장음표시 사용
261쪽
α PARS II. TRACT. II. LIB. II. CAP. II. l. I. 38 3 N. N. AU. Ad r. prob. D. Mi. lex obligans in actu primo
prout est in sola mente, ac decreto legislatoris, N. lex obligans in actu secundo, adeoque subditis intimata , C. Sub primo 1ensu intelligitur lex aeterna; 1ub secundo leges aliae, de quibus agimus. Ad a. lex in actu primo est actus dominii, & jurisdictionis in potentia, qualis est lex aeterna; lex in actu secundo est actus dominii, & jurisdictionis actualis , qualis est reliqua legum caterva. Ad 3. N. Ma. quia Per legem guber
nat Deus rationales, irrationales per Providentiam , quae metaphorice
lex est; etenim Providentiae, & legis conceptus distinguuntur formaliter in Deo. 384 Obj. ieeuudo . Deus Iegi aeternae subjicitur. Nam I.'. tenetur ei se consor mare , optime agendo , & non peccando . a.' tenetur ad beandum filios adoptivos. 3.' nequit suo decreto resisteret ergo decretum habet vim legis com Parate ad divinam voluntatem . N. N. AU. Ad I. Prob. ad id tenetur, non ex vi legis, sed ex necessaria suae essentiae perfectione . Ad a. tenetur ex pacto , & fidelitate, non ex lege , quae sibi repugnat. Ad 3. nequit decretum mutare, non ex lege Prohibente mutationem, sed ex natura rei, nam alioqui simul veller, de nollet efficacitet idem abjectum, & ex intrinseca tuae e sientiae imm
'383 QUAESTIO II. Quid de Lege naturali, quam etiam in flatu
naturae integrae obtinuisse, adposite urgetur adversus Guitiemum de Muelen protestanticum g) p ADsERO i. Est formaliter vis , vel lumen quasi habituale, quod sibi congenitum , connatumque habet in eorde scriptum natura rationalis ad disternendum inter operationes primae regulae mo-rnm, seu Deo tanquam summo Bono consentaneas, vel dissentaneas , ib. Quia effectus legis naturalis, e. g. dirigere , obligare , conscientiam regere , proveniunt proxime a dictamine rationis, quod est proxima regula intrinseea humanorum actuum. Dixi tamen quas habituale, quia non est
proprie habitus, sed proxima dispositio, qua homo opportunis IemPO-Tibus naturaliter inter bonum , & malum recte di Icernit. 386 ii. Est proprie lex. Quia non tantum indicat quid agendum, aut cavendum sit, verum etiam tanquam Praeceptum , vel prohibitum a Deo, qua naturae rationalis Author est ac Gubernator, qui sua lege addita praecipit. vel prohibet eundem actum intrinsece bonum , vel malum a siquidem plura prohibentur quia mala et ergo nequeunt primam
rationem malitiae desumere a prohibitione O . 38 Heine I.' haec lex est divina ; quia ab uno Deo proeedit. a.' ipsum rectae rationis judicium, homini naturaliter inditum, est dese
e) A nostro unar. Sehisar; in iussit. pag. Ias. Iur. pubi. in prole oni. instruct . a. pag. 2ο. iὶ Consentit Suar. c. 6. n. s. di M. eE l. a. Cum Thomam etiam protestantico , R ra. dcc 4ὶ δε M. q. sq. a. I. & 2. Suar. c. s.
