Ezechielis Spanhemii Dissertationes de praestantia et usu numismatum antiquorum

81쪽

34, D IssERTATIO PRIMA' Met. lib. mento Madaurensis Philosophus, imo simi Deus, et Acerte Deus, qui magnae artis subtilitate tantum sera it -- gumentum. Unde Gigantum ossa, aut Solis, vel Commodi Colosica capita minus foric hodie nos delectant, quam expressa horum in Geminis & Numismatibus,

exigua quidem illa & tenuia, sed singularis cujusdam di divinae praestantiae simulacra. Hinc de illis idem

Plin. lib. Plinius: Genimae supersint in arcto coarctata rerum natu- ς majestas, multis nutu sui parte mirabilior. Neque aliter Lib. xvii. commendatum alicubi a Galeno videat suae aetatis am4ς Uise y- tificem, a quo Phaeton cum quadrigis Annulo ita sic, te insculptum, ut cujusque equi & licenum, &os, &Bassi Graec. denteS ac pedes anteriores pulcre dignoscerentur. Gemina vero plane haec Nummorum laus, in quibus e pressas juxta Si coarctatas similitudines varias, singulari cum voluptate , & industriae non vulgaris commendatione , periti hujus arbitri & aestimatores passim contemplantur ;Tantus honos operi , esue inclus per arctost festis In Phocio- Quo referri potest illud Plutarchi,

bet. Adeo ut in praestantiores ex iis Nummos, optime meo judicio cadat, quod de quodam Apellis opere Glim dimim, plura sendere verius quam promittere; immo sorte quidquid de vocali Memnonis signo , Hectoris apud Ilienses statua spectatores ad tangendum provocante , Myronis & Praxitelis operibus, tanquam in Ieoni- spirantibus singulis, apud Plinium, aut utrumque Philostratum lego, & de quibus in genere divinus Vates, Masunt separii lapides, stirantia signa. Hanc laudem certe plurimi sibi vindicant etiamnum

82쪽

superstites Graecorum, & Siculorum vel inpriinis, ac Italiae vestrae, ut Neapolitanorum, Posidoniaton, Ycli ton, & Tarentinorum Nummi, aliique venustate non minus, quam vetustate spectabiles. Romanorum vero ea laus adhuc potior, quorum Nummi ab Augiisto ad

Antoninorum usque&Severi etiam tempora, magna cum artis & elegantiae admiratione, ac in omni metallorum genere varietate intuentium oculos oblectant , Vidi artes, veterumque manus, varii que metasgis

Visa modis, labor est auri memorare figuras. Infra eam aetatem venustas illa, ut fateor, desecit, &una quasi cunt Imperio Romano consenuit; ita ut ab usibus aliis potius, .quam ab elegantia commendationem mereantur sequentium Caesiarum Numismata. Nec omni tamen voluptate spectatorem plane defraudant, qui delectum aliquem in iis habendum memin rit, nec Nicomachum infeliciter fuerit aemulatus, qui multas gemmas habuisse traditur, sed in a peritia electas. Plin. lib. Perierat Plinii aetate aeris fundendi scientia, immo ars quoque argentum caelandi; nec minus proinde, codem auctore, attritis etiam &quae discerni non pol rant caelaturis, pretium & voluptas illa aetate consi

bant.

Eandem tamen ex Nummis delectationem, praetor 3. Materiae, aut Artis elegantiam, quam postremam non omnes forte perinde capiunt, tot Illustrium Imagines in Aliis. iis conspicuae, mirum in modum augent & extollunt.

Nobilitata quidem legimus aliquot praestantissimorum Artificum opera, solis industriae illecebris , nisi aliquis

aut temulentae mulieris, aut canis vel sormicae conspoctui, novum aliquod & singulare voluptatis genus inesse arbitretur. At quam decorae, nec alibi etiam o, viae contemplationis speciem Nummorum Veterum E .a tractv

83쪽

36 DIssERTATIO PRIMA tractatio, vel adspectiis praebet 8 Convenio hic ego te, . OCTAVI jucundissime, ut tam suavius aliquod ex omni ucterum Supellectile spectaculum , aut mente possit singi, aut oculis usurpari, quam omnis quasi memoriae Heroas, & illos Orbis olim Dominos, Nuni , morum beneficio superstites & spirantes videre , vultus saltem illorum &ora, post tot taculorum. decu

sum, coram adhuc intueri ρω surum, quod in aere colis, miraris in auro , Cerne libens. Rudena utique varia, aut aliae vetustatis reliquiae, quae certe non levitcr hic me delectant, prae hac tamen vo-

