Commentarius breuis rerum in orbe gestarum, ab anno salutis millesimo quingentesimo, vsque ad annum 66. ex optimis quibusque scriptoribus congestus per F. Laurentium Surium Carthusianum. Cum indice copioso

발행: 1566년

분량: 703페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

sequuntur duces in rebus grauissimis,ad animarum vel salutem vel exitium sempiternuipertinentibus. Hoc anno fuit quidam Parisijs, qui se Iohannis Homoporte Apostoli & Euangelistae mente perfusum diceret. io iurari Porro & Basiles & Parisjs visus est,qui genio Petri . Apostoli se duce frui co tenderet. Alius quoque Basileae asserere non dubitauit, se Mosis angelum liatabere,pr dixitque regem Galliae ante mensis Iunij iiii, leae . tium Protestantium dogma recepturum .Multos il- le quidem initio comouit,sed ubi vidit rege Fran- iciae constanter iii auita religione permanere,sub d xit se,ucritus laqueum,furciser. Non finxissent isti, opinor, talia,nisi vidissent homines plerosque incredibili stoliditate quibuslibet commentis facile commodare fidem. l. Anno 1sH. Cesaris amplissimi legati in Anglia Cqnficitur matrimonium Philippi & Mariae reginae omnino matrimoniis consciunt,inuitis seditiosis quibusdam,qui autho- io re Viato rebellionem excitarunt.Regina turbam ad Μαri arma concitatam mira dexteritate sedat, Viatus o pitur,& in carcerem ducitur .Dux Suffolcius,sediti onis non minima pars,Londinum captiuus adduci tur orthumbrij filius Guilfbrdus & Iohana uxorcius,quam Eduardus rex puer sibi sub stilucrat, p te mulctantur,paulo post etiam dux Suffolcius o pite plectitur die M .Februarij. Eodem dic moritur. Vinariae Sibylla Cliuensis, Saxoniae ducis coniunx,& undecimo post eam die dux Iohannes Fridericus

maritus eius.

Hoc tempore religio Catholica in Anglia proria Relizo ressus restituitur,& multi Euangelici inde aufugiunt, stituta iussedosque suas apud Germanos diuersis locis captant. Anglia. Et trabetha reginae soror, quod anteactae seditionis conscia putaretur,in custossiam datur.Haec religio

562쪽

Galli vexat BurgundoS.

reae in Am

nis mutatio molestissima suit Euangelicis, qui sibi illo in regno certum perfugium colloc ran si quid alibὶ aduersi accideret. Albertus Brandeburgicus omni ditione sua eij-citur,& Blasi eburgum, praecipuum eius propugnaculum,obtinet rex Ferdinandus. Interea Brunsvice, sis Hericus per inseriorem Saxoniam aliquot principes & urbes,multos quoq; nobiles & illustres pecuniam poscit. Alterae eius & Episcope rum ac No-ribergensium copiae, pulso Alberto Mexpugnato Suin furto, quosdam alios mulctat in Germania suta periori. Porro Carolus Sabaudiet princeps moritur, relicto Philiberto,qui Caesari militabat. Galliae rex Caesaris vexat ditiones,inter alia Bouinum oppidu& Dinantum capit,diripit,arces ibi demolstur, Maia Harburgo praesidium imponit. Clsare illi occurren te,in Hannoniam deflecti Binsium oppidum & a cem,ubi rcgina Maria res magni precij & cultistimos hortos habuit, edissime diripit,inflammat, &Omnia longe ac late populatur & incendit. Eodem vero tempore Gallicus exercitus in Italia a Caesarianis profligatur,& Senenses grauissima premuntur

ob siclione.

Philippv. Caroli Caesaris fili' 9. Iulij venit in Angliam: quarto post die Vuintonia, ubi ad summa cumulta nobilium turba progressus aedem, ab Episco po Vuintoniensi & quibusdam alijs cxcipitur.Luce altera reginam adit.Porro sequenti die, ipsis serijs

D.Iacobi,rcgali magnificentia nuptiae celebrantur Caesar co miserat legatum, qui suo nomine regnum Neapolitanu filio nuptiarii causa concederet. Postia ea cum multo splendore Londinum cum regina in

greditur. Sub sine Octobris, Mediolanesis quoquo principatus posscssione Cisar ei tradit per legatos.