262쪽
se suseiens intimatio divinae legis, signumque conspieunm esseaeis Dei
voluntatis obligantis , quin ulterior ejus Promulgatio requiratur. 3Icomplectitur pro materia quaelibet Prineipia , vel praecepta moralia , quae habent evidentem honestatem rectitudini morum essentialem, sim trique conclusiones omnes ab iis principiis necessario deductas ). A.' duos habet effectus: alterum proximum , 8c per se nempe obliga. tionem in conscientia, proxime profluentem ex lumine naturali: alterum remotum , & ex adcidenti , nimirum obligationem in conscientia . procedentem proxime a lege Postiva divina , vel humana , & remore a lege , aut lumine naturali , dictante aliam legem observandam
388 s.' Una est, & eadem in eunctis hominibus, Sc ubique genistium . Quia est veluti proprietas consequens 1pecificam naturae humanae rationem, quae eadem est in eunctis individuis. Idem die de omni tempore , & quocumque statu naturae I)- Quare immutabilis est ab inistrinseco m , si maneat natura rationalis rationis compos & libertatis radeoque est indispensabilis tum ab homine cu), tum a Deo, vel ne qui dem de potentia absolata co). Neque proprie per Epikiam interpretari valet p), scilicet quatenus nequit emendari, quum posita sit in ra tione, quae a Uero deficere neutiquam potest. 380 m. Nequit haberi ignorantia in vincibilis ei rea prima prin. cipia legis naturalis, nec circa conclusiones ex illis proxime , ac ma nifesto deductas; secus ei rea alias conclusiones, remote, ac obscure Petitas ex illis principiis naturalibus q) . Ratio I. partis ; quia in illis quisquis ratione utitur, statim videt, quod principia, & conclusiones snt rectae rationi conformes, vel difformes. Ratio I.; quia aliqua requirunt multam considerationem circunstantiarum , quae ita sunt de lege naturae, ut egeant studio, & sapientum disciplinar ergo qui instructus non est, potest similia in vincibiliter ignorare, ne multos passm ignorantes damnemus cr). OBIECTIONES. . 39o Cbj. primo contra I. Ads. Omnis lex sita est in imperio , Scactuali dictamine rationis i ergo lex naturalis sita est formaliter in actu. non in potentia, seli in lumine quasi habituali. 39I N. D. A. lex in actu seeundo dirigens, & obligans ad actum determinatum , C lex in actu primo , spectata in genere habitus , &sumta pro principio expedito habitualiter ad elieiendum dictamen rationi naturali consentaneum , N. A. & cm. Lex naturalis, seu lumei mentis in via, ad formanda dictamina naturaliter bona se habet instar Tom. III. I i lumi-
ἰὶ Ita vulgo Doctores cum D. N. q.
263쪽
aso PARS II. CRA . II. LIB. II. CAP. II. f. L.
Iuminis gloriae in Patria ad eliciendam visionem beatam . Estque permanens, quum ab Scripturis, Sc PP. dicatur esse scriptum in cordibus nostris; ad eum modum , quo lex humana , non modo prout est acta iudicium legislatoris, aut 1 ubditi , 1 ed etiam prout est permanens signum in aliqua seriptura , aptum ad exeitandum illud judicium , lex
3 a Obis. secundo . Ex PP. Aug. Ob Ac Lactan. lex naturalis est lex Dei, sancta est , & eoelestis ; istae sunt proprietates legis aeternae:
ergo eade ut est cum lege aeterna .
3 93 Lex aeterna istas retinet proprietates per essentiam, Sc subiniective; ae naturalis est subjective , & per essentiam lex hominis, utpote menti humanae indita: dicitur deinde lex Dei, quia a Deo, tanquam ab Authore naturae pro manat; sancta & coelestis objective , quia quod ab ea praecipitur, idem est quod praecipitur ab aeterna: re igitur ambae differunt. 39 Obj. tertio contra H. Ads. Lex ista non est proprie lex . Nam a.' non posset esse nisi a Deo ; at licet sit a Deo tanquam a caussa eL sciente, non vero tanquam a legislatore , quia tantum indit naturae principia, quae indicant, quid sit ipsi bonum , quid malum et ergo. a.' principia hujus legis sunt necessaria , & subsequuntur suapte natura intriniecam rerum bonitatem, & malitiam: adeo, ut etiamsi Deus desceret, aut etiam non praeciperet , nee vetaret , eadem Princi Pia subsisterent, quia semper furtum e. c. esset malum, & fugiendum . Sed rex Propria, Sc praeeipiens non est, absque Praecipientis voluntate.
39s pl. N. AU. quia de illa tanquam de lege propria loquuntur , di sentiunt omnes Patres, Theologi, & Philosophi ub , quare contradictionem implicat illam indicare modo, non praecipere. Ad I. Prob. N. MAetenim ex Aug. cae quis legem naturalem tu eordibus hominum scribit , nisDeus p ad quem nempe pertinet ejusmodi seriptio , dc legislatio , ratione
suae providentiae erga creaturas rationales. Heinc peccatum contra
legem naturalem ex Scriptura , est poena dignum, qnia est contra voluntatem divinam , scilicet praecipientem . Unde dixit An I. γ quicumque legem naturalem obviat, Dei voluntatem non fervat . Principia ergo
quae indicant quid sit bonum, quid malum, illud simul praecipiunt,& istud vetant. 396 Ad ar illa prine ipiorum necessitas, & nain ratis subsequutio
Provenit a Perfectione divinae voluntatis , quae necessario sibi complacet in actu intrinsece bono, uti displicet in malo : unde ex suinpositione inordinationis naturae rationalis in suum sinem , debuit illam ostendere com Plaeentiam , bonum praecipiendo , ac displicentiam ma- Ium. vetando. Desiciente Deo, qui est prima Regula morum ca9 pa.
