장음표시 사용
581쪽
eum uni ira ratione unionis physi eae corporis vellii cum vehente : unI nis,inquam, non compositi substantialis , sicut finiuntur materia, & forisma : non unionis continuativae , sicut uniuntur partes cartae hujus z no unionis contiguitatis euiuslibet, nam certe famulus a calcaribus , qui contiguus solet esse equo , no a movetur ad motum hujus nisi quando majore aliqua fixatione inhetret illi, quod constat ex tantillo levamine , quo gaudet, quando fere recumbit sapiae illum. Sed eoatiguisatis, quae nasce ses ex gravitate , seu fixatione supra vectorem , solubilis non si per motum. illum individuum vehentis : quaeque interdum est immediata , ut cum homo insidet equo , interdum pure mediat aia sed Ordiae unionum non interrupto , ut quando homo intra rhedam vehitur , fit motus hominis ab equo e & quando vehitur supra equum, supra navim, supra dorsum bajuli, supra brachia dic. I 62. Dices Esto quod rex ita procedat , csterum ideo est, quia totum hoc probae vectorem imprimere impulsum in eo , quod vehitur sita, ut si talem impulsum non imprimeret, non moveret illud . Contra I
Istud potest sane dici: sed unde probatur impulsum adeo esse simplici.
ter necessarium, ut sine illo nequeat vector facere, ut moveatue v et via , etiamsi fixe, ac inseparatum sibi in hir eat , cum supra notava Iim motum deorsum a gravitate sine impressione impulsus.& nervorum ab anima sne impressione eadem p Contra a. CompIexum ex his duabus solis veritatibus: Equas moωeιων . Hama ita iubare/ ἐιιi raιioae sua gravitatiι mediaιὰ , sat immediat. . ar bae inhaerentia solvatur . Est per se praecise naturaliter connexum immediate cum motu hominis . Ergo inde pendenter a mediatione impulsus, debet naturaliter dari motus hominis. Probo antecede as. Omne per se praecise naturaliter Oppositu in immediate cum noti motu hominis, est eodem modo connexum cum motu . At complexum illud est se oppositum ; quoniam si homo non moveretur, sequeretur saltem naturaliter unum ex his duobus, scilicet, quod non movebatur equus , vel dissolvebatur illa fixatio , di in hirentia mediata , aut immediata hominis cum equo: ti consequen ter sequeretur deficere aliquam ex eis duabus vetitatibus, & consequenter deficere complexum ex utraque .. Ergo hoc complexum est pers immediate oppositum non motui.hominis . Et haec sufficia ne pro motu vere , & simpliciter progredi- , nec non pro motu vectionis. De motu attractionis, quo, v.g. magnes movet Iocti ferrum , aut hoc movet it Isima.
disputavi in Phys ea naturali disp. 3.
343. Ico A. Ut rospondeam sextae quaestion I propositae nunMI3--α quemadmodum resexto luci s provenit physice, partim a luminoso, partim ab obsistente , eo quia reflexio illa, est conceptus copulativus importans duo: unum est, quod lux non transiliat opacum cor-Pus Disiligod by Corale
582쪽
put obsistens , & haec non transilient Ia proven It physice In suo genere
ab ipso obsistente : alterum vero , quod lux producatur versiis Eliam
plagam Mundi ,& haec lux provenit physice i tu in inciso ipso . Haec autem lux reflexa mg. qna utimur in urbibus, in domibus, in cubilibus, quia hae non sunt pervia immediate radiis solaribus , sicut patentes campi pro ν enit a sola luce luminosi, tanquam a causa physica : quod
luminosiam corpus part Im impeditum densitate , opaeitateque obsistentis , ne producat ultra ipsum , lucem , qua in alias ex sua natura produ eere debebat: partim adjutus bonis dispositionibus oblistentis ipsius producit sine Inflimu physico obsistentis quod non constat habere virtutem phy sice productivam lucis per lineam reflexam , Interdum Tectam . interdum obliquam juxta eombinationem , quam inter se habuerint lumInosum , obfistens , & oculus in lucem totam , aut saltem partialem, quam alias produceret per lineam directam, ni obsistens impediret . Quemadmodum, Inquam, hoe contingit in luce ; Ita in resilientia motus oportet distin ruere reflexis nem motus pilae, v g. impingentis in parietem,
di resilientiam motus , sive motum eum reflexum , quem experimur .
