장음표시 사용
631쪽
ad quindecim Germanica milliaria foedissime in sus diripit & vastat,multaque in sui Principis ditio- item redigit.Post in Torpatesem dioecesin aduolat,
Episcopi arcem Nietibulium,octodecim a Torpato urbe milliaribus distantem,oblita et & deditione a cipiunt,vita viris & foeminis donata: sed cui an ex a ce ad duo milliaria excesis ent,in aliud Rutenorum agmen incidunt,qui raptis virginibus & s minis, viros rebus omnibus spoliatos dimittunt. Habebat Magister Teutonicus aliquot equitu in turmas, sed cum au)iret Moscouitam cum uniuersu agmine aduentare prsiij committendi causa ,deserto Torpate ii Episcopo,ad viginti quinque sere milliaria ausii-git.Porro Ruteni equites ad triginta millia coepto perguti tinete, Germanos quosq; obuios trucidat. Totius exercitu; Mosco uitici dux Petrus Sisegalei der, strenuus olim pirata, cum omnibus copijs, ita quibus crant Tartarorum triginta millia,& scio pe- tariorum millia duodecim, ad Torpatum obsiden- 'dum progreditur.Erant hominum ad trecenta mi .li . Interim Germanos quosdam appr hensos, cru deliter tractat: viris brachia,foeminis ubera & nares prscsdit: sicque foede deturpatos, in urbem mittit: oppidanis,ut se dedant, imperat: ni faciat, eadem ra- tione se omnes mulctaturum edicit. Multi iam ciues ex urbe discesserant,paucique qui urbem defende- rent, relicti erant,partim Catholici, partim Lutera ni. Catholici intra Ecclesiae cathedralis immunita- tem,ut vocant, as habebant aedes. Neminem enim Iciues Torpatenses apud se ferebant, qui no Callio licam religionem eiurasset. Mosco uitae ubi ad oppidum veniunt, horrendum in modum tormentis omnia concutiunt. Fit magnus foeminarum & puerorum eiulatus:&licet Catholici urbem costanter . deser
632쪽
IN o Rnn ovi TARVM sy defensores se reciperent,& Senatum atque eius Lia teranos ad constantiam hortarentur,at nihilo mi nus paulo post intolerandis conditionibus se de dunt Iloscouitis.Modo vita & saeuitates ipsis salii maneant,Pontifici & Imperio Romano renunciat,&pr stilo sacramento, in magni Moscouiar Ducis imperium concedunt. Pr clare nimirum,ut qui ex Catholicis facti erant Litterant,ex Luteranis serent I scouilae,qui sere Gr corum ritus & religionem sequuntur. in deditione indignissime tulere Ca- Casso eo tholici,qui etiam vitam cum sanguine potios so sW- - isahi suros dicerent,quam urbem hostibus prodant, &ab auita religione discedant.Ea re cognita,Dux ex ercitus Moscouiti nunciat obsessis, neminem se cogere,ut abiurato imperio Romano in Moscovij Principis ditionem transeat.Si qui id nolint, licere 'illis in Germaniam illaesis abire.Itaque cum Cathoolici soris hostes,intus ciues aduersos haberent, ab urbe excedunt.Erant omnes viri & emine ad qua/dringetos.Fuit hoc quoque tristisiimum spectacu lum,dum maritus ab uxore,frater a sorore, liberi α parentibus diuelluntur. Qui in Urbe remanserunt, Pontifici & Imperio Romano vales aciunt, & Mό-scouitico iugo colla supponut.Longum esset enarrare,quantam cladem Livoniae amplis imae prouin ciae dederit Moscouiticus exercitus: sed omnia recto D EI iudicio,quia a prisca religione ad Luteri commenta dilapsi,cum religione pariter pristinam virtutem & constantiam, atq; robur inuictum per diderant plerique Teutonici milites. Olim cdm -- Virtus priatholici essent,religio i & pietati addicti, decem illo- foru T istorum millia, tosco uitarum 8o. millia collatis signis Dicorum in in fugam vertere potuere. At postquam partim Lu- tiuum.