. ltiptate, ut ingenue fatear, vilescere mihi quodam modo videntur. Legisti enim aliquoties, quae anxia v terum cura & sollicitudo fuerit, ut praestantium CLvium aut Decesibrum suortim imagines domi ha - , rent cxpressas, ut illo amissae virtutis vel selatio, vel recordationc sic oblectarent. Hinc illa similitudines, i quae primo, teste Plinio, illustrem ob causam exprimitantum solitae, propUatae paulatim dimisius; ita ut clarorum hominum estigies in Templis, Atriis, Limianibus, Cubiculis, Bibliothecis, aliisque publicis & pH. vatis locis certatim tandem adservarentur. Adeo ut

honorem illum non Clientes solum Patronis, Magi stris Discipuli, aut Majoribus Nepotes , sed privatis Lib. v M. etiam Principes frequenter exhiberent , quod Varroni. ab Asinio Pollione primum tributum narrat Plinius,& laudabili dein aemulatione ab ipsis quoque Caesaribbus nonnunquam factitatum accepimus. Commem Meron. in ratur coete inter alia Augusti decora, quod memoriam illorum virorum, quibus Roma creverati impense coluerit , & Statuis aliaque ratione renovari curaverit. Quae magnorum hominum reverentia Alexandrum

84쪽

DE PRAEs T. ET UsU NUMIS M. 37Severum longius adhuc provexit, qui non sblum Decesibrum suorum, sed Ciceronis, Virgilii, aliorumque id genus Semonum imaginibus, sacra etiam facere consueverat. Haud minus flagrarunt hoc studio, duo clarissima litterarum & Urbis lumina, Varro & Atticus, qui praestantium Virorum imagines, libris suis coinplexi leguntur, ut posteris iidem conspiciendi traderentur. Nec te ci&ῖit opinor, ut geminum illud studium in Capitone suo extollat alter Plinius: inquit, omnino Capitoni in usu claros colere, mirum es qua religione, quo dis imagines Brutorum , Cassiorum, Catonum domi utpotes habeat. Unde factum nosti, ut nobiles dicti sint homines multarum imaginum, ignobiles vero qui imagines non habebant, nec imagines majorum poterant ostentare, ut de se non semel profitetur novus homo

Marius in historia Jugurthina. Neque enim promiscuum fuissejus illud imaginum apud Qtiirites vestros, sed curulium Magistratuum proprium, licet aliunde ex Tullio coli ere, qui de sua aedilitate loquens, consciquutum se docet, rogampraetextam , Mum Curulem , ym1ΜΑGINIs ad memoriam pseritatemqueprodendae. Has

autem Imagines positas in prima aedium parte docuit nos prae aliis Valerius. Ut jam nec mirum videatur, quod de Epicuri discipulis narrat alicubi idem Tublius , eos Magistri imaginem in Tabulis, Annulis, P culis expressam habuiste. Quod ipsum quoque Mel tio Antiocheno Antistiti contigisse observo apud ab terum Christianoriim Tullium, qui haud aliter ejus imaginem in Annulis, Caelaturis, Poculis, Parietibus, ubique tandem ab Antiochenis depictam aut caelatam

commemorat.

. Nec inanis utique ea Voluptas, quae in magnorum hominum contemplatione posita, aut vacua pulchem

. E 3 rimo

Lib.i.Epist. In Verrem

85쪽

De Finib.

lib. IV.

38 DIssERTATIO PRIMArimo fructu censeri debet. Consulere majorum im gines Paetum suum jubet alicubi Tullius, ut virtutis incitamentum, & gloriae praemium. Audi cundem pro

