장음표시 사용
181쪽
rsaciis in axima haberi fides selet : immo , quod satius suerit, de rebus sitis magnos aliquot viros interrogemus. A cdum ergo aliquos e fili ila tu is , sertunatox ipsos , cui clariores quidem in historia sunt . excitemus: atque ex eis quid de te sentiri ovorteat, sciscitemur. Primus omnium Timoleon ille Corinthius prodeat Tyrannorum clades, ac Siciliae liberator . Quid hic Timoleon seri y Interrogemus, quae . Cui naua tu , hOne Timoleon , res tuas gestas tribuis Z Quonam adjutore , quo duce, cuiusque auxilio fretus, tot tantasque res, ad Uersum casum Prom nunquam expertus , tot
per annos gessisti Z Virtuti scilicet, ingenio , militari uinque rerum peritiae debes omnia Θ Nequaquam , sine circuitione hic inquit; sed omnia Fortunae accepta restro i,. Ea mihi cuncta incredibili facilitate expedivit rea consilium , ea Praesidium , ea mihi opes viresque una suppeditavit . Itaque ego, caeteris omnibus Diis
vale didio, resque suas sibi habere iussis , solam fortu-
am Lum veneLatus, eamque extructo domi , peculiari sane nec alias usitato sub nomine ca , sacello, unico ac sanctissime , in grati animi testimonium , constanterdum vita mansit, colui. Bene habet: nil te moramur amplius, optime Timoleon , macte virtute es O . Jam alium producamus .
Opportune Stilam video. En age, Publi Com
hi, dic ut Romanum, at Patricium, ut tantum denique decet Im ratorem r dic , obstcro te ; Uirtutine tuae innixus , hellicaeque rei experientiae tot praelia iniisti, tot urbes aggressus es, tot immensa itinera suscepisti tDic, cujus ope confisus, tantam contentionum acersi
182쪽
marum aleam subire, Roman raque libertatem primi; omiuum labefactare in animum. induxisti Z Nil hercie novi , reipuntiet hic I ὸ , excogitandum excudendumque mihi modo eit, ut vestrum iit acccognoscendi desiderium expleam . Nec vero ego qui ue- victo Mithridate , Marioque , inimicisque omnibus Pro uigatis , non Fortem , aut revictum , sed Fe Icem , exinpositis Pop. Roin. meis rebus gestis , me vocari jusserim,
Interrogari modo debui, quid de me , quid de pro syere semper aditis periculis , quid cle victoriis sentirem
meis. Nonne illo optato agnomine Satis abundeque testatus sum , me Ffr Ano gestorum meorum gloriam tribuere , usu virtuti , aut prudentiae t Verum ii hoc vo- his tam aperta conjectura assequi difficile fuit, non fuerat pore necesse hac me interrogatiuncula fatigare , qui non modo ira familiaribus colloquiis , dum vi rem , Uictorias meas omnes. Uti Fortunae munera semper agnoin
verim ; sed etiam , ne hujus Ueritatis memoria apud posteritatem unquam obsolesceret , in commentariis ipso meis diserte retulerim , ex omnibus meis rebus geliis ilIa mihi foetus provenisse , quae temers, repulatisque omnino consiliis aggressus essem: eriptoque nulla ambiguitate aut aequiui cci a firmaverim , me Fortuvae
potius, quam Muo natum a . Nunquid celavit iste Z Num planius rem potuit eloqui ' Omnia profi ED rranuam fuerint, si post hunc, qui
nescivir literas , temporarium Dictatorem , maxime omnium doctum vaferrimumque Dictatorem Perpetuum audieiimus. Magnus hic eerte vie fuit, ct nescio an ea parem Italia unquam tulerit. Τentandum nihiloininus
183쪽
364 gentiaque facinora aliquid extet, quo ei cum I imoleon te & Sylla conveniat. Adesdum ergo , summe Imperator ; qui ut literarum scientiam praete serres , confodi in imperio maluisti, quam pediculari morbo privatus absumi. Dic, ecquid Tu aliquando Fortunam Tibi tuisque coeptis adesse propitiam intellexisti y An credi vis,
omnia te, ea reluetante , per sola in Virtutem egisse tLOquere age ,' nec verere , ne ob hujusmodi coniellionem aliquid Tibi gloriae detrahatur: quae satis firmis scmpiternisque nititur in omnem posteritatem fiundamentis . Quid me , hic infit, modo in praeteritarum rerum memoriam revocatis : taedet me illorum temporum recordari, pudetque etiam nunc, me tot laboribus nil nisi mihi praematuram comparasse mortem , Patriaeque Perpetuam servitutem . At quando urgetis , nec m-