563쪽

Ipse Interὶm iuxta Hesdinii,superiori anno ab ipso

captum & euersum,nouam munitionem & oppiducontra Gallos condit.

Nouembris die H.Londini in Anglia public1 in- Comitia Ooantur Comitia Aderat rex Philippus & Regina. Venit etiam eo Cardinalis Polus, ubique summo

honore exceptus.Is in publico conuentu hortatiar

omnes ad Ecclesiae Catholicae amplectendam communionem de unitatem by sane regni Ordines p tunt veniatu schismatis contra Pontificem admissi, orant'; vGaementer,ut a censuris Ecclesiasticis absoluti,recipiantur in Ecclesiae sinum. Altero die in Angna EOtcr alia,cuae narrare longum est,Rex & Rcrina cum clesiae cor; caeteris procumbut in genua,& Cardinalis in omes liatur. absolutionem pronunciat. Haec irridentur ab iliis nouis Euangelicis: sed quantulacuque procaces sint deji solentes,nisi absoluantur horrendi illius ana thematis vinculis,quibus velint nolint constricti tesnentur,nunquam Dei vultum conspiciet. Olim so-i lebat plerunque malus dsmon inuadere eos,qui eΩsent excommunicati: quod cum hodie raro fieri videatur,Excommunicatio,qua nulla est poena scuc xior,& formidanda magὶs,in contemptum abit. Ιn- ὶ . terim tamen,etsi corpus non videtur obsidere, ani mam certe anathemate percusii malus daemon obsidet. Et inde est,quod iti'summum Pontificem adeo atrociter incurrunt plerique omnes haeretici, quia blatib. 16. sciunt illi datas esse claues regni canorum,& ligandi atque soluedi primariam in terris potestatem, quam, licet eis rumpatur ilia, tam e eripere ei non potiunt. Vospha' Anno 1sss. Io chimus Via estphalus preco Ham--SacraniAburgensis,nouum edit scriptum contra Sacramen tarios, rarios In pretiatione scribit,Regem Danie & senatu

Hamburgensem edicto prohibuisse,ne quis ciuium

564쪽

s44 CoΜΜTNTARIvs BREVIs RERUM 'Anabaptistas,Sacram clarios, vel alios sectarios hospitio rcciperet. Hoc edictum renouatum esse ob grauisiimum periculum, quod Luteranis Ecclesjς adcram entarijs ad maritimas urbes confluentibus immineret. Aliae quoque eius littoris urbes sub graui poena vetuerunt, nequis Zuinglianos hospitio reciperet. Isthuc quidem est sapere, lupos arcere a grege,nisi quod satanas satanam expellit, dum Lu-terani pellunt Zuinglian os. Vtinam vero ea seueritate erga sectarios omnes usi essent Canolici, non tam late serpsissent tot monstrosae haereses. . Carumus in Diu tacuerat contra suum genium Iohanes Calauinus,sed nunc tandem primam contra estphalum desensionem euulgat. Vuestphali quidem nomine abstinui sed eo consilio, ut ipse scribit, ut si sorte senabili esset ingenio, tacite eius 'ignorantia sepeliretur. Verum sensit Caluinus non odentulum, Uues halum.Mox enim libellum conscripsit con 'vuest batu tra Caluinum,hoc titulo: Aduersus euiusdam sacraHiera stir fari alpam criminationem. Prodijt eo de tempore Ti-φ'-- manni Luterani,Bremensis pastoris Farrago contra l Sacramentariorum dissentietes inter se opiniones.l Terrebant haec Luteranorum fulmina Iohannem a Lasho egregium Zuinglianum. Itaque mense Aprili ex Embda migrat Francos hordiam, ubi ei permis sum est constituere Ecclcsiam peregrinorum. Mensis Mariij diui8. morit Sebastianus ab tali

seni alii Archiepiscopus Moguntinus, & ei substituitur Daniel aerendes ab sphinburg, multa doctrina & insigni virtute conspicuus. Iuliuι 3. Eiusdem mensis die Σ3.obit diem suu Iulius Pon-

moritur. tis ex eius nominis tertius. Eius morte coperta,Μoronus Cardinatis,itemq; Augustan' & reliqui Caradinales Romam celeriter aduolant, noui Pontificis

