Antiquitates Hebraicae vindicatae ...

81쪽

61 ANTONII BYNAE I

δ' -'ρι- ω τοῖς ἐπουροινίοις, ludia adversus sanguinem ρο carnem, sed adversus imperia , adversus mundi olentes tenebrarum seculi hujus, alversus Spirιtualia n quitiae in Coelesibus, ad constantiam adhortaretur, ut non succumberent & malis vincerentur, voluit eos iis omnibus instructos, quibus & tutos te praestare; &vim illatam pollent repellere Δια τοῦ ., inquit, ανα-

sumite universam armaturam Dei, ut positis resisterem die malo , is omnibus peractis sare. Dcin eleganti translatione a militia veterum, homines Christiani dona sub armorum, quae in usu erant illis temporibus, emblemate describit. Arma varia dum recenset, etiam meminit calccorum, quibus muniri vult pedes. Και

II. Inter arma' quibus instructum hominem Christianum vult Apostolus, optime calceorum mentio nem facit, ut muniti sint pedes. Negant quidem Icti calceamenta armorum nomine contineri, uti nono ravit magnus noster Desiderius Erasmus. Attamen h. f. veteres pedes calceis munivisse, multa ostendunt. h. .' Apud Plautum, cum Stasimus pugnandi ornamenta . Act. M. Pararet, statim de calceis est sollicitus. - Suid ego nunc agam p si ut sarcinam confringam, ct clypeum ad dorsum accommodem:

82쪽

DE CALCEII HEBRAEORUM La B. I. CAP. V. 63e ilites caligati sunt, optime notavit vir illustris Hugo Grotius. Nihil enim notius est quam olim milites caligas habuisse, quas Ra nκὸν Δησίδημα Dio ap-ώ. cpellat: quod ipsum praeter magnum Erasmnm, Josephum Castalionem. Laevinum Torrentium, Claudium Salmasium, Benedictum Balduinum, Alberrum, Rubenium,&complures alios viros cruditissimos, peculiari dissertatione multis & magnis rationi- κγ.giabus addixit Julius Nigronus. Ut non possim non ve- - .6.hementer mirari, virum clarissimum Iohannem Michaelem Dilherrum se huic sententiae opposuisse, 6cobsi νοῦ caligam Wol angi Laetii verbis explicasse, qui sic habet: Caligae paulo supra genua extentae, braccis ari ad T. ligabantur, gregariorum quondam militum praecipuκm et genus vestimenti, quod hodie etiam aliqua ex parte

manet: υusto een strum pT: praesertim cum nullum idoneum adferat argumentum, quo ea opinio, jam ., s.

dudum explosa, & vel in ipB Lagio a Nigrono dam- 3Md. δε nata, stabiliatur, eamque vel inspecta caligarum fomma confundat, qui ex columna Trajani & arcu Con- Rab.dem stantini, & nummis Hadriani in serius exhibetur. Sane caligam fuisse militum calceamentum, quo semper Diis, utebantur, vel hinc intelligi potest, quod Latinae lin- φο .guae auctores optimi caligam pro mititia, seu militari profestone, usurpent, ac militiam cristatam, &milites ealeatos passim dieant, quod, praeter Laevinum Τorrentium, prolixe docuit Julius Nigronus. R Apud Hebraeos etiam milites calceamenta gestasse videre est ex loco insigni se qui in Regum libris legitur. n.

Inter alia monita, quae Rex David, jam moritu-tie. ων.

83쪽

6 ANTONII BYNAE Ira re Ir ndin P 'n' lm 'n' tu,ria rama Tu quoque nosti quid fecerit mihi Ioab fltius Seruae, Cr fecerit duobus a Ret. ii. imperatoribus braelis, Abner filio Ner , ct 4 --s stio Pether, quos occidit: is e fudit sanguinem belti in pace: ct cruorem belli posuit in batheo suo,

qui erat circa lumbos ellus, ct in calceamentis, inperibus ejus. Ubi, pro eo quod Latini diu u Cerent, Ioedavit sanguine manus, vel ut apud Ovi- .i L .. dium cst,

- calido tediarem binguine foedat, David Salomoni dicit, Ioabum, non modo balteum

suum, sed Si calceamenta, quae in pedibus crant, innocentum sanguine foedasse. III. Qtramvis autem Paulus, inter arma, quibus instructum cile vult Hominem Christianum, calceorum mentionem faciat perbene, cum constet in militia veterum pedes caligis munitos, non tamen adeo exploratum est, quid sibi velit, cum Christianos calceari jubet ἐν λειμασ- τρὸ ἐυαγβλιου miς ώμνης. Vocem ἐτνιμο ia , cum ab praeparo, sit dicta, praeparationem , promptitudinem, hic significare communiter existimant interpretes, quae quidem ejus est vulgaris apud Graecos notio. Ita praeparationem vertunt Vulgatus Interpres, interlinearis versio, Theodorus

