장음표시 사용
251쪽
α38 PARS II. TRA . II. LIB. II. CAR. I. f. I. legis violator incurrit i permittere , id est permissio non facti , sed Ν-
ris , e. g. quo permittitur meretricium ad majora mala vitanda . Ad hos effectus alii plures proprie revocantur cr) . Ipsi tamen nou Omnes singulis conveniunt legibus , sed earum collectioni distributive. Heine omnis viator est legis jugo subjectus, di ita quidem, si Suare-Mo r) adhaereas , ut subditus quislibet fiat reus coram Deo, si eam graviter transgrediatur, ex fidei regula.
346 QUAESTIO IV. Quae legis Divisio p ADsERO. Multiplex.
Dividitur I.' lex in aeternam, vel divinam, quae est ratio in mente Dei exsistens, Universi gubernatrix quoad actus morales totius creaturae rationalis , & coincidit eum divina Providentia 3 ac temporalem , quae in tempore lata est. Haec subdividitur in naturalem , quae est Tatio humanae menti insidens ad di 1cernendunt honestum a turpi, diis iturque etiam jus naturale, & positivum , quae ab externo Rectore Posita est: tuni est positiva divina, quae Vel immediate, vel mediate R Deo lata est ; & positiva humana, quae ab hominibus inventa est, ae proxime lata. 3q7 Haee tandem duplex est ; alia Ecclesiastica, vel Canonica , quae in steris Canonibus, vel Pontificum decretis maxime continetur; alia Civilis, quae ad rectum Reipub. secularis gubernium ordinatur. Ad has species revoeantur plura divisionum membra , e. g. lex divina Vetus, & nova ; lex scripta, quae scribitur, vel scribi solet & quidem convenientissime , tametsi scribi nulla lex essentia sua exigat i); &non scripta , vel consuetudo ; lex favorabilis , ut Privilegium , & odi Oia , ut impositio vectigalium ; jus gentium, quod omnibus fere mundi gentibus convenit , & jus particulare , quod alicui tantum genti, Vel Reipub: jus publicum , quod toti alicui regno commune est, ac jus Pri Varum, quod non omnibus, sed alicui duntaxat regni communitati competit cub. 3ς8 Et vero quod Ethnicos sapientes spectat, permulta ipsi , &quidem sapientissime de Iege positiva civili & naturali disseruerunt rimmo vel ex ipsis ferme mutuati mihi videntur orthodoxi Doctores quidquid in haec argumenta eonscripserunt , vel ipsorum authoritatetae ita , seu expressa confirmasse a quemadmodum superius indicavimus x) Ceterum quod saerosancta nostra dogmata circa Leges positivas di. vinas de ecclesiasti eas concernit , nihil apud ipsos reperio: istae paganis sapientibus mea opinione Prorsus ignota fuerunt; immo si qualido in eorum notitiam devenerint, risu atque despectu exceptae sunt .
x Pag. ao . In Adnotatione, ubi dalegibus , quas ipsi coaeide Iuut .
252쪽
a s obj. Scriptura est de essentia legis, saltem positivae humais nae . Nam I.' saepe ejusmodi lex vocatur constitutio feripta ; et ius. 3 uod feribitur ap. Patres & Philosophos, & ap. Iurisconsultos Corpus ja-ris . a.' ex rabidoro θ) in hoc distingui inus legem a consuetudine, quae non scribitur.3 so N. Adg quia potest lex sola voce satis intimari Communitati . Et ex Arisitieis ab seriptaeue sui leges , aut non scriptae , interesse vibiI videtur ; idemque ex Cicerone ca) δc inpiano ι, Ad i. prob. ii adserunt, quod fieri soleat, non quod debeat ad intrinsecam ratio. nem legis. Ad a. hoe inter consuetudinem , & legem interest: quod illa usu tantum & non seripto , ista etiam scripto constet , non semper, & intrinlece, sed ut plurimum, & ex adcidenti.