teri,partim Zuinglij,pariam Anabaptisticum Euan
633쪽
gelion amplexi sunt,Moscouitis pr dae sunt. Atiu- re ferunt Moscouiticum lupum, qui Pontificis Ro-
mani serre noluerunt. Quam vero. miserum est,no lvidere homines clum sub Euangelij pr textu a Catholica Ecesesia se separaui, mox in diuersas & pugnantes se sectas distrahi: Inde porro existere ani morum dissensiones, quibus necesse sit tandem stiam amplissimas Respublicas interire, cum veri nedictum sit, Concorgia re; paruae crescunt,disco ramaximae collabuntur Sed haec Turcico demum aut Moscouitico prcssi iugo intelligemus. Anno IΠ9. decimoquinto Ianuarij die in demor tuae Mariae reginae locum Angli substituunt Elio-betham,quam Henricus rex ex Bolenia susceperat. Ea,religio e vetere ex toto regno exulare ivsa,Zuin tglianismum aut Caluini sinum restituit. Sed dum it tu d regnum religionem mutat,Deus Optimus Maximus inter potentissimos planeque Catholicos reges Henricum Galliae,& Philippum Hispaniae pace llargitur multis conditionibus initam, quas nimis llongum esset huc adscribere. Iam utriusque rcetis prouinciae tot annoru perpetuis bellis de fossae crat, nec sine grauissima Catholicae religionis iactura di- utius protrahi potuissent,ii reticis interea suum via , rus clam spargentibus, L multos inficientibus. In
hac mutua tali torum Principum conciliatione, ut ies et pax firma & stabilis, regi Philippo desponde- tur Elietabctha Henrici rogis maxima natu filia, & soror eius Margaretha Emanueli Philiberto Allo brogum Harisi mo principi. Mensis Februarij die Σ . in Principum & Proceruex tota pene Europa frequctitissimo Conueta Augustae cxequiae celebrate sunt Caroli V. pientissimi
S potentissimi Imperatoris: idque singulari studio
634쪽
i N ORBr o LςTARUM. me& solennibus caeremoni js,atque magna animorum commiseratione.
Die 1 . Mariij obi j tironiae chri istinus vir D. Io Iobau.Grophannes Gropperus, Ecclesiae Collaniensis in tuenda perus moim Catholica religione singulare decus & ornamentu, tui . quem Pontifex Paulus 4.in Cardinalium ordinem amplissimu cooptarat.Sepultus est in Ecclesia Ger
manorum ad pedes optimi pontificis Hadriani VI. resimas cunda Iunij magnificentissimo apparatu celebrantur nuptiae Philippi regis & Elizabe thae filiae Henrici Galliarum rogis. Aderant Phi lippi nomine Diix Albanus, princeps Aurantius,
bilibus. Cumq; paulo post etiam Philiberti & Mar- '
garitae sororis nuptias esset celebraturus Henricus . rex,&interim certamina equestria fierent publice, ipso rege omnium admiratione sortissime se gerenata,ecce repente postremo concursu hasta in regis .i . pectore frangitur, & eius fra*mentum per galeam adactum,in cranium usq; alte Jefigitur. Ex eo vul-M nere intra paucos dies rex,ann Os natus quadragin- ta,aetate, opibus, gloria florentissimus,occumbit, Gallorum. Lius obitus Gallice regno incommodissime accidit, plerisque res nouas molientibus,& prava dogmata complectentibus,quod illo superstite nunquam aussi fuissent omnino statuisse fertur, si ei superuiuere licuisset, acerrime in toto regno suo persequi eos omnes,qui noui Euangeli j commenta sequerentur. Ei in regno suffectus cst Franciscus lilius natu ma- .
