장음표시 사용
181쪽
Iastici quaestiones hujus capitis, quae magis curiosae , quam necessariae videntur Θ Alas ERO . Non exiguo . Quoniam licet ejuscemodi doctrina revelata aperte non si , at in revelatis magna ex parte continetur , aut ex eis deducitur . Unde fit, ut eorum disquisiuio magis perspicuam nobis adferat cognitionem, tum de Creatore, qui adeo magnifice, ac libera' iter eum statum locupletaret ; tum de malitia, & gravitate unius Adamicae transgressionis, quae tot pol e ros tantis donis privavit a tum de nostra miseria, qui propter unum peccatum, quod in origine taurum contraximus, tot status praesentis ineommodis addicti sumus u. .
v Fere laud. Suar. l. s. in prooem Io . Franci Budaeeur In institutionibus Theologiae De statu integritatis satis cottiate, sapien- dogmaticae l. 3. c. I. Eum, si liceat, evoruter, ac erudite disseruit e schola Protestantica viae nou pigebit.
182쪽
UB hoe Titulo eomprehendimus peeeatum , qui suit persoanale Adamo, & posteris originale; timulque Libertatem, Se Legem ad quodvis peccatum ii ne dubio praesupponendas s atque adeo Tractatum in tres Libros partimur, quorum I. de Libertate, II. de Lege, III. de primario Hominis Laptu.
De Erronibus in libertatem humanam.
MI TORIA 24a ON uno ex eapite ea ligantia plurium ingenia inditam a P0L8M IcΛ. tri summo Creatore humanae menti libertatem remerar connixa sunt. Et quidem vel Paganismi Deeem spe aes, vel Hererodo. xismum Christi nomen praese ferentem , vel Catholicismum quoad plures, qui eum Profiteri visi sunt. Itaque
Ex Paganismo I. Fatalinae veιtiniores alias producti , tibi de Deo Providente in Tomo II ubi posita ineluctabilis fati neeessitate , huic hominis voluntatem subjiciebant, hoe ipso liberum homini arbitrium , suique potestatem ae dominium eripuerunt: quo plane & ei detraxerunt naturam &bominem ex homine sustulerunt . Iiν eorum syllabo vulgo contexun tur Dibagorei, cum niIolao , gente Crotoniate, qui vixit Paullo ante Alexandrum Demoeritus cr) Empedoetes ab Stoici , cum Grubpo , H Dpatro ab Oeau Ie b Secta Herae rea , Platoviea, Epicurea cum suis Aut boribus. Licet enim ex iis nonnulli verbo aliter sentirent , libertatis tamen eversores audiebant , ae suamet ex doctrina convincebantur jtingere quae jungi ea imposibile , quemadmodum strenue contra eos disputabat RHhius O . II. Sapienses Galdaei, Aegyptii , Celtae, ceterique Falatinae Apro vomici seu Matbemati ei libertatem hominum e medio sustulerunr; sia
x Ex L Dr. l. 8. segm. 8s. γ Ap. Lull. I. de fato cap. I . Ap. iplum Tian. l. de nat. de r. a Referente Nem o de nat. hominis cap. 3s. Ap auus . s. civ. cap. 9. ex Se με l. I S. epistolar. o Lib. 3. comment. & l. a. de inter. preti num. I Cons. Lactant. l. de ira Dei , c. s. Gre . 'Mn. l. 8. de philos. e. 3. Iul. Siren, de sata l. a. c. ου. rursumque Biath. l. 4. de consolatiptosa 6. di l. s. Proia 4.
183쪽
uentes nempe fatum , quo Deus per virtutem coelestibust immissim coris pori bias volunt tes nostras in partem alteram ineliustabili vi compellit . Eos a riter perstrinxerunt plurimi cum Nemes. γγ Anguo. eὼ Θffeno Pico Miraturiit. & perdocto neoterico Noma Rucent. Movi glia cό nec non altero pugili Antonino nureebio i . His proculdubio ad censendi primum posteriores quidam Avotomi, oui Christum Dominum eidem mathematico fato subiecerunt ; ao deinde Harsaei, qui nempe aut homini liberum arbitrium simpliciter subtrahebant Gὶ aut saltem pleraque ineluctabili fato tribuebant , nimiamque in animos emeaciam astris adludicabant m . Veni demum, sive Elei , quibus omnia in fati potestate sunt , nec quidquam homi nibus praeter decretum fati adcidit , teste TUmbo antiq. jud. l. 3 3. c. s.
Joan. cap. a. tr. 8. n. O. sqq. xime laud. col. 368. f In orat. contra fatum . Diss. contra Astrologos cap. 6. . In dist. adversus Fatalistas par. I.&2.