Reflexio rascitur physe e partim ab Impulla, quo projecta est pila , partim a pariere: quia reflexum est quId copulativum importans duci. Unum est, quod pila non trasered Iatur locum , In quo est paries : & haec non transgressio provenit physice in suo genere a quantitate , de gravitate parieris , quae sunt physicum Impedimentum transgressionis . Alterum, quod pila moveatur versus aliam partem . Et hic motus nascitur physi-cὸ a solo impulsu , quo propcens projecit pilam ; tum quia non constat, parietem imprImere novum positi utim impulsum in ea p ta tum
quia impulsus ille. supponitur talis esse Intensionis si pἰla vix attingat
parietem, non re silet ut deberet attenta sua natura producere motum in ea ultra locum, in quo est paries. At ex una parte nequit ἔn eis ci
cumstantiis producere motum illum , quia obstat stat ditas parietis : ex alia parte hac ipsa sol ἰditate iuvatur impulsus dictus , ut producat eum
motum per lineam .reflexam, In qua non e st impedimentum . Ergo cumagentia naturalia , e quorum numero est ille impulsus , sint determinata ad operandum quantum possit tri , iudita praesentes circumstantias, etiamsi non operentur totum , quantum alias operari debebant, de impulsus ille possit operari eum motum pilae per reflexam eam lineam in eis circumstanHIs: ideo necesse est , quod illum motum causet, sicut necesse est , quod aqua fluens in orientem v. g. , & obicem inveniens, quenti evertere neqvit, refluat in oce identem , ut de Mari Mediterraneo notavi disp. 3. Physcat naturalis , vel flectatur dextrorsum , aut sinistrorsum . Et sc solvἰtur rat79 , qua aliqui impugnant hanc conelu sonem a jentes duo . Unum est , fore ut pila resiliret, quamvis impingeret In molle . Nego : qu Ia obsistentis duritIes , lieet non sit caula emclens resilienti est condit; o necessaria , sicut fecitas, v .g. ad sor mam Ignis . Alterum est, impulsum non habere virentem ad causandum motum versus projic; entem . Distinguo ad causandum per se, ac lib; re-Iῖeium, concedo . Ad causandum per acti dens, at ex determinatione
583쪽
M. ObiIeIes quatuor alia . Primum. Si haec ita fiant , cur pila
Interdum movetur reflexe per lineam rectam : Interdum per obliquam dextrorsum : Interdum per obliquam sinistrorsum : interdum per obliquam sursum : interdum per obliquam deorsum Secundum . Cur in. terdum majore impetu resilit, quam projectum fuit corpus in parietem Est namque incredibile , quod impulsus , qui liber a contrario , proda cebat motum directum, ut duo, priusquam attingeret corpus illud, nem. pe Parietem , Producat motum reflexum ut quatuor , postquam impegit in obsistens illud , si illud non auget physice impulsum . Tertium. Curim ius deorsum corporum gravium non producatur ab impulsu, sed im mediate a sola gravitate , ut supra dictum, seqi et ur, quod quando pila cadit ita pavimentum , & resilit sursum , ascea sus ille fiat physic. a gia vitate , si pavimentum obsistens , nullum physice imprimit impul sum in pila , At contra naturam est , quod gravitas causet motum fur sum , sicut quod ignis causet nive in , aut E converso . Ergo ille motus sursum pila saltaritis nλlcitur physice ab impulsu , quem aecipit a pavi
mento , in quod caditia Quartum . Sicut omne ageu, a Geta Io re patitur,
ita omne Passirin patiendo re agit, Ergo quando corpus durum impia gens in aliud durum , huic imprimit impulsum, hoc alterum durum
solvit debitura , ti imprimit quoque impulsum in illo . Ergo obsisteruimprimit impulsum in pila resiliente . Ergo hac resilientia, seu reflexsismotus provenit physice ex impulsu etiam . quem acti pii ab obsistente . Ad primum . Reflexio qualitatis, quando non se immiscet causa distur bans, semper fit per lineam rectam a puncto, in quo incipit, ad locum, in quem desinit, & ex ea linea propagari solet dextror tum , aut lini strorsum , ut propagatur per refraetionem lux diluculi , Se etiam Au- orae . Ambae namque propriὰ , ac formaliter sunt in linea recta ab apice Ataro sphaerae , vela mi dietate ipsius ad locum, in quem desinunt, aut novam incipiunt reflexionem z diffunditur tamen , & propagatur lux ea per collaterales vicinas lineas Mideo videt ut lux in tota illaia
