장음표시 사용
571쪽
tiam illius rei, eum qua physice unitur, & unio est talis , ut non dissolvatur per motum rei illius.
ra6. Ieo 3. ei rea impulsum , & motum proiectorum , seu redo rum illarum , quae ab extrinseco jactantur , ut satisfa-eIam quaestioni tertiae propositaenum. II 3. Noli obstante pulchra illa Philolophia Combinatorum desse ,σμ: taιiser , o taliter combInatis athom is innumeria , five eriginta quibusdam solis elementis r videturnae essatio admittendam rem vulgo dictam Impulsu/. Distinguitur realiter a corpore , quod projicitur, seu qaod movetur ab extrinseco , tametsi motus Ille , quoad substantiam alias sit con naturalis, ut motus globi, quando bombarda exploditur omnino deorsum. Recipitur, quan do imprimitur per agens , aut Instrumentum corporeum , immediate iusola quantitate rei proiectae . Et eam primarie, ac directe movet, causando illius successivas prasent Iasin locis successuis . Secundarie ver. movet reliqua omnia substantialia , accidentalia , corporalia , spiritualia , naturalia , ac supernaturalia , quae sunt in ea re: secundarie , inquam, ratione unionis physicae immediatae, aut mediatae , quam illa omnia per se , aut per accidens habent cum quantitate . Nascitur physice a projiciente , aut ab excutiente ut pila excutitur a pulvere acce aso & tandam remittitur, vel omnino cessat saltem de facto, partim ob resistentiam spatii, per quod movetur , partim ob gravitatem corporis ipsus . Probo primam partem; quoties experimur effectum I hyficum , oportet assignare causam physicam immediatam illius , namola mediata nou operatur connaturaliter deficiente immediata. At multoties experimur motum loe Iem corporum gravium jam sursum iam dextrorsum, iam finistrorsum . Ergo oportet assignare aliquam causam physicam immediatam ill Ius . At haec causa non est corpus ipsum a quod projicitur , aut quidquam aliud ipsi connaturale , si quidem motus ille sursum, v. p. est contra naturam lapidis . Noa projiciens , quia hie potest mori durante adhue motu elevationis corporis illius; de ascendente adhuc eo ex A ad B , de ex B ad C: & experimur quot multo antequam feralis homba attingat ultimum punctum suae elevationis, extinctus est ille Ituis, qui excussi illam. Non denique talis, 3c talis combinatio atho morum , quia uetapE dixi, sa fle : taιiter, eae taIiter quamvis videantur speciosa a non videntur , ut disp. I. dice
ham, solida , & philosophica .
xa7. Ergo dicendum , motum illum physice procedere a peoiiciente, sive excutiente, quatenus hie in instanti projectionis , producie rem quandam in eo corpore, quς vincens per aliquod templi, dissicultates aquae ocearunt coatra motum illum partim ex spatio per quod tranfie .
partim ex corpore ipso , quod movetur γ physice immediate producit
572쪽
eum motum ; attrita vero , & vieta novis , Se novῖs dissicultatibus , quet singulis momentis, & in singulis punctis loci occurrunt singulis namque momentis , & singulis punctis loci resistunt ei motui gravitas cor potis moti , 8c corpusculorum Iliones , & millio aes , quibus referta est atmosphaera incipit deficere, & tandem omnino deficit motus ille: de eonsequenter deficit illa res producta a projiciente in corpore proiecto , utpote connexa ex sua natura cum illo motu , non ficut aqua
cum Bigiditate , sed sicut unio corporis , & animae cum certit membris, Ee temperamento, quibus deficientibus , naturaliter defiest Illa unio. H e Igῖtur res producta per projic Ientem in corpore projecto sim mediatE phyfice causans eum motum , & fie durans, Ze sic incipiens deficere, Se sic tandem deficiens, est quam vocamus impMUM 3. Ergo hic, quoad substantiam , id real Itatem admitti debet. x 28. Et sic moventur aquae in fonte, in flumine, in mari: Item. sangu Is intra venas , & arterias , & quando scinditur vena. Item arbor quando crescit versus longitudinem , & latitudinem . Item malta alia . Nam partes pone subsequentes propellunt anteriores , in ipsisque producunt impulsum , qui causat illum motum antrorsum . Neque dicas r. illum posta existere naturaliter absque eo motu v. g. quaa do rem immobilem a puta rupem , valide percutis , ac tundis de consequenter ex eo , quod oecurrentes dissicultates motum cohibeant, nota
sequi deficere impulsum . Negabo quippe assumptum, & probationem a Nam quando rem prorsum immotam tundimus, producimus in ea impulsum in actu primo; secus in altu secundo: idest , impetuose , ac
velociter movemus, ac conjungimus in stria mentum tunsionis eum illa re.
