장음표시 사용
141쪽
tam indigna ac degeneri servitute donum illud , quod omnium maximum Natura vobis tanta liberalitate dilargita est , male corrumpitis . Ita ut , Simo nul Io magis tempore servi sitis , quam quum , affectibus ferrientes , exanimi vestri sententia vobis agere videmini . Ideo qui non rerum fixas , atque immutabiles tantummodo causas animo comprehenderit, sed humani etiam animi naturam probe calluerit, quidve homo certis perturbationibus ,& affectionibus aeuis velle soleat, aut nolle , quid odisse, quid amare is prope nullo negocio , ct omnium eventuum rationem praterit invenire , di antequam eveniant multo ante Prospicereis SI M. Uatem tu me pene effecisti, quod ego minime volo: dives ego a te fieri cupio , fortuna; quare omissis caeteris , hoc si x age ; non tecum amplius disputo , logos , tricas, argumenta mitto ; divitias a te disertis verbis peto . FORT. Credo equidem , te cavillari , ut reliquum hoc diei silentio non transigag . SI M. Diespiter me perdat, si cavillor , serio dixi , quicquid dixi. FORT At fieri non potest, Simo, ut post tam longam , atque accuratam disputationem , ita ex animo loquaris . SIM Audivi equidem te, o fortuna , audivi, rationes auribu& meis, atque ar3umenta nescio quae ingerentem et quae mihi sane vix interea dum locuta es , visa sint vera , paulis post tantum probabilia , nunc autem omnino falsa . Itaque inveterem meam sententiam sensim relabor, a te omnia nimirum inter no&miscerti nec aliam vim valentius, ac saepius in reg humanax agere, quam casum, atque fortunam . FORT. Heu perditam
me t Quid ex te audio Z Postquam te non singusarum mo
do rerum rationes, di causa L edocui, verum fontes ipsus veritatis: tibi reclusi, medici in cursu trepidas, atque ad veteres errores rursum cogitas deficere Z SIM Immo , nicito aliquid a merx quominus id fiat, iam plane deiecr . FORT. Ergo te, nitidillima veritate repudiatae , aff
142쪽
vulgarium delirationum tenebras denuo conferes t Sl M. Deliraverit sane vulgus , nil contendo. At philosophi cursortunam retinuerunL. Cur mugnam et adtribuerunt Poetentiam, Nec Potius erroribus Uulgi, uti decuit, restiterunt Z FORT. Videbant sapientissimi viri, difficile admodum este , stultis atque ignavis suadere , lege ac providentia regi cuncta: eo quod aeternus rerum ordo docti iIimo cuique satis scurus esIet, ignavioribus vero, proiecto mera caligo - 1 deo , ut Naturae Sapientiam , ct prudentissi inam universi oeconomiam a vulgi calumniis tutam conrei uarent, facile passi sunt, hominum querelas , ct contumelias in hoc fortunae inane nomen constrinri r quae, salva atque incolumi Naturae maiestate , omnia in se exciperet maledictorum tela . SI M. Gerras enim eoro germanas . Nisi quid amplius habes, frustra me contendis retinere . FORT. Audi, audi, Obsecro s nec tam citato gradu ruas ab hac luce ad pristinam caliginem . Solem hunc , quem ad occasum properare ambo conspicimus: stellas, quae mox soli succedent , certis temporum spatiis , ac motuum momentis progredi, ac regredicenses ad aeternam fixamque legem λ SI M. Censeo a
FORT. Quid maria Z Nonne certis limitibus coercentur, nec ultra tiata litora , nisi pauxillulum quiddam, discurrunt Z Id tu sertuna , an lege quadam fieri existimas
SI M. Lege. FORΤ. Flumina vero ab eo, quo sunt, Prosectoreiis ad mare decurrere natura , non casu. SI M. Ita prorsiis . FORΤ. Terrain, f uges tot saporibus , colore , figura diversas constanter pro variis speciebus temere putas serre ῖ SI M. Nequaquam . FORT. Idem, pro tua sapientia , arbitraberis , anni tempora alia aliis cedere, rursusque , emensis aliorum spaciis, recurrere, Porro me non cogente , sed naturali necessitate. SI M. Non adeo stultus sum , ut haec Fortuna fieri credam . FORTomnia haec igitur tibi certis legibus videntur regi, atque a mea temeritate longissime abesse. SI M. ut videtur, haec in a Cinnia.