14s. Atqui linea , quae ab illo puncto, Iii quo ἔne 7pit reflex Io u Gad locum, in quem desinit , est re et a , respectu sensus noliri plerumque est obi qua , quia plerumque sumus extra eam lineam , quamvis inter dum simus in illa . Ergo. resilientia pilae, quae in seipsa semper eli re i ει consideratis suis duobus punistis primo , & ultimo, quoad nos est interdum obliqua dextrorsum, Interdum sinistrorsum A. c. At reflexione . fieri per lineam rectam in sensu dicto, di hanc respectu loci , in quo tunc eli homo , esse obliquam , est independens ab eo , qu ,d obsistens imprimat impulsum in pila, ut patet. Ergo inde pendenter ab eo im pulsu resiliet pila interdum recte , iaterdum oblique , quoad nos dex trorsum . interdum sinistrorsum ti c. Neque oppouas reflexionem sola ris lucis diffusae per superficiem Maris, v. g. , quae ex qualibet parto litto Iis videtur , cum tamen linea recta non ponit esse nisi uaa : aut re Φ-xionem specierum vitualium per superficiem speculi sparsarum, quae re
584쪽
nim reflexio utriusque huius qualitatis , non incipit ab uno solo pati ho Maris , aut speculi , sed ab omnibus licet non in omnibus videatur, sed in eis solis in quibus coincidunt radii visuales , di solares , iuxta apparentem diametrum , quam hic habuerit tunc , vel quam habuerit obiectum illud , quod videtur in speculo . Non enim videt oculus sanus omne, quod est , sed quod est iu linea cum eo oro portionata ergo ex loco A videbis reflexionem lucis . aut vultus tui in loco A mavris , vel speculi: & transiens ad locum B, videbis etiam utramvis reflexionem , sed non in loco eodem A maris, aut speculi , sed In alio , qui tanc se in linea retia ad oculos tuos ἔ quod si interdum reflexio pos-st percipi in eodem penitus puncto maris, aut speouli, ideo ait quia punctum illud est uentrum multorum logorum. Ergo semper substitie reflexionem fieri per lineam in se ipsa rectam. inter punctum , a quo incipit , de punctum in quod desinit, siquidem linea a centro ad circum. ferentiam est recta , tametsi linea illa in seipsa coram i Deo, respecta Ioel, in quo tunc est homo, sit obliqua. iam dextrorsum, jam sinistrorsum &car 6. Ad seeandam . Non est novum, quod qualItas maris exardeinstat , atque operetur ad praesentiam contrarii, quanda ab eo non est instruitur omaino . Ne vitalis calor magis intendere solet ratione anti ἀPerii hasis versus aliquod membrum , quando vehemens extrinsecum frigus potitur membro illo, ut constat ex auriculis puerorum tempora hyemis . Sic ardor fornacis magis excitatur infuIa aqua proportionata. Sic pila tormento explosa madorem edit Hr gem , quo murus magi re s stit cum quadam proportione . Mirum ergo non est, quod idem nume allo impulsus movens, ut duo , pidam ad parietem , validum hoc contra Hu- inveniens, hoc ipso magis excitetur, & non lἰbere , sed ex natura Ipsa rerum , maiorem motum reflexum producat: sicut pravus odor matis mordere Alet , quando inscetur cum bono , quia ex natura ipsa re. xum magis exeit kntur vires agentium naturalium ad praesentiam conistrariorum , qna non hIs non vincuntur. multae namque suat species an
tiperi Rhaseon , non quatenus entitative in seipsa crescat qualitas . sad quatenus crescit ipsarum effectus . Ratio autem sum; potest ex experientia , qua novimus, fimile non agere in suste . Ergo diis militudo agenistis, re passi non solum iuvat, sed est quoque necessaria ad operandum .