A rchia ι am multas nobis Imagines non solum ad intuemdum , verum etiam ad imitandum fortissimorum virorum expressifriptores cst Graeci cst Latini reliquerunt, quo ego mihi per in administranda Republica proponens, aniMumGr mentem meam i a cogitatione excesientium hominum com

formabam, Princeps autem Romanae historiae in bello Jugurthino , Nam saepe audivi Q Maximum, P Scipi

nem , praeterea civitatis nos praeclaros viro litos ita dic re I cum majorum Imagines intuerentur , vehementissimesbianimum ad virtute accendi scilicet non ceram iliam, neque figuram tantam vim habere; sed memoria rerum

rum eam flammam egregiis viris in pectore crescere. Unde laudatus ille paulo ante Alphonius, Caesaris adspectit ex Nummis non oblectari se solum mirum in modum, sed ad virtutem quoque continuo accendi praedicabat. Si claudicantis ciam cujusdam apud Syracusanos Si , tua, ita adficiebat spectatores, ut ulceris dolorem sentire viderentur , potior certe hac quaedam voluptatis ratio, & commotio animorum aliquanto opportunior occurrit in tot Heroum, quos Nummi exhibent, adspectu. Meministi forte disserentem . in Academiae spatiis Ciceronem libenter enim Principis ingeniorum, tibique familiaris auctoritate utor & exemplis quam tum adfici solitus fuerit conspectu illorum locorum, in quibus clari homines multum fuerant versati: Venit enim, inquit, mihi Platonis in mentem, quem accepimus primum his dissutar obtum; eum etiam illi hortuli pro λι- qui, non memoriam solum mihi adferunt, sed ipsum videm ur in constem meo ponere. Hic Speulpus, hic Xenocrateis

86쪽

DE PRAEs T. ET USU NUMIS M. 39kie ejus audisor Polemo, cu in ipse i a sessio fuit, quam via

mus. Fatetur etiam ibidem illud uiuuenire, ut acrior quaedana Sc attentior, ob memoriam locorum, de claris viris sit beat cogitatio ι & refert se Metapontum ali quando profectum, non ante ad hospitem divertisse, quam Pythagorae locum, ubi vitam ediderat, ejus cmque sellam vidisset. Nec diversum tale quid ad Urbem adeuntibus quotidie contingit, si qui veteris memotariae plane non sunt incuriosi, qui, quod ille de Athenis, ita quocunque hic ingrediuntur, in aliquam historiam vestigium ponere non ignorant; Hic Scipio, hic Caesar, curru Capitolium ingressi, hic Tullius pro Rostris perorabat. Sod si tamen res accuratius su ducatur, quis non illud imitationis studium, quod in

hoc ipsb spectaculi genere requirit ibidem Tullius,

contemplationi vultus corundem hominum , potiusquam nudae loci memoriae, aut sedilis adspectui tri buat ρ quorum alterum nullum rei gestae vestigium, aut aliquam viri notitiam praebet , alterum, ipsum Auch rem p clari facinoris aut consilii, vere in conspectu ponit, se vultussic ora ferebat. Neque enim quempiam opinor, thorax vel equus sortis ducis inspectus qui tamen ad victoriam momentum aliquod conserun0 ad bellicam virtutem accendent, ut ipsius ducis armati & equitantis posita ob oculos efiigies , neque etiam Pythagorae sedes, ut sedentis ejusdem in Nummis habitus, sapientiae amorem valebit excitare. Nec id dis.fitebitur omnino, qui expressam videt in monumentis id genus, ipsam antiquae clarorum hominum virtutis, & magnitudinis imaginem. Quo in loco subit me recordatio Phoenicii illius apud Philostratum, qui in In Vinitoris cujusdam descriptione, Palamedem, &reli- Πquos belli Trojani Duces, quasi praesentes videre sese

87쪽

Duces in Nummis

Gracorum.

o. DIssERTATIO PRIMA&agnoscere praedicabat. A t certe lucu lentius Nummi id praestant, in quibus non Athletas in Olympicis viactores; non Rhetores, aut Sopiustas 1 non de Uthe Q-lum aliqua benemeritos Cives, quibus statuas, aut imagines olim decretas, apud Pausaniam aliosque legimus, sed clarissimos omnium aetatum Imperatorcs, popul rum Ducos, & Conditores Gentium, licet etiamnum cupidis & attentis oculis intueri.