Et hoc esset alias sufficiens ad producendum Impulsum in illa; sed non producitur: quia sicut ad docendum In actu secundo est condἰtἰo naturaliter requisita ex parte discIpuli Docilisos: & hae defie Iente do e abiequidem in actu primo Magister, sed non in actu secundo. Ita ad Impr7mendum Impulsum in subjecto requiritur flexibilitas, seu docilitas materialis in hoc. Ergo illa deficiente imprimet Impulsum in actu primo, sed uon in actu secundo. I 29. Naque dicas et . posse etiam mori proiicIentem,quando adhuc durat impulsus ; quoniam aliud est quod duret eflectus semel in unico instanti productus a projiciente . Aliud, quod smpliciter tunc de nou fiat. Primum potest contingere etiamsi moriatur projicJens, quia hic non conservat effectum suum, id est impulsum illum , sed sola causa prima ad quam Philosophus confugere debet, si Christianus est, quando
non apparet ulla alia proportionata donec non praevaleat multitudo contrariorum contra motum illum, sine quo non potest naturaliter durare ille impulsus. Secundum, nempe, quod effectus aliquis simpliciter da novo fiat physice a projic ἰente , quando hic iam non est In rebus , est impollibile . At multi novi, S: novi inorus numerice distincti possunt fleri in corpore projecto , quando iam pojiciens est mortuus: nam licet totus ille ascensus dicatur unus motus, quatenus est una series motuum
homogeneorum ἱ at revera ibi sunt plurimi numeri e distincti sicut A a a a in
573쪽
In una serie domorum suae multae domus nempe ab A , ad B: a B , QC: a C, ad D dec. quod non contingit in impulsu , qui totus ,
instantanee producitur a projiciente; cum tamen motus non fit totus, te instantanee, sed per partes,ae successivus. Pone ergo motum durare Petviginti ulnas , di proiicientem deficere , quando corpus solas quatuor confecit; quomodo potest tunc ille , qui jam non est in rebus , causat. . physice immediate torum illum motum a quatuor, usq; ad viginti ulnas Ergo . est disparitas , ob qua in nequeat projiciens causare phylice imme-d Iate totum illum motum ; po sit vero totum illum impulsum . Nempa hie instantanee producitur , & successu ἐ producit. I 3o. Probo secundam partam : videlicet impulsum distingui realἰ- ter a corpore, quod proficitur, tametsi incit is ex impulsu ciet uadus siecon naturalis ei corpori . Omne, sine quo potest hoc existere,dii inguitur realiter ab hoc , ni a fo te pro explicando res physicas creatas, confugias ad arca tum Sa amentum a tuum liberorum Dei , qui ab ipso non distinguuntur real ter , de tamen sine illis potuit Deus extitere . Egre. eius ph; los phandi modus: explicare phaenomena naturae mi steriis, quorum i itelligentia superat hamanum caprum 1 At saxum illud , seu globus, qlii magno impetu deorsu projicitur, potuit existere line hac projectione . 3e consequenter sine actione , qua projiciens causat impulsum in eo saxo , de consequenter sine hoc impulsu . Ergo . Quod si dixeris impulsum illum nil esse aliud, quam combinationem quandam M, NHearundem om ino partium , sive at honorum illius ejusdem coreoris. Praeter qua in quod satis discussimus illas Philosophias de fle,&μ . india reassurgit argumentum . Istud idem corpus potuit existere sine ista com binatione individua, qua hic, re nunc proiicitur, de movetur deorsum , ut constat, & fine alia reflexa , qua latens illa excitaretur. At per
