장음표시 사용
71쪽
ex Perside,vel Chaldaea, vel Mesopotamia,aut Arabia aduentasse. Et quideS. Epiphanius Euangelicos illos Magos e semine filiorum Abrahae ex Cetura extitisse, hisce verbis assirmat, Haeresi 8o. Cum ijdem filis Abraham ex Cheltura,eiecti essent ab Abraham, fit discessissent,& habitassent in partibus Arabicis Magodiae regionis ; Magi qui ex successione seminum illorum descenderunt, eadem dona in participationem eiusdem spei, Christo in Beth. Iehem obtulerunt,quando stellam conspicati venerunt,&e. J Tantum illo: At cum de Filiis Ceturae Scriptura dicar,separatos ad orientem, hinc faci-la intelligimus qua ratione Magi ad adorandum Christum ex Oriente venerint. Nam orientem quem filij Ceturae incoluerunt, superius ex Iosepho, S. Hieronymo,& S. Epiphanio, aliisq. immo ex sacris Litteris iam vidimus, indicare Arabiam, Mesopotamiam &c. Nisi quod probabilius remur secuti magnos Patres, Magos Christi adoratores ex Felici Arabia prosectos. De
qua re quia nunc non vacat plenius disserere,adito prae alijs Baronium Tom. I. Annal. Anno I.Christi,& SuareE Tomo .in 3. P. aest. 36. Disput. 34. Minctione 3. AEoriuin Partea. Institui. Moral. Lib. 2. Cap. 2 2.Quaestia. Ergo tot,tantisq. Scriptura locis,quae adduximuS, Recentiores quidam se confecisse putant, solas eas regiones quae Citra Sinum Persicum, Iudaeae .siunt Orientales, nomine orientis in sacris Libris vocari: eas autem quae vutra Persicum mare ad ultimos usque Sinas extenduntur, numquam orientis appellationem ferre: immo addit Steuchus, Orientem illum ultra Persi dem, neque a fili s Noe habitatum, neque in Gentium, primorumq. mundi colonorum eatalogo Genes a o. vllo pacto memorari. Ex his illud accipiunt, cum Moses ait, Paradisiam in Oriente plantatum, necessario intelligendum in aliqua regione cis Persicum Sinum, quae tamen Terrae sanctae ipsi e siet
Paradisum in Oriente proprie respectu totius veteris Orbis terra
patientur pro suo candore eruditi Reeentiores, si solidis
rationibus ostederimus,& in Gentium descriptione a M se Genes. io. facta recenseri Indiae quoque, quae proprio Oriens dicitur, primos cultores e & orientis nomine aliquando in Scripturis regiones vltra Sinum Persicum, ut Indiam, & alias Orientalissimas , quae communi Scriptorum usu Oriens appellantur, designari et & Paradisum in Oriente proprie, idest, in aliquautarum regionum ultra Persiam , quae& more loquendi Auctorum, & situ positioneq. veteris Orbis, Oriens nuncupantur, fuisse pIantatum.
noscimus plane vocabulo Orientis in locis Scripturae superiori Capite productis,terras cis Persicum Sinum, Iuda ae Orientales,dumtaxat appellatas, at ex quibuslam singularibus affirmatiuis , uniuersalem negatiuam is colligere,non seri recte ratiocinandi disciplina. Forsan erit locus in Scriptura ubi oriens Indiam, vel terras ultra Persicum mare significet. Ante omnia illud est cxtra controuersiam, Mosen in catalogo Gentium, a quibus primum
72쪽
primum orbis est cultus, Genes. o. posito percensuisse nationes quae intimuAquilonem incoluerunt, ut Magog, nempe Scythas: S quae ultimum occasum, vi Iheri Itali Δ: Hisyanir & quae prosundum Austrum, ut Aethiopes,
quemadmodum Interpretes omnes uno ore confirmant; at quaenam ratio. esse potuit, ut non quoque descripserit gentes quae ultra Sinum Persicum, ad Indiam usque Orientem inhabitarunt Sed audi S. Epiphanium in Ancho- rator Noe diuisit velut haeres mundi a Deo constitutus, tribus filiis suis uniuersum mundum sub sortem missum: & unamquamque partem iuxta iste
singulis filijs distribuit. Et ipsi quidam Sem primogenito cecidit Brs a Perside S Bactris usque ad Indiam. J Et mox Indos sorti huius attribuit. Insu.
per Genes. I.. v. 26.& seqq. resert Moses, filios Iectan, fili; Heber ex stirpe . Sem habitasse a Messa,vsque ad Sephar montem Orientis. At de Messa Euse- . bius Caesariensis,& S. Hieronymus de locis Hebraicis haec habent: Messa regio Indiae in qua habitauerunt filii Iectan ,filii Heber. 3 Haec illi. Vnde ridendum quod Nouatores Iunius S Tremellius, Messa montem Castium, Amani montis partem interpretatur. Α manus Syriam a Cilicia disiungit Straboni Litai t. sius mons in Syria Antiochena supra Seleuciam , Plinio Lib. 3. C.