ιγ De fundamentis Religionis lib. I. IJ Ap. Conrad. nenium de antiquit. heis
Maicis par. I. cap. 6. num. Θω
mi Ita fert vulgaris opinio ; nec leviabus quidem suffulta documentis. A D N O T Ac γ I. T nihil superius in Tom. II.
I p. a a. re a 3. de Fatalistis
id genus dili eruimn , innuentes ulterius se-lcctos Autliores , qui de eis, aut de ipsorum fato pertractano, queis adiicere licet Dip an .haer. I 6. Gerard. D. Coisium de Tlieos. gen. tili l a. cap. 4 .lqq. SrBeh. hist. phil. ubi de falci Chaldaico, Celtico, Stoico , Iudaico die sparsim . At rursu ui heie occurrit ut cetera brevitatis stud oli mittamus Pharisaicum fatum,qnOd comparare ad creatam libertatem iuvat diligentius m vcstigare , quantumvis preri fili. cileni, Ob documentorum inopiam , quaestio nis de sanitionem sentiam cum Pridaeu in hist. Iudaeor t. s. p. m. TO.
Anne igitur veterrimi illi Pharisaei acti nes ab hominis voluntate prodeuntes fati necessitati si myliciter subjecerunt i Ajunt plurimi r Uud Clemens tib 6. eonst. apost. Cap.6. se disseren , , harisaei , qtii fortunae ae fato
' istius ivsitiam euiumnient e/r. praeterea Epi Phan us , in quiens haer. a 6. n. s. quod ii su-tidam in ine ram Aaronomi .e Rientiam in hominum viIum invexerunt , teliaturque deinceps . se illorum doctriuam de fato, quam T I O N A s . ill eo Impugnandam suscipit , eerto pei spe.
ctani habere: unde jure putandum , potius Bul tam lapium in harnaon. apost. dill poster. c. I S. n. 18. sub lin. ubi definit, in mari. Deorum sententia explicanda laIDm Epipha. nium , qui eos per Asti olooiae studium o nuia fatali neeessitari Ariecisse adserit, Non euina adierit Epiplianius , ilis; sic eri alle per sti dium nudae Astrologiae , sed Asidae se in ptae Astrologiae, qua nempe docebantur omnia fato cogenti subjicere. Tum Baron. in ad par. ad annal. β. R. sertex Iosepho illos omnia fato tribuere . Nies. Serarius in tri haeresio i 2. Q 3. eos vult fati Stoici aut Stoico ad limilis, libertatem hominis evertentis , adsertores a eique adhaeret laud. Bulliri s. I s. necnon Meolai ad sigonium
de re p. Hebraeor. ap. inruc . t m. a. p. Is 2.
rium Author ap. Burroso . tu bihi. maM arabbin. t. l. pag. , 97. S alias; scripsit ap. Druli uin de trib. seciis Iudeor. l. a. c. l . p. m. 88., quintam Pharitaeos negare Iibertim ἄν bitrium in homine . in ea sententia e 1 partim Astrologorum. Alii tamen e diverso illum errorem a veteri Pharisaeorum secta amoliri contendunt , ac vulso pugnant , eorum talum coincidere
cum lato christiano de quo plura cit. Vossiua de theol. gentili I. a. cop. so. ieu cum Uel pro vi
184쪽
Ex I et erodoxismo I. .eotqιμι Acatholici veterer cum Valevtiniauis & Mastiebaris sta tuerunt . homilium genus non uniusmodi, sed dissimilis naturae & eon ditionis eme subindeque alios per i e se ac lubitantia bonos & elee os, alios vero pravos ac reprobos, liberum hominis arbitrium e medio suo stuli Dprovidentia atque in illibili decreto . Ita quidem Sixt. Sen. in bibl. s. l. 2. art. Traditiones. p. Idi. Drinus proxime latio. l. a. p. 8 . de
ibi d. p. 8π. Bruc rus t. a. p. PSO. sqq. Iacob. BUnagius a p. ipium nruch. p. TS 2. Haec autem lementiarum varietas & serovens hodieque concertatio ab iis , quae de hoe Pharisaeorum dogmate dili eruit Flav. 7 sephus , enata est inter adcuratiores Criticos.
En ejus verba . Antiq. ludate. l. I 8. c. I. nu In. 3. edit. 13avercam pianae , , l. h. risaei . . . quuin dis, cant f ito omnia seri , voluntatem homis, lais non privant impetu a se ipsa pendenis is te et quippe sic Deo placitum eise , ut cera, to Lemperamento miscerentur in unum fari ii decretum re ratio humana, si quis vela, let ad cedere aut cum vitio , aut cum vir.s, luteas. Fatum ergo christianum admitte-hant .