143쪽
Iaqomnia . FORΤ. Humanae itaque res tantummodo Eli, tae tibi erunt, atque exleges; nec Ordine aliquo , aut
regula contineri eas existimabisZ ut in huius universi per- ampla , ae speciosissima domo , caetera qui in asseras, optime se se habere , homines vero , nobili minam domus partem , seu potius dominos, sursum deorim jactos, non loco, non dignitate , non denique ulla ex parte recte dispositos , cami atque temeritati esse permissos Z Nonne haec assirmas, Simo Θ SIM. Ego vero minime isthaec et Resicio enim quo improba detorseris sententia in meam . Nam pecudis hercle non hominis esset talia assirmare . FORT. Tandem cum philosepho me loqui sentio, a vulgari hominum opinione longe abhorrente. Quandoquidem ergo fateris, Simo , certis omnia humana legibus regi, iube me res meas agere . . . . SI M. Qu6 Pro grederis , quaesis Z Nescis , mendacissima , veritatem Pro loqui , ct me modo huc , modo illuc , quasi turben quoddam , Per ambages , atque fallacias agis, & versas . Dedi ego tibi, leges quasdam esse, queis, ut caeterRomnia, homines quoque continentur: at illae , O vel si- Pullis , majorem quemdam rerum ordinem , ct generalem amplectuntur , minuta vero, & singularia non icem.
Namque nonnulla unis Naturae legibus constricti homines iacimus , plurima eisdem vinculis praepediti nequimus efficere et multa omnibus accidere necesse est ; quaedam humanae industriae permissa ; quaedam negata . Nihilominus , ut alter abiectus , pauper , naufragus , infelix, Diis hominibusque invises sit , alter vero dives , Sena tor , graiiossis , felix, haec, O lauacissimum caput, nona Naturae legibus , quam minima quaeque negligere mi hi certum est, sed a tuo maximo scelere Qnt. FORT.
Eodem usque revolvimur , atque easdem mihi nugas tantum non iisdem vel his apponis. Non tibi divitiarum causas aperui, non magistratus , gratiae, potentiae seu
tes reseravi y Nonne tu assentiri visius es t SIR Tunc qui-
144쪽
Iasdem maxime: quod sime invitus feci. FORΤ. At quae . nam vis , quis metu , ut invitus aliquid faceres , a me tibi illatus est y Nunquam vero hodie efficies, ut ego ea possim , quae revera non P Issum . . Age, Simo , quum lapis in tranquillum mare jacitur, vidistine aliquando gyros aqua agere , pauxillulos primum , Post majores , indeque maximos Z XIV. Nemo me ea in re doctior est, o fortuna ; Nam quum dies totos ad maris litus ieiuno sedere saepius contigerit ; hoc uno me semper oblectatus sitim, ut modo laeviora saxa ita ibcularer , ut maris superficie saepe leviter perstricta longo tractu evolarent 2 modo majores lapides ab alto quopiam, scopulo in Profundum demitterem . Atque
ibi jam plus millies erici gyros istos vidi. Itaque qui,
vis ejus generis interroga, nam extemplo tibi setisfaciam. FORT. Gaudeo tam te harum rerum icientem elle . Quid ergo Z Si tibi quispiam , Simo, audacter niceret, gyros illos , non quidem omnes a lapidis iactu essici, sed inaxis
mos tantummodo,minimos,minoresq, autem fortuito oboriri;quid tu, per vitam, huic homini responderes ZSIM. Immone respondere quidem' tam insulso, ac stulto homuncioni digna re p. FORT. Optime , quae tua sapientia est , hoc
faceres. Eadem, etenim Causa. minimcts , ac maxim s e G
quo, apprehenso circa centrum constituto manubrio, rota circumvol Uatur, cui plures circulorum ordines adsint, nonne eadem manus rimul omnes illos circulos moveret tS M. Apertissimum est. FORT. Hic si. stultus ille ac inmissis homunculus denuo tibi exhiberet negociunx, atque extimos tantum ab illo moveri diceret, intimos vero ac minores fortuito circumvolui, huic tu. homini assentireris, Simoῖ SIM: Num me adeo non nauci aestimas , o Pra clara, quin ei saXO ca Put comminuerem, talia praedicanisti λ FORT. Quid si tu in tallo illo , aci stulto hoinungi ne longe stultior, atque insulsior es t SI V. Mene ais t
145쪽
