장음표시 사용
191쪽
DE LIBERTATE. PROLUSIO POLEMICA . 37
sone dogmatum, satim hete errorem in libertatem apertissime non obtrudisse pHis addo plurium instar Calvinianum Gallie . Amolam , qui in suo
Bellar mino enervato , thesi a. ap. Erbermanuum in vindiciis Bellar minia. nis ad I. 3. de grat & lib. arb. c. 5. p. m. 286. col. 2. ex suorum Calvinianorum sententia concedit, liberum arbitrium in eo quod agit libertim esse ab omni necessita e , ut proprie non Fossit necessario agere quoad exerciarium fui actus , quamvis respectu divinae ordinationis certo oe in Hibili ter agat . At de iis satis et ceteros Percurramus. VI I. Fitatistae reeentiores cum suis sectatoribus : puta Benedicturde vitiosa , cujus haec est propossio xx I x. x in rerum natura nutium datur eout viens , sed omnia ex vecessitate divinae vaturae deιerminata Iunt ad certo modo exsineudum ει operandam: tum haec numero x L Um. I in mente nulla es absoluta, sue libera voiantas , sed mens ad hoe veI iliud volendum δε- sermtuatur a caussa , quae etiam ab alia determinata erit, haee iterum ab
aliique hae nostra tempestate sibi pares, Veterum Fatalitiarum nepotes, talium avorum digna soboles. idem porro cum illis iidem sentiunt; at novis tamen usi commentis , quibus subdolas ingeniorum argutias incautis II egios is reditant ci).
Ex Protessoribus Catholicismi I. Lati rei titis Varea . Placentinus , alias notatus , docuit, homini in fiatu naturae laptae nullum inesse liberum arbitrium ulla in re , ac ne in indisserentibus quidem S civilibus ). II. MiebaZI Butis hoc de libero arbitrio systema procudit . I.' quod Tem. III. Z volun-
ω In Ethices par. I. de Deo p. m. Es,ed It. an I 677. γ In par. 2. Etllices de mente. Haec ibidem fidius exponit in Demonstratione , de Scholio subiequentibiis , quae, si liceat, conseras. Huc pariter recidit ut ejusdem Sipnos/e prop. xxxv. partis I. Ethices p. 28. necnon Scholium in pro p. xxxv. partis a. Ethices pag. 3. dc Epitiola Lxu. ad virum doctillinium di expertissimum p. s8 .
per libertate ex in lib. de libertate mitandi quibus nempe di aditum quoque ad Deismum patefecit, di ad evertendam religionem re
b In lib. de homine cap. s. dc alias . te In lib. perniciosissimo de Spiritu . d) in impio libello seu codice de natura. Par. a. e In exitiosissimis discurs de vita a
beata edit. Postdami aia. IT 3. fὶ In tom. 3. Oper. par. I. cap. I 3. Scpar. a. c. I G. & tom. s. c. q. & s. ubi de hamana libere & alias.
e In commenta de spiritu legis l. a 4.
h In epistolis plillosophicis , ep. 2 r.
n. 3. α 4. Ec alibi . Lege u onymum de erroribus Voltaerit t. a. c. II. ubi hutic pugnan tia adserentem videris .iiὶ Ea commenta facili negotio conuvellunt hodierni Doctores polemici cum καfecchio, Montglia , Cerbone . quos consule sis. In lib. de libero arbitrio. Inde ipsum tanquam sui pristini erroris patronum defendit contra Eckium Melancthon olim ialocis coininum editis Isar. Lege Beliarm. do grat. di lib. arb. l. 4. c. s.
192쪽
1 g PARS II. ras . II. LIB. I.