Ipsa tum Anti . l. II. c. s. n. 9 Phacl- , , se ei dicunt, qu edam eorum , quae fiunt, , non omnia lati et Ie opera , esse enim &ra quaedam in nostra potestate , ut hant, auto, non fiant ,,. Ergo haec , quae sunt in nostra potestate , non pendent a fato , contra aliud adsertum t atque adeo quum sibi non constet Iosephus , nulli bi meretnr fidem . Rursus t si quaedam sint in nostra potestate quaenam illa sunt i bona no , vel pra. va λ Et si quaedam sint , eur non omnia ΘErgo ex dogmate Pharisaeorum , completum ad omnia non est liberum' arbitrium I tum , ad aliqua , non ad omnia vis est ineluctabi- is lato suo et anne vero in singulis actibus non eadem est arbitrii , non eadem coeli, seu sati vis De bello iudaieo l. a. c. 8. n. I . ,, Plia is risaei. . . lato di Deo omnia adtribuunt, &,, honeste agere aut non agere magna ex parin ,, te in hominibus situm esse a junt, coope-M rari autem in singulis satum . , , Vel , ut
alii legunt , , ad singula adjuvare etiam Ω-
tum, , vel item is in singulIs autem fati au- ,, xilium concurrere is . Christianum itaque non est hoc fatum , utpote quid a Deo diversum: immo stoicum , aut quodpiam aliud astrologicum , quod sibi secta confinxerat.
Frgo insuper honeste agere aut non age. re solum magna , non autem omni ex parta penes Itbeium arbitrium est , quod propterea multa ex parte laudetur, oportu , nec semper ab eo fato adjuverur. Quid ρ quod aegre percipias In quo situm sit auxilium illud ,
Concursus, aut cooperatio fati, quod Deus non est, erga liber uin humanae voluntatis es.sectum
Heine vero c' fatilono & Grorio ap cita Bullum p. 13. Pharisaei mixtura .n quandam fati & liberae voluntatis crediderunt ; lδudato Dr o p. 87. ii. G. Iole pluis a te ipso dissidet, minio Moulaetitio ap. eundem Bul lum nili conseribit. inod si nos ieeutidum adlata Iosephi te instimonia rem definiendam adgrediamur , coae cludamus , oportet, Pharitaeos, utpote im- robos , hypocritas, ae divinae legis interpo. acores , pugnantia clidisse dogmata , ac in pluribus reapse libertatem hominis evertisset rurtum nec illos christianum fatum admisisse, nee stoleum , sed elii maericum quidpiam , ex utroque consi tum , di simul ex neutro, ac-que adeo prorsus i inperceptibile . De aut hori biis ejusnodi systematis hae e sapienter subinferebat Cotelerius in const. a P. Pseudo, Clem. l. G. c. s. illi quoque, qui adeo perplexim proposuerunt doctrinam suam, merito
quidquid Ieserint Dorcti exsistere , atque
adhue iunt. Vereor quidem ne ipsi, ut sese palam ad versari ostenderent sadocaeis eorum insensisti ostibus , qui plenissimum homini cuni ceteris vulgo doctis arbitrium adscribebant, propugnabantque , hoc potius limularint , quam ex animo conceperint systema; quippe qui alias
horrerent, natura monente, humanum arbitrium e medio tollere . Minime vero ad posteritatem prosuit pessime architectata Hypocritis fraus . Et haec de secta , quam Josephus ejus professor comarum Orat , exponit.
185쪽
DE LIAERTATE. PROLUSIO BILEMICA. a r
. stulisse die endi sunt i Hos quippe omnes perpetua probe aut improbe agendi necessitas cogit. Iam vero in tet eversores humanae libertatis ii apud nonnullos sigillatim referuntur e vetustioribus: II. Simon Magus π)... Valentivus I ... Bardefaves p)... Maviebaei
De Pharisaeis vero posteriorIbus, quos nuper novimus ex Pseudo Clemente , Hieronymo , Epipla anto & R. Albo , ipsis syneliro. nos , eversoresque humanae libertatis , nihil est quod hisce testibus non adsentiamur, esto vetustiores illi Pharisaei liberum arbitrium intactum , saltem quoad speciem , reliqui Diant. Nihil enim frequentius, quam ut inter homines ejusdem lectae subcessores dogmata
antecessorum immutent , ac invertant , et
sque plura nova substituant. II. Quod Esse nos spectat, adduci nequeo ut credam in hoc Erronum albo reponendos esse . Illud quippe fatum Esse norunt , in sensu Iolephi ex Essenorum opinione ac dogmate, chrilitanum plane suit , seu Dei providentia universalis ae in lallibilis , minime sidereum , hominis libertatem evertens . Illud autem saucti illinum latum diserte idem Iosep flus expositit l. IS. ant. jud. c. I. n. s. ubi ait , EU, ni
autem omnia Dei in manu retinquenda esse een.
sent, cui prae iverat Philo in comment. quod omnis probus liber , p. na. 87 sere sub med. ubi multas inter alias hujus sectae laudes , de ipsas cum honore depraedicat , qnod ad Deum
authorem bona omnia , malum vero nutum reis ferunt.' ' .