264쪽
riter deseeret omnis actuum moralitas . Deo non praecipiente , aut non vetante, deficerent princi Pia practica quoad exsistentiam , quia nee esset unde ipsa orirentur, nec posset creaturae rationali adplicari prima Regula morum Per divinam voluntatem , quam non agnosceret aae subsisterent modo Principia speculativa quoad 1ui quidditatem , euojus nempe veritas a Deo non dependet ca .. 397 Obj. qvar o. Lex ista mutabilis est. Nam I.' sicut jus natuia rate sumit speciem ex materia, ita ipsius conditionem participat , de imitatur ; at res humanae , quae sunt juris naturalis materia, mutabiis tes sunt. a.' lex ista praecipit, ut depositum reddatur domino petenti , ut servetur secretum , ne perimatur innocens , ne frater cum sorore nubat; at iis eontraria licent , si adcedat urgens circunstantia , e. g. summum Reipub. bonum, cui favendo depositum negari potest, secretum violari , innocens perimi ; & initio mundi fratres sororibus nupti sunt: ergo is 3ς8 M. MAU. Ad r. prob. N. Mati in rigore snmram . Haec enim lex disternit mutabilitatem in ipsa materia, & juxta illam adcommodat praecepta , nam aliud praecipit in illa materia pro uno statu , aliud pro alio . Unde ipsa in se semper immota permanet, etsi per denominatio uena extrinsecam quasi mutari videatur. Heinc ad a: illa praeeipit non absolute, sed subintellectis debitis circunstantiis, quibus adpositis , contraria praecipit , utpote plus rationi consentanea . Porro leges universae hominum haud omnes sui exceptiones praeferunt; quia nulli humano legislatori datum est illas omnino praenoscere ; secus
lex ista, utpote superioris ordinis, & a Deo proxime procedens b) .adio Obj. quiuio. Lex ista est proprie dispen1abilis saltem quoad
aliqua praece Pta magis remota , tum ab homine, tum a Deo . Primum
ab homine. Nam Papa dispensare potest in multis , quae sne dubio jure
naturali obligant. E. c. principis in votis , & juramentis : deinde in m trimonii rati in dissolubilitate: tum in impedimentis, matrimonium irritantibus . e. g. inter fratres e praeterea in debito solvendi decimas rdemtim in exemtione Clerici a seculari jurisdietione . Quoniam ejusmodi dispensationes saepe necessariae sunt ad bonum animarum, &adcon. venientem christianae Reipub. gubernationem . 4OO Deinde a Deo , quia non minus dispensare potest in suis legibus, quam Princeps humanus. Quare dispensavit prιπcipio cum Abraham , ut filium interficeret: deinde eum Hebraeis, ut AEgyptios spoliarent: item eum Osea, ni sibi adsumeret mulierem fornicariam . ex qua filios fornicationis susciperet di deuique cum Iudaeis, ut Plures haberent uxores, & alias ducerent, propriis repudiatis. goi N. M AU. Dispensatio propria, & directa est legis relaxatio in casu , quo manentibus eadem materia, eisdemque circunstantiis, lex alioqui vigeret , & quidem eos omnes obstringit qui in elidem sunt I i a circun-
265쪽
asa PARS II. TRA . II. LIB. N. CAR. II. Leireunstantiis. Impropria vero & in directa dispensatio est legis reminsio, vel potius non Obligatio, ob mutationem materiae , seu cireuussantiarum, sub quibus neminem obstri uxit , aut obstringere potuit. Prima itaque dispensatio repugnat legi naturali , nec ulla ad eam necessitas fingi potest , quum implicet. contradictionem illud esse jure