in istis combinationibus itat impulsus . Ergo istud idem eorpus extitere potuit sine isto Impulsu . Ergo hic di istinguitur ab illo. ob eandem rationem impulsus distinguitur realiter a gravitate, levitate, & quantit tesnim rum quia haec omnia possunt existere physice absque individuo eo Impulsu , quem modo habeat. Et iacui philosophi non est multiplicare entilitates absque necessitate, ita e t multiplicare, quando rati prudens urget, ficut in praesenti; alias qui maris vIriliter philosopha
ri sibi videntur, negando turbam antitatularum , cur non neg at tot millionum , & millionum milliones athomorum, & corpusculorum complentium spatium immensum a centro terrae usque ad convexam,vel saltem concavam superficiem Empyrei, in quo spatio credo, quod non admittunt vacuum p Cur non negant tot nνlliones guttularum, quibus confiat Oceanus p Dominus exercituum decrevἰt vallissimam hanc molem fabricae mundanae minimis entita tulis, ae punctis componi τλα
suis pMeris in marελ Igitur impulsus prudente ratione , ac experieri tia notus , est quoddam ens reale accidentale , quia distinguitur a su si anti i s omnibus. Est qualitas: quia cum distinguatur a quantitates Mnesvel male afficit subiectum . Non est in Idale , quia non eli actuale , -- solutum, ina inediatum exercitium subeundi dea ominationem , sed cai Dipitig Corale
574쪽
n physi ea Immedῖata motus cavi a formalis denominatἰo m hujus .
Subiec iam loco impulsum , sicut calor est huius Subjectum calidum . 13r. Probo te itian partem , scilicet impulsum ab agenta corporeo
impressum , recipi immedia e in sola quantitate rei prolectae cum reliquis ibi adiunctis . omnis receptibilis forma in eo solo subiecto recipitur immediat , quod solum est capax immediate effectus formalis, de effectus physici formae ipsius . At impulsus localis in primis eit forma
receptibilis , quia cum fiat a creatura , non fit per creationem , sed per eductionem, ac receptionem . Deinde sola quantitas est immed a te capax utriusque illius ei sectus. Probatur . In primis effectus pl1βων impulsus physici est motus localis rei, in quam imprimitur. At quod
primarie, ac directe movetur per motum localem , Provenientem ab extrinseco , est quantitas , atque ad huius motum moventur caetera propter unionam cum est,ut iam dixi supra. Ergo. Deinde effectus f unaalis impulsus est rem esse ab extrinseco pulsum , seu elle in a tu primo pro. ximo ad motum trahentem origInem a tota caula extrinseca. Hoc autem soli quantitati convenit primari e , ac directe . Item licet ratione gravitatis non impeditae sit etiam res in actu primo proximo ad motum deorsum , & ratione levitatis non impeditae ad motum sursum ; ast motus ute libet utpote connaturalis non trahit originem a sola caula extrinseca. Ium etiam, quia si arens . vel instrumentum eo ris reum impingeret in rem non habente ullam qua alitatem resistentem, protinus cum illa penetraretur , & conseque mer nullam in ea faceret
impressionem, si e impulsum , & Ideo corpora magis mollia , sunt ininus apta ἰ di magis quanta , sunt mar si conea ad impulsum suscipiendum , M nullum corpus potest naturaliter caulare impulsum physicum In Spiritu , quia hic non relisteret, sod illico cederet ζ unde capax nomest , ut impulsum recipiae . Sola Igitur quantitas eli, qua prima te, ac
dilecte impellitur , seu impulsum suscipit ab extrinseco per Instrumen
tum corporeum,& reliqua moventur loco propter unionem cum qua utitate, ut supra dixi num. Ia6. Imo neque astens spirituale creatum , puta Angelus, potest imprimere impulsum instrumento cortoreo in re non habente quantitatem , quia instrumentum illud penetraretur cum ea re.
Ac propterea dixi suo loco Angelos moventes corpora coelestia , sola sua potentissima volitione sine physico Instrumento causare impulsum .