In eundem pariter sensum Esse ne ima fatum merito interpretantur Serar. in harmonia Machabaeor. cap. s. lib. I p. in . 3 s. di intri haeres. l. 3. c. q. a. Mausobrivs tu liis . n Ex metas Clem. recognit. l. 3. . Eo. sqq. Conserenda tamen hanc in rem a nobis dicta in Tom. I. p. 326. ac Tom. II. p. a 4. . Ex Augura. haer. II.
x trum irrisor Fc oppugnator Isaaeus Bea obrius in hist . Manich. t. R. la P. c. a. P. m. 433. tqq. protegendos sulcepit Manichaeos tanquam certos liberi arbitrii adsertores conintra sententiam Augustini, quasi hie acutit simus juxta ac sapientiis nius Doctor, & idem aliquando Manichaeus , ejus lectae non intelis lex ilIet dogmata , aut ipsa refutans turpiter confudisset. Intolerabilem sane impudentissi.
ManIch. l. 7. c. I. I. 7. sub s n. p. 428. B Mer. hist. plii l. t. a. pag. 77 I. iisque adcedere videtur Basnag. hist. jud. l. a. c. 2O. y. II. quibus praeluxit Coel. Rhodie. in eorum elogici haec de Egenis pro serens lect. ant. l. s. c. 9.col. 24 fata geri omnia eredunt , nihil .minus arbitrii liberi pete ratem non auferunt et ipsis ergo satum divina Providentia fuit. Immerito itaque errorem de sato liberistatem bominis cogente ipsis adfricant D. Zoonarat in annal. l. 6. I. 3. p. m. 26 s. edit. Canisgianae , Dr . de trib. sect. Iud. l. q. cap. I9. n. ars. Prideati hist. Iud. t. s. l. I s. ad an .io 8. ante Christ. pag. m. 73. Coceius in Thes. t. a. l. I. art. S. videlicet, ut reor, ex uno , quem
supra primo loco adduximus , Iosephi loco in pravum sensum detorto , ac novissime Atiis thor Anonymus Encyclopediae , seu lexi ei galli et ratiocinantis scientiarum t. s. art. libero.
Adde quod hune expressum errorem omnino sileant Antiquiores , frequentius Sc maxima cum laude , ut par erat, de probatissimis Essenis dillerentes: puta Rilo proxime
cit. εc in Apolog. pro Iudaeis, idem Joseph.
lib. 4. de abstin entia ab esu animalium lol.
Epiphan. haer. Io. Philare. de haer. c. s. COnferendi prae primis pro nostra opinione ex laudatis Serar. dc Brucherus . H Ap. Danaeum . Recolas vero &Istue adplices quae pro Barde sane adtulimus in eodem Tom. II. p. 27s. sq. in Adnotat. η q) Ex Augura. proxime citando . ATIO. Quid vero ' Haec eoncepi Is verbis testatur augustixas in tona a. epist. i5G. ad Hier n. c. a. n. q. is Manichaei e substant ra naa-
, , li , cui proprium principium , principe LM que tribuunt, ipsam boni Dei substantia iux, ex parte, qua capta est corruptam di opis ,, pressam & ad peccandi necessitatem perin,, ductam esse contendunt. Tum ton . . in Psalm. I 4 . n. IO. & Ir.
inducit quos Manichaes Electos suos vocabant , ita ex dogmate sectae sentientes,, R nos ani as Rae .
186쪽
Pristinaninae O ... Horus quidam monachus, S. Augustini aequalis ).
, mae de ipsis membris Dei sumus ; sed preis mimur laeto visceribus gentis tenebrarum, ,, dc quidquid peccare dicimur , illa gens,, peccat ,, Eos subitide paucis interjectis, ita perstringit, ,, vis, o ne sande , istis Eleis, , cte , de tendere peccatum tuum , ut quan- ,, do aliquid niali feceris , nora tu see iste vi- , , de aris: quaeris in quem peccatum tuum ,, relandas & rcsmdis in Mentem tenebra is , runt is , quae videlicet liberum arbitrium cogit. Hane ipse sente di iam dolet tenuisse quum esset Manichaeis mi auditor , in l. s. consess. C. I . n. I 8. M adhuc enim inquit mihi ,, videbatur non esse nos, qui peccamus , ,, sed nescio quam aliam in nobis peccare ri naturam , di delectabat fis perbiam meam es extra culpam este , di quum aliquid mali lem cit seni, non confitcri me feci: se , ut sanari res animam meam i, quoniam peccabat ti-- bi, sed excusare eam amabam , N adcu. M sare nescio quid aliud , quod nae cum es-b, set re ego non essem. Quod demum ex dogmate Manichaeo.
