De jutro ecclesiae acquirendi et possidendi bona temporalia : dissertatio canonica ...

31쪽

Atqui id quemquam potiri illoqite per rui, in quo alius desudavit, it trumne justiti patiatur Quomodo esse et sere caussam Sequuntur a qua esse elae Sunt, Sic operae

fructu in ad eos ipso qui operam dederint, rectum est

pertinere i D.

Quibus stabilitis, ad secundam no Stram Sserti0nem transire lidet II. - ipsu hominis natur oritur jus ipsius ad

vitam ossialem.

Ad hanc propositionem Simul Xpli standam atque demonstrandam, ostendemus 1 hominem ita esse natura comparatum ut Sostillas ipsi Sit medio naturali 0 000ssario ad nem suum prosequendtim 2 cujus primae partis confirmationem ulterioremque eXpli stationem prae- Slabimus. Sub istiendo quomodo in ordine historico homo huic naturali tendentiae satisfecerit q). Unde co-r0llarium de dii demus de libertate associationis. II id praemittenda est generalis noli societatis. S0 illas si ad praesentem tantum vitam respiciamus apte definitur : Conjunctio plurium hominum in communem sinem uis actibus conspirantium, vel etiam, si

ij Encycl. Neriιm novarum I maii 89l. - Cf. VAN DE AA S. J. . Proelectioniam philosophic scholastico brevis conspectras, . IV. Ethica. Lovanti, I 889, p. l09, qu CoSTΛ-ROSAETTI. Philosophia mor alis inni- ponte I 886 , p. 362 Sqq. - De necessitate divisionis bonorum, cf MERCIER, Oc cit . . P. 3έ5 sqq.s 2 Brevis haec expositio historicae societatum evolutionis speciale commodum praebet quatenus ipsa OceaSionem nanciscemur ut, simul ac stabilianius quaenam sint in humana vita partes status socialis, ostendamus quemnam respective locum Singulae Societates, praesertimque societas religiosa, obtineant Ex hac enim comparation Apertius consutabuntur errores

eorum qui potestatis civilis omnipotentiam ita jactent, ut ipsam veluti juris omnis sontem ac principiurn exhibeaut.

32쪽

Duobus igitur potissimum elemetitis societas quaelibet constat, si aliqua scilicet hominum multitudine, quae materiale societatis elementum exhibet, a b principio qu0dam multitudinem illam in societatem informante. seu causa formali, quae est conspiratio. Unde in societate ratio distinguere p0test: materiam remotam, homines scilicet quatenus individuos materiam proximam, Seu membra, id est homines qua conspirantes in finem, et ideo catenus ab individuis distinctos quatenus ipsis inest realis nota conspirationis denique societatis sormam, Se con Spirationem.

IIaec autem conspiratio, de qua statim diximus triplici constituitur unione intellectuum unum eundemque finem tanquam bonum Omnibus commune apprehendentium, voluntatum bonum illud qua commune intendentium ac virium idem bonum quatenu commune prosequentium.

Porro hae conspirati in concreto non obtinetur nisi auctoritas membra societatis efficaciter ad finem dirigat tanta enim est in hominum multitudine judiciorum ac studiorum diversitas, latis facultatum inaequalitas ac

passionum omnium ae Stu S, Ut non poSSint homines, nisi potestate quadam Singulorum Oluntates temperentur, finem unum communem, inter varia temporum exigentias, Orditiata munerum Valde diversorum adimpletione, 0nStanter ac paei sic prosequi ij.

I Apposito ergo SS. Eo XIII in Encycl. Diuturnum, Is jun. 1881 rQNeque existere neque intelligi societas potest in qua non aliquis temperet singulorum voluntates ut velut unum fiat ex pluribus easque ad commvno bonum recto atquo ordino impellat. -- Et in Encycl ammortali Dei.

33쪽

QT Haec sunt elementa eritis generici quod societatem vocant. Ex dictis autem jam patet varias societates sine suo proprio Specificari, easque essentialiter inter sedisserre pro diverso singularum sine Conspirationem enim diximus esse causam Societatis Ormalem, seu principium quo plures homines in societate constituuntur. Atqui hominum conspiratio tota quanta est, ex fine s0ciali specificatur siquidem sinis ille objectum est in quo agnoscendo intellectus, in quo persequendo voluntates conveniunt, et ad quod obtinendum vires uniuntur in adhibendis mediis, quae ex eorum proportione ad hunc finem determinantur. Ergo ex sine sociali specificatur causa societatis formalis quae nempe materiam ad esse societatis determinat, proindeque diversitas essentialis societatum a sine pendet. In procuranda sinis consessutione tota cujusdam socie- talis existendi ratio reponenda est Deo igitur persectior societas est quo sinis ejus in se spectatus sublimior et quo aptior est ipsa ad hunc finem assequendum. Undo recte docent omne auctores Societatem perfectam eam esse quae finem habet in suo ordine completum qui nempe ad sinem alius ostietatis non ordinetur . simul que omnia media necessaria ad finem illum assequen