bis satis est quod praesenti mihi maximus Orator, dum me exquisitis laudibus in Caelum ferret , dicere non dubitavit, me, quum victorias triumphosque meos recordarer , etsi persaepe virtuti , tamen plerunque felicitati meae esse gratulaturum I ; brevi dicam , seu Potius quod olim dixi vobis in memoriam revocabo . Quum naviculae me Satis temere Per hybernum mare commi- fissem , jamque prope obrueremur fluctibus , tum quid animum iam despondenti NaucIero, & quem veheret ignoranti dixerim , recordamini t Τunc demum me adegit Fortuna confiteri , quod perpetuo tacuissem : mihi inque tandem invito , medio in mari, ubi nauias virtuti Locus , expressa in consesssionem memini , cui potissimum numini fiderem, quantique facerem Fortunae fa
Neque tantorum virorum de semetipsis testimonia aliquo
184쪽
aliquo pacto in dubium re Oeari passiant: nam ct patet,
eos pro Veritate locutos, nec cauSam ullam mentienis
cli habuisse . Nam cuinam probari possit contra se id 'eos ultro prolaturos fiuisie 2 Intelligebant sane clarissi ni
Duces , prudentiam ipsos suam , militaremque Virtutem, omnia ad te referendo , non extenuare solum , sed Prorsus tollere: & quo magis tibi tribuissent: eo minus sibi ipsos laudis reliquum facere . Quod equidem maiorem inde habet authoritatem, quod id non in ipso alicujus pugnae discrimine , Scilicet ut militibus eo im 'Inerent commento , dixerunt; Sed confeetis rebus , pacatoque animo , planeque nimirum , ut quod sentirent proii.
Quid fore arbitramur , si de Cyro, si de Magno Alexandro quaeramus t ut illum modo omittamus, qui totus ab ipsis incunabulis tuus est e num aliud in hoc rein periemus , quam ad tantaS res suscipiendas audaciam ei
pro signifero fuisse , te autem ad easdem feliciter perficiendas comitem ducemque t Et si modo mihi ocium est et , gratumque id tibi suspicarer fare , Graecorum Romanorumque temEora totiusque immo Barbariae pr-ragrarem , ut potentiae , im'eriique tui ingentia Uestigia legerem: quaeque domi bellique ab omnibus omnium gentium viris gesta sunt, ea tibi jure optimo ad indicarem . Sed hoc & tibi inolestum esse intelligo ; &quodnam tandem suerit huius precium operae tIn re si quidem aperta Versamur; nec longe mod debemus argumenta repetere . Non enim possumus quin fateamur , pleraque non magnos modo Duces Regesque, sed vulgδ etiam homines plerunque suscipere tibi magnopere fidentes et quum nullum tam facile inceptetur negocium, cuius exitu S ab initio ita pateat, ut alio, ac nos cupimus : declinare non possit. In casus ergo ince tos quotidie se se dant homines: alacresque aleam subeunt, te sibi affuturam sperantes , sicut & ipsis antea, aliisque
185쪽
16sque saepe affuisse recordantur . Nec vero negari posset. longe pluris a mortalibas hominum Qrtunam fieri quam virtutem; magisque sertu natum adversarium timeri , quam doctum aut seriem . Ideoque Reges HBeem Imperatorein gnaro militiae fricem Legatum rerum civilium perito praeponunt; nosque quotidie prae Medico. Aortunato sapientem , serae Oratore fortunato cliserii simum ac Julisconuultissimum posthabemus . Quod certe si quis qua de causa fiat eos qui faciunt interroget , nullum , aut Plane Vagum ac incertum fieret re onsium . Sed , ut mihi quidem videtur, id ea Qrtasse de causa fit, quod quum Virtus incer bu unas causas reponatur, ejus vires , Potentiaeque momenta nosci, retundi, ac vitari videntur pone , ideoque ei minus confiditur, minusque etiam Ermidatur; toa ver Fortuna, quum divina Cis Gincognita censeatur , nullisque definita limitibus , eerta. ideo Sine vitabilis habetur, quam nullo pacto humana. ope & ingenio eliidas aut declines . Quod si hominibus, ut multa a Ita longe minoris precii, ita cordi veritas esset, nec Sylla nec Caesare te ste indigeremus , sed omne simul genus humanum ad diacendum pro veritate testimonium Produceremus. At quando aliter comparatum est , silere nos quidem, initia i geniis superbia , possumus , alioSque quid sentiamus celare ι conscientiam Uero nocti am utique fallere nequimus. Quotusquisque etenim est , qui Secum tuas res recolens , actaeque vitae casus, non Φnciat extemplo quantum tibi debeat, quam siuae Parum Sapientiae 8 Sed dum docti , dum prudentes Uideri volumus , dum nos nimium ama mus, Volumiasque Virtutes nostras aliis vendit the , veriatatem prodimus , atque per supelbiam in ratumque animiam quicquid bene feliciterque evenit , obi te ad nostras . vires nostramque prudentiam traducimus . Nec ideo tamen veritatem pectoribus nenitus insitam , tacitaque -- perientia pluries Per singulos citas testatam penitus D,
186쪽