Ia 6 Qui dum y FORΤ. Nonne tu modo, maximarum tantummodo rerum ordinzm in humanis, regi legibus assirma has, minora vero omni providentui destituta a me turbari,atque confundi 8 SIM . Quando iterum cogis,iterum ajo . FORT. Natura, o stultissime Senex, lapis ille est, aut manus, quae robus omnibus motum ordinemque communicat , eadem magnarum ut vobis loqui mos est: Omnia enim aeque magna in Natura int) rerum rectrix , eadem iminimarum ἰ nec si majora essicit, ideo negligit minima. Nec te pudet senecta aetate, tam turpiter mente caecutire,neque ea conspicere , quae plane ante oculos sunt ZTu vero quid solus mutis p Proh Deum , at ue hominum fidem l Tune ploras y An satis haec tibi virilis videtur eiulatio Θ Mehei cule suspicor ego , te ideo tam essu se lugere, quod te , amissa divitiarum spe , infelicem existimes . SI M. An haec suspicio est , quaesio iFORΤ. Si vero saperes , pauperem te quidem , sed non modo non in Qrtunatum, ted felicem etiam esse crederes . SI M. Pol felix, & quidem in tabula , ut aiunt. IOR T. Attende obsecro. Non tihi uxor incolumis , non liberissint frugi, ac pudentes P SIM . Sunt. FORI'. Non ipse vales, δε viridi , crudaque frueris senectute i SI M. Profecto. FORΤ. Non salva est existimatio , non Propinqui complures probi, atque honesti Z SI M. Fateor. FORΤ. Igitur Simo , quum tot tibi adsint hona , ct sem asse , quae pluris irat, quid quereris, si unum quippiam deest y Nonne leo um longe peius agi putares, si filios
Protervos , atque improbo Onectutis tortores , non ha-culos experireris y Τu podagra , aut stranguria acerhissime cruciareris i Turpi fama laboraret domus, Propinqui , aut nulli, aut infames , inhonestique essent i SI M. Peius cerier isse enim thesaurus quidam esset malorum . FORT. Vides quantum a tuae calamitatis opinione detractum sit Θ SIM. Nempe est ita . Vetum innumeri, o
146쪽
Ia 7 Portuna , & his omnibuS, quae mihi adsunt, & pecunia inmper abundant, re Potentia verendi sunt. Hos igitur merIto fortunatos aPPelles , non me miserum , qui vix umbram Qrtasse quandam conQlationis habeo, ne desperem, re autem tela cuncti S omnino careo. FORT. Erras, Simo : omnia enim a Natura tam aequis partibus inter hominex divisa sunt , ut unusquisque bonorum , malorumque partem habeat , nec qui ditiores , aut potentiores sunt, iidem stliciores quoque eaeteris sunt habendi . Ne scitis enim quanta secum mala pecunia , & 'otentia amerant . Nam ea , quae contentos homines videntur efficere debere, cupiditates mirifice adaugent , silperbiam, ambitionem , libidinem, avaritiam accendunt . Ita ut, Simo, divitem ac Potentem, dii Ecile admodum sit, tem perantem, modestum , abstinentem esse . Quum pauperie contra haust leve adminiculum sit aa virtutem ipsa paupertas , & a pravis volaetatibus necessitas abstinendi . Si M. Nos vero non hic virtutem quaerimus. , sed beatitatem . FORT. An quemquam ad beatam vitam pervenire posse reris , sine Virtute Z Immo unae vir tas , Simo , hominem beatum potest emcere, non vero Potentia , aut
divitiae - SI M. Ista a philosophig sumis - FORT. Uerebar , ne a laniis diceres . SIM Melius hercle secisses . FORT. Tac demum , Simo, literarum in te tuarum vestigium aliquod agnoscam ' SI M. Quid mihi importune literas istas, quaσme perdiderunt, objectas. Ego enim dum ea x imprudens sequor, ni aliquid in lix esse ratus, in
haste malorum voragines cum uxore & Iiberis demer- sux stimo Istae mihi unica suerunt causa , ut in misero hoc paul ertatis morbo contabescerem. Heu me omnium
infelicissimum i Quis enim me est perditior, aut miserior tQui paupere natu, Patre, pauper ipse pluς paullo septuaginta jam annos vixerim , Pauperes liberox relinquam , mox edituros Rauseeriorem progeniem. Nec mihi qui sane gravissimus infortuniorum meorum cumulus est r-
147쪽
et una in ipsam prodest hodie in manibus habuisse . Quiclcrgo superest , ni si ut cito curram domum, ibique suspen- clam me Z FORT. Caetera , Simo, ignosco dolori tuo δverum Unum hoc postremum Verbum nimis incommode locutus es . SIM . Quare Z FORT. Nimis enim alta et rabe faciundum hoc esIet tibi, siquidem ita longus es . SI M. Vere te ex surdo ct rabido Oceano natam serunt , vel etiam e sanguine prognatam , durissima , quae nunquam ali citius miserta es . Tu vero jam hinc misere cupisti iscedere ; nec in me mora est ulla, si unum Praeterea