565쪽

ercandi hausi, eligitur autem ab omitibus Marcell' Cervinus,reteto sibi nomine larcelli,multa & eruta Marceto t. ditione & probitate venerabilis. Sed quod dolenduest, eius Pontificatus vix paucorum fuit dierum. Ab eius obitii die vicesimo Senenses ad summam rem , omnitim egestatem redacti, Caesari tandem sed eddi Vpost diuturnam obsidioncm.Marcellus successorem 'rhabuit Iohannem Petrum Carassam, senem prope

octogenarium,qui cx more mutato nomine dictus .

est Paulus Quartus. st Sub veris initium apud Helvetios nata est dissen= D;mis laso propter quosdamLocarnoru subditos,qui trans Alpes positi,Zuinglianismum comple i erant. Id uesibi. Quinquepagici cu caeteris Catholicis Helvetijs nullo pacto ferendum putarunt, alijs Zuinglianarum partium rem approbatibus. Tandem compulsi sunt illi, qui religionem mutarant, extra eam regionem cum familijs'& facultatibus suis discedere. Eorum bonam partem Tigurini in suam urbem & agru re

ceperunt.

Sub finem Octobris Carolus Imperator Philip- r

po sito,euocatis ad se legatis prouinciarum, domita .' πρ' niOrnm & ciuitatum Burgundicet domus, potesta ' 'p Ο tem regnandi & gubernandi terras ipsi subiectas vita, ζψ' .

tro traclidit. Eo tempore sedentis C faris dextrum latus Philippus filius,sinistrum Maria soror eiuς ita claudebant,ut terna sedilia triangulari fere linea es sent constituta. Enarrabat tum ad eos qui aderant, labores sitos & annos Regni sui,idque vitia voce, &valde oratorie,grauiter,& copiose.Lachrymabatur

autem Caesar ipse.Porro flius Philippus rex,& Maria Regina Pannoni plurimi proceres mirabiliter doluerunt, & multi in profusissimas lachrymas cruperunt,etiam illustres aurei velleris equites. In- MM ter

566쪽

υ. mini sciens & prudens iustitiam negarit. Aderat in ter alios Hanoniae Senescallus, podagrae morbo v xatus. Ili Caesar semel atq; iterum humanisii me iuia sit sedem poni, quam tamen ille modestissime recusabat.Finita oratio e,Guillelmi Principis Aurangs, S Burenij comitis humeris se sustentans, ex cospectu amplissimi theatri abscessit. uiriliani Anno is s6. aliquot Sacramentarij dogmatis signia. rq olusent feri Luteranis egregie rcspondcnt. Principio Hen-Luterania ricus Bullingerus Apologiam edit, qua ostenderenitit, Tigurinos ministros in orthodoxa & cath lica si de sancte pseuerare. Crcdc si vis. Deinde Ber narchnus Ochinus contra Vuest phaluna dusensione conscribit & euulgat. Et ut nullus Luteranis hostis non esset molestus, cliam Caluinus secundam suam defensione, piam scilicet & orthodoxam de Sacramentis, contra Uucstphali calumnias euulgarit. Si Romanus Pontifex S tota Christi Ecclesia ausi e sent,inuitis Zuinglianis istis, hoc pacto calamu stringere in Luteranos,omnia illorum scripta non aliter

... acciperentur, quam Papistica commenta,quibus co-

DV ή ' narentur opprimere lucem Euangelij. Sed ut isthetc

Ση- ς ε - facesseret,viderentq; homines ab istis ΠQui Euangelij praeconibus non ipsum verbum Dei, quod tam impudenter iactitant, sed priuatas quo- aruaque opiniones pro Dei verbo imperitis obtrudi,permisit sapietissimo cosilio etiam inter se atro cisti me & pertinacissime digladiari miseros &omi lachrymarum sonte plangendos,ut qui necdum eorum laqueis implicati sunt, caucant,ne quandoque irretiantur:qui autem irretiti ibnt,ocyssime sese e plicare nitatur.Accessit his Luteranorum: hostibus

auctarij loco Ioh nes Laiko,qui ad Polonie regu

567쪽

IN ORBE Gns TARV Μ. ssae eIus regni ordines omnes scribit Epistolam, qua&Zuinglianum dogma tuetur, & Luteranos ait camente totius scripturae & catholicae Ecclesiae cosentasu pugnare,neq; citra Dei contumeliam,corum do ctrinam retineri possc. Poterant tot hostes miseris Luteranis sufficere,sed tritati crabrones no tam se cile conquiescunt.Angli exules apud Geneuaed ut