Die i8.Augusti Paulus 4. Romae vitam cum mor-Pat 9 3 te commutat Moritur etiam Hercules Estensis Ferta decedit. rariae dux :itemque Isal, cla I ungariae regina,cili ra
ra felicitate contigit, vi ct regis esset filia, & regis P P s soror,
635쪽
alter temerarius & indoctus nebulo inter populares religionis nomine seditiones excitat plane barbaricas, quae deinde quorundam nobilium adiutae stu- dijs, eius regni statum mire perturbarunt. ξCaluinus post ultimam suam Ioachimi estphali admonitionem,pro sua maiestate nihil deinceps co. 3ihatra eum scribero constituerat. Itaque Theodorus impurus nebulo, hoc anno scriptum edit con- Τμυ ' Vues phali calumnias. Prodit etiam Petrus' a tyr,sed non martyr Christi,aduersus Stephani doctissimi Vuintoniensis Episcopi librum, quo is Ca- pernaitarum sic enim vocat Sacram en tarios cauit lationes confutat. Est hoc Martyris scriptum longe pestilentissimum, quo homo callidus mira arte &vafricie, summaque vi audet sacras literas & antia quos patres & Concilia ad sceleratissimum dogma . suum confirmandum detorquere, cum certisti munisit,hic omia ab illo vel maxime dissentire. Sed huiusmodi mendacijs miserae plebeculae illi petulanter imponunt. Faciebat hoc homo versutus, quia vid bat tot testimon ia Patrum contra Sacramentarios adferri a Uuintoniensi, ut multi in Anglia egregie in fide Catholica confirmarentur, & non prorsus apericulo abessent Sacramentari j. Iuniores Saxoniae principes hoc inno Latina &Germanica lingua scriptum publicum ediderunt. teram Itemque Comites Maiasset denses aliud scriptu,quis sectas mul bus undecim enumerantur sedlae, .& ut execrabiles damnat. hq resis condemnantur. In ijs sunt cliam Melanchthonici,Maioristae, Adiaphoristae,& Sacramenta- Contentio rij.Porro in Heidelbergensi Academia periculosum Heidelbera ortum est certamen inter Tilmanum Heshusium &
tensium. Guillelmum Clebitium de coena Domini.Princeps
636쪽
Palatinus,cui pa et Heidelberga, in hac Euangeli
corum senesta altercatione a Melanchthone quirit,quid ipse hoc in negocio sentiat. Melanchthonii crespondet, ut nouum quoddim Sacramentariae impietatis genus eisnxisse videatur. Sic isti miseri ,ex erroribus alijs in alios labuntur, semper seipsis deteriores. Nicolaus Gallus, pr comtisponensis Luteranus,huic Melanchthonis scripto egregie r
Rex Danorum suis & sociorum principum armis . .
Thielmarsos liberos populos,vel qui libertate sibi
vendicarent,in duram redegit seruitutem. Solebat
illo populus Archiepiscopo Bremens parsire,& gς
tholicae religioni esse addictus:&eat emas permansit inuictus. At ubi Luterirat, & religionem veteremabijcit,insigni seruitute pressus,dat suet leuitatis pinnas. Atque hi sunt pretclari fructus noui Euangelij. Novum Euangelium docet libertati carnis studeregnauiter,& interim suos sectatores vel Turesc*,vel 't. Moscouiticae vel aliae. molestistimae seruituti addi- ,αcit.Iustus es Domine,& rectum iudicium tuum. Anno Is So.die 2.Ianuarij.Rome Pontifex M xi' nisi. .famus renunciatus est Iohanes Angelus Medico, Mo- poni, μαdiolanensis,& Pius 4. dictus,qui nodieq; summa culaude pontificatum administrat.Eodem anno obij tin Polonia Iohanes a Lasho vir nobilis sed insignis sacrametarius. Obijt etiam Philippus Melanchtho, Melanchisis Luterismi egregius propagator,licet in Eucliaristiq exbaut12- negocio Zuin lianismi quam Luterismi esset stu-ritum. diosior. Multum is vir nocuit Catholicae Ecclesiae, vel hoc solo nomino,quod modestia quadam usus,
multorum sibi incautos animos cociliauit,cum Lu terus plane importunus & vehemen ς, inuisum se
637쪽
chthon aliquot Luteri scripta limisse & castigasse,
qua alioqui in lucem sic emissa,vt Luterus impote
ti quodam animi impetu & insolentiam csi secerat plurimum Lutori dogmatis detractura fuisse putari Nelauchthq tur. Fuit Melanchthon admodum familiaris Sacra miti i mentarijs, quippe a quorum dogmate no valde ab d N 'iε horreret. Iohannem Crispinum ad edenda denuo ioecolampad ij scripta hortatus est, Bullinetero &S Caluino de rebus sui; s pe scripsit Amisiariter.