ax. Ptolemarus vero Lib. y. Cap. a 8. Casium quendam montem collocat in
Mesopotamia.) Vel quod alii aiunt esse Messenos quos Ptolemaeus in Arabia
destita ponit aut Messenem iuxta Tygrim de qua Plinius Lib. 3. Cap. 27. De lirium esset duorum aut trium Nouantium imaginationem, sententiae Euse- . hi ,S. Hieronymi,& aliorum serme omnium velle praeferre. Cur enim non ense possint Messae Indi fluminis accolae Plinio Lib. 6. Cap. 2 o. . De Sephar vero monte orietis, dem Novantes aiunt esse Siphara Ptolemaei ad Euphratem sitam,coniunctam montibus Chaldaeae: nam hi dicuntur hoc lora montes orientis,ut Num. 23. II .eu ait Balaa se adductu ex Aram, de montibus Orientis. Montanus,& Posseuinus putabant Sepher esse Andes montes celebratissimos in Peruana regione,de qua re nonnihil annotau imus Lib 3. de Antichristo Cap. aq.extremo.Steuchus,oleastrius,Pererius, Ystella, Sephar in Arabia collocant, nam Plinius Lib. 6. Cap. 23. Regiam Arabiae Saphar vocat. Ioannes Annius in Thracia, Uatablus, Montem Kedemia, nomenq. proprium Regionis Κedem esse vul . Verum qua ratione, auctori- . taleue omnia ista dicantur,prudens quisque faci Ie iudicet. Nonne praestat a D. sentiri Iosepho, Eusebio, S.Hieronymo, & innumeris aliis posterioribus hos secutis,in vera ac genuina primarum gentium Geographia designada, quam paucissimis Recentioribus, suo tantum cerebro,ex quadam nominum similitudine dumtaxat colonias primorum Orbis cultorum confingentibus ZIosephus Lib. i. Antiq. Cap. 6. de filiis Iectan inquit. Hi a Cophene flumi- ne Indiae,ad Ieriam , sic pro Asbriam, Lrb. . de Anrichrisso Cap. a 3. restituimur,
regionem Indiae, usque habitant. 3 Haec ille . Eusebius & S. Hieronymus in : Locis Hebraicis ita scribunt: Sophera mons Orientis in India, iuxta quem . habitauerunt filii Iectan, filii Heber, quos Iosephus refert a Cophene flumine, di Indiae regionibus usque ad id locorum peruenisse,ubi appellatur regio Ieria: sed& classis Salomonis per triennium hinc quaedam commercia deportabat. 3 Haec illi. Et S. Hieronymus in Quaestionibus. Hebraicis,de trede-eim Gentibus a Iectan propagatis Indiam incolentibus haec ait: Possede-
73쪽
runt autem a Cophene fluuio omnem Indiae regionem , quae vocatur Ieria. JTantum ille. Adliaec, Ophir qui fuit unus de filiis Iectan, dedisse nomen Indiae cuidam regioni a se primum insessae , in diuinis Litteris celebra tissimae Lib. a. de Antichrillo Cap. 23.sblidis rationibus, & auctoribus demonstrauimus. Denique Hevilah fratrem Ophir, filium quoque ieci an, terras pro Gangem Indiae incoluisse, inferius aperte docebimuriCap. r. Cum has sententias Iosephi, Eusebii,& S.Hieronymi, de Messa, & Sepher monte Orietis, de filiis lectan, de Ophir,& Hevila Pererius Lib. a s. in Genes late retulisset,ipse, qui Orientem neg- in Scriptura terras ultra Sinum Perisscnm umquam intelligi,haud tamen ausus est refragari, immo probasse via oo par Var detur: quas quoque secuti sunt innumeri ali; posteriores. Nobis igitur fir-
hibista, ,Σ mum fixumque inaneat, tantorum virorum auctoritate , Sephar montem
Orientis in India esse,& orienten. Indiain quoque in Scriptura vocari:& re- , cis I ἡ giones vltra Sinum Persicum non esse Scripturae ignotas, sed in prima Gen.
Itium propagatione aperte Commemorari Genes. I o. v. 26. &νtiis .is, h.isse seqq. quae a fili; S Iectan di habitat , di appellatae fuere. Qitibus adde celebra- si tam in Tharsis & Ophir Salomonis & Iosaphat nauigationem, quam in In- ω at . dica emporia factam Lib. 3. de AntichrIlto, ex omnium ferme consensu do- cuimus. Insuper Iob et g. 36. Non conferetur tinctis India eoloribus . Et Esther.