volu utarie fit, etiamsi sat necessirio, libere tamen fit l . . . a.' is lubertatis modus , qui est a necessitate, sub nomine libertatis non repeiam iur in Scripturis , sed nomen libertatis a Peccato cy9. .. 3.' sola viciis lentia repugnat libertati naturali Oi . . - q.' liberum arbitrium sine adjutorio Dei gratiae non nisi ad peccandum valet co . s.' Pelagianus est error dicere, quod liberum arbitrium valet ad nilum peccatum vitandum p) ... 6.' nulli tentationi sine adjutorio gratiae Chri iti potest homo resistere , sic ut in eam non inducatur, aut ab ea superetur q)... I.' cum Pelagio sentit qui bonum aliquod na. turale , hoc est quod ex naturae solis Viribus ortum ducit , agnoscit r ... 8.' non ii si Pelagiano errore admitti potest usus aliquis bonus liberi aris
bitrii , sive non malus, & gratiae Dei injuriam facit , qui ita sentit &docet s Erroneum hujusmodi systema nervose coniundit Ripa Ida O .lIl. Bajaui , qui in Belgio doctrinam hanc a Bajo sancte revocatam innovarunt, & Procaciter voce ae 1cripto defenderunt, haec conis sequenter tuiti sunt. I.' Gratia non relinquit arbitrio libertatem inis disserentiae ad bonum, oppositam necessitati, sed coactioni duntaxat Beviolentiae, atque adeo arbitrium, praeventum in via gratiae auxilio, aeque determinatum est ad bonuri , ac in patria Praeventum visone Dei sit determinatum ad amorem ipsius r nec alia ratione liberum est . . . a.' liberum arbitrium nullam laudis partem in bono ope se habet: sed haec prorsus in Deum & ejus gratiam referenda est . 3.' Nulla est gratia post lapsum Adae , cui intrinsece spectatae volnntas possit resistere , & cujus usus ita sit in arbitrio uoluntatis, ut ea utatur leu non utatur, ac illi consentiat 1eu dissentiat, si voluerit . . .
ribus possibilis , tam in natura lapsa , quam in Pura , seu integra ὁquippe omnis actus virtutis est supernaturalis: atque adeo futilis est illa frequens , & ab Seholasticis absque fundamento conficta distinctio actuum virtutum in naturales & supernaturales cub.l V. Jansultis junior , Bajanis insistens vestigiis , thesim hanc eis quinque famosis tertiam evulgavit, ad mereudum G demerendum in m sv vat Hrae lapsae, non requiritur in homine libet Iar o necessitate , sed sufficit libertas α euactione . V. Glι-
i Est prop. xκv. & quidem voce tenus
a Baio prolata , quoniam in ejus commenta. tiis haud reperitur. Q Iu eon ment. contra arile. Bal. I. a.
disp. i 3. sqq. υὶ Has pariter erroneas theses lauda tus Rip tua, qui consulitor, ibidem refert,& invicte confutat. ADNOTATIO.. ) T haee quidem expressa doctilis ae explieatissime adserit Iamnius, enicisque II ita ςst, quam exerte , dilucide , viribus communire s pr9movcre , vindicar uiti.
193쪽
DE LIBERTATE . PRO IUSIO POLEMICA. et ρV. Gulielmus G bie s, Congregationis Oratorii gallicani Presby
ter, qui claruit stib an. I 654. , novum procudit, typisque edidit creatae libertatis lystema h i lce thesibus adumbratum . I. ' rejicienda .elt ut impetinens libertatis notio, etiam omnium hucusque sapientum calculo confirmata: Quod nempe illa sit dominium proprii actus, aut activa voluntatis inditarentia, seu potestas agendi vel cessandi ab actio. ne, positis omnibus prae requistis , vel etiam agendi Oppositum . . .
Ω ' liberum illud eli, quod Deo tanquam principio & fini immediate subj citur . s.' Libertas formaliter & quiddilative est eminentia , amplitudo
& quaedam voluntatis deificatio , ex adhaesione cum Deo fine nostro, servitutem ad res creatas excludens ... q.' liberum, quod ad meritum bonum & malum requiritur , servo opponitur , non necessari O ... s.' none si duntaxat mediorum libertas, 1 ed est quoque, & quidem maxime. rei pectu finis ultimi ; cui nempe adhaerendo evadit creata voluntas in amplitudinem verae libertatis, ubi 1ervitutis exibluta compedibus, nullique rei creatae illigata, omnibus supereminens, exspatiatur . 6.' Libertas adactum internum, qui circa Deum versatur, non est Iibertas contraductionas aut exercitii ; est ad tamen libertas simpliciter , liberrare contradictionis Si exercitii superior ; & quidem meritum tundat, non Prout adlus ille et rca Deum est aetus noster , 1ed prout eli actus Dei per Christum in nobis; quocirca ita actus ipse meritorius est, ut tam euillo proprie non mereamur. Hoc Plane systema tanquam praeserens propositiones male sonantes, Paradoxas, temerarias , erroneas, haereticas , calvinianae doctrinae consentaneas , pluribus exagitavit Neopbius Rarnandui OP jure ne,
vel iniuria λ Viderint Eruditi in re Polemica . VI. ae Uneltas heic intrusus ob eonnexionem doctrinae ex eo arguitur Jamenianae doctrinae mox expositae adhaerere, quod saepe
G. T. 8. adeo ut quum sibi tandem Calvinum in eadem aut sumine consona sententia versatum objecerit, expedite tua opinione respondeat , non omnia , quae haeretici do euerint haeretica esse e ininio Tridentinos Patres, qui praee pilos Calvini de gratia , liberoque arbitrio errores aperte prolligarunt, ha ac tamen ejusdem plillosopllica iii de natura libertatis quaestionem tacitam Sc intactam praeteri ille . Hae e illo ibidem lib. 8. cap. a I.