omittendum , quod est intrinsece bonum , aut exsequutioni mancianis dum quod est intrinsece malum ; se ilicet sub ratione inclusa in materia, quae subsistat: non item secunda dispensatio , quum praesertim Obli. gatio , & essicacia legis naturalis pendet a priori contenis humana a voluntatis, a qua Proinde suboriri potest materiae, aut circunstantiarum variatio ; haec enim non excludit potestatem superioris humani,
vel quatenus ab illo pendet voluntas subditi , vel quatenus est Dei vicarius. Immo expedit quidem hanc saepe fieri pro bono, ac meliora Reipub. regimine. 4oa Hei ne in primis homo solum in directe dispensare potest. Nam a riueipio in dispensatione voti, & juramenti solum relaxatur promistio, seu debitum ortum ex consensu humano ; & consequenter cessat obligatio praecepti naturalis. Deinde potest pariter in Matrimonio rato dispensari , quia ejus naturali obligationi substernitur contractus humanus. Potest siquidem illud dissolvi aut horitate publica, quum ideedere possit in majus bonum ipsius naturae. goa rim nequit in illis dispensari, quum ex pura ratione naturali pendeant, non ex humana voluntate. Praeterea in decimarum Privilegiis solum derogatur humanae determinationi, quae disponit ejusmodi Ministrorum sustentationem , cui aliter succurri posset . Demum ea immunitas non est de jure naturali . Immo quum Clerieus ex superioris jurisdietione adsecularem potestatem remittitur, fit digna exsequutio justitiae, quam dictat jus divinum, & naturale. 4O4 Heinc insuper nulla potest Deus pote uti a dispensare pro 'Prie in lege, quam ipse necessario tulit . non libere , uti suam fert
Princeps humanus, et si Possit in directe, mutando materiam , ex qua
legis obligatio oriebatur . Nam prine to indulsit Abrahae ins in vitam innocentis . Deinde transtulit AEgyptiorum dominium in Hebraeos. Item jussit Oleam conjugium inire cum fornicaria, cujus filii etiam ex legitimo eonjugio oborti dicuntur filii fornicationum , Ob matris opprobium . Denique ipsa lex naturae nec Polygam iam Vetat, nec matrim O. nii consummati dissolubilitatem . fallem quum eaedem Occurrunt circun
sanitae, in quibus ista in usu fuerunt, nempe Dei permissio, & necessitas seu absoluta, seu vera, suffciens judicio Dei. qui corporum , cou- tractuum , juriumque omnium translationis Dominus supremus est e ..clos Obj. sexto eontra II I. Adf. Commentitia est ignorantia tu. . vinei bilis circa praeceptum quodlibet , etiam rem Ore sub ortum a primis principiis legis naturalis. Nam I.' ex Gratiano d ignorantia jurit
266쪽
. DE LEGE. M EST DOGM. SCHOL. as 3
is naturalis omnibus adtitiis damnabilis ess. Consonant PP. cum Aug. Tert. Th. Bernar. & T T. cum Alen. Dur. Gers. a.' natura ipsa refugit quod est contra jus suum et quare & nos refugimus facere actus, qui sunt contra ipsum, coram aliis. 3.' agens contra Partialem naturae legem, agit etiam contra universalem. quae illam continet a at nequit ignorari lex universalis r ergo nec ulla particularis. φ' si sit ignorauistia in vineibilis alicujus legis naturalis , haec frustra erit ; quia quum agnosci nequeat, erit impossibilis observatu. s.' Deus ut Author naturae, leges Omnes naturales prudenter tulit a adeoque ipsas subditis omnibus modo apto intimavit, scilicet per lumen cordibus inscriptum rergo si sit praeterea ignorantia de lege aliqua, Vincibilis est, utpote Proveniens a passionibus, quibus quis libere obtenebratur, & impediis tur, ne videat lumen naturale; vel a desidia, qua istud non quaerit. saltem per lumen gratiae, quam quisque tenetur quaerere , & dabit Deus ad hune effectum , nam ex Eccl. 32. 29. qui quaerit legem , r plebitur ab ea .