Ergo & contrarietas proportionata potest.condugere ad magis opera a dum , cum experiamur nivem magis frigefacere aquam semit epidam , quam aquam frigidam . Ergo monstrum non est, quod contrarietas parietis cum ulteriore motu pi ae per illam lineam, conducat, ut impulsus, quem impretium sibi habet pii , velociorem causet motum versus aliam. Ad tertium . Similiter non est novum , quod gravitas , quae per se , ac
directe conatur in motum deorsum, per accidens, atque ob combinati nem circumstant larum causet motum sursum . Sicut calor naruralis .italis solet per aecidans se destruere destruendo humidum radicate an iomat is , quo destructo, ipse etiam deitruitur calor . Sic grave pondus ex
585쪽
per lineam rectam. Ast si violenter detorqueas illud in latus dextrum, Seliberum relinquas, pollea sua ipsa gravitate caulat violentum motum iasinistrum, ita, ut longe abscedat a perpendiculo eo, in quod sua gravitas, di pondus vergebat . Nempe , quia res ex natura sua propendentes paeis in A , per accidens, di propter quarundam circumstantiarum concuris
sum, naturalitar causant e fleetum contrarium; non quia mutest naturam,
aut essentiam, sed quia cum res, & complexum ex illa, atq; illis cireumstantiis sint duo subjecta .inada quate distincta , habere possunt effectus
I 7. Id In praesentiarum . Gravitas per se, ac sibi relicta nunquam causat motum sursum in suo proprio subjecto ; potest vero per accidens causare illum: di de facto caulat, quando pila, Wg., aut si vis globus solidus , qui . aere non sit repletus , cadit in pavimen enim: quia hoc obsistens descensui jam ines pio globi , cogit gravitatem producere sursum motum , quem deorsum prosequi non valet, di hoc ad illam usq; elevationem , quam permittit ipsa glavitas: quocirca causa proxima adaquata illius motus sursum , non est sola gravitas , sed complexum sex illa , & obsistentis duritie : ex illa tanquam ex causa physica, e duritie tanquam ex conditione determinante motum sursum. Sicut, si te explodente selope tum in animal A, alius quidam in instanti explo- sonis torqueret it Iud in animal B : tunc enim occisio hujus a te fieret physice , ab illo alio non quidem physice, sed determinative. Cςte rum non semper datur hac resilientia , quia quando pavimentum cedit
propter mollitiem , vel aliam causam ζ itam quando colpus cadens omnibus suis partibus aeque, ac smul attingit illud, non redit sursum, v. g. quando cadit corpus planum , & levigatum . Nempe non quidvis con ducit ad quodlibet, di non quodvis oblistens determinat motum re fi xum, sed quando eam habet duritiem, ut nil, vel parum cedat: &quando corpus cadens, ita habet dispositam suam gravitatem, ut multas habeat elevatas partes, ita , ut paucis attingat oblistens, ut co tingit in figura sparica , quae uno solo, vel saltem paucissimis punctis attingit obsistens , csteris elevatis manentibus. Ad quartum . Praeterq iam quod illud axioma non est ita universale, ut non habeat exceptiones illas , .quas notavi in Prodromo dispia . num. 37. nego gonsequent am ,
quia licet durum B , in quod impingit durum A , huic non imprimat impulsum , potest , ac solet aliud reagere in eo , suta contusionem earum partium , quae immediate impingunt in illud, vel etiam di Wisionem : item determinat instar ultimae dispositionis impulsum , vel gravitatem illain, ut per aliam viam producat motum .