Quidquid vero sit de hujuscemodi solutione , quae non uni invictae retortionis iaculo patet obnoxia, duo illipraesentiarum Oblerva tu digna Occurrunt . Primum videlicet, quod vetustiores Ia in
η Ia tract. de libertate Dei di creatu.
mosenἰani, pro suo Iprensi dimicantes , nimium insolenter , impudent eique contenderint, nul lam ex quinque famosis propolitionibus i x Augustino Ian lenii diluet de contineri , aut ex ejus doctrina liquido deduei . secundum , quod inter alios sapienti lύ- mi Antistites Lucione is dc Rupelle a in Documento pastorali inlcripto Iansenius vere author quinque famosarum propin κυm dcc. quo de monilcare adgre liun .ur , illas in Augustino Ian lenii nitide contineri , quod spe
ctat hanc , quam notavimus, propolitionem tertiam , re in plane omnino coniiciunt , at
que demonstrant ibidem ad 3. prop. Ian senii p. RT. sqq. edit. Rupellae de an. 17ia. Ipsi
γὶ In tom. operum I 8. In explieatiamat novae libertatis L bicussiauae P. 3, iqq,
194쪽
tanquam certum principium teneat, eam esse Gratiae auxiliantis naturam, ut ei liberum ceraturae arbitrium resiliere nequeat, ac nihilominus in consortio ejus te in ita prementis libere atque salutariter merea
tur et . Igitur fit exinde, quod illud necessario volumus , ad quod gratia
confertur: unde aperte consequitur, eam adsistente gratia tolli libertatem, quae simplicem necessitatem excludat, solam vero relinqui liberta.
Is in in immunitate a quavis externa violentia & coactione positam ' . Adu tores liberi arbitrii postremo loco recensendi veniunt. Ac eos quidem hoc nomine haud incongrue adpellare juvat . qui plus
Id porro liquet ex suis observat 7
nibus in novum Testa in . e. c. in Iaia c. C. ΣΙ.
G I. in Ogmatistae , qui rejecta li-
β bertate indi gerentiae , libero arbitrio solam coactionem , minime necessitatem opponi contendunt , complures in patrocinium erroris ad voea ut testes. lix illis utique Calvinus Augustinum facit suum , eique Petrum Lombardum indubium comitem a d. nectit in lib. 2. instit. c. a. sect. 6. Tansentur vero ubi de grat. Cli ricti Salvat. l. 6. c. s. &lla. sqq. audacius , ardentiusque disputans ,
copio Io eruditionis adparatu binas in confirmationem sitae adsertionis instruit acies, hane Sanctorum Patrum, illamque veterum Scito. ulli coram aEt priori quidem adserit it Dionysium . Clementem Romanum , Irenaeum , Origenem , Tertullianum, Epiphanium, Macarium,
Basilium seleueientem , Eusebium Caesar. chrysostomu in , Cyri lium Alex. Augustinum,
Fulgentilina , Prosperum, Beda in , Joan. Dat nascenum , Anselmum , Ibernardum , Hugonem & Richardum a S. Uictore . I ii secundam deinceps aciem refert , post Petrum Lombardum , Alensem , ambos Guilletn: os , Parisiensem Ec Autisiodorensem , Thomam , Bonaventuram , Scotum , Henri- Clim Ganda veniam , Richardum de Media-
villa . Thomam de Argentina , Dionys. Ricbellum, Marsilium de Inghen, Nicol. de Urbellis, Stephan. Bruleser, Gabriele in .