I nov. 1885 : Quoniam vero non potest societas ulla consisters nisi aliquis omnibus praesit, essicaci similiqv movens singulos ad commune propositum impuli tons, essicitur civili hominum communitati necessariam esso auctoritatem qua regatur. - Unde etiam legitur in lib. Proverb. XI. I : . Ubi non est gubernator, populus Corruet is ii s. ARISTOT. Politica l. I. c. I, THOMAS, IRI , . XC. ari III ad 3; TARQUINI. Iuris eccl. tibi Institutiones Romae. 1862. n. 6;FINK. De concoraatis Lovanii. 18I9, p. 69 sq. - D notione societatis in genere, s. l. AN DE BEROHE, Ius ecclesiasticum Moticum autogr. . l. I, p. 2 sqq. COSTA-ROSSRTTI, O . it. P. 404 sqq.

34쪽

IIisce de societatis notione praenotatis, ad propositum

4 Homo ita natura comparatus est ut ocieta medium sit ipsiu naturo conforme et ad USius sinem aδSequendum nece8Sarium.

Α Η0m enim attentis saeuitatibus suis ad societatem ipsa natura ordinatur. Cujus quidem asserti veritas liquet Ha humanarum acultatum persectibilitate u Homo persectibilis est natura sua. idque inter praecipuas ejus prpe rogativa adnumeratur. Sed perseetibilitas ad ad tum adduci nequit, sine societate et plurium inter se collatis viribus. Ergo homo vi naturae ad societatem tendit. Et

Sane, nisi diversis muneribus quisque aliorum auxilio stillus peculiari operi nervos intendat et praestedentium generationum laboribus adjutus propria inventa nepotibus transmittat humanum genus Semper eodem gradu consisteret, a valde angusti perseetionis terminis concluderetur. Singuli enim homines veluti fragmina sunt quaedam integrae naturae; quae qualis sit et quantum valeat non in uno aut altero Seorsum explicat, sed in tota collectione, quae nunquam abrupta ad Vires Suas evolvendas augendasque contenditis ij.

b Ex hominis facultate loquendi Argumentum illud

his verbis ara Th0ma proponitur IIo etiam evidentissime declaratur per host quod est proprium hominis locutione uti, per quam unus h0m lilii Suum conceptum totaliter potest exprimere. Alia quidem animalia exprimunt mutuo passiones Suas . . . diversis m0dis Magis igitur homo est communicativus alteri, quam quodcum-

l LIBERATORE, Iristit Ethico et tiria naturae Neapoli. 1890 p. 224.

35쪽

que aliud animalis ij. Quod idem S. Doctor alio loco

ita ev0lvit Cum homini datus sit sermo a natura, et sermo ordinetur ad hoc quod homines sibi invicem communicent in utili et 00ivo justo et injust et aliis hujusmodi sequitur, ex quo natura nihil facit frustra, quod naturaliter homines in his sibi communicent. Sed c0mmunicati in istis facit domum et civitatem. Igitur homo est naturaliter animal domesticum et civile n q).oj x eo quod h0mini naturales sint inclinationes

amoris, benevolentiae commiserationis, congaudii, communicationis gaudiorum vel poenarum.

B Sed et neeessitates hominis eum ad vitam s0cialem

inducunt.

Quoadusque illae hominis necessitates, sive physicae, Sive m0rales eum ad vitam cum aliis in societate degendam perdustant determinatius exponetur ubi de singuliss0cietatibus in specie agetur. Quantum homo natura sua aliorum hominum auxilio indigeat jam laudatus Doctor Angelicus hoc argumento exp0ni Naturale est h0mini ut sit animal spe tale et p0 liticum, in multitudine vivens, magis etiam quam omnia alia animalia : quod quidem naturalis necessitas

declarat filiis enim animalibus natura praeparavit cibum, tegumenta pilorum, desen Sionem ... Homo autem in Stitutus est nullo horum sibi a natura praeparato, Sed loco omnium data est ei ratio, per quam sibi haec omnia ossicio manuum poSSet praeparare. Ad quae praeparanda unus homo non ussicit: nam unus h0mo per Se

1 De Neoimine Principum, lib. I, cap. I. Opusc. theol et philos. XVI. Opp., Parmae 1864, XVI p. 224. 2 In librum I Potiticorum, lect Q. Op , ed. cit. XXI, p. 3TI. - Cf.

LIBERATORE, OQ. it. p. 223.