I. Assiierus regnauit ab India usque ad Aethiopiam. Rogo te, num illud sit Indiam esse Scripturae ignotam Porro de Cophene fluuio plura Strabo lib. s.Plinius lib. S.CapH. &Mela Lib. s. Cap. 7. Eustathius Interpres Dionysii Geographi, ait fluuiuina Cophen a Dionysio in descriptione Indiae positu, ab Aristotele Libro quinto de Rebus gestis ab Alexandro,vocari Cophenem. Hunc diximusdib. 3. de Antichristo Cap. 23 .fuisse olim terminumOcciduum Indiae, ut Strabo, Plinius,& ali; sunt auctores. Quaenam autem regio Ieria fuerit, clam nos est r. forsan Iare Genes. Io.v. 16. Vide infra Cap. I. 'PRIMORvΜ- Et ut cernas quain parum ali s probetur ista Recentiorum opinio, regio-ORiBNris nes vltra Persiam in Gentium Catalogo Genes a Q. non recenseri; proferan C o L o No- quae viri eruditi de quibusdam illarum nationum prodiderunt. Versu τ. me-R v M N o- morantur Μgma, & Sabatacha, de quibus S. Hieronymus in Traditioniti. H H i N Λ . braicis haec alit Rhema vero & Sabathacha paulatim antiqua vocabula . perdidere, & que nunc pro veteribus habeant, ignoratur.J Iosephus Lib. I. Antiq. C. 6.dum istorum quoque nomina noua silet,satis innuit se nescisse. At Montanus in Phaleg, Posseu inus Lib. a. Biblioth. Cap. I.&alii, Sabathachaia, aiunt esse Stabaeos Ptolemaeo super Sinum Persicum, & Messabathas ex Stabaeis oriundos. Ragma vero Charmaniam Ptolemaeo,sic hactenus dictam. versa o. ponitur EImodad, Molanus, & Posseuinus aiunt esse Themeothas . Ptolemaeo, enebrarduS Lib. i. Chronograph. pag. 3 s. Emodios,ubi sunt Emodii montes, rebus Alexadri clari.Item Iare, Genebrardus Gedrosiam putat et Montanus & Posseuinus, Λriam di Arachosiam Ptolemaeo, etiam. Zarathas.. Adoram, Hircaniam ; VRaι, Oxiam Bactrianam, cuius cultores Oxij Ptolemaeo ; Deetis, Scythiam intra Imaum ; HebaL Bolitas, siue obolitas intra Caucasum, di Paropanysum montes ; Abimael, Imaenses , siue Imaos, qui insignem montem eodem nomine habent Imaum . Ita Recentiores eruditii
74쪽
vides q. quot regiones Moses ultra Sinum Persicum deseripserit. At .nec in his libet immorari, quae & satis obscura sunt, nec prorius solide stabiliri queandi cum tamen Ophir& Hevila in India esse, & Orientem Indiam quoque in sacris Libris intelligi, aperte nimis iam olunderimus. Equidem quod in quibusdam Scripturae locis orientis nimine regionescis Sinum Persicum censeantur;Oriensq. non simpliciter, sed respectu dumtaxat Iudaeae capiatur, dilucide vel ipsa rerum gestarum descripta historia, vel aliae clarissimae locorum cireum stantiae demonstrant, uti praecedenti Capitae inspeximus; at in prima totius orbis procreatione, ubi Moses praecipuas orbis partes, earurnq. situs describit, nec ullae peculiares aliorum , locorum circumstantiae indicantur, nulla est ratio cur cum dicit Paradisium ad orientem plantatum, respective tantu m,& non absolute reiectu totius veteris & cogniti orbis orientem intelligamus,qualis India utraque, & tractus ille terrarum usque ad ultimos Sinas, Scriptorum cons ense semper est habitus. Sic igitur simplicissime Mosen interpretamur,Paradisum in Orientali parte totius mundi veteris conditum . Sane Patres quos tanta consensione prodentes Paradisum in oriete plantatum Cap. 2 o. recensuimuS, orientalem mundi partem, & quae proprie in toto orbe Oriens a Cosmographis nuncupatur, in testexisse, nullum est dubiu Tertullianus ait: Primiq. adspectat lumina Solis. J Lactantius : Inia primo Oriente J Proba Faltonia ; Primi sub lumine Solis & ortus. J Marius Victorinus: Eoos aperit selix qua terra recessur.3 S. Alcimus t ubi Solis ab ortu, vicinos nascens aurora repercutit Indos. 3 Rursus Patres Om- nes quos Cap. 2 r. produximus asserentes idcirco Christianos ad Orientem. conuersos adorare, quod ibi Paradisius esset, quis non videt Orientem eos. appellasse, nedum respectu Iudaeae, sed simpliciter respectu totius mundi ΘΑb occasu, inquit S.Cyrillus, conuerteris ad ortum, quae lucis est regio,J. His adde, eos Christianos, qui nunc & olim ultra Mesopotamiam Oriente versus habitarunt, nam suisse frequentissimos certum est, etiam ad Orientem ora in precibus sacris conuertisse: at opportebat potius eos ad Occidentem adorantes conuerti,si Paradisus in Mesopotamia,& non in Oriente