Tum , hominem dura nece lIiras peccare comis
pellat, conceptissi iam verbis prodit S. Doctor an l. de haeres. c. q6. sere sub sit. & lib. I.
Tetract. C. s. n. 2. N l. 2. contra duas epist. Pelag. c. a. n. 3. & l. de Contin. e. s. n. I 4. Sc
saepe alias . Ipsique hac in re in cunctanter subscribunt Patres , ac ceteri plerique omnes
Scriptores, cum v cieres , tum recentiores,
imo per summam inlotentiam repugnante Fatisobrio . Leeur autem subtilissimus hic Manichaicae pestis vindex repugnet φ Quoniam . inquit , ex iis , quae sectae homines cum Augu-alino, Evodio vulgato Archeloo , aliisque orthodoxis Doctoribus disputarunt , aperte Ii. itet, Apud Ulos dogma de libero arbitrio conitiisse , iii mo ut idem Augustinui cos in
hae esse sententia comprobet , locu in ad χωoat a Manete depromtum , aliumque insu.
Iter ex actis quibuidam apocryptiis , a secta
Iamen cooptatis , de sumtum . Inde vero , conciuilit , ox mente M
nichaeorum homo post lapsum re apte libe .gum arbitrium , quo innocens potitus est, nou. amissit, sed duntaxat ejus usum , quippe ab agnorantia, ti: carnis concupiscentia adeo ii vincibiliter mens in malum propendet, in mo constringitur , ut agat tandem aut permittat , quod ipsa exhorret ac damnat i id quod Apinotas in sese expertus est ubi a te Rom. T. I s. quod enim operor , non intelligo ἔ, non enim quod Volo bonum , hoc ago , sed quod di maum , illud Deio &e. Et ita quidem interpretandi sunt , ut aequum est , sicubi quidquam disserant, cum Iibero arbitrio pugnans . Haec ille toto ea capite amplisdiat, pluribusque confirmare ad inlinitur .
Frustra tamen heie hominem laborasseae operam tulisse lacili negotio de monitra. re post em , nisi me ratio ae studium brevita
tis premeret 3 atque adeo cogimur dignan hanc provinciam aliis percurrendam relinque re dc commendare ; iis tamen cursim ad n eatis .
Prinei pio satius est hae in re Augusti.
num interpretari , si videatur non sibi conflare , quam Manichaeos ; immo in ejusmodi negotio ad pinge te Θ ugustino fraudem , ignorantiam, aut errorem apud quoslibet bene sapientes instar piaculi elle debet . Heinc dixerim , pugnautia illos statuisse ahele videlicet peccare hominem libere , ille icvero non peccare libere : illud rursus decre- viile ratione dogmatis , quod profitebantur sub systeni ue de duobus principiis , duabii.
sque in homine animabus , hoc autem ratio ne ac vi argumentorum , quibus ab Augustino alitique orthodoxis Athletis premcbantur et aut item voluisse cum libero arbitrio imnocentem hominem , minime lapsum . Hoc utique pacto potuit legitime adserere S. Doctor, illos & admisisse & denegasse in homine liberum arbitrium ad peccanduim. Ludit deinde insoletitissime ite ausobrius
quum eos excusat tanquan e medio . tollenistes usum liberi arbitrii , non vero istud : quod . nam enim illud arbitrium est, quod nec ero. xime , nec remore , sed solum re tuot illi meae in radice sui .juris est ad male .ogeudum
vel non agendum λHac porro admissa egregia philosophan
di ratione, rari quidem erunt cum ex an si quis, tum ex recentioribus acatholicis, quod
lublati liberi arbitrii reos commonstrare pos ιit Beau sobrius. Et haec innuisse susticiatis r Lx eodem are. haer. To. Sc Leon. P. epist I s. alias si 3. cap. II. ADNOTATIO. TTA Coccius in thesauro t. a. l. L. nae,us ex Libris Augusini male interinia ita I ait. Mec laribeas is Tot ι -- g Gram mi ουIsipati ut negaret libertim urbia
187쪽
III. Hos insuper ex Heterodoxis medii aevi excepisse memora nistiir Rirtis Abaelardus, mulsas , Occus Asculantis , Alberius Episcopus Albersta densis s) tum Albave es cr) Nouorius A ugustoduneu sis , Culsari, Noni. Bra mardiu ur u) generatim denique quotquot cum vulgatis modestiua is propugnasse reperti sunt Dei Praedestinationem N Reprobationem necessitantes electum , reprobumque cx) quibus jure adnectendus Ano omns ille nebulo , qui, praeter alia non minus impia, scriptis man3atum reliquit, hominis Voluntatem ex necessitate velle aut elige. re, nec ejus liberum arbitrium activam esse potentiam, sed passivam quae nempe ab adpetitu necessario moveatur γ necnon adpendicis loqco Masti me dani coe . Venio jam ad Heterodoxos in simi aevi AIV. Pan. Oeeolampadius, Germanus , impiissimus sacramentariorum dux an. x fassa Tum Marιι π.Lutherusiam haec in humanam libertatem imis prudens ac effrons essuriit. t.' liberum arbitrium post lapsum Adae res est de lolo titulo , atque adeo figmentum duntaxat, seu titulus sine reia.' laudandum Wiclessi effatum , quod omnia de necessitate absoluta is eveniant c . . . 3.' Dei Omnipotentia & praescientia cum libero arbitrio ex diametrio pugnant d) ... q.' error est quod liberum arbitrium aliqua gaudeat activitate in bono opere , si de opere interno serma