asi QUAESTIO I. Quid potestas Iegislatrix , Sc quibus gene
ratim competat p ADsERO I. Est saeuitas cujuspiam Rectoris, author ita tem , & eminentiam coactivam ce super alios obtinentis , ad publicam eorum gubernationem d9 . Quia ex Rom. 13. omnis anima poteriatibus sublimioribus iubdita eri . Dixi publieam, quia talis non est potestas ae- conomica , qua quis gaudet ad regendam aliquam privatam familiam, vel communitatem imperfectam , cui rector legem nequit imponere, sed 1 olum praeceptum, vel constitutionem, ex dictis ; lex enim ad civile . & politicum hominum 1ocialium commercium Ordinatur , non
35a H. Convenit tum ecclesiasticis, tum seeularibus Principibus, ac Rebuspublicis . Ita docent Seripturae , cum Mati. Iq. I F. Act. IS. 28. 8c I. Tim. s. is. Rom. I 3. I.& I. Retr. r. I 3. Re etiam CC cum Constantiem
ssitur in Monarchiam , Aristocratiam , & Democratiam r
aὶ I ib. i. de legib. b ff. de lege , senatusque eonsiliis. Sc
253쪽
ex iis sit praestantior λ ADsERO I. Monarchia est potestas in uno re si dens erga totam Rem Pub. unde Rex Monarcha adpellari conluevit . Aristoeratia est pote itas res dens in paucis Optimatibus , ut quon tam in Triumvirato Romano. Democratia est potestas residens in omni populo , vel ejus loco & nomine in multis plebejis, qui vel Senatores, vel alio nomine, prout Reipub. instituerit, adpellantur . cr) Istae potestates possunt diversis modis institui: e. g. Reipublica ex hisce tribus temperata, vel mixta ex Monarchia & Aristocratia , vel ex Monarchia & Democratia, vel ex Democratia & Aristocratia. Et ipsae quidem potestates generatim a suis Rebus pub. in Rectores dimanant quoad civile gubernium a speciatim vero di manant saepe cum a Jure positiva
divino, tum a jure belli s).334 II. Ex iis praestantior diei solet Monarehia. Quia sub eius.
modi regimine pax, & tranquillitas publica melius conservatur , mi. nusque in eo, quam in quovis altero, locus seditionibus relinquitura quum omnis potetias sit consortis impatiens. Et quidem eo ars perfectior, quo exactius imitatur naturam: in rebus autem naturalibus re gimen ad unum reducitur : omnia squidem membra corporis ab uno corde moventur, ac gubernantur; Omnes animae potentiae ab una ratione; omnes caeli ab uno mobili; omnes creaturae ab uno Deo
'as; QUAESTIO III. Num, & quam legem femina ferre Ponsit p ADsERO I. Potest ferre legem civilem cu) . Quia femina capax est regiae jurisdictionis r ergo & dominii in Regnum , adeoque Praecipui actus illius , qui est leges condere . Idque verum est , etsi Postea nubat viro, cui Regnum jure non competit θ). i I. Potest sm-Plieiter ferre leges ecclesiasticas . Quia haec non est potestas ordinis, sed jurisdictionis, cujus femina minime incapax reperitur ex Iure aliquo . Immo oppositum infertur ex textibus , qui ferunt , Abbatissas habere administrationem temporalium , & spiritualium , posse conferre beneficia, Clericos instituere ac suspendere , &alia ab. Quid Z quod potest femina ferre censuras , ex communi sententia r ergo & leges. 356 Heine Abbatissis, aliisque Monialium Praefectis concessa est Potestas praecipiendi, non solum ex voto, & promissione , sed etiam ex Iu isdustione , a Pontifice ab. Et quidem praecipere possunt in virtute sanctae obedientiae , vel in Dei nomine . Quia id petit status ecalesiasticus Religionis apud praefectos virorum in . Ergo & apud prae fectas
r) Ita vulgo definiuntur haee tria gu- AristocratIae t nee quidem improbabiliter.
hemationis genera cum Belgarm. de Itom. v Suar. cita l. 3. c. s. n. 8. Baldel. in Pone. l. I. c. I. q. Suar. de leg. l. 3. c. a. Molina Theol. morali t. I. l. s. d. I t. n. Io. in de lust. & Iure tr. a. d. a 3. ex Platone in 'I. cit. pu. 12. ρ. 2. a n. 3.
politico di alias, dc Aria. 8. Ethic. c. io. x C. Ex Dilecti. de arbitr. Sc. di 3. politi c. c. s. γ Ap. Authores citi. s Reeole mi. cit. sub lin. io Ap. Baldia. cit. d.6. ti ita quidem frequentius Theologi & a , d. lG . cM. n. 28. ni. cit. pu. Iurisperiti cum laudatis Se Iarm. Suar. Mol. 23. n. 28. I unt enim vero, qui praestantiam deserant in Ap. proxime cita
254쪽
sectas Montalium, quae etiam vere ecclesiasticae sunt , 8c Praelatae. Contra Baldel. cit. ce qui tandem d nostram amplectitur sententiam , si loquamur de potentia absoruta .