36쪽

- 20 susscienter vitam transigere non posset. Est igitur homini naturale quod in societate mult0rum vivat. Amplius aliis animantibus insita est naturalis industria ad omnia ea

quae sunt eis utilia vel nociva...HIOm autem horum, quae Sunt Suae vitae necessaria, naturalem cognitionem habet solum in communi, quasi eo per rationem valente ex

universalibus principiis ad cognitionem Singul0rum, quae

necessaria Sunt humanae vitae pervenire. Non est autem

possibile quod unus homo ad omnia hujusmodi per suam rationem pertingat. Est igitur necessarium homini quod in multitudine vivat ut unus ab alio adjuvetur et diversi diversis inveniendis per rationem equparentur i n. Ipsa igitur duce natura homines finem suum Societatis ope prosequuntur, quum iidem ad medium illud adhibendum facultatibus et necessitatibus suis meae iter

inducantur.

2 Si ad ordinem concretum et histori eum mentem convertamuS quibus determinatis societatibus huic ellicae tendentio homines, pellente natura satisfecerint inquirendum manet. Ita vero ea quae ex hominis natura abstracte considerata deprompsimus ulterius explicando simul saetis confirmabimuS. Λ Societas primaria, inter alias maxime naturalis et quae aliarum Omnium sons est atque undamentum. societas est familiaris Seu domestica. Exordium sumit illa prima hominum communita ex societate conjugali, cujus ope, juxta Dei ordinationem, humanum genus propagari a conservari debet; quae societas, sine suo

ii De eoimine Principum, lib. I. cap. I. d. cit. XVI, P. 225. D naturali hominis socialitato. s. TAPARELLI 'AZEGLIo Essa theorietusae roit naturet Tournai. 85T, I, p. 83 sqq. legantissim eam exponit CHRYSOSTOMUs in Epist. I a Cor homilia XXXIV. Ed MIGNR. P. G. LXI, coli. 289 sqq.

37쪽

Il naturalis origine tamen, qui S conjugum con Sen SUS, per se plane libera St. Societas autem c0njugalis naturalem veluti continuationem ac complementum aestipit in societate paterna, cujus silii ipsa nativitate membra constituuntur prior enim conjunctio ad filiorum etiam edueationem, lam quam ad finem suum primarium, ordinatur, qui parentum auxili in omnibus egentes a Scuntur quorumque inopiae et imp0tentiae sapientissime providit natura, lenerum parentibus inserendo natorum assuetum si Huju SO-cietatis sinis est educatio, nempe perpetua ac Sedula Subsidiorum omnium quae ad vitam physi eam, intellectualem a moralem resti explicandam nece S Saria Sunt,

subministratio. Unde palet societatem paternam esse insiliorum bonum quanquam hoc ipso in bonum parentum cedit quidquid enim filii sunt, hoe parentum sunt ij. His tandem aecedit conjunctio aliqua servituti Seu famulatus, non quidem ut pars essentialis familiae, sed quatenus, generatim loquendo indigent homines quorumdam adiutorio a ministerio ad Opera praeStanda

familiae ne eeSSaria.

Triplici ex hau simpliciori s0cie late exsurgit societas domestica seu familia : hujus caput est paterfamilias, si eiu Sque qua tali S a uetoritas hunc me in habet ut in usu qu0tidian ita ordinem in omnibus Servari curet, ut ad commune bonum et ad simplicium societatum quibus familia coalescit sines, singula ejus membra con Spirent ii 2j.

I TONGioRoi, Institutiones philosophico . Parisiis l878. Ethica n. 368. 2 TONGioRGI, Oc. cit. n. 385. - SOcietatis domesticae constitutionem egregi describit cl. Pros Mou LAR : .. LVxistence de 'homni Supposo dabord la tam ille; et es inclitiations te plus iliti ines tendent Me formeruu nota velle. Satis elle te genre hum rei ne Ourrat subsister. De la la

38쪽

- 22 B Nec tamen naturali hominum inclinationi, neque eorum familiarumve necessitatibus sola domesti ea societate plene providetur, Sed hanc Societatem, quae nondum persecta est, ipsa natura ordinavit ut pars sit societatis amplioris, scilicet publicae. Insitum homini natura est, ut in civili societate vivat is enim necessa rium vitae cultum et paratum, itemque ingenii atque animi persectionem cum in solitudine adipis ei non possit, provisum divinitus est, ut ad conjunctionem congregationemque hominum a Seeretur cum dome Sticam, turn etiam civilem quin Suppeditare vitae sussilicientiam perlectam olu poteδ n l . Et re quidem vera, si a miliae

inter se divisae essent, non essent Singulae, in praesenti 0 minis conditione, nec rebus omnibu praeparandis pares, nec artibus Xerstendis ad vitam humanam essessariis neque per Se Singulae aptae e S Sentquae injurias, aut perpetuum Sallem earum metum, arcerent, multoque minus quae scientias collatis plurium

studiis, promoverent. Sicut vires unitae multiplicantur. ita singulorum hominum singularumque familiarum vires eadem imminuuntur proportione si et adiumentum mu-luum quo temporis brevitas redimatur et honesta illa atque utilissima alios superandi certati jam deficiant.