. 1 8. Dico s. ut respondeam qua litoni septimae num It 3. Uero simia Irus est, quod corpus impingens in obsistens , quiescat ibi per aliquod sali em in statis , & non incipiat resilire in instanti immediato poli in . sans, in quo attingit obsistens. Dixi verosimulαι, loquendo juxta alio
rum sententiam circa velocitatem motus: iuxta mzam autem , quam
dedi in Physica naturali dii p. a. Inter explicandum continuum , ubi velocitatem explicui per paucitatem morularum, est necessarium, quoa
586쪽
inoblle quiescat in puncto reflexionis , Se non resillat Ia Instanti imma diate subsequenta a d illud , in quo attigit obfiit eas , de multo minus in
eo ipso instanti; alias motus ille esset omnium naturalium velocissimas, quod falsum est . Probo igitur conclusionem . In primis uon potest con tingere , quod pila, v.g. resiliae , seu retrorsum moveatur in illo eodem initanti, in quo attingit parietem , ut mox dicam . Deinde neque in instanti immediate subsequente ad illud . Probatur. Motu, Se quantitate ipsa pilae, amoventur per quatuor puncta, v.I. respondentia pun -ctis pilae attingentibus parietem , nee acia motui , quo moventur quatuor particula aeris, quae occupabant partes illas superficiales parietis. At nequeunt omnes ills protinus tu instanti R. redire, atque occupare omnes illas superficiales partes parietis , quia alias punctum A. aeris immediatum puncto A. pilae, in unico instanti occuparet punctum A, super fiet ei, & punctum B. relicta a punctis A. Se B. pilae M Ergo si tota haee discederet a superficie parietis in instanti immediate subsequente
ad instans, in quo attingit illam , aliquod puinum illius superficiei mangret vacuum ia sine pila quidem , quia haec distodebat in eo instanti, M sne aere etiam , quiae nondum penetra verat usque ad punctum illud. Neque prodest dicere , ex alio latere irrumpere aerem penetrantem us que ad interiora ea puncta superfiat ei, quae oecupabat pila in instanti A , de deserit in B, quoniam contra repentinum ingressum ex quocumque latere, fiet idem argumentum , ut vides t N semper subsistet interiora illa puncta superfiet et , quae in instanti A. occupabantur per interio ra puncta superficiei quoqua pilae, testare per aliquot instans fine pila ,
di sine aere . Dices . Hoc argumentum valere, quando pila per aliquot sua puncta attingit aliquot puncta superficiei, secus quando per unicum sui attingit: unicum illius . Permitto . At eum de facto non contingat , quod per unicum attingat unicum , quia de facto nulla est pila adeo mathematicὰ sphaerica , ut unico solo puncto attingat unicum sci- Ium punctum obsistentis: si quidem nee ars, nee Instrumenta humana unicitatem pundii assequuntur, ideo argumentum factum non valet io, que ad O , prout de facto accidie res
I 49. Sest esto,quod unico puncto physicὶ Indi visibil I attIaratur unicum punctum physice indivisibile parietis . Adhuc tunc non posset res lire in Instanti. immediate subsequente , sed oporteret ibI quiescere per
aliquod instans . Corpora quippe non sunt plerumque adeo dura, de inflexibilia , ut ratione pororum , vel ratione humoris sine quo in Pulverem redigerentur , vel ratioue alius mollitiei non possint ipsorum articulae magis comprimi, atque unire inter sese . Ergo particulae pi-Iae impingentis in parietem magis comprimuntur , addensanturque i a instanti, in quo ipta pila attingit parietem; eo quia hic ex una parti obstat, ne pergant ulterius , N ex altera partu impulsus , quem habene Partes pilae remotiores a pariete cogit illas ni oveti, unde nee esse est .
quod particulae comprimantur . Ergo si punctum A. pilae, quod in instanti A. attigit punctum A. parietis, resiliret in instanti B., Occuparet in hoc instanti locata, quem ratione addensatisnis in hoc eodem in--. sta uti.