V. Dan. Calvinus , Lutheri calcans vestigia se animose pergite et ' liberum arbitrium, quo praeditus est homo innocens, post hujus Iaptum est penitus exstinctum ... a.' homo liberi arbitrii dicitur,
erium . Aue linus de gratia D' libero ar, tris . Vereor tamen ne nos inculpate fallat Coc eius. Quippe in citato Augustini comis mentario nullum reperio Florum ita sentien- ten . Quod ii Coceius loquatur de Floro illo Nonacho Adrumetino , patria UZilensi, que in adpellavit Augustinias tu epist. nunc ais. αalias, illius fides de IIbero arbitrio , si e ut dide gratia ac de retributione tu die judicii, sana & catholica fuit, non praὐa , licur fratres ejus, ipsum non intelligentes , erant lo. quuti, quemadmodum diserte testatur, ipsum egregie vindicans, idem Augum iu l. de cvrept. & gra . nulna 2,
o De iis disse tuimus iupra Tom. II.
Tom. II. p. 3Os. R. xl Eos in scenam produximus in Ipso Tom. II. in Prolusionibus de Erronibus in
Deum Praedestinantem & Re probante in . γ Hunc cum ceteris nebulonis erro. albus anathemate perstrinxit Stephantis Episcop. Parisiens an . I a o. Lege Bibl. PP. Lugd. a S. p. 333. sq. ) Eorum errorem recitavimus Iupν aTom. H. p. Eao. ante notam s ex Vibe Mac Ludov. Marraeeia r quibus adde , ex da
Aleorani, p. II. col. r. Mahumedanos Doctois res , prae primis M, slemos pugnare , in Ale rano doceri necessitatem peccandi, Deuut, que peccati authorem esse . tu Ap. Neotericos Haereseologos eum Prateolo in Io. Decolam p. b) Art 3 s. inter proscriptos a Leone X. Sc in Opit se. theol. seu adsertione articulo a Leone ipso d manatorum .
eὶ In adsertione 36. si in nefando cominent. de servo arbI. trio , ubi de hujiilmodi deliriis bene multa.. e In digressione quadam libri , quem
praenotavit operationes in Psalmos .
188쪽
non quia liberam habeat boni peraeque ae mali electionem ; sed quia ma.
te voluntate agit, non coactione g) videlicet liber homo est a coactione, non a nee essitate : quo nonnullos sectatur Luthericos, tenentes ii inesse homini liberum arbitrium , hoe est liberum a coactione , nona necessitate ... 3.' homo lapsis nihil velle potest ex proprio arbitrio, nisi malum ci ... q.' humanum arbitrium non modo quoad statum re. rum supernarum , sed etiam naturali nna est omnino servum ). . . .s' peccatum etsi nobis voluntarium . inevitabile tamen est l . HaeC quidem potissima systematis capita, quae pluribus hic sycophanta con. firmare & exornare adnititur m ). VI. Gregales plurimi parentum duorum, quos mOX Produximus, qui nempe liberum arbitrium revera servum suis identidem scriptis fe-
si Inst. l. a. e. 4. & s. saepius. υ Ibidem c. 4. sect. 6. di alias. I Ibid. e. s. sect. t. di saepius m In IV. libris institutionum sparsim , necnon in deseusione doctrinae de servitute
gusino , quem saepe alias ut suum laudat Haeresarches, haec habet in l. 3. inst. c 23. scct. 8. tanquam reserentia purum putumque Augustini textum e lib. s. de Genesi ad literam cap. is.,, non dubito igitur cum Auguri stino simpliciter lateri , votantatem Dei esse
rerum nee..tatem, atque id neccisario futurum GP quod ille vestieris r quemadmodum ea vere
futura sunt quae praeviderit ,, Haec ille . Ceterum adlata in primis verba integrum aliquem Augustini textum , ubi laudatur, constituunt minime, sed collecta sunt ex eo capite i s. aliisque duobus subsequutis i6. &ιγ. Deinde mirum in modum detorta sunt 3n satalem necessitatem , etiam caussis liberis
injectam a Deo , quatenus aeternum voluit ac praevidit liberos eorum actus aut essectus; quam nempe necessitatem , quam vocamus antecedentem , cane pejus di angue nunquam non exhorruit S. Doctor , ae pluribus interdum proflieavit, e. c. in l. s. civ. c. 8. 9. IO.