totius terrae consitus esset . . .,
Et ut omnem de hac re dubitationem diluamus,duos Patres apertissime loquentes,quoru vel solo testimonio nostra causa vincat,audiamus.S. Athanasius Quaest. γ.ad Antiochum,ita scribit: Scriptura inquit: Plantavit Deus Paradisium in Eden ad orientem. Docet igitur nos, quod ex oriente Omnis terrae sit Paradisus.J Quid clarius in Oriente totius terrae plantatum Paradisum affirmat.S.Thomas omnis Theologiae promptuarium, cuius verba . Cap. et . extremo posuimus, Paradisum inquit plantari decuisse in nobilissi- . mo rotius terrae loco, qui est oriens. pars caeli dextera & nobilissima: sed L haec non dicitur, nisi respectu mundi. . Habemus quoque sententiae nostrae suffragatores innumeros Recentio-i res,immo omnes c quid enim singulos citare sit opus illis dumtaxat exce-: ptis,qui Paradisum in Mesopotamiae confinibus serunt. Sed consule cum
primis Hieronymum Vielmium Lib. de Sex diebus conditi orbis, Le
75쪽
Dedgri tertis Paradis flumine . cap. XXIII L
T commodius verum Paradisi situm inuestigare possimus,de quatuor illis celebratis amnibus,quos M ses ex Paradiso profluere restri,primum est differen . dum : ordinem eum scimabimus quem tradendae do. ctrinae opportuniorem remur. De Tygri haec ait M ses,Genec 2. I . Nomen vero fluminis ιertis, prodeuntium ex Paradiso, Drris. Tygris Hebraice dicitur Hesehet. Κimchius Lib. Radicu, Honeala in a. Genes Marinus in Arca Noe, S alij notant , compositum nomen ex Had, di riat, quod Tygris acutus sit & leuis,hoc est, velocissimus ti rapiditanus. Chaldaeus Interpres vocat Dulath, de qua voce Iosephus Lib. I. Antiq. C. a. haec
V ς' βη laal et i Tygris autem Dilath nominatur, quod interpretatur angustus si mul ac velox. J id quod Hebraico etymo quadrat. Deges Chaldaice est mentiri; serian nomen fluuio factum, quod infidus sit, vorticibusq. insidi sus Plinius quidem Tygrin Diglito ait interdum nuncupari, sed ubi tar- tardior fluit: quod cum etymo Ioseph minime congruit, a Chaldaico non . penitus abludit. Masius in Seholiis Lib.de Paradiso Mosis Bar. Cepha Cap. a I. annotat, Syros etiam hodie Tygrim Diglath vulgo vocare. Bam Cephaipse Libri eiusdem Cap. 18. haec ait: Dilitat appellatus est tertius fluuius , quod impetuosius ac rapidus sursum deorsum feratur, quasi homo vioIentus ac seruidus, qui ad perrumpendas angustias aliquas, nunc se subrigit, nunc demittit. I Hare ille. Sylax vocatum, scribit Eustathius, Sollax hahet Plutarchus Libello de Fluminibus. Tegil appellari hodie docent Gastaldus, &Ananias,Sit, vel Set,aliis; ab accolis Derguele. Vide ortelium in Synonymia Geographica. Ergo flumen quod diuinus Moses dixit Hidehel,Sepiti ginta, Vulgatus, & omnes summo consensu, Tygrim maniseste profitentur. Sed cur celebris amnis, Tygris appelletur, Eusebius, ac S. .ieronymus Libello de locis Hebraicis, rationem nominis hisce verbis explicante Ty-pris fluuius de Paradiso exiens, iuxta Scripturae fidem, pergensq. ContTa Assyrios: & post multos circiritus,ut vult Iosep s,in mare Rubum infities. 'catur aute hoc nomine prπter velocitatem, instar bestiae nimia veIociis rate currentis. J Sic illi. Quorum sententiam probant Philostorgius apud