587쪽
stanti oecupat alἰqua alia particula pilae . Ergo cum eo pes etraremne igitur penetretur , oportet, quod quiescat in eo instanti. Sed estodemum , quod mobile unico puncto attingat uni eum punctum obsiste a-tis , & quod suae particulae nullam patiantur compressionem inter obff. sens , & particulas ab obsistente remotiores : adhuc tu ac motus Entror. sum , dc retrorsum nequit asi. continuus , sed necesse est , quod interrumpatur quiete aliqua ; quoniam in instanti ipso, in quo punctum A. pilae attingit punctum B. parietis, nec movetur antrorsum , quia obsistit paries, neque aliorsum , v. g. au losium B , nam cum motas localis a4B. st aequi iitIo praesentia in B, si punctum illud in instanti, in qgo attingit punctum A. parietis ,εc consequenter est in eo , moveretur ad 3. haberet etiam praesentiam in B. Ergo in eodem instanti esset praesens iaΑ. & in B. Ergo esset in duplici loco sibi adaequato. Iso. Locus enim adaequatus unius puncti quantitat Is est unicu punctum loci , nam quantitas, cum cert non se indi. I sibilis, ut est anima rationalis, atque ut multi credunt esse animas brutorem perse elorum , non est locus adqquatus ipsius multiplex punctum spatii, sicut ei l loeus adqquatus earum animarum multiplex punctum toti r nimirum totus ille losus, quem octu pat corpus , cujus sunt anime; se a iocus
ad.rquatus unius puncti, est unicum punctum loci . Erro fi punctum A. pilae , quod in instanti A. movebatur versus parietem , & ia instanti Natti agit illum, In hoc eodem instanti resil Irat, sequeretur , quod in hoo eodem Instanti esset in duplici loco sibi adaequato , nempe in illo, q ari.
tune attingit, & in alio a quem acquirit tunc per motum , quem tauo haberet. Ergo necesse est , quod illo eodem instanti, In quo atti'gis parIetere, nouanoveatur . Ergo necesse est, quod tu ac quiescae . Est probatam primam partem illius antecedentis scripti num. I S. ex qui bus duo habes et Unum magis certum, nimirum motum rion posse octoontinuum, quando contingit lesilientia , sed necessario debete Incerrumpi per quietem aliquam mobilis In instanti illo , in quo attingit parietem , ita, ut in A. moveatur, in B. quiescat, di in C. Iueipἰat resilire, & hoc pro P er nuperam rationem . Alterum non ita certum a Suniversale , sed magis verisimile, scilicet. quod neque ia instanti C. potest resilire , sed debet adhuc quiescere propter duas prIoees rationes eas . Et habes racones horum fundari in impossibilitate , aut vacui saut penetrationis , aut bi location s . Et habes denique explicatas se ptem illas quaestio nos, septemque species motuum localium , quas po posui num. II 3., inter quas . si circularem requiras , ea in dedi inter ex plIc ndum ισαι uum dii p. I. phyucae naturalis. Devique ex hue usqος disputatis habes, quae rationabilis sententia ferenda ut supra multa ex his aecidentibus obviis comata singillatim disputare longa res esset . Le vitas, & siceitas non sunt quid adaequa te positivum, sed part Im positivus& partim negativum , ut supra dixi . Grauitas, humiditis, motu i i in pulsus, calor , frigor, lux, de similia sunt quid positivum, quamvis coa nexum proportione servara cum negativo larmae oppositae , tum quia
hac omnia pli1sico postius per actiones positi vas propagantur ἀ rum quia Diqitigod by Gorale
588쪽
q. Ia eontradictorium negativi est positivum . At lux. v.g. est contra dictorἰum tenebrarum , quae sunt mere ne ativum , id est carentia lucis. Calor item est contradictorium suae carentiae , quae non est frigus positivum , sed mera carentia caloris . Rursus. Humiditas novi potest esse aqua subiit Irata , alias cum in Eucharistia restet humiditas in Caliceo, imo & in Hostia , alias redigeretur in pulverem , sequeretur restare aliquid prioris substantiae . Ergo magis congruum rationi est dicera, omnia hac esse res positivas.