clo 6 N. NAU. Ad I. probi Gratianus cum illis P P. & ΤΤ. loquiis tur de jure naturali quoad prima , & notissima principia . Ad a. id
ei iam intelligitur de primis principiis , non de aliis propemodum innumeris, de quibus prudenter dubitatur , sint ne licita, necne. Quid pquod naturalis verecundia vetat, multa fieri Publice , quae moraliter inhonesta non sunt. Ad 3. D. Ma: agit etiam contra universalem in culpabiliter, aut in vincibiliter , eo modo , quo agit contra particulain rem , prout fert sensus quaestionis , C. secus , N. Et C. Mi. Et N. Con. quia 1izet quis sciat legem universalem , potest errare in adplicatione illius ad Particularem operationem . Ad g. N. Ad . cum Prob. nam licet lex ab ignorante nequeat actu observari, tamen ut quasi abstracte sumta , & prout est Propositio aeternae veritatis, ex sese cognosci, & observari potest, di actu ab aliis noscitnr, & observatur. q. 7 Ad s. Deus intimat seu eudit in cordibus leges naturales eo modo, quo sibi placitum est : nimirum in omnibus ratione utentibus primas leges, seu principia notissima, & conclusiones ab ipsis evidenter deductas ; non item leges seeundas , seu Principia minus nota, quum eonii et alios ex iis prinei piis aliqua ne sci re , & alios alia: quare solum . scientibus principia , eorum observationem expetit. Haec vero ignor nita, ut sit vinei bilis, & eulpabilis, non sussicit, oriri a culpa hominis radi ea liter , & oecasionaliter , e. g. ob aliquam passionem , aut desidiam, sed requiritur neeessario, ut a calpa oriatur formaliter , cum eo D nexione, vel cum ordine habito. cognito, & intento ad ipsam ignorantiam . Id enim exigit ratio formalis peccati . Alioqui dixeris cum an senio, esse vincibilem ignorantiam istam ex peccato Originali . Quare nee ulla passio exeaecans , nec desidia in petendo lumine gratiae
reddunt formaliter vinei bilem eam ignorantiam , de qua disputamus ce) .
Η Ρl ira Ρolem iei eontra Ian senium , ctant de ignorantia leais, & nos alias .ae ethicae Theologiae Magistri ubi pertrat
267쪽
PARS II. TRACT. II. LIB. Π. CAR. II. q. I.
os QUAESTIO III. Quid de Ture genitum p ADsERO I. Est sor
maliter lex non scripta per liberam Omnium fere gentium consensionem , Sc ulum rece Pta , Omnes obligans . Quia ea omnes fere gentes utuntnr, vel communiter inter se, vel Particulariter singulae Civita tes, aut Regna inter se ipsa , ad similitudinem aliarum omnium geniatium . S ie enim ad jus gentium spectat commercium literarum, mercimoniorum usus 3cc. f) . II. Licet sit valde ad fine juri naturali, sed ab illo tamen in pluribus differt u , quare simpliciter dicendum est lexpositiva humana b).
Heinc a.' non est duntaxat permittens , sed etiam praecipiens i . Quia sicut jus naturale, dum aliquid uni permittit, praeciis pit aliis, ne illius usum impediant, Vel aliud simul praecipit, aut vetat; ita jus gentium . a.' hoc jus debet esse aeqnum. 8c justum, non vero intrinsece Per se , ex natura rei , sed praecipiendo facit aliquid esse bonum, dc prohibendo malum , uti plerumque lex Canonica , &Civilis. Pendet enim ex communi hominum consensu b. 3.' mutari potest vel omnium nationum consensu, si omnes respiciat ; vel unius Regni, seu Reipub. Potestate, aut consuetudine, si illud Regnum speis
stet 11 eialiter per similitudinem ad alia Regna I) . Plura in hanerem 1olide ac subtiliter , more sus , Suareatus, omnino consulendus.
4io Obj. contra II. Ads. Ius gentium est idem cum jure naturae. Nam I.' derivatur a jure naturae, scuti conclusio ex principiis.& eonsurgit necessario ex natura hominum in communitate viventium. a.' ita ferunt plures leges; ac praecipue habetur in l. a. qiiod Religio erga Deum , pietas erga Patriam , Sc Parentes , dicantur esse de jure gentium squae tamen pertinent ad jus naturale. 3.' ex D. Th. n) justae emtiones, di venditiones sunt de jure gentium ἱ at pariter sunt de jure naturae . ii N. AU. Ad I. Prob: derivatur, & consurgit , non simplieiter , 8e necessario ι sed secundum quid , & congruenter, tanquam con- elusio a principiis valde remotis, Sc mediatis a quo Pacto leges omnes postivae a naturali derivantur. Congrua quidem multa sunt sociabili hominum vitae, ad quae Propterea multum propendet natura, sed non. neeessario simplieiter. Ad ar leges confundunt jus gentium cum jure naturali late sumto propter aliqua utrique juri communia a non proprie, quum in pluribus differant. Religio illa, Sc pietas ad jus gentium
non nisi lutissime revocantur , praecepta enim sunt a natura , ant qua meumque hominum conventionem, etsi quoad speciem cultus erga Deum, nempe per Sacerdotum lacrisicia, gentes plerumque convenerint.