3s' Obj. contra I. AdL. Nequit Emina, Regni heres , vel inia nupta, vel nupta sit viro, cui Regnum non competit, ferre leges civiles. Nam I.' Paulins I. Tim. I. & I. Cor. Iq. ait , docere mulieri non per mitto , nee dominari viro , fed Bb illius esse potestate et ergo potiori jure non permittet ei ferre leges, qui est actus doctrinae, Sc supremi dominii, supra Virorum communitatem. II ex L. Feminae ce Dein inaea munere judicis , magistratus, & quovis alio publico remotae sunt; nec ipsae imperare possunt f) . 3.' Vir cum ea nuptus, hoc ipso est Rex , & qua talis habctur , obtinetquo jure dominii Regnum ; nomen autem Regis vacuum non est. Idque infertur ex lego Hilpaniaeo. rergo i pie, non Regina potest leges condere. q.' vir quia caput est, trahit uxorem ad suae conditionis participationem , non contra . 338 N. AU. Ad i. prob. Paullus ita loquit ut non Propter ineapacitatem feminae , sed propter honestatem , & decentiam , quae frequentius id exigunt, non semper; nec enim ullo naturae jure prohibetur, ne Regna Regem creent, eum ea conditione, ut ei possit femina subcedere . Item loquitur Paullus de subjectione feminae in or-d ne ad usum matrimonii , & regimen oeconomicum familiae, non in ordine ad regimen civile pro casu extraordinario. 3s 9 Ad a. lex illa loquitur de femina vulgari, non de praecellenti , uti est Regina heres , quae est supra omnem legem. Quid quod ea lex ab contraria alia legi inae interdum irritatur . Ad 3. vir ille solum est Rex quoad dignitatem, & honorem, non quoad jus, quod sine Regni consensu alienari nequit. Idque ita limitara videtur objecta lex Hispanica . Ad g. Regina , utpote persona excellentissima, ad se virum trahit, illum emetendo sui Regni, nominis, di honoris
k. III. De iis , qui lege obligautar .
3s o QUAESTIO I. Quinam generatim lata per legitimum Rectorem lege teneantur λ RDs ERO . Universi homines, nec improbi m. do , aut pagani , sed & Christi fideles etiam Iusti . & perfecti omnes squamdiu hanc vitam mortalem agunt. Fide sanctum . Constat ex Scri prΠri1 , cum Mutthae. 28. ao. Joav. I 5. Io. Icim. 3. 3I. & 3. I. Hebr. 3 3. Prim. IV. II h Tum
255쪽
α a PARS II. TRA . II. LIB. II. CAP. I. l. III. Tum ex PR. eum Cbovis Oin Tert. i in Aug. O . Quibus adde videκt. γ .g61 QUAESTIO II. Num legislator sua lege teneatur λ Daptio
citer obstringi potest: II ad culpam, a.' ad poenam . Prima obligatio vocatur directiva ; quia lex dirigit quid faciendum est: Secunda est coactiva , quia legislator cogit ad legis obterVationem 1 ub paenae interminatione. ADsERO I. Nunquam tenetur obligatione coactiva. Quia est superior ipsa leger ac nemo a se iplo cogi potest in . Omnis vero legislator tenetur obligatione directiva, quando materia en ipsi commv. nis , & est pro ipso eadem legis ratio , ac pro aliis co) . Quia indecens est, legislatorem non sese conformare suis subditis, ac unum prae indicare verbo, aliud exemplo docere. 36a 1 r. Haec obligatio directi Ua non oritur ex lege , qua ceteros obstringit , sed ex lege aliqua naturali e. c. dictante, caput debeis re membris conformari sp). uia si Par in parem nequit habere potestatem ) potiori jure nequit idem in eundem. Tum quia nequitquis in se ipsum exercere imperium morale , quod inducit obligationem moralem , quemadmodum nequit se sibi obligare per contractume. g.; quia ad hoc necessario requiritur alteritas, ut vocant, seu distinctio : ergo nequit lex per sese , ac directe obligare Principem etiam ad eulpam, adeoque aliunde peti debet radix , & origo ejusdem culpae .