Ergo ne ii omnes , tantique Doctores Er-x mini censui nobis inscribendi 8 Poiro ex iis nonnullos primum Bellar minus ubi de gratio lib. arb. lib. g. c. s. & 6. leviore marte vindicavit , opposita sentetitia pene omni nae isdem adserta; ae deinde omnes ad unum prolixa , severa, profunda , erudita , critica
Gratione, pro more suo, Paetavius in rom. 3.dogm. theol. libris 3. 4. s. ubi de libero arbigrio advertes ravum dogmatisten dati scutum II. in epIst. ad Rom. cap. 2I. 27. in epist. ad Hebr. cap. 8. . & alias. T I o N ES. et eius adseclas . Anne vero praestant Isti in I pugiles rem consecerint Ut quod sentio ingenue fatear; heincinde dile uisis Author uiu textibus, et a Ia senis objectis, et a Rctavio vindicatis , At illi ores illi ita tui hi plerumque hac in re loquuti videntur , ut facile possint in utramlibet partem vel advocari , vel detorqueri, nec rar animadi erit tibi non constare .
Nihilo tamen se eius quunt de ipsorum
errore non constet apertissime , tinnio hunc
ipsis vindiciae sal rem vero si Diles satis, superque abjuaicent, inter Errones connumerari uesas elio.
II. Alfisi ut de Castro sottasse pro erro. neo Calvini et Jan senii anti,dogna a te notari posset ex suo comment advers. Omnes haereses, lib. 9. art. libertas. tibi a lens de libertate , si e disserit, is alia est adhuc libertas, quaes, Opponitur necessitati, vel, ut verius dicam , ,, coactioni: quando ergo dicimus hominis, , arbitrium elle liberum , de hau libertate ,. intelligimus. Enim vero satis manifeste ibidem a Men. Ivs indieat. se nomine coactionis intelligere quamlibet determinationem ad unum a e vestigio siqui dein suum exponit stillam , haec subdens, is ita ut ea ratione dicamus homi- nem liberum, quia videlicet quum opera di, tur , P test non operari ; et quum nihila, opera ur , potest operari is . Ac in eundem quidem sensum argumenta pro vera hominis libertate, fusiore et peracri sermone persequitur Videtur itaque solum in plirasi, vel mO do doquendi recellit se ab opinione , tunc tem poris apud Doctores orthodoxos irequentissima uti alicubi indieavit et extimuit citatus Janfenius et plane vera . Cons. proxime laudati Bellar m. cap. q. sub fin. ea Rucaudispar. I. c. a. sub med.
195쪽
plus aequo nativam hominis libertatem efferre , ae ejus faenitates ad tollere ausi sunt. Itaque I. Priviam , alias in scenam producti , cir ea vires nativas liberi arbitrii haec decreverunt. I.' hoc arbitrium in posteris Adae aeque sanum est, validum, perfectum & felix, ac in ipso Adamo fuit: minime tamen ita saucium Sc captivum , ut neque ex infirmitate convaleis stere, ueque a servitute redimi possit, nisi ex Salvatoris gratia sanitati, libertatique restituatur . Negabant utique peccati originalis naturam& effectus quoslibet ca)... a.' hoc ipsunt arbitrium potest suapte natura salutariter credere, immo universia Dei jussa exsequi G, . Quin Scipsis quoad hune errorem adstipulatus est neonius quidam γ).3' gratia illa, sine qua nihil boni facere possumus, non nisi in libero arbitrio sta est , quod scilicet nullis suis praecedentibus meritis ab illo adcepit nostra natura d) ... 4.' fidei augmentum & perseverantiam habet homo a suo libero arbitrio , non a Deo : tum gratia Dei. qua liberamur ab impietate, secundum naturalia liberi arbitrii merita nostra dantur e ... 5' admittenda eii A, αθίαι Apathia , seu immunitas a passionibus, quatenus in arbitrio hominis absoluta saeuitas est, ne passionum aut perturbationum motus patiatur 3 adeo ut Propterea caussa non sit, cur a Deo ut illa fruamur immunitate deposcamus auxilium f). Hos speciatim errores pluribus confutauit prae ceteris Pelagiano mali ix Auguriintis ici 1nis disperse commentariis . II. Semipelagiavi, alias identidem notati, haec sibi propugnanda Enxerunt. I.' initium aliquod justitiae ac salutis , quo homo ad gratiam Dei promovetur, a nobis est: videlicet homo 1bla Creatoris gratia , vel solis naturae viribus , ae bono liberi arbitrii usu ad gratiam pervenit Salvatoris; quae nempe graria arbitrio hominis subditur, ipsiusque obedientiam subsequitur ... a' ad ultorum praedestinatio ad gravit iam , quae prima in Schola dicitur , non est prorsus gratuita, sed naturalia liberi arbitrii merita consequitur ... a.' finalis denique Perleverantia in iis Ap avus. de haeres cap. 33. et
alias saepissile. b Areum ibid. cap 88. et epist. olim Dos. ad Paullinum, et epist. Io . ad Uitalem . o Ex eodem AuguII. lib. 3. de docti. chris. c. 33 a D N o T Rravit quam maxime Iamniur Iprensis, quum lib. a. de liaeresi
Pelagiana cap. s. ut sibi adularetur, suaque promoveret commenta, Erronibus Pelagia. uos adcensuit, quod hominis libertatem in quadam indisserentia ad plura constituerint . Nusquam enim exinde ab Augustino , seu alio Doctore orthodoxo incusati sunt, nec ab
Acclcha proscripti tanquam haere icti Q Totidem sere voeibus laud. avg.