societe uomestique, opondant directemen au premier besoin natureis et auxrans individuelles do I humanite et is votivoir omestietiae ad solsmarita et paternet, chargo de fonder une maison χ' procurer te hien et re,d' mainteni te bon ordre, ' assigner a chacu son ole La iam illo remontant a rorigine memora Phommo, elle est anterieuro ari Eiat, ollo enon est te principe Pelement primordial. a constitution essentietis est dodroit naturei; a uissance civile 'a pas o ouuoi de a modifier Lesrelations positives et reciproque des polix, de parenis, des en sanis, cellos des sam illes avecci'Εtat, euvent tro formulsies dans lectois civiles; mais es tot supposent e roit naturet elles ne letabli SSent pus B

39쪽

23 Quid autem ordini morali asseratur praesidii tum ex legibus homines a vitiis retrahentibus, tum ex praemiis et exemplis ad virtutem incitantibus consideratio praesentis humanae naturae conditionis manifesto nos docet. Quibus perspectis gravissimi doctores necessitatem societatis civilis tanquam legem humani generis unanimi ore praedicant Plura jam retulimus in hoc argu mentum e S. Thoma excerpta Cum autem ait idem S. Doctor, homini competat in multitudine vivere quia sibi non sussistit ad necessaria vitae, si solitarius maneat oportet quod tanto sit persectior multitudinis societas. quanto magis per se sum ciens erit ad necessaria vitae.

Habetur si quidem aliqua vitae sum cientia in familia

domu uniuS... in civitate Vero, quae Si perseeta communitaS, quantum ad omnia necessaria vitae lj Ilisce consonat Suaregius Homo enim natura Sua propen Su Sest ad civilem ostietatem eaque ad convenientem hujus vitae conservationem maxime indiget, ut recte docuit

Aristoteles Polit. c. 1 et 2 is q): et alibi Haec autem communilas samilia non est sibi sum utens et

ideo ex natura rei necessaria ulteri u est in genere humano communitas politica quae civitatem Saltem constituat, et ex pluribus a miliis coalescat quia nulla familia

potest in se habere omnia ministeria et omnes artes necessarias ad vitam humanam et multo minus potest susscere ad assequendam omnium rerum nece SSariarum cognitionem ... n 3 . Bellarminus asserere non dubitat u Principatus politicus adeo naturalis et necessarius est

humano generi, ut tolli non possit quin natura ipsa

I De Neoimine Principum, lib. I. c. I. Ed cit. P. 226. 2 Defensi, Ilae cathol. lib. III, c. I n. 4. 3 De eoibus, lib. III, c. I ira.

40쪽

24 destruatur hominis enim natura est ut sit animal sociale in variasque necessitales hominem ad civilem Societatem urgentes evolvit. S. Pontificis Le0nis XIII verba mox restitata sunt hanc doctrinam ipse non semel inculcavit Homines in civili societate vivere natura jubet seu verius auctor naturae Deus quod perSpicue demonstrant et maxima societatis conciliatrix loquendi facultas et innatae appetitiones animi perplures et reS neceSSariae multae ac magni momenti, quas solitarii assequi homines non possunt juncti et consociati cum alteris assequuntur Μ 2j. Atque infra Magnus est error non videre, id quod manifestum Si homines, cum non sint solivagum genus citra liberam ipsorum v0luntatem ad naturalem communitatem esse natos a nillud igitur medium existit quod multiplicatis a miliis,

hominibus praesto est ut ad hanc facultatum evolutionem quam naturaliter appetunt et ad quam ipsa natura ordinantur, pertingere OSSint Opportunum tamen est quaedam addere quibus aesturatius delerminetur quo Sensu civilis sue telas dicenda sit humano generi neceSSaria. ip Sa quippe neceSSaria praedicatur ut individuorum familiarumque exigentiis sum cienter Subveniatur, et qui- lem sequenti modo IIomo quilibet individuus extra civilem societatem physice capax est media sibi providendi ad finem suum necessaria; ipse quoque, libera sua voluntate juxta rationis Ordinem utendo, aliorum jura Servare posset illaeSa, Suaque pariter jura ab aliis custodita retinere. 9 At posita humana natura qualis nunc St, Spectatis Scilicet tum intelligentis volunta

s I Controv. II, De membris Ecclesio militantis, lib. III, D Gicis.