363 Obj. primo contra I- Ads Tenetur etiam legislator obligatio. Ne coactiva . Nam I.' saepe in Iure dicitur , Principem teneri suis legibus cr). a.' lex habet in legislatore effectum virtutis coactivae, quum iste essectus contineatur tacite in virtute directiva legis r adeo ut haec quantum est ex se reddat transgressorem suae Obnoxium poenae , etsi haec ex adcidenti nequeat exsequutioni mandari. 3.' vis directiva , sine eoactiva nimis infirma, & inessicax est : ergo ex natura rei nequeunt in lege separari.
364 N. N. AU. Ad I. prob: illa jura solum probant obligationem quoad vim directivam , seu in conscientia; & quidem per se sub le-
i. 3 nec enim est fundamentum ad adstruendam obligationem sub gravi . Ad a. in primis haee falso supponit, legem Principis istum directe se ac ratione sui constringere obligatione directiva. Deinde N. Adgeum Prob. Coactio ex 1ua ratione petit distinctionem inter agens inferens coactionem , & qui eam patitur et unde nequit lex Principis eum reddere suae obnoxium poenae . Ad 3. N. A. & Cou.; quia Plures sunt leges, quae nullam transgressori poenam inducunt ; & forte si perdura siet
256쪽
rasset Innoeentiae status , plura fuissent praecepta humana obligantia , nullum tamen coegissent per Poenas cr).36s Obj. fecundo contra II. Ads'. Obligatio directiva in Pt incipe oritur directe, & proxime ex lege, qua subditos adstringit. Nam x Prineeps fert legem ut Minister Dei, a quo potestatem adeipit: ergo qua talis potest per legem esse superior sui , quatenus est pars suae Reipub. a.' non aliter Deus ei confert potestatem , quam sub conditione, quod ipse sua Iege obligetur; quod Plane comprobant rationes extrinsecae , Ob quas oportet , Principem sua lege obligari: adeo ut Deus quasi tacite eum admoneat illud canonis, patere legem , quam ipse tuleris , ex quo principio radicaliter provenit obligatio , formaliter vero ex lege lata . 3.' 1altem Principes, qui facultatem condendi legem adceperunt a populo, adceperunt sub tacita conditione, quod ipsa lege obligentur: unde Imperat Ores Romani ita visi sunt obstricti usque ad Vel pasianum, quem primo Romanus Populus a suis legibus ablisivit. 366 N. N. AU. Ad I. prob. D. A. ut Minister Dei , id est ut Caput Reipub. C. 1eeus, N. A. & Core. quia pars quae est caput , nequit ess a superior, aut inferior ipsi capiti. Ad a. N. A. Rationes illae sunt tuis
trinsecae, utpote constituentes legem naturalem reflexam, inducentem
Proxime eam, quam intendimus, obligationem. Ad 3. si sub ea conditione conferatur a populo potestas legislatrix , Princeps sub ea ratione non erit supremus dominus , nam erit infra legem , eique subditus. Ita apud Romanos evenisse probat absolutio Uespasiano concessa . Verum non est ratio, cur idem evenerit apud ceteras Respub. quae supremam potestatem legislatricem in Principe agnoscunt ι .
36 QUAESTIO III. An teneatur lege Principis ejus uxor,
filii , consanguinei ' ΑDsERO I. Ex natura rei tenentur etiam quoad obligationem eoactivam a lex enim fertur indiscriminatim ad omnes
subditos, & omnes ligat ; ipsi vero simplieiter subditi sunt ub . II. Uxor a Poena legis exemta praesumitur beneficio Principis , qui eadem privilegia illi indulget , quae ipse retinet cx . Non ita filii, &consanguinei, de quibus ne quid simile constat. 368 QUAESTIO IV. Num possit subditus contra legem materialiter Peccare ρ NEGO 1 r unde infertur, non dari peccata materialia, Ratio, quia materiale peccatum, si daretur, tunc contingeret , qua udo quis legem ex ignorantia violaret; at haee violatio impossibilis est . Quoniam lex, quae nescitur , non obligat, & quae non Obligat, non est lex; haec enim dicitur lex a ligando cet); non autem ligat quae non obligat: ergo a nesciente illam nee formaliter, nec materialiter violari
v Ita vulgo Doctores apud di cum EA D. N. q. so. a. Isiis, quos proxime laudavimus.