e. 88. de haeres. e Ibidem Atigvs.lf Ex eodem Aug. l. 2. cnnt. Iulianis c. 8. ac Hieros. in dial. advers. Pelagianos. ATIO
Immo idem a refrinus non semersassus est , illud Pelagianorum dogma de indisseten. tia liberi arbitrii .id utrumlibet, veritati coninsonum ella: ae i pluim illς palam adseruit .
propugnavitque. Comer eundem avg. in comis mentariis de lib. arb. l. cap.,de nupt. erconcupiita l. a. c. de peccator. meritis l. R. e. 18. Oper. imperti csucra Iulianum lib. c. s. M MA
196쪽
in gratia non est singulare Dei donum & gratia , quum sit in libero euis jusque arbitrio, ut si velit, perleveret g . III. Iricus, aliis in triens Z vitigistis, ex Constantiensi Coi noni eo perfidus Isaeresiarches , lub an. circ. isa5. Pelagianismum innovavit rquippe docuit, hominem solis naturalibus virtutibus & liberi arbitriin; eritis posse vitam aeternam adsequi: indeque Catonem & Scipionem ipsa in fuisse adeptos subintulit in libro contra Urbanum Regium ch).. IV. Melebeor Hosmavntis, natione Suevus, conditione pullio Argentorat ensis in Allatia, lecti Ana baptista , sub an. Is sq. evnpZvinglio pariter delendendum i ulcepit , salutem noli ram in viribus liberi arbitrii eo liccatam esse ci). Hactenus de erroribus vitandis . Ad vera & probabilia placita, quae tuto iectari postis, progredimur.
p) Hae e constant ex epistolis inurii t Projeri ad Augustinum , tum ex Roupero
eodeni in C arm. de ingratis capp. Io. s. dc c. et sib contra collatorem c. t. 33. et laepius. hi Haec Prat olus in Z, triglio.
et phalarisiuis evangelicorum, in cerituriis ubi de Hosmani, icis p. ; 9. 2Leo. r. Pstruum inc talogo haereticor. ubi de Hosmanuis is , Meo hoviwn in irast. Anab pI. l. s. n. s.
Expenditur natara Libertat s bumanae. I 'AEsTION Esa 3 QUAESTIO I. Quid si Libertas, vel liberum arbitrium λ
DUL M. Stio L. ADSERO I. Libertas generatini est immuuitas, vel literatio potetitiae rarionali, ab atiquo, quae triplex dividi solet; nempe immunitas , vel D-bert/s a Jer .iIPte seu peccato , quam habet homo per gratiam: liberia a coactisve, vel vi necellit ante extrinsecus voluntatem, qua gaudent Bea' ti, qui ι ponte rapiuntur ad Deum per visionem beatam: tibertas a ue
restote , seu a connexione inevitabili, de qua , prout in st homini ad me ritum, Sc demeritum, impraesentiarum sermo est . Haec vulgatissima apud plerosque omnes de Schola Theologos libertatis notio . a 4 Et quidem huius libertatis indifferentiae, seu a neeessitate exsistentiam , ut fide , ac evidente ratione, certam , Sc illibatam in homine lapso fuse probatur ex legibus de praemiis & suppliciis propter opera bona , & mala ; ex laude. ac vitta nerio ; ex consilio, & correetione : haec enim vana essent, si abesset indisserentiae , seu a necessitate Liberras cfP.