232. Non propterea nego , Deum, Sc forsan Angelos ex potentio ribus choris polIa imprimere spiritibus , & rebus quantitatem non hahentibus , impulsum physicum, sicut imprimit Deus lpiritibus damnatis physicum ardorem , dc combustionem , qua cremantur. Et sicut supra dixi Deum , di Angelum illum Apocalypsis armatum catena imprevisse forsitan gravedinem magno Diabolo in poenam iptius , qua permanenter , Ee ab intrinseco quasi assicus sit infimo loco terrae , ia totius Universi. Neque propterea actio productiva i litus ardoris, quo torinquetur Diabolus, aut gravitatis, qua deprimitur in in serno , aut im
575쪽
forent miraculosae , & conlequenter non postent fierI ab A aget Ia ex solis suis vitibus ; sed ut speetalibus ministris Dei γ desinetet esse eductio; quoniam ut suo loco dixi . omnis actio, quae per suam essentiam unitur physice immediate alii, tanquam subjecto praesupposito, eli edu.ctio, te est cli itincta a creatione , cujus essentia stat in eo , quod voci habeat ex se uniri alii, ut subjecto praesupposito , sed soli termino petipsam producto . At actio dicta per suam essentiam uniret ut alii , ne subjecto praesupposito : nimirum substantiae illi Angelicae . Ergo non
esset creatio, sed eductio. Rursus nec desineret esse natu talis , di coris porea ; quoniam licet adaquate rece Pta in spiritu, veruntamen eum diceret ordinem ad impenetrabile, hoc est, ad quantitatem, ut sine miraculo non post et carere uniona mediata, aut immediata cum quanti- eate , In quo posui conceptum corporeitatis disp. q. logica majorIs cap. 3. quoniam nil per se connexum cum unione ad rem nequeuntem privari absque miraculo unione cum quantitate , potest ab ne miraculo existere , sine ulla unione cum quantitatu . At omnes illae actiones per se connecterentur cum unione ad illos suos terminos , licet etiam eum unione ad substantiam Angelicam et &' hi omnes, utpote materiales; ita connecte rei tur cum quantitate , ut sine miraculo nequirent carere illa , & de facto no a carent illa sine miraculo . Ergo omnes illae quamvis adaqua te receptae in substantia spirituali, nempe Angelica , forent materiales , & corporeae ex natura sua .
33. Quarta pars,videlicet impulsum nasci physice a proiic ente, vel
alio modo excutiente corpus motum, videtur certa; quia ab aliqua causa creata tunc pra sente proveniti alia autem non apparet magis proportionata, quam illa, quae projicit, vel excutit, vel explodit corpus Illud . Et constat a posteriori, quia homo magis fatigatur, quando validiorem imprimit impulsum, de validior impulsus validiorem postulat causam pro isticientem , aut alio modo moventem. Denique quis tam partem respondentem quaestioni propositae quatio loco num. II 3. super remissione impulsus, imo & totali defeetu , jam insinuavi num. 127. Impulsus , sicut multae aliae qualitates , admittunt magis, & minus, suntque capaces intensionis , & remissionis : Unde fic, quod hibedinem hujus cariatae pollunt minuere aliquae caulae contrariae a Sc aliae supervenientes prioribus postunt eam omnino destruare , ita potest contingere in impulsu ;hoc autem incipiente remitti a remittitur quoque mutus corporis pro-leeti , & eo prorsus deficiente deiicie hic motus . Ello igitur proiicientem in ipso primo prosectionis instanti producere quatuor gradus imis pulsus in lapide , v. g. per lineam Oriros talem . Hic impulsus, seu rotus ex illo oriundus ,& siae quo illa non potest naturaliter durare sicut homo sine cartis membris, x certa qualitatum harmonia ) ia fin aulis momentis , ac punctis loci offendit ad tria contraria , quae ipsa resistunt; Unum est gravitas ipsa , di pondus corporis, quod sempertendit de ortum , atque suapte natura vergit in quietem , fixationemque . Alterum , locus ipse aereus, vel terrestris, vel aqueus per quem movetur corpus projectum . Nam cum omnia illa sint reserta corporibus a
576쪽
has, & nullum fit vacuum , corpora , α corpuscula illa resistunt tra a. si tui corpotis pio jecti , vel saltem , ut hoc transeat , oportet amovere illa , & impendere virtutem impulsus. Tertium est attritio ipsa corporis corruptibilis , quod prolicitur ἰ singulis quippe momentis atteritur per sua propria specifica contraria ς attritoque corpore atteritur Impulsus receptus in illo : quid ergo mirum , quod post aliquod tempus impulsus ille a ut quatuor , impressus totus , & limul in primo proiectionis instanti , obrutus novis , de nouis contrat iis i a singulis punctis loci , & temporis , incipiat deficere , & demum deficiat omnino, Zc consequenter non pergat ulterius corpus illud , qaod projectum suit: quamvis enim egrediaris e Patria tua cum mille lautis , si in singulis hospitiis adimuntur tibi aliqua, tandem iam non poteris ulterius pecogere per viam solutionis; sed mendicationis .