257쪽
a PARS II 'TA TII. LIB. IL CAR. I. q. IV.
potest ; lex enim , quae non est , violari nequit. Hypoterice vero infringi poterit lex , id est quatenus infringeretur formaliter sub hypothes , quod violaretur materia legis, si 1uificiens ejus notitia adesset ca .
9. I U. De Interpretatione , Dispensatione , C essatione Iegis.
360 QUAESTIO I. Quid de Dierpretatioue ADsERO I. Ea est deis
ela ratio legis , ubi dubia sit. Triplex est , scilicet authentica, vel juridi- ea, quae sit authoritate potentis legem condere ; vulgaris , quae ipis sit usu , ac conluetudine 3 doctrinalis, quae fit per doctrinam interpretum , & Doctorum h) . Ex iis prima, & secunda vim legis habent;
tertia summae aut horitatis, si DD. omnes in idem conveniant , praeeipue si A A. in exponenda lege adtendant, ut par est , ad intentionem legislatoris, simulque ad verba, & rationem legis c . 37O II. Nunquam sane lex ob solam fiant litudinem , veI identitatem rationis extendenda est ad alium calum , qui sub lata Verborum forma non fuerit comprehensus P. Quia ratio legis non est lex : ergo licet in alio casu eadem si ratio, non proinde eadem est lex . Sed limita cum A A. citatis. iri. Restrictio legis fieri debet ad vitandam injustiatiam, vel aliam absurditatem in ipsa lege. Quia haee ita intelligi debet ex mente legislatoris facta, ut sit justa , Sc nullum absurdum creet. ce . 37I IV. Huc revocatur Epikia , vel aequitas , id est benignitas Iuris &Iustitia dulcore Miseri eordiae temperata , quando scilicet judica rurPrudenter, in ea su peculiari legem non obligare, licet alioqui verba legis sint universalia, ac eum comprehendere videantur ce). Quia leaesbium est pro contingentibus plerumque , non pro singulis, quae Pro infinitis Propemodum ea sunm circunstantiis eveniant, oportet. Ideo ex natura rei in lege humana , ut justa si & rationabilis , subintelligitur illa conditio, vel exceptio ch θ.
37a Obj. prima eontra ii. Adc Licet ratio sola non sit lex sine voluntate, tamen est signum voluntatis , tum maxime quum in lege exis Primitur, ergo tunc peraeque extendisur voluntas, lex, ac ratio: unis de e X ratione sub Oritur interpretatio, non tantum pure extensiva, sed etiam eomprehensiva. Seeundo. Ratio legis , praesertim expressa in lege , indicat, ex intentione legislatoris prohiberi aliquid, non quatenus materialiter tale est, sed ut subest tali rationi, ac subinde prohiberi quidquidbi De AdvenIs, Peregrinis, Pueris, h Suar. e. s. a n. 4. PM. cIr. g. 4 n. ae Ignorantibus, quo pacto teneantur legibus. e Suar. c. s. t. S. Plura ap. christianae Lili iees Authores. f Eat D. Andr. ap. Suar. c. 6. t. s. cogito Suar. l. c. e. i. n. r. se Consentiunt plerique omnes pruis o Rucole laudatos Suar. de Aῆεν ei nn sapientes cum D. IN. q. 96. a. 6. 'la' d. s. pu. s. l. 3. & Eandet. d. r. a. p. λὶ vide sis cit. prOAime Har. cap. aut de ipsi regulas dabuat . . Rum. T.