Porroi Cuna Mol. in Concor. d. 23. Aran. pag. a. tr. I. cap. a. num. 6. Valent. di p. st bas illeo l. in Or. l. 4. d. 13. R num. 3. secano q est. 6 pu. . o B s E R π π Aee vulgo substinetu , pluribus. que confirmare pergunt sapien tes Orthodoxi post Angelicum qii.;est. 24. de verit. quae est de lib. arbitrio, art. i. s. Regsona. E diverto tam ea liberum arbitrium v ATIO. evi lenti ratione probari non posse serunt An dreas de Casio i. sent dist. 4s. N Burida nus 3. hthicor. tenentes id sola fide consta
re, conanturque respo dere rationibus di ex .
197쪽
Ω46 Unus vero pro hisce Patribus , cunctis recentior audiatur B rvardus se Libertas a necessitate aeque & indifferenter Deo , univer- ,, saeque ram malae, quam bonae rationali convenit naturae; nec peeri cato, nec miseria minuitur, nec major in julio est, quam in pecca- , , tore, nec plenior in Angelo, quam in homine,, . Haec ille. aq7 Quod si CONCORDIAM FIDEI ET RATIONI s in adsertana indi D
tate ad evidentἰam manifesta. Sie exeipimus e Ruardo Ianero in explicatione articulorum facultatis Theolog. LOvan. arL. T. Pis in. 2.9. . Huiusmodi. lub fin. Quid vero de singulari hoc opinamen. to centendum duxeri Porro adductus I appe-rua ait, nulla illud probabilitate fultum esse ; S Bella lin. qui Tapperum exscripsit in
l. q. de grat. & lib. arb. cap. s. n. 3. ipsum Obiter enarrat, quin ulla nota perstringat, nec ibi quidem, nee deinceps in cap. I . ejus dem libri , ubi contrarium adversus eoide lucatholicos Doctores multis propugnat . Doctis sitius autem Gabriel Pennotus in propugnaculo humanae libertatis l. 2. c. A. . . rccitatis Tappem & Bellarmino , eos Rii thores in album graviorum Erronum in
libertatem reponit , hoc prolato judicio ,
,, quorum sententiam non dubito erroneam
., este ; nam si ratione naturali humana lis, bertas probari nequit, perit naturalis ra-M tio , dc jam nihil per illam certi poterit de is monstrari is . Haec ille.
Sed huic tamen decreto rarus sertasse erit , qui protinus adquiescat . Quantumvis enim illa sententia sit salia , ac minime. Pro
nescio quo iure notari possit tanquam thet in logice erronea , qualis eli ex nostro canones adlato Itipra in Ton I. it. 2o . p. 353. qu adversatur doctrinae, apud plerosque omnes Catholicos , valde connexae atque illigatae eum doctrina fidei: nullam quippe , aut vehementer fallor , reperire est sacerrimam id genus doctrinam , cui adversetur propositici adserens, haud constare ratione evidenti delibero hominis arbitrio. Nee insuper I'ennotiana ratἰo quidquam probat 7 quippe licet imprudentissime inficiar libertatis evidentiam , possum tamen alias se pienter fateri ac retinere evidentias , c. c. de exsistentia, scientia , providentia summi Numinis, de immortalitate 'animorum , degram titudine bene saetori retribuenda , de cultu parentibus debito, aede similibus permultissiitpote valde dispariles. & cum ea, de qua
disierimus , inconnexas. Minime itaque exinde perit naturalis ratio ad certa quaeque demonstranda . Nulla ergo ex capite , mea opinione , audiendus Dei notus ; immo nobis Tapperci si stragantiis bus statuere ius fidit , eoruni UOctorum thesim paradoxam istae , rationi dissonam, ac penitus improbabilem , neutiquam vero erroneam.
. In comment. de libero arbitrio .