grat. c. I S. quibus nempe multus est in demonstrando , divinana voluntatem & praescientiam omnino infallibiles concinne stare cum contingentia , di libertate rerum , quas 'apse alias voluit, novitque iotallibiliter contingentes ac liberas.cerunt s& liberatione humani arbitrii adversus Pighiuin , per tot. item in articulis Facultatis
1 arisiens cum antidoto ad art. a. tum in
aciis C. Tridentini cum antidoto ia sextam sessionem a =. sexto eapite . Exstant ii tres postrenai commentarii in rom. 8. Operum inter tractatus theologicos edit. Amstelod. de an. I 66 T.
ATIO. Ergo ad sensum Augustinἱ ubi e Ita tura
Calvino , Dei voluntas est absoluta di ante. eedens necessitas caustae necessariae , quae a Deo unice dependet, e. e. formationis Adae ex linio terrae , longioris aut brevioris in aliquo homine senectutis , protractioris vitae E et echiae in alios annos quindecim ; haec e. nim sunt exempla, quibus eam neces statem ibidem adplicat san ct. Doctor ; minime vero caustae liberae , quam nempe summe repu.gnat a quopiam cogi inevitabili necessitate . Ex iis autem pronum est obiter discere subdolas Calvini. aliorumque ejusdem furfuris hominum citationes, quibus errata sua protegi, & commendari satagunt; eas nim Lrum, alio plane tendentes, in suum pravum, nec raro haereticum sensum detorquentes: quo nenipe incautos seducant, & ad stiam a trahant sententiam , ejusmodi testimoniis sus fultam
Idcirco cavendunt ab hisee dolis de Daudibus 7 atque adeo quandocumque ii homi
nes similia obtrudunt documenta, ut ea per legas di conseras apud eitatos Patrum Commentarios , quo illi eo staudem deprehendas. auuior sum . Plura in expositam Calvinianam necessiis talem legi possunt ap. ειν- ardent. in theoma chia Calvinistica l. a. c. s. & Nisol. Romaeum
in nova Calvini facie , colores p.ο33. sqq.
189쪽
DE LIBERTATE. PROLUSI0 POLE MICA. - 1 s
eerunt, promulgaruntque: e. e. inter Luthera nos, Centhriatores Mago.
burgei es , alias Coufesoninae rigidi, puta Mat δίιas Raetus , gente Illyricu , ejusque socii Ian. Wigaudas , Matibae κι nix , Baslius Faber. ,sub. an. circ. I 56O. no Martiv. Bucerus, patria Argentinensis, e Lutherano Sacramentarius , sub an. circ. Is 3 o. ob Martiv. Cbem illius Bri et gaean Uandalis natus , de natusque Brunsvicae sub an. I 586. p A non mitandem ejusdem sectae nobis liberum tribuerunt arbitrium ι at pasti vcttantum, non active : aliique rurium ad malum duntaxat, non ad bonum E Calvinianis itidem Neodorus Bera , gente Burgundiis, Legum licentiatus, secundus a Calvino Gene vensis cathedrae moderator an. cire.
Quid vero dei neeps posteriores utriusque sectae alumni hae in re tenuerint, haud facile quis dixerit, quum tot, tantaeque sententiarum ac dogmatum in utraque variationes intercesserint, quas Cl. V. γιc. Be- nuntis Bussueιius complexus est in xv. 1uae hilioriae de ejusmodi variationibus libris ; quin & iidem Sectarii, praesertim juniores, de libero arbitrio post lapinna Adae prorsus varie, obleure, ac saepe saltem ius pecie, pugnantia disserunt.
