut pedem premit calceus ferreuS h. e. compes. Sed hoc ab orationis serie alienum plane est. Continetur hoc capite benedictio Mosis, qui jam moritu-

70쪽

DE CALCEIS HEBRAEORuM. LIB.I. CAP. IV. sirus duodecim tribubus bona precatur. Quae de singulis dicit fausta sunt ac felicia. Ea ipsa, quae prae-cqdenti commate de Aschere praedicantur,

pedem suum , non nisii laeta sunt. Quorsum haec de compede adjicerct Moses, ut significaret Aucheritas a barbaris istis: qui man sierunt in Galilaea Gentium, premendoses , ut pedem premit ferreus compes. Nec juvant Masium verba sequentia: INII quorum simplicissimam verissimamqueinterpretationem putat, O quot dies tui, tot aerumnae tuae. Nequaquam enim hic de aerumnis agi vel ex eo manifestum est, quod Moses meras spiret benedictiones. Quarae nec

illa interpretatio simplicissima est verissimaque, sed . ea quam habent L X X. Senes, qui omnium optime

haec verba reddiderunt: ών -- σου, ii σου , sicut dies tui, fortitudo tua , ut mox docebitur evidenter. VI. Vulgatissima est interpretum sententia vocem Iudi hic calceum notare. Sumunt hac notione L XX. interpretes, itemque Vulgatus. Sequuntur omnes fere recentiores, & Lexicographi. Sed non uno modo hujus locutionis sensum viri docti hariolantur. Plerique putant his verbis significari Ascheris posteros alum calcaturos, aeris & terri fodinis foecundissimum. Horum sententiam refert vir doctissimus Sebastianus Munsterus, &, qui scrinia ejus manifesto plagio com- M pilavit, Isidorus Clarius, eaque placuit Francisco TVatablo, Sebastiano Castalioni, Belgis interpretibus,& aliis permultis. . UII. Sed hic sensius, quem eliciunt homines eru-G a diti,