장음표시 사용
431쪽
gentium, ut Seldenus explicat. Neque dubi
, ,.,. ἡ tant Theologi, quin Christus Imperii Roma'
Londin. ni jura in Judaeos aliis quoque modis confirmarit. Quod exemplum etiam Apostoli secuti sunt. De cetero cautio ipsa de non trahendo sibi rei controversae judicio, utilissime adjecta, & pro obice multarum seditiosarum aut tu bulentarum cogitationum opposita est.
Ao actum est, cum bellum publicum describeretur. Debuit tamen iste titulus ad integrandum philosophiae ordinem, etiam hic proponi & connecti: ut j. a. designaret caussam principalem: g. 2. caussas adjuvantcs: g. 3. O .caussas instrumentales. f. I. Caussa esciens belli publici principalis dicitur, potestas publica, maxime summa. cur non , summa' Eodem res redit : sumina potestas est caussa belli publici, vel per se, vel per eos, quibus delegavit. Dictum satis est supra ad cap. 3. g. 4. ES. An pro aliis, bellum moveri possit, disquisitio remittitur ad lib. 2. cap. VII. Tota ratio justitiae, ex sociali hominis natura & cognatione procedit. Respectus societatis, quam natura, id est, Deus omnibus commendat & praecipit, utrumq; essicit:& ne velimus alteri nocere , aut injuriam in
432쪽
ferre, & ne patiamur ei noceri, quantum in nobis est: sed vel beneficiis ei, vel defensionere auxilio, quae est pars beneficii, prodesse, omni ope studioque cupiamus. Hoc fundamento Cicero magnificam istam de justitia philosophiam, omnes philosophorum Sc se
charum bonas sententias complexam inaedificavit : & Jureconsulti veteres plurimas definiendi praecipiendique rationes extruxerunt. Papiniani enim illud, ex ore philosophinrum acceptum , beneficio oci hominem intereis hominis, & in una re positum, non modo ad exempla a Grotio in margine adjuncta , sed ad plurima alia pertinet: si quis non tam verborum , quam rerum velit requirere.
Ciceronis diligentia etiam in eo hie laudatur, quod magnae illius communitatis & societatis naturalis, gradus, a summo ad imum , Ordine explanavit. Neque in hoc genere quis quam ei praeferri potest. Haec nobilissima&prima omnis ossicii,& praesertim omnis justiatiae, socialis proprie virtutis origo. Et ad utrulitates quidem mutuas etiam amplius invitat natura, objecta specie indigentiae; hoc sensu: Ecce ille eget rebus necessariis, eget opera , eget auxilior at quisὶ ille vicinus, ille cognatus, ille amicus, imo ille homo cognatum tibi animal , quod ejusdem communio naturae ad societatem & conjunctionem non elige
dum modo, sed diligendum monstrat tibi commendatque. At a quo juvari sublevarive petitὶ ab eo, qui intelligit se esse ejusdem n U 1 turae
433쪽
turae, tum suopte ingenio socialis, tum mu tuam opem ad subsidium vitae desiderantis. de beneficia iam quo alio tuti sumus, inquit Seneca, quam quod mutuis juvamur ossciis r hoc uno infractior τιta, contraque incursioneου subitas munitior est, i beneficiorum commercio. Diffunditur hic locus in sequentibus. Non tamen haec indigentia hominibus communis , vel ut sola, vel ut praecipua causa consociationis statuenda est: sicut 44. jam ante monuimus. Cicero revincit eam sententiam graviter: Nec verum est, inquit, quod dicitur a quibusdam, propter nece atem vita, quod ea, qua natura desideret, consequi sine aliis atque e cere non possemus, idcirco istam esse cum hominibuου communitatem re societatem. Ouodsi omnia nobis, qua ad vitam cultumque pertinent, quasi virgula divina, ut Hunt,suppeditarentur,rum optιmo quψιλ ingenio negotiis omnibus omissis, rotumse in cognitione ta mentia colticaret. non est ita. nam essolitudinemfugeret , is socium dii quareret: eum docere, tum discere vellet, 2. Ossi c. II. tum audire, tum direre. Et postea conjungit naturae praeceptum & indigentiae invitamen-rum : hanc ob caussam maxime, ut sua tenerentur, ressublica cimitatoque constitutasunt. Nam et si duce natura congregabantur homsnes, tamen
ste eustodia rerum suarum, urbium praesidia qua-ν ant. Et in hac ipsa mutuarum utilitatum communicatione, & ferendae opis homini, eo quod homo est, studio, non eam tantum instigationem esse, quam indigentia suppeditat,
di sipes mutuae opis, ubi usus iit ; statiaturalem
434쪽
IN LIB. I. CAP. V. 3O9 homini ac insitam juvandi hominis eupiditatem , etiam citra cogitationem mutui auxilii 3 ossieis. praeclare ostendit Tullius , Magis est, inquiens, secundum naturam, pro omnibusgentibus, lari posit onservandis,aut juνanius, maximos labores molestiast suscipere, imitanici Herculem fialum, quem hominum fama beneficiorum memor, inconcilio coelestium collocavit, quam vivere insolitudine non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus, abundantem omnibus copiis, ut excellas etiam pulchritudine es viribus. Solonis sententia, in Annotatis exposita,inter