addideris . FORT. Quid ZSIM . Nequeo fatis dolere incommodam , atque Perversam conditionem , qua homines vivunt ,' .quae Sanes quantum quidem hoc respicit longe deterior in ea , quii sunt bruta ipsa animantia. Nam , Dii Bonil optimus equus diligentius, atque accuratius colitur , quam alius, qui tanti non est . canis itidem generosior , ac fidelior in majore ost precio, quam ignavus , ct timidus ; eodemque pacto simia , passer , gallina, ut quaeque praestanti Orest, ita peculiaribus alimentis , in a joreque cura alitur . Unus homo hanc optimam legom in Vertit. Nam quac visingonio quis , probitate , literis, Virtute alii praestet homini , prae ignavo tamen maloque vilis est , & floccipenditur. Hinc loco meliore pdulatores , sycophantas , frau- dolentos , audaces saepe esse cernas, quam βyncerOS , m destos, ac pud tes . Praecipua vero calamitas in eos perpetuo incumbit, qui literis se se tradunt excolendos: de his etenim quasi immutabili lege sim citum est , ut pauperes inopesque vivant, egenique moriantur . Porro acerbissimum est , ct omnino praeter rationem , meliores jac re, iam uiores plerumque felices, ac potentes esse . FORTVulgatum est illud , Simo , Quam quisque novit artem in hac se exerceat. Sane divitiarum , potentiae , favoris , ut & aliarum rerum praecipuae siunt artes : has qui Callent , quod areetiverunt .assequuntair, qui nesciunt, nunquam Disitir Orale
148쪽
Ia9 quam quo tendunt, perveniunt. Nam sicuti in sutoris , aut torisoria arte , nemo miratur, quod Probi, ac sapientes , quum nec tondere , nec sivere sciant, nil ab iis artibus lucri faciant: quum tot ignavit simi, at qui in iis artibus excellant, inde se Suosque sustentent : ita Prorsus
in divitiis, potentia , favore comparandis, nil mirum accidit , si primas deteriores , sed ejus rei periti , habeant, Postremas vero meliores,sed ejusmodi artium ignari. Nec enim haec , Simo , etsi virtutem aliquando comitantur ὶ
simi praemia virtutis, sed nonnunqua in marces audaciae , adulationis, fraudis. DActos vero, literisque eruditos Ui. Os, prope necesse est,pauperes esse, duabus praecipue de causis. SI M. Necesse estZ Cur, cedo Θ FORI . Nam istius nodi
homines dum mercaturam negligunt,rerum omnium administratione abstinent, forum lcgemue enixe odio habent, a laude turpique omni lucro, merito quidem ac sapienter, abhorrent, nullo pacto fieri potest, ut opes assequantura quippe in otianibus rebus ad finem certis viis progredi
necessum est ; quique rectis utuntur itineribus finem ut plurimum consequuntur: isti vero, quum procul a cunctis divitiarum semitis recedant , nil hercle mirum est , si a divitiis etiam , qui finis esset, tam longe distent. SI M. Quamnam dicebas alteram esse causam Z FORT. Ea autem ab aliis extrinsecus oritur.Quotusquisque enim est,qui se meliorem , ac doctiorem diligit Z Nolunt homines eum
suo favore complecti,culus comparatione vilesterent. Ideoque nisi optimus quispiam vir, aut Princeps existat, qui
suam sortem ultra Omne comparationis periculum esse censeat, numquam Sane , aut hercule perraro eveniet, doctum ac sapientem hominem ab alio cyraecipue si aemulatio intercedat ad honores, & divitias evehi. SI M. Abi jam,abi,quando spena etiam liberalioris Qrtunae mihi ademisti. Quo enim ego istum quaeram , aut ubi expectem, qui me tandem sublevet y Ahi iam , inquam , en capillum remitto, frustra mihi hodie iam anxie adprehensum .
149쪽
a 3 FORT. Abeo iam Simo , numquam te posthac revisura ; bene vale . SI M. Hei mihil Quid modo faciam tΙllhaec abiit, jamque altum tenet. At nestio quid , respectans , loquitur . Quid Z Quid ais Z Intende paullum
Vocem quaeso, ut queam audire . FORΤ. Desine Simosertunam in posterum culpare , non enim ea tibi demit, quae sponte ad te hodie advolavit: sed tandem intellige,
tibi te defuisse. SI M. Egone mihiῖ At, quid commisi Z Quid
faceremῖ Num salsa ea sunt, quae proloquuta est FORT. Nequaquam , immo veris veriora : seu tu occasionem pulcherrimam ignavissime perdidisti. Namque dum morose, ac Sophistice disputas , ea transvolavit. Etenim, Simo, nil hominibus datur , quod a fortuna esse dici possit, nisi occasiones; quarum articulum , qui negligenter transire sinunt , inepti , atque in Brtunati, qui Vero diligenter amplexantur, prudentes habentur, & Qrtunae amici. SIM. Ergo ego penitus interii y FORΤ. Pro sus et nec enim ego ad te amplius redibo, qui hodie Br-tuna uti ignorasti.