T . r - Nicephorum Lib. 9.Hist.C.I9.S.Isidorus Lib. I 3. Etymolog. C. ax. &Rupera A S shq M tus I ib. et aleoperi.Trinit. C. 29. Verum quae de serae Tigridis incredibili t . si usitate auctores prodiderint,reddamus. Plinius Lib. 8. a g. sic scribit: - , ij iis Tigrin Hircani &Indi ferunt animal velocitatis tremendae & maxime co-I . gritae dum capitur. Totus enim stius qui semper numerosus est, ab insidiant
76쪽
diante rapitur, equo quam maxime pernici, atque in recentem subindo transscrtur. At ubi vacuum cubile reperit feta , maribus enim cura non est sobolis fertur praec ps,odore vestigans. Raptor appropinquante fremitu, abiicit unum e catuli S. Tollit illa morsu, & pondere etiam Ocyor acta remeat,iterumque consequitur,ac subinde,donec in nauem regresso, irrita feritas sauit in littore. J Haec Plinius. Solinus vero in Polyhistore Cap. a r. ita inquit: Quod bestiarum genus insignes maculis notae N pernicitas memorabile reddiderunt. Fulvo nitent Phoc futuum nigrantibus segmentis interundatum, varietate apprime decet. Pedum motum nescio velocitas,an pervicacia magis adiuuet. Nihil tam longum est , quod non breui penetrent, nihil adeo antecedit, quod iion illico assequantur. At maxime potentia earum probatur cum maternis euris incitantur, cum catulorum insistunt raptoribus. Succedant sibi equites licet, &astu quantolibet amoliri praedam velint, nisi in praesidio maria fuerint,frustra est ausium omne. Notantur frequentissime, si quando Iatrones suis ad sportatis catulis, renavigantes vident, in littore irrita rabie se dare praecipites, velut propriam tarditatem voluntaria castigantes ruina: quamqua de fetu uniueris vix unus queat subtrahi.J Hactenus Solinus. Pomponius Mela Lib. s.c. I. Tigres serunt utique Hircaniae fatuum serarum genus, & usque eo pernix, ut illis longe quoque progressum equite maconsequi,nec tantum semel, sed aliquoties etiam cursu unde coeperit, Bbinde repetito, litum & facile sit. Causa ex eo est,quod ubi ille interceptos earum catulos citus coepit Mehere, rabiem appropinquantium frustraturus, astu unum de pluribus omittit: hae proiectum accipiunt, & ad cubilia sua reserunt: rursumq. & sepius remeant, atque idem efficiunt, donec ad frequentiora quam adire audeant, profugus raptor euadat. 3 Haec Me I . TYGRIS AEadem Philostratus Lib. a. de vita ApoIlonia, & alii de immensia Tigridis psRA vs Lvelocitate: e qua Tygri fluuio pernicissimo creatum nomen,excellentes,vti s Acirr Avidimus, Auctores tradidere. ' DIC Tvs.
Verum alii potius existimarunt velox flumen Persica lingua, vel Medica Tygrim appellatum, quod nomen illis Gentibus sagittam significat: Ty-gris enim instar sagittae violentus sertur ac rapidus. Unde Q Curtius Lib. . Rerum Alexandria Nec sane alius ad Orientis plagam tam violentus inuehitur, multorum torrentium non aquas solum, sed etiam saxa secum trahens. Itaque a celeritate qua defluit, Tygri nomen est inditum, quia Persica lingua Tygrim sagittam appellant.J Tantum Curtius. Plinius Lib. ε.c. 27. ina tardior fluit Diglito: unde eoncitatur,a celeritate Tygris incipit vocari: ita appellant Medi sagittam. J Solinus in Polyhistore Cap. o. Cum fines Medorum inuectus est,Tygris statim dicitur: ita enim Medi no. minant sagittam.J Haec ipse. Dionysius Libello de Situ orbis tantam esse Tygris amnis celeritatem T Y ct R I sseribit, ut uno die tantum terrae spatium percurra quantum pedestri itine. FLvu i I vare septem diebus confici queat: sic enim caniti LOCITΛMDgris aqua superant quem flumina nulla rapaeir Sed tantum superat, quanιum vix septimsu ortus
conficias pedibus stat proper ιιbus ire.