abstracto est vacuitas ipsa r & haec nil est , nisi carentia omnis corporis in loco reali , seu acta existente. Sumptum pro matarIali , seu in su stracto , est locus ipse realis, quia loeus imae InarIus, sive mere possibilis Impropr7e dicitur .aeuur. Sumptum ἰα
concreto , seu adaequales est complexum dicens In recto locum realem , in obliquo vacuitatem, sive carent Iam omnis corporis In eo loco, Idest, carentiam omnis talis prς sentie omnis corporis . Hinc I. non vocatur vacuus locus , in quo nullus foret seirItus ereatus , sed in quo nullumst corpus. a. ante mundanam fabricam non fuit vacuum, quia licet nullum erat corpus ἰ ast neque ullus erat locus , si ve spatium reale, sed pure possibile , quodque vocatur imaginarium . ob eandem rationem non datur vacuum , supra , vel ultra convexam superficiem Empyrei , quia cum Coelum hoc , fit ultimus terminus omnium locorum , seu sp
tiorum realium , non datur ullus locus distinctus ab illo , In alloque inclusus . Ergo castigate loquendo non potest dici κItra, supra , exi Mys prater Empyreum, secundum positivum, quod significant haec adverbia psed ad summum , secundum negativum : lcilicet nullus est locus ultimus distinctus ab Empyreo. Ergo cum vaeuum fgnificet in recto locum realem , qui, ut dixi , locus mere possibil Is , di imaginarius non potest
diei vacuar, ideo improprie dicetur dari vacuum supra , extra , ωItra a sp pater Empyreum , sicut improprie diceretur alium mundum esse nunc phy sice praesentem in alio mundo nuspiam existente, de praesentia piae. terito , de futuro. 32. 3. Quanquam in enunciat Ion Ibns en unctetur praedIcatum da
illo , quod ex parte subjecti ponitur in recto , v. g. Album est dulce edi ex parte subjecti hujus propositionis . Vaeuum ea istis: ponatur in recto locus realis, qui ubique datur; veruntamen non potest diei vacuum
589쪽
dari ubique . sleut nec dici potest universale dari a parte rei, quam via a parte rei detur id, quod est universale , seu Id , quod universale dieit
in recto , nimirum natura , v. g. humana . Ambae namque propositi nes ex communi usu, fgnificant dari non solum recta illa ; verum etiam formas, per quas habent eas denominationes vacui , & universalis. At quamvis dentur recta , non dantur ex parte rerum formε , per quas, &locus haberet denominationem vacui , nempe carentia omnis corporis intra se ipsum: & natura habet deminationem universalis , nempe se cunda intentia logica . Ergo quanquam pallim detur id , quod posset esse vacuum a non datur id , quod sit vacuum , & quanquam a parte rei detur id, quod est universale , non est universale a parte rei , seu non
datur universale a parte rei. q. tametsi non in omni corpore detur aliud corpus, quia illud in denotat locum extrinsecum, de non omne corpus est locus extrinsecus alius, siquidem non omne corpus est uιtis superficies eo psyia continentis; veruntamen ob hanc eandem rationem dici nequit in corporibus multis dari vaeuum , quia de rλtione vacui est esse locum extrinsecum Ergo omne quod nou est locus extrinsecus est incapax , ut sit vacuum . At multa corpora non sunt locus extrinsecus, juxta istam ratio diem . Ereo sunt incapacia, ut de ipsis en ancietur, vere esse vaeua . Idem dico de spiritibus , qui profecto dici nequeunt vacui, etiamsi in iptas nullum det ut coerpus. Nempe vacuum dicit ese sentialiter locum extrinseeum . Et spiritus non sunt locus axtrinse
Is 3. His amotis scrupulis , non disputatur modo . Utrum sit p rbile metaphisice vacuum , quia aegre allignabitur absurdum ullum divine Omnipotentiae in vincibile in eo, quod Deus conservet locum e trinis eum sine ullo corpore . Nee disputatur. Utrum in alia rerum serie, ac coordinatione esset physice , ac naturaliter possibile vacuum; quia scut Deus potuit ita temperare, atque coordinare humores , dc corpora humana , ut naturaliter habitaremus in globo solis , aut Iovis &c. siquidem non est deessentia hominis , quod mater; a prima, qua constat olim fuerit sub forma terea , aut rerum terrestriam, nam , modo sit in teria corporea , hoc sumit e flentiae hominis ex hac parte. Ita potuit Deus, ita coordinare harmoniam hujus , vel alius mundanae fabrici , ut in ea naturaliter posset esse loeus,nullum penitus habens corpus per δύ- quod, vel per multum tempus: sive locus ille esset unicus, sive multiplex, Disputatur ergo an de facto , te in praesenti rerum constitutione posse naturaliter dari vacuum . Et non quia fit, aut non sit hostis totius naturε distributive, aut collective sumptae. Ad causas quippe naturales existen res Madrili , quid attinet, quod detur, aut non detur vacuum aliquoa