258쪽
DE LEGE. . UA EST. DOGM SCHOL. s s
quid eam rationem peraeque induit: ergo tum legas dii ostio tam uniaverialis est , quam ejus ratio . Heine tertio . Decisio unius casus per sententiam Principis, censetur habere vim pro omnibus similibus, quia nimirum casus ille particularis materialiter sumtus censetur esse tanquam exemplum, in quo ratio decilionis exercetur; vera si quidem ra. tio est quae fundat decisionem , atque adeo ipsa cen Ietur esse universalis pro casibus similibus: ergo idem est eum Proportione adcommoda in quacumque lege. 3 3 N. Ad primum . Ratio est signum duntaxat honestatis, vel uti. litaris, qnam legislator incerta materia respicit, ut in illa per legem inducat necessitatem: voluntas vero pro sua libertate potest circa unam materiam disponere, & non circa aliam, esto similis in utraque ratio reperiatur , quia fortasse non expedit in omnibus disponere vel quia plaeet legifero suo arbitrio uti. Id quod aperte constat in legibus poenalibus. Ad feeundum M A universaliter adceptum ; quia lex omnino pendet a voluntate . Et C. solum pro casu, quo ratio legis sit adeo in trin 1eca , & universalis ad casus Omnes, qui ex vi illius in lege comis prehendi dicuntur , ut in ea necessariam habeant connexionem in oris dine ad justitiam , & rudentiam legis , adeo ut sit contra rationem in uno casu ob eam rationem disponere , & non in aliis eandem rationem peraeque participantibus. Heinc ad sertiti mr illa solum valent pro aliis casibus, quibus prorsus inhaeret Praefata ratio legis adeo intrinseca; quia aliter putaretur legifer irrationabiliter velle, & agere O .
374 QUAESTIO II. Quid de Di pensasione λ Ansp Ro r. Est legis
humanae relaxatio ). Eam probat ulus, & humanae administrationis conditio. Unde a Getaso R. vocatur moderatio, ac temperamentum canonum Paternorum . II. Legislator potest se ipsum in lege dispensare m . Quia aequum est ut qui dispensat pro aliis , non si deterioris conditionis; tum ut qui se lege illigat, possit se relaxare . Sic enim Su-Perioritas, quae primario, ac directe est potestas pro aliis , est secundario, & in directe potestas pro se ; quia eadem natura, quae Perit , eum lege sua teneri, petit etiam, posse interdum ab ea relaxari, si adsit ju. sta causa ; non autem si ista desit cu) . Nequit enim se dispensare a lege naturali, a qua obligatur directe ad servandam suam legem, quousque persistat. 375 Iii. Dispensatio sine caussa in lege superioris invalida est o . Quia nequit praesumi de superiore, quod velit dispensationem suae legis absque caussa. En tamen valida, si sat in lege propria, etiam sne
caussa 1 Conserendi prae prImis in hane rem
an Adseutitur communis opinio Oum
Baiael. d. 48. n. Io. Ar . he Ie c. 6. v Ap. Suar. c. I s. n. IT. S 8. ubi admittere videtur nostrum Acuertum numeri 36 a. quod ipse impugnarat l. s. cap. 3 s. a
οὶ Tenent vulgo Theologi Be Ca nistae cum Uaqq. cit. d. 173, c. I. u. 17ε
259쪽
eaussa in . Quia Iex omnino dependet a propria voluntater ergo seu tpotuit illam non ferre , potest & ipsam pro libito tollere. xv. Haud repugnat tacita dispensatio in lege tum propria, tum se perioris ).
Quia ut plurimum voluntas tae ita tantum valet, quantum express/ , ubi alioqui nec verba, nee certa forma est necessaria cr). Cujusmodi erite. e. si quis vidente Praelato, & non im Pediente, nec Puniente, quum vovet, legem transgrederetur.