Beza, & Iohannes Piscator, cum quibus facit magnus noster Deliderius Erasmus, qui habet ut parati sitis: sed promptitudinem, Erasmus Schmidius, & Iohannes Coccejus, cum quibus consentiunt nostri Belgae, qui reddunt beroi iEigheyt, & vernaculi interpretes Digiti su by Cooste

84쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB.I. CAP. V. tes nonnulli. Sensum vero non eundem assignant . homines eruditi. Praeparationem, promptitudinemque ad annunciandum . ψ-ευοβλιον, intellia

gunt multi. Ita Franciscus Uatablus. Ut parati Z - - sitis ad Euangelium pacis annunciandum. Vir illustrissimus Hugo Grotius. Pedes significant quotidia. minas actiones, diximus ad yOB. I 3. IO. Eae non

sordescent, s semper insibunt cogitationibus exsequendi is propagandi Euangelii. Magnus Coccejus.

E' εὐπιβλύου et εἰριίνυ est promptitudo annuntiandi

pacem. ud Apostolum multis in locis μογωον est

ceis vel ocreis: nempe tit quasi puma si via ad eundum per torum mundum, quemadmodum ei qui ocremtus vel calceatus es, omnis via mollis is facilis es. Etiam Tacitus Nicolaus Zegerus: Calceati, inquit, 'ger. ad per praeparationem Euangeli pacis, ut parati sitis θ - ' iis per Euangelii iter incedere, is alios ad idem δε-cendo praeparare. Sed alii praeparationem, promptis inemque ad confitendum fidem εὐαγγελιου eme his significari existimant. In his novissimi nostri Belgae interpretes, quorum haec est nota. v. metal- . 3 ridit bere t te zjn om het geloove te bel=den, en re en-schap tegeven van de hope die in v is, Rom. IO. I . I Petr. 3. I f. mant de Ichaamachlige of vrre chrige

in dit sis pisecht de Sa n lithte*ὰ tot mare fondente Mengen. Hoc est, ut semper sitis parati ad con-nsionem I dei, is rationem reddendam spei, quae in

vobis es , Rom. IO. Io. I Petr. 3. I f. Nam vere-

eandos aut timentes hac in re solet Satanas facile immagna peccata inducere. IV. Ego vocem se μιαν, quamvis promptu i I nem ,

85쪽

66 ANTONII BYNAE Inens, vel praeparat ionem, apud Graecos vulgo significat, ea notione hic minime accipiendam, & errare omnes, mox laudatos, in assienando hujus dicti sensit, existimo ' Si enim ετο μαῖα praeparationem, sive promtirudinem, notaret hoc in loco, non video quare voluerit hominem Christianum ea calceari Apostolus. Calceamenta apud veteres pedum quasi vincula & impedimenta sunt habita, quae non tantum nihil conferre ad promptitudinem, sed quam maxime obesse, existimarunt. Ita Musonius Philosophus, cujus verba haec sunt apud Stobaeum. Gunδε-

οπιν η κημοι ωri: u rudis pedibus incedere ei qui potest melius es quam calcearii Videtur enim calceari propemo um esse quod vinciri. Sine calceis autem

valde expediti is agiles sunt pedes, praesertim si ad-st usus. Quod ipsum confirmat Musbnius tabellario

r unt 8c cursorum exemplo, qui excalceati sua munia obierunt, ut magis expediti essent atque agiles, quomodo & ex Athletis cursores non eandem celeritatem servare asserit, si currere ipsos oporteat in calceis. Cum Musonio idem sentit Clemens Alcxandrinus, inter Patres vir doctissimus. inquit, μαλα

α Pres, ἔν is με ris Viro quidem quam

maxime convenit sine calceis esse, praetεrquam si m litet. λαδεδεβI Calceari enim propemodum idem est quod vinciri. optimum exercitationis genus est nudis uti pedibus, ct ad sanitatem, is ad expoditam facilitatem, ubi non prohibeat necessitas. Hinc etiam Lycurgus Lacedaemoniorum Pueris pro calceorum Dissiligoo by GOoste

86쪽

DE CALCEIs HEBRAEORUM. LIB.I. CAP. V. Drum usu pedum nuditatem praescripsit, ut expeditius acclivia conscenderent, & per declivia graderentur. Dicunt quidem homines cruditissimi ι-μαῶα calceari hominem Christianum voluisse Apostolum, ad Euangelium pacis annunciandum, vel propagandum, vel confitendum, & reddendam suae fidei rationem, sed id omnino praeter Pauli mentem sibi fingere videntur.