ruere possumus , quin alia Se se proferat via: & qua tumuis pressa dc Obtrita , aud raro nec cogitantibus nobis per iamiliaria colloquia , animique improvisos motus emersat. Prosecto adversa unusquisqtae siua, Fortunae, non imperitiae , atat incogitantiae tribait : ct quum felices aliorum casus recolimus , raro Prudentiam , saepius sorotunam appellamus : nimisque in nostris conniventes , aliena Dicta satis acute pervidemus . At si tu iniurias tuas ultum ires, ingratosque praesenti assiceres nupplicio . nae pauci posthac im Perium numenque abnuerent , ac detrectarent tuum. Plurimos ego te obscuros homines istud ob crimen anJixisse credam , sed hi iacent penitus. ignorabiles , nec lato ob eorum ignobilitatem manavit illorum stuppliciorum utilitas . Aliquot etiam magnos Uiros perculisti: at male generi humano consilium tam raris exemplis . Porro sensit maximo cum mala suo quid esset beneficia tua aspernari, &siupeibe ingrateque in munificentiam tuam incurrere Atheniensis Timotheas . Hic namque , quum pluribus egregiis bello factis inclaruisset, indi natus est Vehementissime , obtrectatores gloriae suae audiens, non eius Virtati sed tibi gestorum s lorum decus tribuere. Itaque hac veluti contumelia Graeculus delicatus sauciatus & accensas , Restiens quaecunque essisset tibi scilicet siubducere , sibique asserere quum αquadam prooera ex Peditione Athenas rediisset, populoque res gestas narrasset suas , superbe admodum & pr terve narrationi addidit, nullam in his , quae exposuisset, Fortunam habere partem . Huius ru ingratissimi verbi indignitate merito commota, graves adeo ab illo Romnas sium sisti, ut non modo nihil ei ulterius bene procedere usquam atque evenire floris ἐν sed suin mam erga ipsum civium morum benevolentiam in acerbissimum Odium c verteris, eumque postremo tacitate expuleris atque ia
187쪽
exilium eperis. I At suavis equidem ideoque non omittendus inter hos Polycrates Samiorum Tyrannus ex. titit; cui quum tu effuse per omnem aetatem favisIes , mediis in deliciis muliebriter nauseans , tuique admodum fastidiens , ut adversam te aliquando experiretur c quasi id tui suris non esset insentis precii annulum in mare proiecit , hac jactura 1 tissime ratus , in fiortuniorum omnium Periculum Se Se redemturum. Tu vero, postquam illum te amicam ultro lacessere , atque insilitare etiam intellexisti, tamque iam delicatum cstectum ecst , ut secundam di Obsequentem te amplius ferre nequiret , annulo ei Protinus per piscem reddito , belloque eidem hoc facto quasi per Feciales indicto , quid eRet infortunatum vere atque infelicem esse, paullo post nimis eum severe docuisti. Aliquot alios insuper summos Potentesque viros aeque magna a te plaga herculsos & afflictos ob ingrati animi crimen annales referunt: sed Parum eorum casius mois menti attulerunt ad sapientes quosdam, si dis placet,imperii tui admonendos; qui non ideo resectis aliis causis , ad te
unam ut caeteri mortales,confugerunt. Nec vero ii de tuo
numine dubitare iure potuissent, qui ct asipirare secunde te hominibus viderent: & laesam ab ingratis justas repetere saepe poenas solere et quamque ipsi levitatem inconis
stantiamque vocitare imprudenter consuessent, vere ultionem esse . Neque porro mirari ultra aequum fuisset , tam raro se Voris tui auram constanter eosdem Versius serri, postquam illud fuerat animadversiam , Fortunatos ρί ruxque Fortuna abuti: seque ita gerere secundis in rchus , ut non modo se irasos Irent perditum , sed te , nomenque tuum ingratissime per foedisIimas vitiorum r Plutareb. in vita ollast. Digiliaco by Cooste
188쪽
des infamarent. Haec tamen non viderunt nostri sapiemtes: quae Qeda quippe caecitas , ac vere stupor est appellandus; praecipue quum nec his ipsis adminiculis eguissent ii , quibus veritas in medio posita atque in propatulo esset. Nec etenim alia probabilis quam pluri-rnorum eUentuum ratio afferri, nec alius innumerarum