268쪽
DE LEGE. aQUAEST. DOGM. SCHOL. assAd 3 ejusmodi contrae iis sunt de jure naturae , quatenus iuste aut injuste , non quatenus praecise fiant, licet ad eos plurimum a naturali ratione homines propendeant o . g).
O B s E Riιὶ Asto se gloriabundi Protestantes v hodierni jacti ram, Magistros suos
hanc de jure naturae di gentium diiciplinam , obscura tam , ut ajune, ab Scholasticis orthodoxis, in optimo lumine taudem aliquando collocasse . Haec enim inter alios petulanter scripsit ex eo prope Dan. Groningiua ab Schmia-ro nostro calligatus in Iuris pr. Can. Civ. l. 1. p. Pa. is aetati Scholasticorum opponiri tur noua Epocha, quam Lutherenam dia, cere soleo . . . Tum doctrina justi naturi ratis, solutis vinculis atque excusso scho. 6 lastico pulvere , ex obscuris Monachorum ., claustris erupit , atque novos sibi paren-ri tes a cilcivit, a quibus etiam tanta curari studio ae dexteritate culta , ut ob in-s, gens incrementum novam quasi se ex litis., buerit , &. omni aevo prae Itantiorem ,, ibidemque Protoparentem Philis. Melanchi
Nee absimilia quidem alii ejusdem fur ris seri billatores cum P enLr o , Frideris Ludovisi , Latir. Fleischero , Vitriaris , iam me. richio , I rnhers , Rechembergis , Thoma o , aliis a Fidei ieet Doctores isti sub nomine disel-plinae de Iure naturae de Gentium , univeris iam Philosophiam Ethicam usurpam et comen. duxitque insuper t. v plures ex ethnicis Sophi. stis in ea satis idonee & copiose versatos elle,st. C. Platon. ari oret. Runaeti. Hecatonis Senec.
Epictet. Ttilli. M. Atiret. Antonia. a.' priscos Ecclesae Patres in elucidanda ea materia operana non inutilem locavisse , ad tamen mancana & impersectam , utpote confundentes frequentissime cuni ethice clirilitana jus naturae , nec ravo utrumque satis infelici
3 9 Suholasticos orthodoxos eam dis ei-plinam pertitus obseurasse ac depravasse: in Π O parunt abluisse , quin ejus jacturam penitus secerint. 4. v Protestantes eam eximie restauralle , ac mirum in modum diu. stratie diu tuinis , adcuratisque lucubrationi. hu a iis praepetitiis , quas summo adplausu λ pit literatus orbis ab Nuone Gloris avATIO. Thoma Mobbesio , Samueti Pufindor o , rariis viano Thomasio , adjectis deinceps aliis mi noris pretii , quas pro perpetuis suorum Academicorum in naturalem Ethicen exsercitationibus quotidiano serme penis prela cudere coiisueverunt. Haec illi turgida ora. tione passina ingeminant. Ceterum si liceat rem ad trutInam re. voeare , isthaec ad singula capita per amico
reponimus. i. v Constat quidem apud omnes vel naediocri instructos eruditione , non modo adpellatos ethnicos , ve um etiam pene quaslibet veterum Sophorum sectas circa naturalem Ethicen operam praecipuam navasse , eamque vel primum digeisisse , vel digestam illustraste regulis , dogmatis , quae stionibus in ordine ad recte consor manda hominis ossicia erga Deum , erga proximum , erga se ipsum . Tt ii quidem primores nostrae disciplinae magistri , qui .
demtis erroribus, in quos fidei lumine deostituti facile incurrerant, posteris viam stra. verunt, meliora sapientibus complanandam di perliciendam . a. Porro apud veteres Patres nullum reperire est singularem commentarium de singulis Iuris mere naturalis capitibus di-dactiee pertractantem , est O haud perfuncto. rie ae indiligenter perplura eorum adtige rint, atque explanarim B.r . Greg. Ala Par. Chrys . Augustin. ac prae ceteris Ambro flar in percelebri coimuentario de officiis Miuistrorum a Nulla quippe tum orthodoxis Doctoribus opus erat id sentis lucubratione , vel ad erudiendum catholicum gr 'gem , vel ad Lthnicos sive irae reticos revincendos . Ac insuper alia ipsi regula , quam Ruthores
ethnici, aestimarunt Iioni in s officia, ea . scilicet ad gradum supercoelestem elevanda dirigentes , uti diserte fatetur laudatus Am. U. l. t. de ossi c. c. s. n. 28. p stquam retulerat Paganorum morem ac stilum in tra.denda naturalis Ethices de ossiciis hominum d. seiplina: ms autem, inquit, nihiI omniis
ira nisi quod deceat cy' honesum sit, futuro
269쪽
De lege veter divina . ra QUAESTIO I. Quid eontinebat lex ista , quam indixit Angelorum ministerio Deus, ceu unicus legislator , & Moyses, ceu proximus promulgator , soli Populo Israel , ex sola Dei electione
p emadmodum sentio cum Suar. l.