198쪽
1S PARS II. II. LIB. I. cs P. I.
ferentiae libertatem brevi observare lubeat, porro nihil hae liberta is paganis Philosophis , Poetisque notius. Eam Principio adseruerunt
I49 II. Liberum hominis arbitrium est potentia , quae, positis omni-hus praerequistis ad reliquid , potest aliquιd , of ejus oppositim ; tu est potest agere, & potest nun agere. Haec una vox est apud nostrates Theologos m . Haec autem potentia, quatenus libera, est activa, quia agir, seu effective producit v), & cominativa , quia est domina sui actus : vis
reus, quia η nullo alio , quam
L tis propemoduin convinci et illustrari potest Monmientis e sacra , pto sanaque vetustate petitis: quae videlicet ob oeulos proponunt Aneelorum', hominumque meritalai de , Coelellique beatitate digna ; vel ip
soriari, demerita vituperio digna , necnon tem
poraneo , purpetuovil supplicio. Haec autem copiole adierunt Ciallas perplilr n ae , C. c. quae spectat 'uqelos ; quae hominem lapsum; quae coelum empyrcum ἶ quae saneta hominum opera ; quae dianctorum cultum ; quae vel lium Iudicium ; quae insernum peliennalem ἔ quae virtutus Lum thuologicas, tum ivxὶ Cum Suar. de Grat. proleg. l. c. 3. Topper . de lib. aib. arr. I. p. m. a . Penu r.
1e ipla est determinabilis r eli completa
P. ypt. sedi. 4. c. Io. 8c alias. 3 intro . ad philol. i laton s e. as. a in Alcibiade r. b In enchiri lub init. te In Epict enchir. dὶ De diis et mundo c. I S. ς Lib. I. p. s3.s . 6 a. ct saepe sae pius olf Ap. Tullium de salo. g De fato et provid. et alibi .chi In Epici. enchir. c. I. ii Ap RPutarch. in coriolan. λὶ In Peri. v. 74 a I Ap. 5tubae in eclog. eth. v ATIO. morales; quae peccatum personalet quip istae singulae in iis, quae proseruul, Moni
nientis ea ratione mer. ta, seu demerita an gelica et humana repraesentant , Ut non nisi ab oorum facultate omnino libera suboriri po tuerint , et luborta a quibusque bene sapien'tibus jure optimo reputentur ; secus enim nec laude , nec vituperio digna cuiqua s
Iam vero ubi ta in dives in argumentu in et commendationem creatae Libertatis supellex alias dispersa suppetit, ulteriora heic iuidem adjicere documeuta , omnino superva caneum duximus. - n Mean. p. a tr. a. caps a. q. q. n. a Aran. clia d. 16. u. ιογε
199쪽
DE LIBERTACE. .GUA EST. DOGM. SCHOL. IS 5
Pleta in suo ordine caussae proximae, quia alioqui prorius libera non esset co) . Heine libertas in actu primo duplex est; remota , seu indisserentia potentiae secundem se spectatae, qualis est in dormiente , S proxima , seu indifferentia potentiae jam instructae omnibus ad agen-
aso mi. Definitio haec ut apta sit, ae idonea intelligenda est in ' sensu composito, ita scilicet, ut voluntas, positis omnibus prae requistisi ad agendum, possit cum iisdem componere tam actionem , quam nouactionem . non V, sensu diviso , ita nempe ut positis illis prae requisiti P, potentia retineat integram libertatem , qua tam uri nequeat uti ad non agendum, nisi ex illis aliquod auferatur . Ita vulgo Theo--tigi ante controversias circa auxilium e ficax gratiae cr) contra Tho-m istas, putantes stare libertatem cum physica Praemotiones in sensu diviso illius. Ratio Adlerti quia potentia in solo sensu diviso solum est remota, quum nequeat Proxime reduci ad actum, quin praecedat aliqua mutatio, qua vel adquiratur aliquod necessarium, vel tollatur aliis
quod actus impedimentum : ergo s) .