77쪽
s. Anastasius Sinaita de Tygri Lib. 8. in Hexaemer. haec ait: Tygris autem voce Graeca dicitur latus & austerus.J Hunc fluuium magnum appellat Da- Ρiel. IO. v. q. quia reuera magnus, quamuis ali; sint maiores. Huic impositam clarissimam olim urbem Ninitiem ex Cap. 6. Tobiae dilucide constat,&Herodotus Lib. I. inquit: Iuxta Tygrim urbs Ninus sita erat. J Et Plinius Lib. o. C. I 3. Fuit Ninus imposita Tygri, ad Solis occasum spe stans. J Con sentiunt ali; omnes. 'Numeratur Tygris a Mose tertius fluuiorum ex Paradisi sonte mana . tium,de quo subdit: Ipse adit contra . Hebraea ad verbum,l pse ambulans didmad Assur. Hebraei & alij qui exponunt, Ad Orientem Assyriae, ut Chaldaeus , Sanctes, Leo Iudas &c. non tam proprie ad normam Geographiae, quam Noster Vulgatus,Septuaginta,Graeci Patres, qui reddunt, contra, exaduerso p propie, Ante, vel versus, antrorsus Assur; nam Tygris est TERMINvs terminus Occidentalis eius regionis quae proprie dicitur Assur, seu Assy-
OCCIDEN- ria,Pt Ptolemaeus notat; euntibus autem a Iudaea in Assyriam, ante istam TALis As- currit gris:vel, Fluit versus Assyrios. Bar- Cepha Lib.de Paradiso C. 28. SYR I RE. exponens, quibus nominibus suo tempore terrae illae quas alluit Tygris, v carentur, haec ait: Porro Assur vocat regionem Attur, & Nineuitarum , ac
Beth Garme, aliaque circum quaque his adiacentia loca. 3 Sic ille. Porro, Assyriam a Barbaris Attyriam nuncupatam auctor est Dio: di Strabo Aturiam Assyriae Prouinciam facit. At de ortu, fluxuque Tygris plura Cap. io. Vide quae de eodem Cap, .diximus ex Anastasio Nicaeno Sed & S. Epiphanius Epis . ad Ioannem Ierosolymitanum, haec ait: Tygris cursum iaciens in conspectu Assyriorum; secat enim partes orientis, & mergitur subterram,& exoritur ab Armenia per medium Cardiensium ac Armeniorum, de re scaturit rursus, & secatur in Λssyriorum terram.J Haec ille. Mirati sumus Genebrardum, qui Chronograph. Lib. r. Pag. a 7. astruaeron sugi Ionam euomitum apisce ad ripas Tygris prope Niniuem , quo se cetus per EvoMirus. Sinum Persicum infuderit. At cum constet absortum in Mediterraneo mari , opportuit piscem per fauces Herculeas erumpentem a sinistra circumnauigata tota Africa,& Arabia immenso ambitu emersisse in Tygrma:quod
nescio an ullus credat. Quanto satius cum Iosepho,S. Augustino,ali sclic AE mo RHε- tur,vel eiectum ad littora Euxini,vel, ut quidam malunt,Sinus Issici.
De Eubrate quarto Paradisi fluvio. Cap. XXV.
Luuius aκtem quartus, inquit Moses Genes. x.I4. ipse est Euphrates. Hebraice ad verbum, Et fluuius quartus Hu 'Pe-raιh, sunt duae voces Hu, hoc est ipse; N Peraιb,quasi dicat. Ipse svel est I Perat h. omnesq. Hebraei uno ore cori Co dant Peram, nomen esse proprium quarti fluuij e Paradiso promanantis. Verum Graeci primum,deinde hos aemu lati Latini ex duabus vocibus Hebraicis hoc loco G en sis positis,Hu.s P b,unam conflarunt,dixeruntq. Eupherathr praesertim cum pristi Hebraei νγ duro caruerint, solo Pe Raphe utentes, dicerentque Ferath, & iuncto pronomine Hupheraιb, rursumque paululum luxato ad
78쪽
Graecanicam formam vocabulo, Scevaq. exili admodum pronuntiation
expresso, ut eius seri natura, enuntiarunt Euphrates. via
Quocirca cum nomen extra controuersiam lit Hebraeum, quaerendum ν Gera Alarcer a
erit in hac lingua illius etymon. Iosephus Lib. I. Antiq. Cap. r. inquit: Euphrates vocatur Phora, id significat vel dispersionem, vel florem.J Deduxit rej-ι,-. vel a Phur, dissipauit, vel a Pere, seu Perab , flos, vel ramus, aut fiuctus. S. Hieronymus in Interpretatione Nominum Hebraicorum ait: Euphrates,stugiser, vel crescens. J S. Anastasius Sinaita Lib. 8. in Hexaemeron: Euphrates quidem Graeca lingua interpretatur καρποφορια ἀυπιδε, hoc est, eorum fructificatio: nonnulli autem ex Interpretibus interpretantur Euphratem , vitii dispersionem . J Moses Bar-Cepha Lib. de Paradiso, Cap. 28. Quartus denique fluuius dicitur Perath, quia secundissimus est. S. Ambrosius Lib. de Paradiso Cap. 3. Quartus est fluuius Euphrates, qui Latine secunditas atque abundantia fructuum nuncupatur. 