rum magis quam praefentium metimur foris
Et paveἰs interjectis ad n . a s. non supersitium litur scriptionis ne Irae es opus , quia Ossi tum diversa aestinanitis regula atque illi aesi mavrati ri . Intenderunt itaque Patres hominem non quale meumqtie , sed Christianum , & ad normam Evangelicorum dogmatum informare ; cui quidem scopo satis erat nudae naturae jura praesupponere atque ex in directo tantum adtingere. Quod vero Ius naturae cum et tu ce Christiana saε pe parum se liciter ipsi conjun. Terint, mera hallucinatio est Xemmerielii in
Pustendorso enucleato Cap. 4. n. 3 . a nec
ullus. credo, ipsi consentiat, qui illos diligenter pereurrerit, e . c. laudarum Ambros in libris de ome. E in b. de prae p. Evang. Clement. Alen in libris stromate n , atqu-sin. de civ. Dei , ut ceteros mittam . Nee ei quidem consenserunt sui Grativs S Bud- deus , quorum animis hae in re longe alia insedit opinio , quidquid secus opinetur etiam λθ.adom. 3. Nostrates Seholastici, cum veteres, tum juniores, & theoreti et ed practici in suis tractatibus de lege, de actu humano, de iustitia & jure , de virtute, de passione , de statibus, de contractibus , de matrimonio , & aliis ex pro sesso disputarunt & controversias diseusIerunt de lingulis pene principiis , quae concernunt jus nais rurae & gentium , atque de effectis ipso-tum . & ex iis quidem Scriptoribus t id quod in ceteris quibusque dileiplinis quanis tum ad profestores suos usu venit alii se
licius, minus vero se liciter alii. Omnes ad tamen , utpote docentes in theologicis commentariis ex instituto Christianam ethicen, quin sistant in nudis naturae scitis , ea ethice christianae subordinare consueverunt : quo fit ut ambas ibi dem videas pat Iim connexas , minime vero subinde consulas, aut indecore obfuscatas. Alias eodem pacto dixeris laede obscuratas
disciplinas quaslibet, aut emero emas materias ubi libet opportuno nexu copulatas. Nonnulli ex nostris , lateor , ubi delicito circa lus naturae disserere adgressi sunt , in varios errorum scopulos impege. runt ἔ at ill ieci tamen violaium jus vindi carunt, & Summi Ponti se es, ejusinodi er. rores anathematis profligando, re reliqua, saniorque Theologorum concio , ipsos acri ter convellendo e quo factum est ut doctrina de jure naturae prorsum ad normam recti expurgata sit, & in scholis di in editis comis mentariis , ae hodie dum illibata vigeat aminime vero depravata, ac perpetuam let me jacturam passa , ad sensum P endo i a Thoma , Yemmerlahii , Budisi ae sim ilium . Quid ρ quod si alios ex.eodem grege Doctores audiamus, Seliolasti ei nostri si in quaestione morum consenti aut , vix est uteirent , ob perspicaciam ad ea videnda, quae in aliorum dictis reprehendi possunt. Sic Gotius, apud ipsos incomparabilis vir , in pro lego me u. ad commentar. de pace &
Tum Hispani Theologi Faetqueet, Henariqtie E, Roil rigue Σ , Fernan de E , Dicastillo a aliique adsimilis notae scriptores in juris pru dentia naturali ae ethica philosophia celebriores ceteris omnibus habendi sunt . Ita laud. Conringius . Grotius demum , ut plura pro re noustra documenta sileam , lectioni operum do.ctissimi Francisci victoriae , instauratoris olim Selaolastices apud Hispanos, suum debuit peregregium de iure pacis & belli commentarium . Totidem. iere verbis ibi. dem Conringius . Incassum ergo reliqua , vel ne quidem acrioris judicii , grestalium plebs nostrati hut Seholasticis litem intentat. 4.' Suus plane debetur honos & platiosus laudatis Protestantieis Scriptoribus de jure naturae ac gentium ; sed qui tameni utra rationis re aequitatis cancellos conti nendus est . Plinae
270쪽
uti habes neuter. p. 6. maxime quia ex illo Christus erat nasei tutus q p ADs ERO . In primis praecepta moralia pro naturali morum rectitudine , ac maxime Decalogum ; Ceremonialia , Dei cultum 1pectantia , e. g. Sacramenta, Sacrificia, res sacras, peculiares observationes; & Pudicialia id est leges, e. g. pro populo , Principe , re domessica, hospitibus, Peregrinis. Haec Praecepta referuntur sit 3. a Guiu.