376 Obj. primo contra m. Ads. lex injusta nulla est ; at dispenatio Superioris absque caussa, est injusta, immo erudelis dispario, potiusquam dispensatio cr) r pariter ergo nulla est. Detindo. Eiusmodi actio excedit potestatem dispensantis ; hic enim qua talis non operatur ut dominus, sed ut dispensator fidelis , & prudens ; quippe cui dedit Deus potestatem ad aedificationem Reipublicae non ad oestructionem justitiae, ex I. Cor. IO: ergo & actus sine potestate fit, adeoque nullus. Heine Papae dispensatio in lege canonica, nulla esset, ut censent aliqui b. 3 7 N. Ad primum . C. Ma. Et Per m. AIi. Et N. Con. quia multa injuste fiunt, quae tamen facta tenent, donec annui lentur , ut iniqua Iegis abrogatio, injusta electio digni , praetermisso digniore &c. Quod si dispensatio ita injusta st , ni ex ea laedatur proxime justitia commutativa in damnum tertii, tune nulla est , quia nequit ipsa facultatem Prael tare ad actum injustum. Ad seundum . N. A. cujus adj. Prob. nihil evine ita quia alioqui nec ulla a oministratio illicita Sacramentorum valida esset , nec ulla item lex, quae a principio ferretur, aliquem a legis vinculo indebite excipiendo . Est Princeps dominus suae voluntatis , quatenus ipsi concessum est, ut possit velle, aut nolle uti sua jurisdictione erga subditum absque praejudicio tertii . Heine N. adj. se
quelam cub. 3 8 QUAESTIO III. Quid de Cessatione λ Ans ERO i. Est destio,
vel finis Legis, quae deinceps desinit obligare ; & quidem vel secundum aliquam sui partem , ac dicitur Derogatio; vel prorius secundum se t tam , diciturque Abrogatio γ) . Saepe Iieita , & valida est ejusmodi eeΩsatio, quae vela consuetudine, vel a supremo Principe induci potest, vel per legem contrariam, vel alio signo ; tametsi legum correctio vitanda sit, quantum fieri potest . Et quidem a Deo lex Vetus abrogata est. 37s Ir. Fas est Principi valide legem abrogare absque causia . Quia Plus potest quoad leges tollendas , quam quoad statuendas Ob . Multo enjm difficilius est imponere, quam tollere Leges. III. Cessante Peni tus ea una , aut fine legis duntaxat negative in aliquo particulari, cessat
p) Plerique omnes Doctores cum Baiae . d. Sa. n. 9.
q Uulgo Theologi adversus pleros
que Iurisperitos ap. Suar. cie c. 13 . t
t Ap. Suar. l. s. c. 19. n. Sa υ Reeole suae . cit. l. 6. c. 29. a n. 7.
260쪽
Di pro ipso lex ab . Quia ita cessante caussa legis in tota communit/to, cessit lex pro tora ipsa car): pariter ergo.
38o QUAESTIO I. Quid de Lege aeterna ADsERO I. Proprie tulis dieitur, quatenus est divinum Decretum, quo Deus ab aeternitato Praecipit alios actus morales creaturae rationali liberae, & alios prohibet, Pro tempore exstituros. Quia Deus ab aeternitate constituit e. g. hoc praemium pro tali merito, vel illud supplicium pro tali demeri-. tor ergo creatura eliciens hoc meritum , aut illud demeritum, statim sancitae Dei legi subjicitur. Proprie, inquam, subjicitur quoad omnes suos actus morales probos, improbos, & indifferentes s quia ii omnes, vel Propter ipsos mei, vel propter modum eos exercendi, sub legem Praedictam cadunt ca . Deus autem huic suae legi non subest , quum sit idem cum lege b).38r II. Est de se nata obligationem inducere ; actu tamen non obligat ex aeterno , sed in tempore, quum scilicet innotescit per legem aliam , Vel divinam e. e. per revelationem internam , vel per auxilium naturale; tunc autem obligatio Oritur proxime a Deo , quinalia promulgatione opus sit; vel per humanam debito modo adplicatam , tum vero nalci rur obligatio proxime ab humano legum latore , mediate , ac radicaliter a Deo, seu a lege aeterna , a qua lex omnis Promana I, hambetque vim obligandi tanquam ejus participatio . Heine lex aeterna non est per se ipsam nota hominibus in hac vita, sed vel in aliis legibus, vel per illas cI . Quae tamen omnes ab illa derivantur db , quaa a Propterea nuncupavit Aue. ce Iegem omnium artium.
38a Obj. primo. Lex aeterna est solum improprie, ae metapho rice lex. Nam I. non fuit ab aeterno promulgata a at lex dicit essentia. lit promulgationem. a.' lex est actus veri dominii, & jurisdictionis sat qui ab aeternitate non fuit dominium , & jurisdictio , quum nullus fuerit, cui Deus dominaretur. 3.' lex aeterna non millus gubernat crea turas irrationales, quam rationales ; at illae non sublii ut legi proprie dictae r ergo nec istae . K. N.
Idem adnotavit cit. Beca u. tria. c. a.
Ita statuimus alibi , eum multis contra Suar. Cit. cap. St. n. Z6. Ap. ii stim Suar. ibid. num. 3. cum vulgatilliino Voctorum adsensu. a Consonat laud. duar. l. 2. a s P. I.