et 34. T T Ine si eorpus projieeretur per spatIam omnIno vacuum s at quale non est infra Empyreum , motus ille esset vel
cicir , ae diuturnior ob defectum unius eo atrarii, nimirum ob desectum conglobatorum corpusculorum occupantium illum locum ; sed tandem defigeret ob contrarium aliud , jugiter inhaerens illi corpori: nempe ob innatam gravitatem . Si projiceretur corpus nullam Pror sus habens gravitatem , quiae non invenitur infra Empyreum, diutius quoque , ae velocius moveretur , quia ob defeetum huius contrarii diutius durat et impulsus ; sed tandem hic deficeret ob continuam illisionem in corpora occupantia medium illud . Quod si corpus nulla in penitus habens gravitatem , projieeretur per spatium penitus vacuum adhue poterat esse hostis dexter , vel sinister , qui virtute magnetica attrahens ad se corpus illa d sngulis momentis satque locis ut contingit acubus navalibus transeuntibus per Oc
cidentale littus Affricet , qu et a sol ἰicitantibus Magnetibus Orien
talibus detorquentur versus Ortum: N transeuntibus per littus Orien tale Maxici , quae distorquentur versus Occasum a vicinis Magne tibus occidentalibus infringeret motum versus polum a V g ra consequenter impulsum causantem illum motum ; quod si pon snullum penitus adesse contrarium directum contra motum illum saec in directum contra impulsam et adhuc iste non duraret in aeter num , sed tandem aliquando, naturaliter finiretur ; quia licet im pulsus ille non haberet ex ista parte contrarium ullum ἰ verunta men corpua ipsum, tu quo recipitur naturaliter esset corruptibile . Ergo aliquando deficeret . Ergo deficeret etiam impulsus in eo receptus. Ergo, & motus ab hoc impulsu causatus . Et hi ne habes ratio. Rem, ob quam, infra lunam saltem , non poteth dari motus localis simpliciter absolute perpetuus . Nempe ocine corpus resipiens motum a SDiqitigod by Cooste
577쪽
impulsum ad Illum, circumdatum est aliis obsistentibus motuI, Se Iana.
ta gravitate , Ee est corruptibile s imo aeteritur motu ipso . Ergo ta aridem aliquando debet leuare suus motus.13s. Quod si Deus in aeternum conservaret illud corpus, sicut conis servabit nostra hac eadem, quoad tubstantiam post Universalem re suis rectionem, adhue naturaliter deficeret aliquando ille impulsus , de m
laseelsaret; non ob defectum causa impulsum conteruantis , non obde factum subjecti , non ob praesentiam contrarii. Sed quIa Deus ope.
rando , ut Author naturalis , solum debet conservare impulsum illumstpote suapte natura destinatum ad rem transeuntem , di finitam , proin portionate ad intensionem , atque vires , quibus initio causatus fuit.