Haec in praetentiarum tanquam certa 8c explorata adferre licet. In primis quod Latbericos spectat , Cou fessio Augustana , quae ipsis inter symbola Lutheranae fidei refertur , mitigavit quam maxime crudum illud ae indiget uim systema de fervo arbitrio Lutheri sui r quippe inter articulos fidei praecipuos , art. I 8. admittit in humana voluntate aliquam libertatem ad efficiendam civilem justitiam & diligendas res rationi subjectas: tum de facultate voluntatis ad efficiendum & eligendum vi activa aliquid circa supernaturalia , ita modeste ac prudenter loquitur hic articulus, ut eam concedere haud obscure videatur. At que adeo ipse ex integro adprobatus olim est a Caesare 3c ab Statibus δε- pisiieis , ut loquitur Io. Beue ict Carpomius, secta Lia thericus, in Ita-goge in libros ecclesiarum Iutheranarum symbolicos, r. I. art. I 8. de lib. arbitrio, membro a. P. 479. quidquid eum inique tractaverint no It rates Andr. Fabri ius , X. a Di ventria , Coc blaeus , Nost rufras , ut amare conqueritur ibidem Carpetov. quin & novissime Vno Hester in eo misment. de Confessi. Augustana , idem omnio ea tholicus , 8c cum reliquis catholicis consentiens habetur . Adde, eundem articulum clarius in senium prorsus catholicum concinnatum fuisse ab eodem Confessionis Authore nil. Melavctbove in sua confessionis mutatione ad an. O., excit. Carpeto. P. q8 . Porro super hoc, quemadmodum super aliis in Confessione cusis articulis, ardentissimae exortae tu ut lites apud Lutherieos, quibus Θ-
Ap. Andream rigam de justificat.
l. a. c. I 6. sub. init. r In tractatione theologica I. cap. 4.
190쪽
dandis permultas , nee levioris quidem momenti mutatione ς ea Corris sellio pati debuir s) . Verum , quantum adi equor ex actis historicis , quae lustrare licuit, sequentius ratum habuerunt, retinuerunt qae hunc delibero arbitrio a iraculum , eriam rejecta in lana sui Liit heri doctrina dofervo arιι Irio, quam utique ranquam minus adcurate concinnatam nocidubitat cit. CarIχου. r 9 revocare ad priora sui Patriarchae 1cripta , ed et a sub an. hi quidem', ut cetera exempla mittam, quoad vim libertatis cum erga naturalia, tum erga supernaturalia , nobiseum fere penitus conveniebant Lutheranici cum Croeto sub ari. 167I. quo 1 uas controversias ediderunt Adrianus & Rι rus de Talenhureb, qui haec testantur in r. a. P. I. sqq. Secus sensisse Graiavr 3c Lomeritis laruntur a Restir cit. ia. 2 heni. Polem. par. Post. Contro V. I. art. i- qnippe qui cum recentiori bus vendicant voluntati libertatem a coactione , non autem a necessio
Novissime tangem Clariss G me. Guil. Diluilius in Theo die ea l. q.
p. m. os . haec habet, equidem eenseo voluntatem uo iram non foram a coaetnae, sed etiam a necessitate immunem Use ; idque pluribus ibidem illu-Brar & eonfirmat; esto indifferentiam aut perfectum aequilibrium humanae deneget libertati su b. s. 3 q. Quod insuper ad posteros Calvini nepotes adtinet, vereor quidem ne ipsi quoque durissimum Α vi systema, natura demonstrante, sensim emolliendum eurarint . Siquidem in ea Confessione fidei Calvi manae. quam apud illos sectarios profiteri jubentur transfugientes ab ecclesia
Boi. ana ad Hugnosticos, haec lego in articulo I x. iiib fiu r ,, & quam-M Vis homo voluntatem habeat , qua ad hoc vel illud faciendum exci- ,, latur, ea tamen sic omnino captiva est sub percato, ut aliam nul- ,, l .im habeat ad bonum libertatem , praeter eam , quam Deus cou
Ecquid autem haec in verbis obscuritas Se ambiguitas λ quid τ .
praeter eam , quam Detis eone ediι p si loquaris ad sensu ni Galvini , nullam Deus concedit post lapiuna Adae : si vero ad sensum quorumcumque bene sapientum , plenam indifferentiae ad bonum & malum liber tytem cum natura Deus indit homini etiam lapso . Neutrum vero adfirmat articulus. 8c neutrum negat. Immo, me judice, negat tacite lentum illuni Calvini, taciteque abit in vulgarem , veramque sententiam Pro libertate ; nullum vero exprimit , tum ne Calvinum avum videatur
Contemnere, tum ne contra rationem euidentem pugnare incusetur . .
Exinde vero sulpicari lice t . praefatam conseisionem haud ess genuinum, ut fertur, Bretae foetum, aut saltem heie interpolatum esseae mitigatum; quis enim sibi persuadeat , Metam, & Calvini Acatem , cic insgnem pariter libertatis ς veriorem, quum agitur de seria Protei sibnu