3 Et post pauca et Plerique Euphratem τος ινφρανασδε dictum putant. hoc est, a laetando . JHebraei in Berescith Rabba R. Osaiae , varias huius nominis notationes asserunt: sed illa omnium ferme consensu h magis probatur, ut Perath, sit a ι-iati Parab, crescere, & stuctificare, quod inundatione crescens statis temporibus instar Nili terris superfusus , ut Herodotus Lib. I. PliniuS Lib. I. Cap. N.. O. 26.& alii tradunt, inuehat soli secunditatem & sertilitatem non modicam, ' ma Auctorum praeconijs mirifice praedicatam et nam Babyloniae fertilitas Scriptorum laudibus celebratur. Plutarchus Libello de Fluminibus tradit hunc fluuium quondam Medum, & Zarandam appellatum: hodie Apherat, vel Frat vocatur . Vide Ortelium in Synonymia. Appellat Euphratem Scriptura Iosue I. vers 4. & alias, fluuium magnum: & 3. Reg. q. vers 1 I. &Psalm. 7 r. vers. 9. Flumen absolute. Hebraei appellationem hanc sortitum inde putant, quod terram omnium praestantissimam Israeliticam ab Oriente terminaret. Risit hanc rationem Masius, in I. Iosue vers 4. & post eum Pererius Lib. x s. in Genes. Disputatione p. quod ob eandem Iordanis vel maximus dicendus merito videretur. Ipsi hanc aliam laudant, quod Euphrati Tygris & magnitudine, & multis ali; s nominibus de praestantia concedere debeat : tum etiam quia reuera magnus, & quia de Paradiso
profluit: ob quam etiam causam Tygris, magnus quoque potuit appellari
Nobis alia causa haud forsan absurda venit in mentem, Euphratem suminis nomine absolute censeri, quod Hebraeis genti nobilissimae appellati nem indiderit: Hebraei enim dicti sunt quasi Transfluuiales, Trans- Euphratenses, ab Abrahamo, qui primus dictus est Hebraeus Genes aq. vers I 3. quo nomine ipse coeperit a Phoenicibus , & Chananaeis vocari, quod is primum traiecto Euphrate in Chananaeam deuenerit,eiusque posteri in quibus vera religio, & lingua sancta permanserit, Hebraei quoque sint appellati, consimili vocabulo quo in Italia vocati sunt Transpadani. Hinc eo loco Genesquod dicitur: untiauis Abram Hebrao: Septuaginta reddiderunt, Tranis sitori, qua ratione se quoque posuisse testatur S. Hieronymus in Traditionibus Hebraicis.S. Augustinus in Locutionibus in Genes di Quaest. 19. habet r. I Trans
79쪽
Transfluuiali. unde Iosue 1 q. v. a. Traas fluvium Euphratem ,habitaverunt Patres vestri ab initio Thare pater Abraha s P acbor;IerkIeruntq. diis alienis Tu li patrem vestrum Abraha de Mesopotamiae ibus. Heb. de trans flumen, scili- 'II cet Euphratem , ci adduxi eum in terram chanaan. Hebraicum Abar, transire, transmittere, & Hibri, Hebraeus, traiector, transens,sonat. Hanc igitur Hebraicae nomenclaturae causim plerique magni Auctores reddiderer sed
quia in his expendendis diutius vacare nunc non est otium, indicem aliquorum dumtaxat exhibemus 3 Hebraeos dictos a traiectu Euphratis, docent Rabbini serme, & praesertim Rabbi Scelomoli in Cenes ro.& r . Origenes Commentitia Genes. I . S.Chrysostomus Homil. 33. in Genes S. Augustinus Quaest. 26. in Genes Diodorus Tarsensis in Catena Gratea in Genes Theodo- retus Quaest. 6 o. in Genes Rupertus Abbas Lib. s. in Genes Cap. I I. Burge sis Additione r. in Cap. a I. Matthaei, Reucthinus Lib. 3. de Verbo mirifico Cap. t 3. Auctores Lexici Complutensis in verbo Habar, Honcala, & Sa in Genes. io. Isidorus Clarius in I Genes Montanus in Lib.Chanaan Cap. s. Po narius in Tsemach David, Ribera in Ionae a. Numeri a. Nobilius in N iis ad Editionem Septuaginta Interpretum Genes I . Marinus in Arcae Noe, Ystella in Genes t .Georgius Michael Amiras Edeniensis e Libano, in Praeludijs ad Grammaticam Syriacam . Qui vero volunt Hebraeos d i istos ab Heber pronepote Sem, ut sit nomen patronymicum & genti litium,sunt, Iosephus Lib. r. Antiq. Cap. 6. Eusebius initio Chronici, Acatius Caesarientis Episcopus in Catena Graeca in Genes iq. S. Hieronymus in Traditionibus Hebraicis in Genes Io.S. Augustinus Lib. 2.Retractationum,Cap. I . & Lib.