Describit Apostolus πινο -t- τοι Θεοῦ, universam armaturam Dei qua Christianos vult indui, σαος - δἰυναδῶνα Οαὶς --τοό βήλου ut possint sare adversus artes diaboli, vel ut possint ἀαGναιεν - ἐμέρα τουmνηρα, 6 α-ν-κα ργασαμοι - - , resistere in die malo , O omnibus peractis stare. In illa Um-tia armatura universa, etiam monet, ut sint τους πόAMeo ἐ-u α τοδ ἐυοβώου ρ ῶρ ς. Utique necesse est: ut intelligamus voluisse Apostolum ι- ἀ--ψώμ, ηι illi usui inservire, ut possint μναι. Eadem ratione qua olim calceos milites sumpsierunt, ut firmius

possent consistere, & caligae militum Romanorum clavis ferreis munitae, AEtolique dextro pede in bellis calceati fuerunt, sinistro nudi, ac propterea dicti-ixe ml . quod & ad Hernicos Italiae populos tran

stulit Virgilius: - Vestigia nuda sinistri

Instituere pedis , crudus tegit altera pero.

pag. 689.

Utrisque scilicet pedibus nudi fuissent ΑΕ toli atque

Hernic nisi dextrum pedem, quem in congrediendo ante sinistrum promovcbant, perone muniendum censuissent, ut firmius consisterent, & hostibus suis posilant resistere. Quid hoc commune habet cum eo quod dicunt viri eruditissimi, voluisse Apostolum, ut I a Chri-

87쪽

Christiani calcearentur επιμασι, τά εὐογώου snempe ad propagandum Euangelium, vel reddendam suae fidei rationem' Utique Apostolus imiμή- calia ccari vult Christianos, non ad praedicandum Euangelium, aut confitendum, sed ut possint ἄνα ne e μελδέας τῶ α βλι sare adυersus artes Diaboli. Perinde ac milites olim caligati non fuerunt, ut cssent expeditiores, sed ut eo firmius possent consistere. Id enim si esset, magis ad fugam, quam ad praelium, fuissent instruchi. Quare ἐ-μασῶα ευαγγεύου - εἰρονης uomnino quid aliud cst, aliumque in finem imperata, ac viri doctissimi monuerunt. Eleganter notatum est

gelii pacis. Eramus, Ut parati sitis ad Euangelium . pacis. Neuter Opinor θ sensium Apostoli est assecutus.

Non enim υult nos docere duntaxat oportere nos esse calceatos , sed calceos etiam cui ita loquar nobis praebet. Itaque sicut milites Graeci , caligas Latini milites gerebant, ita ad ineundum praelium, sevitae istius cursum inter medios hostes tenendam, vult Apostolus ut Euangelii pacis cognitione simus . praeparati. Optime animadvertit magnus interpres, non velle Paulum ut Christiani sint calceati in praeparationem Euangelii pacis, vel ut essent parati ad Euangelium pacis, quod utique dicere debuisset, si vera foret virorum do tissimorum explicatio, sed ipsa ἡτοιμασία ad ineundum praelium & firmius consistendum. Quare ι--ia neuticiuam hic esst 'asparatis , sive promptitudo, & eum in finem ab Apostolo imp rata, ut volunt homines eruditissimi, scd longe aliua notat ac diversum. Quod quia res meretur, demon- standum prolixius est.