- multis studiolis author fuit, ut Tigurum & Gen uam, ob cognoscendam liquido de Eucharistia sen- tentiam se conscrrent. Et quia illum non puduit a
salictissimi patris sui Luteri dogmate Euc naristico dissentire,ipsius quoque discipuli & alumni & viuu r& mortuum multis conti icijs, ut quidam scribit sae. lcramentarius,lacerarunt. Et quidni illum lacerent sui discipuli, quado ille toties lacerrauit matrem si am Ecclesiam Catholicam Magde burgenses ministri grandia aliquot volu- mugie μ' mina ediderunt Historiae suae Ecclesiasticae. Hoc anno quarta centuria eius prΨclarae, immo pestilentis simae & perniciosissimae,ut grauissimi viri testantur,li istoriae prodi j t. Et ut magis mireris, Matthias Illy- ricus cum socijs ciuς Historiae authoribus, in reginae Anglie dedicant,nec dubitant in ea Epistola hu-cupatoria Zuinglianos acriter perstringere, ut qui philosophicis rationibus testamen tu Domini adeo euacuent,ut corpus & sanguinem Christi, quoad I sis verbis presentiam & communicationem, iuxta clarissima, se, quo- euidenti si ima & potentissima verba ipsius Christique iuuiat prorsus remoti eant, miraq; verborum perplexitate fucum faciant. Porro cum Zuingliani iactitentve iustos Patres ab ipsis stare, isti contra hoc prorsus negant,& secum facere Patres, cum Zuinglianis v Historia
638쪽
ro pugnare affirmant. Quibus tandem assentiemur Hoc etiam anno in ducatu Vult tebergens,ubi Bretius est superintendens, promulgatum est edictum
Basileae produt liber Iohannis a Lasho, cum hac imius a
inscriptione,Re ponsis ad virulentam,calumni sy: ac ni Dcjs consarcinatam Ioachimι Vuesphali spisotii quan p Vi in tam, ' purgationem ecclesiarum peregrinarum Franc- μm m forti conuellere eo tur erc. Adeo etiam post fata Lac.
ho non desinit ese infestus misero Vucstphalo: qui si se defendere velit,cum umbris illi pugnandu erit. Porro Theologi Ienenses Supplicationem ediit ad F pp cvit, principes & ordines Conses nonis Augustanae pro φης s-- legitima synodo,in qua Luterani soli conueniant, α λ& Zuinglianos atque alios aduersarios conden erat. 'Non dubium quin illius amplissimae synodi decreta plus authoritatis & ponderis habitura suerint apud misere fascinatam plebem, quam ea omnia sacro sancta Concilia, quae Romani pontificis Voluntate i.&authoritate indicta via quam & habita sint. Et quid est absurdum magis' O quo prolapsa est Go
edit contra Sacramentarios,& mox in ipsa Pr sati ruine One queritur,Zuinglij & Caluini errorem de coenam ρ - - late per orbem Christianum diffusum esse cui etiam gubernatores potcntes applaudant. Inter caetera, hoc libro suum,id est,Luteranum de coena dogma bex scripturis L patribus probare conat x. Idem co-tra faciunt Luterani. Non ita pride Superintendentes Heidei ergenses huiusmodi decretum promul Nρα tector garunt: Luteri Sc Brentij Catechismi extra Ecclesiaeetjciantur,& corum scripta nullam h beant authoritatem. Ecce ut ille Pontificiae authoritatis impo-
639쪽
6 eo MΜκNTARIvs BR rvrs R RVM tentissimus exagitator & euersor, iam a suis planyrei jcitur & profligatur. Idem eueniet omnibus alijs turris Babylonicae structoribus. Franciscus 2. Galliae rex post celebrem sui apud
Rhemos inauguratione, cum multo comitatu Am