Sed .iribus, & intensioni ei non debetur duratio infinita : quia ptima illa intensio, quam habuit fuit finita , & proctii dubio non fuit ex sua
natura destinata ad motum in aeternum duraturum. Ergo aliquando cessaret Deus ab illius conservatione , s operari vellet, ut Author nais
i 36. HIne a. habes rationem satisfacientem quIntae qui stioni proinpositae n. D 3. nempe rationem , ob quam motus violentus, & nascens
ex impulsu impresso corpori , est io itio tardior , in medio velox, it a fine remissus, ac languidus . Quando vero est motus naturalis proveωniens ab intrinseco pondere , ac gravitate, initio quide in est lentus, In medio velox, in fine velocissim uai quemadmodum enim lignum pro . iactum in fornace in , aut in sum cn , non penetratur totum calore , vel humidItate in primo instanti,tad sols partes exteriores illius, ex hisque post aliquod tam pus transit calor, Vel humor ad partes Interiores. Nimi rum,csteria paribus,omne agent creatu operatur uniformiter di formiter,
idest, magῖs, & prius in Partibus P is proximioribus sibi, ex quibus postea qualitas serpit per prosundioreas atque remotiores. Ita quando homo projicit lapidem non Producit iii primo initanti totum , & x quam lem impulsum in omnibus partibus lapidis; sed majorem in viciniori bus sibi, & minorem in profundioribus. Impulsus major nequIt movere velocius partes illas viciniores s in quibus recipitur, quia disjungeret eas ab alteris nondum habentibus impulsum aqualem, & lapis disjicer eur , ad quod impulsus ille non furuit. Ergo initio proje lionis debet totus lapis moveri minus vel iter iuxta minoritatem impulsus in parti bus profundioribus illius , quia maior impulsus debet attemperari mi nori; alias partes ills dividentur. Post aliquod tam pus iam maior ille impulsus initio productus a projiciente , propagatur, & penetrat usque ad omnes partes illius lapidis, non quia individuus illa impulsus mutet lo eum, & ex unis transeat in alias partes , aut quia invicem separentur gradus, quibus constat; sed quia sicut calor producit calorem . it. prius ille major impulsus producit impulsum in aliis partibus lasedis . Eteo post aliquod tempua jam omnes partes lapidis occupantui majore , N aequali impulsu . Ergo jam debent omnes velocius moverῖ . in principio . Ergo in medio currus debet motus proiectu rum esse velocior. V
578쪽
r37. Demum In fine debet esse tardi. ,r, quIa non cessantibus tribus Illis contrariis , quq memini n. I 33. compescere motum illum, atque impulsum, tandem hie, quippe qui habet vires finitas, incipit deficere, de motus est languidus. Et demum deficIte tuncque obtenta victoria per hostes illos, lapis cadit, aut quiescit. Et en rationem , Pro Pte1 quam potest, e solet naturaliter contingere , quod globus e tormeatosae fulmen e nubibus vibratum , innoxie ad pedes hominis ea dat, vel etiam levissime percutiae . Impulsus namque violentus, quo movetura &xapitur utraque materia , est finitus et & materia illa obnoxia est tribus
illis hostibus in singulis punctis temporis, atque spatii,per quod movetur. Esto igitur, quod ex natura rei finiri debeat i a puncto loci Α, si ibi
per accidens sueris , ni I sent Ies contusionis , si tu loco immediate an intecedente , attingent Innoxie super fietem tuae vestis: si in magis antecedente, levissimam senties percussionem , & sic cum proportione versus originem fulminis, aut tormenti. Cumque hec combinatio loci, in qu es cum impulsa causante motum illum , sit natu talis: ideo naturaliter contingere potest ea div et sitas effectuum . At cum mortalis nemo sciae proportionem , si ve combinationem sui praesentiae cum origina, ex qua erumpit fulmen , aut globus , de cum impulsu causa a te motum illum , idcirco omnes rationabilἰter timemus, quando alterutri expositos con