V. Muia

88쪽

DE CALCEIS HEBRAEORUM LIB.LCAP. U. 69

V. Multa vocabula, origine Graeca, vim ac significationem quandam recepisse, quae in vulgari lingua Graeca non observatur, 3c ut novam significationem reciperent occasionem dedisse vocabula Hebraica, inter eruditos constat. Nimirum vocabulis Graecis novas significationes tribuerunt interpretes graeci, vel quod ad originem alluderent alicujus Hebraeae vocis, quam vocabulo Graeco reddere vellent: vel quod Hebraeae voces duplicem aut multiplicem haberent fgnificatum, hisque Graecae voces illorum uni responderent, unde Graeco vocabulo notionem, quam habebat vox Hebraea indiderunt eandem. Factum hinc esse, ut apud secros Novi Foederis scriptores multa vocabula occurrant longe alia significatione, quam quae obtinet in vulgari Graecorum lingua, cum ex usu istius aevi Graeca vocabula nova illa significatione usurparent, quam acceperant ad imitationem vocum Hebraicarum, certissimum paritcr est. Multa istiusmodi vir pereruditus, & diligentissimus, Johannesi. Uorstius collegit. Adjicienda iis vox ἐτο --- est, H,ῖς. quae occasione vocis Hebraicae, cui primaria sua sim flnificatione respondebat, novam est induere jussa, i, 'quam non obtinet in Graecorum lingua. ira apud Hebraeos est parare praeparare, & huic verbo apud Graecos respondet. Sed idem verbum

etiam significat frmare, subitire. Factum hinc est

ut Graeci interpretes verbo ἐτοιμώων novum Armamdi , .sabiliendique tribuerint significatum. Apud Samum lem, ubi in Hebreo est: 'ro,nci nΗ mrv I Nam alioqui flabilivisset regnum tuum Iehova, Gra

Pariter Hebraea verba: Ura,udi 'κ ni Graeci

, i 3, in

89쪽

Pscuu coelis flabilisit thronum tuum, reddunt, ὀν τω γ' sem ι- 'ονον ιωτοι. A verbo Pa est vox la 2 , basin, fundamentum, notat. Ad eam exprimendam etiam usi sunt Graeci interpretes voce ἐμμασία. Ni mirum cum insensu firmandi, atques abibendi , verbum ἔτοιμάθιν ustirpassent, quod cum Hebraeo verbo letn in significatione parandi, praeparandi, convenit, etiam vocem adhibuerunt,' ut verterent vocabulum i II, quod M , arque fundamentum significat. Cujus notionis non unum cxemplum Eie. u. est. In Ezrae libro quorundam fis mentio, qui spon-ο te sua Hierosolymam venerunt, ut Dei domum, sive templum, constituerent Uza super basisua. At, Graeci inrerpretes hic habent: του αὐτὸν MH ,ἀνέτοιμασία -τοδ. Non multo Post legitur de altari: εἶ' mandi π nIrnn ra an o saluerunt altare Iuper ba- si sua. Sed hoc iidem reddiderunt: Καὶ - ααν τὸ D-H. σταώων ἐm - ἐτοι-ώων -τοδ Pariter quod in Psalmis

Αἰ-- - να-ῖ. Hac significatione, quae trita est apud Graecos interpretes, puto Paulum voce ita in 'usum, non vero ea, quam habet in vulgari Graecorum lingua. ex iis Vocabulis est, quae apud

aaebi v. I.

90쪽

DE CALCEIs HEBRAEORUM LIB. I. CAP. V. 7 Isicros Novi Foederis scriptores semel tantum exstant, ut ex aliis locis ejus significatio non possit indagari. Sed apud Graecos interpretes est in usu frequentiori. Horum exemplo igitur eam sumpsit Apostolus, ut basis atque jundamentum significet. Quare illius ver

tcnda sunt, calceati pedes fundamento, sive basi, Euangelii pacis. Quod Belgae mei dicerent: Sevoeten geschoeyt hebbende mei den vastengront vanket Euangelium des vredes. UI. Hoc significatu si vocabulum accipitur, perquam apte, & concinne dictum a Paulo est.

pedes fundamento, sive bas, Euangelii pacis. D

scribit rem inlas . . Siῖ, universam armaturam Tei, qua instructi possent α- ,- ιν 6-ν3l-s ἄπανῶ - res fere in die malo, ct omnibus perantis sare. Vult ut sint ν3ν ἐπὴν is ut videlicet quod Zona fuit in militia veterum, ipsis estotveritaS, τ ut, quod thorax fuit, ipsis essetjustitia, quam induerent ut loricam. Seis qui debebat σου μιήνης. Et calisceati ocreis Euangelii pacis. Et ita Chry stomus α, .uM- id est, ocreas, dicit. Sed eleganter subjicit,

ti pedes fundamento Exangelii pacis, ut, quod calugae fuerunt, ipsis undamentum , in quo tuto possint consistere, Euangelium pacis esset. . ωολίου Φfundamentum Euangelii pacis, est firma atque solida cognitio Euangelii. Hoc vidit vir optimus Mesoctissimus Theodorus Beza. Itaque, inquit, scutamia ια--ώὸμ milites Graeci, caligas Latini milites gere-- ιbant