I 6.de Civit. Cap. 3.& I I. Georgius Cedrenus Tomo I. Annal. Pag. 9. Constantinus Manasses Pag. x6.Michael Glycas Parte a. Annal. Pag. I78. S.Isid ruS,S. Beda, Lyranus in Io. Genes Toitatus, Steuchus, Caietanus , Pererius
in I . GenesGenebrardus Lib. I. Chronograph. Pap. 3 I.Guillaudus in Epist. ad Hebraeos, Mercerus in Thesauro Hebraico, Christianus Adricomius in Chronico anno mundi i γ3 7. At de his satis. VPHRA Porro Euphratem extitisse terminum orientalem Israeliticae ditionis &T S LIMξs Imperij, verbo Dei praescriptum,Genes r3. V. I 8. Exodi 23. U. 3 I. Iosue. I. U. cci De N 4.manifeste asseritur ; id quonam pactore ipsa impletum fuerit, varie dis TALIS TER serunt. Masus existimat, numquam reuera Israelitas possedisse & ine n με S AN luisse terram ad Euphratem usque; cum nec strictiores terminos a Deo Nu- VAL. mer. 3 . v. I .& seqq. praefixos umquam impleuerint i sed destinatam amplis.. simam regionem ipsis ad Euphratem usuue, si pietate in Deum, prioribus finibus occupatis, & plenis, dignos se ampliori eius liberalitate praestitissent: quod tamen secus semper euenit, veteribus sceleribus noua semper accumulantibus. Fuit igitur promissum illud diuinnm conditionatum. S. Augustinus Quaest.2 r. in Iosue recte docet angustiores terminos pos- sessos de cultos ab Israelitis: laxiores vero ad Euphratem sub tributum &imperium dumtaxat redactos , ac vectigales effectos, Dauide,& Salomone regnantibus, quamuis illuc numquam fuerint deductae coloniae. Id se quuntur Caietanus, Montanus, Olealtrius, Pererius,& alii. Vnde a. Reg. 8.- v. 3. de Davide dicitur et Frofectus en ut dominaretur super flumen Eupbratem. . Et I. Paralip. I S. v. 3. Perrexiι Ῥι dilataret imperium suum , que ad flumen Emphratena
80쪽
Eupbraten. Et de Salomone 3. Reg. q. v. a . Ipse enim obtinebat omnem regionem , qua erat trans Flκmen . Euphratem stilicet, a Thaphsa usque ad Garan. 'Thaphta putant esse Tapsacum ad Euphratem, quod deinde vocatum eth Amphibolis, ut docet Plinius Lib. 3.Cap. a . N Strabo Lib. I 6.& Uersu 2I. Salomon autem erat in ditione sua habes omnia regna a flumine, terrae Philistb-m
sque ad ιerm nos Aegnii. Quod et abar hic non sit in regmine, ex Hebraeo vertunt pleriq. Fιumine, Euphrate, frique ad J terram Fbιlinhiim. ita S ptuaginta Interpretes Cap. 4. in Editione Romana ; in Complutensi vero &Regia Cap. 3. ita quoque S. Augustinus, Isidorus Clarius, Matius, Sa, Noua Vatabli Transsatio,& alij legunt. Eodemq. pacto sensus nostri Vulgati constabit, si a flumine, commate assigatur, subaudita coniunctione. Et, Et terra PhilιHh-m, ut sit a syntheton more Scripturae. At de his quod nostri non vini proprie instituti, iam plus nimio. Consulat qui plura auet, Pererium
Lib. 13. in Genes. Disputatione. 9.
Nec illud omittimus, pluuium illum Chobar iuxta quem Eaechiel se diuinas & maxime mirabiles visiones accepisse memorat, plero'. existimasse Euphratem; nam Hebraica notatio indicat flumen grande, opiosum, aquis abundans r unde S. Hieronymus in Commentarijs, vel Euphratem, vel Ty-grim interpretatur: circumstantiae locorum magis innuunt Euphraten. Viae Clarium, Pintum, Pradum, di in I. EzechieliS.
De Iuris o Euphraris ortu, decursus Cap. XXVI.
V ΑΕ Scriptores nobiles de exortu, ac fluxu istorum ingen- TYc ars avtium amnium perscripserunt, quod ad sit siceptam de Paradi- avpuRAris
sotractationem non parum Conducant, reddamus in mediu. okrvs s x Herodotus Lib. t. inquit et EuphrateS magnuS S altuS N Ce ARMEN r Agler ex Armenijs montibus in Rubrum mare decurrit. J DiΟ- Mox risus dorus Siculus Lib. 3. Euphrates & Tygris ex Armeniae montibus fontes habent: distant autem an inuicem stadiis duo mille & quin- sentis : delatiq. per Mediam & per Paretanos, distenduntur in Mesopota--miam, quam undique circumdantes, regioni nomen dederunt: deinde per Babyloniam fluentes, in mare Rubrum deseruntur. J Dionysius Geogra-
Phus ita canit: . is de reis limite vastis - Viribus Euphrates, descendens montibur aspris r Armenia , longusq oton pertendit. σ inde . Ad Solem flexus Baisionis divit urbem rLittora deinde ruens perrumpit Fersdιs νndae ιrema suuii sub parte Teredon eradent. Huius ad auroram ripis devoturtur altis Tagrix Atque Iazu medius Nonises intrat N exit triec rotaιur aqua, quamuis peneirabilis illai , i Oc or, atque vadis emergens cedit amari .