Romae Sicut ad materiam primam A, quid attinet quod materia Pri ma B , si privata omni forma Disputatur ergo an possit naturaliter
dari vacuum naturalitate respectiva, di privata earum rerum naturalium
juxta quas vacuum considerari potest. Et quia fere omnes philosophi Conveniunt in sententia negativa , quidquid fit de aliquibus mechanicis
X petrientiis, productis ad probanduin dari aliquando vacuum de factu m
590쪽
quarum effparientiarum praetenta conclusio facile negatur , ideo primati e disputatur ratio propter quam nequit de facto dati natu talitet
34. Esto Conclusio. A centro terre , ubi ordinarium domicilium Apostatarum Angelorum, usque ad Coelum Empyreum, ubi Ordinarium domicilium Angelorum fidelium , non videtur esse locus ullus vacuus
omni penitus corpora , Explicatur. Cons dera mundanam totam main
chinam in quatuor partes divisam , Prima a superficie concava Empyrei, usque ad convexam Coeli stellati, v. g. usque ait dorsum Atietis, seu Librae. Seeunda ab hac convexa, usque ad Perigaeum Lunet, id est, uiaque a fi eam partem sue regionis , ubi illa contermina est aeri. TertIaa Peripso Lunt, usque ad superficiem hujus globi terraquei, In qua dein limus. Quarta ab hae superficie , usque ad centrum ipsius; tametsi ocu in is carneis non perlustraverimus vastas has regiones ; nihilo tamen minus oculis mantis , adiutis partim authorita e sacra , partim ration naturali, partim experientiis , semper , ac ubique sibi constantibus, videtur in nulla earum esse Vacuum . Sublimis ea repo, qui est quasi caput mundi, a dorso scilicet Arietis , seu a superflete eonvexa Coeli stellati , usque ad Empyreum , non habet vacuum, quia repleta est aquis, ut dixi in physica naturali disp. 4. Inter disputandum aquas super c testes. Cumque regio secunda nempe a superficia illa Coeli stellati , usque ad peripeum I une sit medietas mundi, quia est firmamentum: secit namque
Deus duo ιuminaria magna , lumina e Maius , ut praest diei , in luminare Geuos minuι , ut praeesset nocti , tr stellar. Eι postiis infirmamenso coeli . ut luce in reaei super te να- : M praeessent disi, ae nocti , in dioiderent lucem ac tene
par , quibus verbis satis inditae Noyses se verbo illo Firmamentum comprehendere,non solum regionem stellarum, sed etiam uir usque lum naris majoris, Ec ex alia parte , cum constet firmamentum suisse factum in m dio aquarum , id est. In medio aeque distin te a superficie terrae , di Coelo Impyreo . Fiat firmamentum l. medio aquarum . Cum haec, in- Dicquam , ita sint, videtur concludi sublimem illam regIouem a dorso Arietis , usque ad Empyreum tantam esse , quanta est hac nostra a su perfic e terrae , usque ad Perigaeum Lunae, id est, aequivalere 1 o. fere
semidiametris globi terraquei attenta linea recta sola . Totum illud spatium occupant aquae illae . Ubi ne intelligas in ensuras mathematicas , & penitus exactissimas , quia cum Deus in scripturis loquatur eum hominibus , utitur modis loquendi humanis , qui scut non sunt semperti porose se holastici, i a nec Mathematici, quem modum loque adi
ripturarum saepe notavi . Is s. Secunda regio mundi: nempe a super se Ie eone ava Coeli stelinlati , usque ad infimos terminos Lunae , quae regio omnium amplissima est , & quasi venter Mundi , ut constat ex elevatione fixarum supra
planetas , SI elevatione horum inter se comparatorum , non habet vacuum . I. quia si crassa atmosphaera , oculo perceptibi iis in erepusculis matutinis , di vespertinis terraquei globi qui unicus est , & valde. Parrulus respectu multorum astrorum, occupat So. milliaria plus minys C ccca diqitigod by Corale