Latine Nicolai Ridia i libellum de Coena Domini. Huc Ridi eum haereseo ς nomine in Anglia sammis

tradidit regina Maria. Porro Zuingliani exi in martyrum album retulerunt. Hunc in modum isti prae clari Euangelici nova bella atrocissime instaurarusi . immo potius simulatam concordiam in apertissima bella verterunt. Multi libri,orationes,dialogi, consessiones, epistolae,theses,prqfatio es utrinque a doctis pariter & indoctis euulgabant,& maiori, quam Vnquam antea,impetu res agitata est.LuteraniZuin Luteram inglianos apud omnes in odium & inuidia vocabant, Pinglia,& multas habuere synodos,quibus de opprimendis nossaeuiunt. Sacramentarijs actitarunt. Atque hqc & multa alia scribunt ipsi Zuingliani:adduntque Luteranos plerosque seiunxisse Papistis, ut Zuinglianos facilius opprimerent.Verum quidem est,non paucos Lute ranos ad Catholicos sese recepisse, agnito errore suo: sed ij non minus oppugnant Luteranos, quam Zuinglianos. Ex ista enim mutua dissensione, cum utrinque non nisi verbii Dei creparent fratres Eua gelici,complures ad sanitatem redierunt, nec cum talibus quicquam voluerunt habere comercij,quos non minus a se inuicem,quam a Catholica Christi Ecclesia dissidere viderent. Erant in hoc negocio vehemetes Saxonici ministri,Heluetij visi sunt mo deratius agere cum Luteranis. Habet Saxonia mul

568쪽

bas,valde idoneam. Porro Euangelicos per Saxoniam fratres verisimile cst pro more gontis potaro largiter.Inde tot sumi S crassi spiritus, qui cerebruper tentan immo obruunt, faciuntq; nihil sere solarie ab istis vel dici vel scribi. Helvetij cum vinum non habent, non inuiti aquam potitant. Hoc Saxones cane peius & angue oderunt. Haec rosiit forsan ratio reddi,quod ministri Saxonici egerunt tumultuose,Helvetici paulo sedatius. Sed utcunque sit, optime dixit Sapies,Inter superbos semper sunt iuragia. Quin & Erardus Sinops fius Luteranus conses. si one de Eucharistia hoc tempore edidit, qua Zesh-glianos perstringit.

Interea moritur Conradus Pellicanus, ex Franciscano apostata Zuinglianus. In eius locumArgen torato a Tigurinis accitus cst Petrus Martyr Floretinus,qui ex Italia profugerat. Prodijt quoque scriptum quod da Erat mi Alburti Luterani cotra Carl- stadia nos, Sacramentarios, fanaticos & Anabapti Dissutatio stas &c. Accidit quoque ridiculum quiddam Fran- Caluini cu cophordiae. Caluinus publice disputat cum Iusto

Vesto. Velsio qui apud Coloniam Agrippina parum fau-

stus hospes aliquandiu hesserat, quin & in carcerem coniectus fuerat de libero arbitrio: cumq; ille magnus Sophos, qui apud Geneuenses tantum no de us aliquis habitus est, cum ministris eius loci de cauisa sacramentaria conferre velle tanquam Zuingli anus reiectus est,non sine crimine testa maiestatis, si penes Geneuates sit sententiae pronunciande pol

Inter C rolum Caesarem, filium eius Philippum& Galliae resem quinquennales no ita pridem erat pactae induci sed hoc anno rursus ruptae sunt, &ad arma v trinque magna miserorum hominum,qui