inenodabiliumque rerum exitus inveniri posset. Hic mihi causas nestio quas ingerat quispiam , &inania vocabula Pro rationibus subdate non ideo tamen controuersiam tollet, quae quidem re non verbo constat . Quid enim ei homini respondeant qui ab eis e multis hoc unum quaerat, curnam tandem , quum ille aliquid aggreditur, omnes illico necessariae causae ad id promte essiciendum auod aggressus est, concurrant , &, ut ita dicam , ad eius nutum praesto sint, idque in omnibus & constanter ς quum vero ego aliquid agendum suscipio , nunquam hercule necessariarum causarum concums fiat, ut hene res cedat ; omnia obstinate in contrarium semper vertantur Z Id enimvero, quum a Natura , vel ab Homine esse non POD sit, nec causarum i psarum voluntate fieri fingi queat , a te esse Prorsius , o Regina , nemo non Uidet. Atque ah eodem quoque Qnte manat quod saepe miramur. Felix aliquis est , & cum quibusvis congrediatur invictus : ut autem ei cum certo homine res merit,
continuo selix esse desinit, statimque debilitatur , Uincitur , prosternitur Z Quis, obsecro, Pompejo Magno non dicam vigilantior , prudentior, sertior , sed vero sortunatior Θ I Is quidem terra marique ab aetate vix militari ad senectutem usque per Omnem Prom ter rarum orbem constantissime quorumcunque hostium vi-Y ctor,
189쪽
I oetor, ut in Caesarem incidit , ita eius repente ingenium obscuratum est, a que hebetatum , ut quod Γregarii milites, quod togati ipsi viderent, ipse non viderit . Quae tanta vis potuit talem virum momento prope tempori S ita immutare , ut eundem esse cognosci amplius nequiverit Z Ut nihil in toto illo bello ex arte , nihil ex vetere fama , nihil sortiter aut perite secerit prim prium tu quidem prae caeteris diligebas, Caesarem Vero prae Pompejo . Atque ejusinodi favoris tui praerogativam paullo post M. Antonius Triumvir sensit. Omnibus hic Naturae Fortunaeque muneribus instructus , quaecunque incepit , te ia vente, prope omnia feliciter ad certum usque tempus peregit. Eandemque prorsus felicitatem ad extremum diem prolaturus videtur missis ; nisi in Augustum incidisset , quem tu mortalium Omnium unum Prae cipuumque Selegeras, quem a tenui ct prope obscuro loco, admirando sane rerum successit, avi summum humanarum rerum fastigium eveheres ; dato ad idipssim Genio, qui M. Antonii Genio longe superior esset , eumque Perterre- iaceret I J . Itaque ut in Actium ventum est , Octavia nussertent somnoque ita impeditus, ut aegre a suis ad signum pugnete dandum excitaretur a , Antonium viri-hus ingenioque praestantem , ct tunc temporis vigilantissmum profligavit; injecta scilicet a te, ut Augusto faveres , subita in AEgyptios sermidine, Antoniique mente amoris importuno impetu Iabefacta & costernata . Talibus equidem perculsi homines , quum eorum
quae fierent exitum quidem viderent , rationem Uero ex plicandi nullam reperirent, ad te ab omni temporum me moria Paventes ac venerabundi confugerunt: Numenque
tuum s r Plutarcb. in Μ. Antonio . t a Plutarcb. in augusto.
190쪽
tuum maxime Omnium verentes , innumera tibi per omnem Orbem templa postierunt et atque a te honum nego. ciorum omnium eventum coeperunt precibus & lacrificiis exposcere . Omnium haec populorum , omnisque aevi perQasio fuit: cultarumque Pariter ac barbararum naetionum commendavit S iussit religio . Circumeamus tantiver memoria terrarum Orbem , annalesque humanorum factorum Percurramus et tu Promseeto semper occurres magno ubique in honore habita , cunctisque hominum linguis ad omnes prosperos adversiosque casus uti Regina ac Domina late culta atque appellata . At quid opus esset, Indorum, Astyriorum , Periarum , AEgyptiorum , Carthaginensium , Romanorum , Graecorum cultum in te henevolam aeque & obsequentem , ac malam adversimque memorare p unus tantummodo mihi ex tot orbis terrarum populis, una Porro eX tot nationibus cuiu scunque aevi, vel una Eltem Civitas, una domus asseratur , ubi tu nullo in honore fueris , ubi despecta : & ego tunc ne hiscere quidem ulterius audebo, meque omnium ignavissimum illico esse palam confite
Haec ipse epo nempe videns olim, quum negare ne quirem, sene ridebam ; hominumque hinc ignorantiam cordatus ipse scilicet S sepiens hinc astum causabam stolamque rem ita mecum Interpretabar, ut crederem ,
eorum calliditate , 'ui Respublicas administrassent, caecum hoc & maxime incognitum atque ambiguum Numen in scenam productum ad decipiendos homines; tantamque tributam potentiam , ut facilius, hac injecta opinione , serocem indomitamque multitudinem regerent , planeque obstupefacerent; rebarque, obvium hunc errorem a Philosophis obteri, & profligari ; eosque veluti quosdam
ingenii humani medicos huic in iantae mederi, rerumque