asr Obj. primo . Non est in homine tam ampla ad bonum , dc malum libertas, uti ponimus. Nam I.' ex Prov. I 6. Domini en dirigeis re gressus ejus hominis Sc a I. eor Regis tu maniι Domini , quocumqua voluerit inclinabit ilud. Ex Rom. 7. non euim quod volo bonum, hoc ago, sed quod volo malum, iuud facio . Et similiter alibi. a.' ex D. Aug. Iibertim arbitrium ad diligendum Deum , primi peceati grauditare perdidimus. Rursus tib libero arbitrio male utens bomo , t 'fe perdidit, ει ipsum , Item ait, ilud esse in notira potestate , quod quam volumus, facimus, vel quod faeimur , s volumus . 3.' post transgressionem Adami suis concupiscentia viribus voluntatem etiam invitam , & relucta utem Omnino trahit, eam saltem moraliter necessitans. q.' voluntas sequitur in omnibus intellectum e ergo judicio sibi proposito per intellectum , ligata
manet, non libera. s. ad meritum, & demeritum lassicit libertas a eoactione; nam haec est simpliciter libertas, & cum ea censetur actus imputabilis operanti ad laudem, seu Vituperium: quod patet in Christo , ScBeatis : ergo non requiritur simpliciter libertas indifferentiae . 6.' apud P P. Spiritus procedit libere a Patre, & Filio: Deus libere se amat, &Beati Deum : quum tamen ad id sola libertate a coactione gaudeant rergo & haec in nobis iussicit ad meritum, & demeritum.
asa N. V. AU. Ad I. Prob: illa probant, Deum esse principalem Tom. III. A a Autho-
p Idem Aran. ibidem . q) Liquet adceptionem de sensu eo maposito & diuilo duduiu in Sehola obtinuisse ,
200쪽
DE LIBERTATE. .si EST. DOGM. SCHOL. 587
est; tum quia posito decrero essica et e. c. procreandi mundum, quod est
alterum ex prae requisitis , non potest non agere et ergo vel Deus non
est liber, subindeque deest ei libertatis persectio, quae inest crearuris;
vel postis prae requisitis libertas non est indifferens. a.' Dei concuriasus est alterum ex prae requisitis ad operandum , uti & actus imperans ad hoc ut sit actus imperatus; at posito concur tu , nequit Voluntas non operari, & posito acta imperante, nequit non ex turgere actus imperatus. 3-' damnati libere peccant , & tamen necessitate feruntur ad peccandum: stat igitur libertas ad agendum cum necessitate ad agendum .a57 K. N AU. Ad I. prob. D. AU. non convenit Deo , operanti ad intra, ut ajunt C; quia sie necessario operatur ; operanti ad extra , N. quia sic operatur liberrime per Volitionem contingentem , quae tantum eminenter est actio . Non extenditur Dei libertas ad peccandum, uti in creatura , quia imbibit imperiectionem ; nec est de conceptu libertatis terminare peCcatum ut possibile. Ad a. ID. ue concur tu activo, seu decreto indisserenti, quo nempe Deus concurrit quandocumque creatura illum determinaverite hoc autem concursu posto, Potest voluntas agere, & non agere , quoniam voluntatis determinatio illum praecedit. Et N. Ira. de concursu palsuo , qui identificatur cum creaturae actio Mne; haec enim nequit ad se prae requiri. Deinde si voluntas si proxime libera ad actum imperatum , actus imperans non est prae requisitum ; si vero sit mediate libera, eo modo potest non agere actum imis Peratum , quo potuit non agere imperantem; adeoque sola necessitate eonsequenti cogitur ad actum imperatum- Ad 3. in damnatis est physica libertas, eum morali necellitate ad peccandum: at peccatum ejusmodi nee ad demeritum , nee ad poenam illis imputatur ce). 258 Obj. Iertio. Data, & communis desinitio debet tutelligi tria
sensu diviso . Nam t.' nequit alioqui conciliari cum libertate creata gratia essicax , tum decretum praefiniens boni operis, decretum praedestinans, Scientia Meuia et haec enim sunt prae requisita a l agendum ; ac si non fiat sensus divisus ab ipsis , nequit voluntas libere agere, quoniam quum sint connexa cum actione , ad illam cogent voluntatem . a.' se physica praemotio ostenditur cohaerens cum libertate creaturae, &eum cominio Dei, qui, Augustino teste, magis contivet vostras volunt ut , quam ipsi vostram.
259 N. N. Adg. Nam posse agere in sensu diviso est posse agere, si tollantur prae requisita; sicut posse agere in sensu composito est Posse agere , positis prae requisitis . Quo tamen jure ages libere, sublatis prae requisitis ad libere agendum necessariis p Heinc vero causs4 etiam necessaria esset libera , quippe quae posset non agere sublatis necessariis ad actionem ; etenim ignis e. c. sublata ad proximatione, potest non comburere. Heinc etiam Gratia Calvinistica , 8c Jansentana libertatem salvarent; nunquam enim negaru ut haeretici, quod cum divina inspiratione determinante ad adsensum fiet potentia ad dissensum , PO