Regis Gal- barsias se confert: ubi paulo post a seditiosis quibus. I penculi dam excitato tumultu, res ad summum ipsius regis& uniuersae aulae periculum spectare videbatur. Sed i ecce Deus misertus optimi adolescentis, authores seditionis prodit,de quibus mox a . Mariij grauis- scotia Cab simum sumptum est supplicium.In Scotia hoc anno uiniae t. mire tumultuatum est, dum Caluini sinum amplectuntur, Anglis suppetias serentibus. qui &ipsi Cal- uin isticum Euagelium complexi erant.Regina Scotiae longe optima, Maria Guisiani olim Ducis filia, dum a Gallis rege contra non ita dudum de religione concitatos motus suppetias opperitur, curis permultis & morbo consecta, moritur L limburgi in arce regia.In Gallia quoque pleriq; Caluinis mususpirabant.Interim enim, du Henricus rex tot pe petuis annis grauistimo bello implicatus tenebatur, Caluinus cum suis summam nactus opportunitate, pestilentissima scripta per Gallias clam dispersit no Latino tantum, sed etiam Gallico idio mate: quare multos deprauauit. Itaque Franciscus rex,summx spei adolescens, omnibus regni Ordinibus Conue Assis, tum i scit religionis componendae causi. Verum obeetai . non post superuixit, 4. Deccmbris die morbo increbescente extinctus. Successorem habuit Carolum fratrem suum,n .annorum puer u magnς spei. Extat scriptum Galli cuiusdam,in quo inter alia r sertur nefandissimum Geneuae initum fuisse consi-
lium de hocipso rese Francisco, Regina uxore, R gina matre Francisci,& eius liberis,proceribus,bo
640쪽
nis magistratibus ad certum diem commodo loco per insidias trucidandis: atque eius crudelissimae, &post homines natos atrocissimae conspirationis Beoram principem, Caluinum authorem, Ottomarinu isubsignatorem,Spisamium suasorem,omnes Galliqi r dones & lanistas conscios fuisse. si quem plura nosse iuuat, legat religiois S regis aduersus exitio fas Caluini,Berae & Otto manni coniuratorum factiones defensionem primam. Multa hoc anno seruntur visa porteta. Alicubi ignis in aere per horas tres,Alicubi sieguli em pluisse, Fosani tres cometae visi,In planitie iuxta Centalium maximus equitumnum crus turmatim conspectus: multas; in Galliis, Germania,Polonia portenta alia. iam enim passim homines a Catholica religione ad plausibilia multiplicis noui Euangeli j dogmata desciebant, digni
qui eiusmodi ostentis terrerentur. Anno is6i, Conuentus fuat Principum Augustaα Conventrinae Confestionis Num burgi in Thuringia. Quidam Numburin Zuinglianus scribit in hoc Couentu acerrime actu sta Euange esse,ut serebatur, de Zuinglianis soleniter & quam tuorum apertissime condemnandis, sed id quorunda princi- . ipum bonitate esse impeditum. Misit ad eum conia tum Pius . Pontifex nuncium suum virum longὰ ... docti stimum,nobili apudVenetos stirpe editum,cui. far Ferdinandus suum quoque legatum adiun- xerat. Sed quod Principes Augustanae Consessionis . suorum concibnatorum verbis plus aequo tribue xent,ill ' Pontilicis legatio parum cstecit. Porro Iohannes Caluinus scriptum euulgat contra Heshu- Calmum sum,quibus eius nebulae discutiantur. Mox Theota cum tuis coadorus BeZa insignis Caluinianus duos submittit di-tra Lum alogos aduersus Tilmanni Heshusij somnia: prior vo.