I 38. Quando motus est natural Is, v. g. quando saxum ruῖe, tunc etiam motus debet esse lentior initio : quia licet ille motus deorsum non producatur ab impulsu , sed immedia e a gravitate : Ueruntamen haec non semper est mathematice aequalis in singulis particulis illius corporis . Ergo si hoc non discerpitur, eo quod disparitas non sit tanta, uelassiciat di videndo unas partes ab aliis, necesse est, quod partes gravi mres attemperent suum motum deorsum motui m Inus veloci partium minus gravium . Ergo necesse est , quod initio sit minus velox motus cor. Poris illius totius. Pollea alἰquatenus aucto motu partium minus gra Vium , Ubi inpulsum , q rem propter un Iouem cum illis habeat partes graviores, motus utrariamque iam est velocior . Demam producenti ba partibus gravIoribus totum impulsum, quem possunt in partibus mi nus gravibus , motus est velocissi nus, sed vel oditate proportionata gravitati partium graviorum . Unde harum motus deorsum a sola gra- it te provenit immediate ; motus vero partium minus gr vlum prove
nil ab ipsarum gravitate, & insuper ab impulsu , quem propter conti nuationem cum gravioribus, aeeipiunt ab hIs: si eue motus lapidis, quem D da projicis deorsum ex tuiti, provenit immed; a te partim a se a gra vit/tes Partim ab Impulsu, quem in eo producis. Hinc quando inaequa litas gravitatum et valde magna , d seqrpi solet corpus ia aere a quia
P rtes minus graves nequeuntes assequi motum longe graviorum obis3m minorem gravitatem r ne au- aeei Ieates subito totum impulsum
ab lita propter harum preteipstant Iam, dividuntur ab eis : item qu nd licet inaequalitat non sit valde magna, si tamen unici partium est facile
svi bilis, & quia guttae aquae iacile separantur a sociis, ideo qua do
579쪽
qua praecipitatur e nube, aut ex vertice montis , non ea dit unIta Instae torrentis , sed dispersa , quia tantillum majoris gravitatis , aut impulsus in unis , quam in aliis, lassicit ad solvendum levem utrarum qu unionem . Naturale ergo est, quod pluviae cadant, ut cadunt, & no Instar fluminis , sed naturalitas debetur Authori Naturae , qui sis eoae in binavit, &eoordinavit causas naturales; & ideo dignus est, cui propter id gratias agamus. Demum si inaequalitas gravitatum in partibus corporis fit quidem , sed non summa , & spatiuin , per quod cadit eo rosus, non sit tantum , ut gravitas major Producat totum motum , quem
producere potest, non discerpetur corpus; at partes illae graviores prius attingent terram . Et qui in homine pars gravior per se loquendo, et hcaput , in fele autem manus, Sc pedes, hac de causa , quando ambo cadunt, homo plerumque cadit in caput, & fetis in pedes . 13 ρ. Hinc 3. habes explicatum modum , quo nos ipsi movemus no stra corpora jam unis , iam aliis motibus. Interdum qu Ippe movemus membra producentes impulsum in ipsis, ut quando manu , vel instrumento externo movemus alter in manum propter hujus debilitatem, aut
propter merum placitum . Interdum sine impulsus mediatione , sed immediate ob virtutem , qua pollet anima nostra movendi immediat quaqua versum aliqua membra corporis, cui est unita, non minus quam gravitas est virtus immediata movendi deorsum, Ze impulsus est virtus immediata movendi per lineam sibi proportionatam. Etenim quamvis anima nequeat movere membra , nisi mediis nervis, qui sunt instrumenta ad faciendum motu in membrorum I ast nervos ipsos , quo alio instrumento movet λ Dices, imperio , de volitione , ut alibi dicebam s. Est verum ; sed nuspiam dixi, volitionem esse instiumentum phys cum a aut habere virtutem physicam immediate productivam motus ; sed moralem dumtaxat, quatenus virtutem loco motivam ex se indifferentem ad movendum , aut non in vendum nervos, determinae, ut illos immediate moveat , & ex vi motus illorum moveat alia membra, vel pro