nobiliora philosophiae & primae sortis dogmata eminet. Atque hoc voluisse etiam Platonem , cum de communione uxorum, liberorumque disputaret', existimant eruditorum nonnulli : ut communia. censerentur illa , non confusione libidinis ,sed communione caritatis , quemadmodum nonnemo explicat: si nimirum unusquisque aliorum salutem & utilitatem ita ad se spectare existimaret, tanquam suam; & si quilibet alienorum ita in civitate curam gereret, ac si essent sui. Quam mensuram caritatis etiam ethnicos agnovisse, ex his ipsis dictis patet; Sc quae mox sequuntur. Menandri versus a Grotio Latine conversi, serm. M. Groece ita se habent apud Stobaeum:
435쪽
Democriti loco, negativa interponenda est , firm. Isa. ρο παριένα. Extat apud Stobaeum. Illud μώ πα- p sδ9. mi εναι, explicari οκαυλληλου potest sententia Corinthiorum apud Thucydidem: ου γαρο δουλω
ere, αληθέ ον σαυτω θῶ. Baro Enenchetius reddidit: neque enim , quι strvitutem alus injungit,
ram culpandus est,quam qui cum possitprohibere, negligit. f. III. Instrumentorum vocem , non reste accommodari liberis,& ommbus Abditis, Felde. mus notat. Sed ratio abunde explicata est a Grotio. Sicut enim in aliis discrepant sane liberi, subditi, servi: ita, quatenus in agendo voluntas eorum aliunde pendet, recte comparantur. Non sunt servi, qui in civili imperio agunt, subditi ; sicut in herili, certa domino rum domus, & ceteri servi. Sed quia de omnibus subditis vere dici potest, quod in multis eorum voluntas pendeat aι alia , eatenus de ratio instrumenti, & comparatio cum servis in fine *. locum habeat. 9.lV. Lege, quidam excluduntur bello,quidam levantur. Excluduntur Romae, exempli gratia, tanquam indigni, servi, & passim infames, rerumque capitalium damnati. Nisi quod servi, in magnis reipublicae periculis ,
etiam armabantur. Levantur militia, exempli gratia, Curici: quorum ossicium tale est, ut non
436쪽
possit aut debeat onerari. laboribus aliis : nisi in casu necessitatis , Puod addit Grotius. Habet haec exceptio locum, praesertim , ubi magna
multitudo clericorum moenibus & monasteriis incluta, civilibusque exemta muneribus aetatem agit. Privilegia enim ejusmodi habent tacitam & naturalem exceptionem , ne ad interitum reipublicae conferantur. Cujus periculi metus ostendit, hunc esse Illum casum , ubi nemo a munere tutandae ab exilio patriae
exsolvi potest. An autem illi clerici, pauci scilicet, qui pastorum munia obeunt ad omne belli & pacis tempus pertinentia, adigi possint ad munia militaria, gravior quaestio est. Cr do, non posse dari casum, ubi hoc recte fiat. Quippe non tantum in bello, sed etiam in praelio locus est & usus Ecclesiasticarum functionum: possunt hortari, solari, alloqui vulneratos, aliaque ejus generis praestare, ut rati nulla sit aut esse possit, ab his eos traducere ad operas militares. Videatur Arisaeus de Exemt. Clericor. sessit. I. g. 6. Ceterum
An dc quatenussubditisumma potesati,cogi possint ad bellandum, infra tractatur II, 26.
437쪽
. GP GP QP . Index scriptorum, qui laudantur,
Albergatus 2S. Albertus Argentinensis 28 I.
Althusius 23S Andronicus Rhodias ret. Antoninus Imp. I . 222. ApollodoruS I . Apollonim Gul. 2I2 Alistides 7. Aristoteles is 4'. 74, 82
276.183. 284. 299. Bariolus 293. Bellarminus 264.
438쪽
Contrenius 2OJ. Ovarruvias 24. Curtius I92.242.
Gellius 27. Emocritus 3io. Gentilis Albericus) 2 .7'. t a Demosthenes i7.I8- 264.
Diogenes Laertius I . s. Dionysius Halicarnasseus
lis ab ipso comprehensa 63. Sc. theologia I9. sti
439쪽
Lex Frisionum Io . Longobardorum I*9. 2 I. - Leges civiles Rom. II9.
Lessius a3. Libanius I 8. 9J. Limnaeus 299. Lipsius 297.
Mariana IOI. Maximus Tyrius Ιχ. Medina 23. Melanchthon. 4. 8. 9. II 42 2. Menander O9. Michael Ephesius H. I66. Miltonus 2 3. Molina 23.
philo I 2. Philostratus I . Photius 77.
440쪽
INDEX. Pliniustis. I 37. 266. Plutarchus I . 36. 272. O2. Polybius 236. 266. Pontanus Isac. ἈS.I26.I27. Porphyrius S.I3.
Seneca Philosophus 3. 92.3O8. Seneca Tragicus I S. SOxtus Empiricua I . Se sellius 2 s. Silius Italicus IT. Simeon Metaphrastes I23. Simplicius Ι3. Sophocles 3. Solus t Dominicus) 22. Statius II. i
Steronis Annales 18I. Stobaeus I 3. O. 62.3IO. Strabo IA. Suetonius III. Suidas I 23.