4r 3 Deinde Consilia aliqua, e. g. quaedam Voluntaria sacrificia,& promissiones aliquid offerendi in Templo csb. Et quidem haec praecepta ferebantur per se etiam sit per actus mere internos fidei , spei, caritatis , poenitentiae ci) ; induxeruntque obligationem in conscientia sti). In ipsis item duplex sensus, vel finis adtenditur, scilicet Iirim. III. Κ λ tera-
Principio enim ii generatim omnes In
suis de hac re commentariis naevos habent, aut errores heterodoxos , neque raro a via rationis de aequitatis quampatenter aber.
rant, quum sibi novas illeses , aut hypothe ses confingunt . De iis quidem adculamur Crotius & Hobbesius a Pu flendorsio , di hie deinde a Thomasio; ut mittam Nostratum criles adversus quaterna haec protestanticae
Speciatini Hobbesius non nisi despectuti sibilix dignum sese ostendit ob malignam
sitorum systematum impietatem , in Ptolutione proxima nobis indicatam . Pussendorissius vero , si fides suo stititiosissino Enucleatori Κemmerichis , erravit in angulari lapi, de ethici sui aedificii , seu in fundamento, quod nempe in nuda foetalitate constituit rex quo plane officia erga Deum S se ipsum commode subinferre netas est . Erravit etiam , ut auilior est Dunitius , in fine juris naturae , quem videlicet sola praesentis vitae felicitate tanqua in adaequato termino circumscriptit I in m in Objecto , no luit quippe , quae itura pectus latitant, nec soris erumpunt , ad jus naturae pertiuere; ut mittam plura paradoxa , quae in eo systemate docti V iri jure optimo stigillant. Thoi nasus item , P uisendorhi paraphra. ses, in multis sui authoris errores coopta. vii , in pluribus immanius defecit ; ut pu.ta quum substinere non erubuit, falsiloquio Settieet in Monte Horeb, in deserto Arabiae sito , so. diebus ab exitu Aegy.pti , anno ab Orbe condito as I 3. anno goo. a Circumcissione data Abrahae, & 43o. ab ejus vocatione , & egressu de terra sua . Haee dicta sint ex sententia laudati Suar.
uti aliquando lidere , Ineestum nullum esse jure naturae prohibitum , ac similia ; dc sa. slu quidem intolerabili.
Grotius demum , primus omnium ialiae sparta adornanda, tametsi ceteris lauade dignor , arguitur tamen ab Uoctoribus orthodoxis & Protestantibus, in commen.
tario de jure belli di pacis cespitasse in pluribus, qua vera in religionem , qua jus ipsum
naturae spectantibus. Suum ergo est hisce Authoribus mertintum , quod elucidando methodice universo iuri naturae sedulam navarint operam ; suumque demeritum , quod suas lucubrationes palmaribus foedarint naevis. Ne iactet igitur Protestantica lurba gloriola illa tripudia , donec eam doctrinama sitis Magistris traditam severe corrigat, reis formet , & emaculet. Et pergant de nceps studiose illii strare uno circumscriptam systemate nobilissima in disciplinam , quam pri- deni hac , illae in commentariis theologicis dispersam Nolt rates solido acumine eluci.
Hactenus de hod Ierna & systematica iuris naturae di gentium disciplina apud Protestanticas Scholas . Plura dabit, qui nobis heie adlatis documentis praeluxit, laudat . Schvvarq in protegomenis ad suas institutiones sacro studio academico , praesertim ea. tholico adcommodatas , uberiusque instruct. T. per totis quuntur Abulens. In Deuter. 27. quaest. I. Euroge . in scrutin. r. p. d. S. C. s. Men. de a liquit. Hebr. par. I. c. q. n. F. i D. N. q. 99. a. s. t Nobiseum est Suar. cit. l. s. cap. qa