pter concatenationem illorum cum eis, vel producendo impulsum physi eum in eis . Ergo dicendum , formam viventem sensitivam , id est animalis cujus sane proprietas est virtus loco motiva per se immediataesae interventu impulsus, aut alius qualitatis causare interdum motum Ioealem alicujus saltem partis corporis , videlicet motum localem nervorum . Si enim gravitas, impulsus , de aliae qualitates non indigentiaterventu alius qualitatis ad causandum motum localem: quae specialis profertur ratio ad dicendum , animam indigere influxu physico alius qualitatis physicae , quae sit , v. g. impulsus, ad movendum loco nervos ipsos, qui iunt quasi instrumentum physicum, quo movere solet cs
I o. Interdum denique movemus nostra membra utroque modo rni mirum partim immediate sine productione impulsus, partim producendo impulsum in aliquibus eorum . Et hoc contingere videtur in m tu progressivo, qualis est deambulatio , cursus , volatus avium , & reliqui similes eis quo per remige/ movetur navis , non quo per Ne tum
580쪽
quando homo gradἰtur, & quando avis volae, In prImIs moventur nervi illius eorporis Sc hic motus potest provenire Immediate ab anima illa, ni nuper dicebam , sine productione impulsus in vitiis , a quo nascatur
liorum motus. Deinde horum motum subsequitur motus pedum liciminum , vel pennariim avium , quibus ta quam uncinis apprehendunt, vel occupant anteriores partes loci , per quem moventur , scut remi-gεet remis apprehendunt anteriorem Illam partem aquae,versus hanc, ut illam plaga in Mundi, ad quam volunt Navim ae e edere . Et hu ac mo. tum pedum , aut pennarum , causare potest anima , absque impresso ire
impii sus ita eis partibus , sed ratione motus . quem immediate per 'fine impulsu causae physee in e7s nervis r & quia hi sunt colligati cum
pedibus, Ac pennis , motum illorum sequitur uantus horum . Demum pede , vel penna possidens an Ima partes an eriores loci. per quem m vetur , trahit reliquum totum corpus ad illum eundem locum , vel ad proximiorem: scut remiges remo pollia entes anteriores illas partes a quae , totius postea corporis conatu, Sc maxime pedum attrahunt navvim versus partes illas. Et iterum , atque ite um, & Rptus continue facto hoc, navis pergit, homo deambulat, vel currit, & avis vola
Hic motus fieri videtur per impressionem impulsus in reliqum corpor ad quem impulsum ἐmprimendum indiget anima tantillum firmares a stabilire aliquam partem corporῖν in parte anteriore loci: & quἰa neque In aqua , neque in aere potest hoc facere , eo quod humanum corpus Ilico gra vIrare sua ruat: hac de causa neque per aquam , neque per
aerem potest incedere , aut currere homo . Motus ergo simpliciter pro gressivus , utpote compositus ex his tribus, uno neruorum , secundo pe dum , Η. g. ad occupandum spatium anterius , tertio reliqui corporis attracti, vel impulsi ad spatium illud anterius, fit partim sine impressione,
di partim eum impressione impulsus . AI. Motus autem vectionis, sempe quo movesur homo, quἰ νε- Itur equo , seu rheda, aue quo movetur pondus i ahq rens dorso baiuli, seu quo movetur vas a quod manu portas , non videtur fieri ratione impulsus, quem equus v. ., producat in homine , sed ratione fixatio his corporis unius supra alterum, oriundae ex gravitate illius , qua in sfixationem, dum vector , vel causa alia non dissolvit, necessa est , quod fi vector move dur, moveatur quoque quod vehitur , nam si moto ill non movetur hoc , fixatio hujus supra illud ratione proprIae eravitatis dissolveretur . V. g. aqvus movet se , Homo insidet illivs dorso , Et ra
tione suae gravitatis ibi fixatur , quod non conting t aeri , qui idcirco
non poteli supra equum vehi . Rursus illa in salso non destruitur. Ergo nece iis est , quod moveatur homo , nam si non moveretur, dissol veratur illa insesso . Similiter equus movetur. Est ligatus rhedae, R irgatio non solvitur . Ergo necesse est, quod rheda moveatur , nam si hac immota ille moveretur versus partem proportionatam, solveretur ligamen. Ex alia parte homo gravitate sua fixatur In rhada , & hyc fixario non solvitur . Ergo necesse est , quod homo etiam moveariir . Ubi, ut vides, motus hie vectionis fit sicut motus reliquorum annulo tu catenae ob m