569쪽

IN ORBE Gns TARUM. sq' laterim opprimebantur,infelicitate concursum est. Moritur quoque 4. Caludas Marti j Fridericus Eleiactor Palatinus:&paulo post eum Iohannes Trevita Mors Vcorensis Episcopus ex Comitibus Eiscnbergicis. Eiusto Treueri. sedem obtinet Iohannes a Laicit, cuius inter alias corporis & animi dotes,cxima prudentia & in C tholica religione constantia pr dicatur. Excessit e vivis per idem tempus tertio NonagIulij Reuerend.D. Episcopus Cyrenensis Iohannes . 'Nopel a Lippia,Reuerendissimo archiepiscopoColoniensi a tuffragijs, magna eruditione & facundia vi longioriquc vita dignis s. probitato vitae & stre nuo concionandi labore dc Ecclesia & fide Catho

sica per annos aliquot optime meritus: atque ea retinter illustres Dominos Capitulares summi templi Colonien,haud procul a sacello, ubi trium Mago

rum corpora asseruantur,honorifice sepultus.

Moritur etiam Adolphus Archiepiscopus Coloniensis die XX.Scplcmbris,&ei succedit germanus obit' Acob frater eius Antonius ex Comitibus' Scauuenburgi pM Archie cis. Ita breui temporc quatuor Rheni Electores eps ' Co medio ablati sunt.Mense Februario visus fuit in c loniensii .lo Cometcs,qui plerunque terris dira minari solet.

Rex Ferdinandus necessaria contra Turcarum iroruptiones prisidia comparare volens,petit a subdi tis suis ea in rem subsidia. Austriaci inferiores apud . . . viennam conueniunt, seq; imperata Vltro facturos bis. recipiunt,modo ipsis permittatur Euangelium. Id si sat,sperare ipsos omnia contra Turcas ex sententa' ita ccssura. Nihil tum impetratum est, quod facile videret sapientisimus Rex,nunquam adeo infestos suisse Turcas Germanis,quam his annis,quibus Luteri Euangelium miseri homines amplcctuntur. Et revera nisi aliqua ratione tandem Germaniae sua

570쪽

uo eo MMTNΥΛ Rivs ERROII RERUM. pristina religio restituatur, & noua dogmata, quae tot nobis pariunt sectas & haereses, prorsus elimi nentur,fieri non potest, quin vel Turcico vel Moscouitico aut certe Tartarico quandoque ferro Va stetur,& durissima struituto oppres a,leuitatis &t meritatis sul meritas pedat poenas.Utinam vel Greta ciet summa calamitas doceret ladem Germanos mature sapere. Sed fortassis peruenit in nos 9uoquo ira Dei usque in finem. Magnum profecto eius irae argumentum est,tam horrenda caecitas & vasta cali-go,Vel potius insania qu dam, quae nos non sinit. noui huius Euangelij,fructus longe pessimos intu-C cita bo' eri.Luterus visus est nouam mudo lucem inuehere: rvm tempo- eius doctrinam multi evulso cupide statim com-r' - plexi sunt,cordatiorps cunctantius eam admiserui, permulti penitus respuerul.Vbὶ animaduersum est, cius conatus,dum non initio reprimuntur,suos habere successus, mox alii super alios existut homines importunis ingeni js,& ipsi quoque nouam mundo lucem venditant,aiunt se vidisse,quod Luterus necdum viderit.Ita repote intra unam Germania multiplex nimium credulae turbae Euangelium obtruditur,& incredibili stultitia ab imperita cocione a ripitur, Luteranum, Caristadianum, Anabaptisticu, Zuinglianum,Zuencscidianum, Osiandrinum, &c. Nec vident miseri & caeci homines, dum ab una, vera, Catholica religione abduci se sinunt,se in tam varias & mirabiliter inter se pugnantes sectas seduci,ut iam permulti sint,qui prorsus ignorent, quid

potissimum sequi debcant in tanta nouorum dogmatum Varietate.Hoc vero iure meritoque patiu-tur,quod stulte & pueriliter quibustibet nouatoriabus primo aures, mox etiam fidem commodarunt,

cum in ea debuerint religione constantissime pers

uerare,

SEARCH

MENU NAVIGATION