Est aliquia spectare Deos, ct adesse putare,

Et quas cum vero Numine posse loqui. Hic enim occurrunt, Macedonum Amyntae, Philippi, Alexandri, Perdisca, Antipatri, Cassandri, Phil piriores, &Persi , hoc est praecipua Regum apud eos sortes. AEgyptiorum Ptolemaei, dicti, Soteres, Philadelphi,

Philopatores, Cerauni, Latheri, Phsiones, Euergetes; Asiae, Antigoni; Syrorum ac Phoenicum, Seleuci , Antiochi, D metrii, Alexandri , TIphones, licitae Soteres , Callinici, Niacatores , Diondisii, Magni, Dii, Epiphanes, Euergetes, Philopa rores, Philometores, Sedetes, Eupatores, Commageni ; Carum Menandri, Pendari, Mausoli, Idrisi , Ponti vel Bos ri Mithridates, Euergetes Se Eupatores, Pharnaces , Asandri, Sauromates , Bithyniorum Nicomedes, Prusia ; Cappad cum Archelai, Ariobarzanes , Ariarathes , Thracum machi, Seuthes , ciues, Rhoemetalces , Rhesipores, Pergamenorum Philetari, Attali Siculorum Verones, Gelones,

Dionysii, Agathocles , Hieronymi Epirotarum Pyrrhi, Alexanari, Lacedaemoniorum Agesilai, Polydori , Carthaginensium Amilcares, Hannibales ; Arabum Manni, Ar iae , Cyrenensium Ptolemaei , Numidarum yigurthae, Mauretanorum P a , Sicyoniorum Judaeorum Hero es, Edessenorum Abgaris Armeniorum Parthorum etiam Arsaces & Vologesis. Quibus accedunt Vandalorum Hiliarici ; Gotthorum Athalarici,

88쪽

DEPRAEs T. EIUS UNUΜIS M. In Mahati, Theodeberti, Alarici Intiges, Tot . Atilia. Inurbanus sit certe & omnis expers innoxiae voluptatis, qui ad tot Regum &augustorum vultuum conspectum, tangi sese continuo intimi gaudii sensu non agnoscit. Nobilius certe & latius patens spectaculum fatearis altero ejusdem generis, quod commendat ali-oibi Tullius qui depictas in tabulis imagines Siciliae Rwm ac Tyrannorum non selum docet pictorum . artificio delectasse, sed etiam commendatione homi- . num , & cogitatione formarum. De me equidem ni mini, ad in litum me tanquam, & incredibile spectaculum exiliisse propemodum, quum id genus Heroas ac Duces, cx prisca Annalium memoria haud ignotos, in instructissimo talibus maximi Principis ac Maecen iis mei musco, oculis mihi arbitrari primum licuit, Mum vagor ad steriis, vis vepre omnia duco. Mitto jam Semi Deos alios , ac antiquissimos Urbium

Conditores aut Benefactores, Colores, Herculem, Abdo con oras'. rum, Phalantem, Minoa, Hectorem, Diomedem, Cyrum, μιν π- Unium, Byzam, Tar- m, Solymum, oracum, Sosim aerum Pergamum, Tmolum, Mimum, Docimum, Nemausium,

aliosque plures, quos Heracleensium , Cnosiorum, Iliensium, AEtolorum, Cyrretum, Abderitarum, Byzantinorum, Tarantinorum, Cilicum, Cyzicenorum, Smyrnaeorum, Pergamenorum, Sardianonina, Tomi tanorum , Docimensium emausensium nummi, --

lii aliquoties in Italia vestra inspecti, ad posteritatis

memoriam etiamnum tradunt. Mitto praeterea claris. simas & e Reginarum quidem vel Amazonum serie Feminas, Phiaram, Smyrnam, Cumam, Amastris, Ber vicem, Se Arsinoem non unam, Iotapen, ratiam, Othon, eam, Philistidem, Cleopatras, Zenobum, earum

89쪽

.r DissERTATIO PRIMA Sappho. Nec enim sceptris solum & rebus gestis inclytos, sed pacis etiam & ingenii artibus spectatos vultus, Nummi aliquot selectiores nobis exhibent. Ita priscos leti tρ' illos Legislatores, Zaleucum, Charondam si fides habenda viro docto) Pittacum, Lycurgum, in vetustissimis L

crorum, Catinaeorum , Mytilenaeorum, & Laconum Nummis adhuc hodie videmus expressiss. Nec min

ri certe voluptate adficient inspecti in Numinis S

rapi me , miorum Pythagoras ; Tarentinorum Archytaν ρ, Syracu- .sanorum Archimedes i, Megarensitim Eucli es , Laodicensium Dracus ; Mytilenaeorum Alcaeus , Teiorum Anacreon , Coorum Hippocrates , Colophoniorum P

theus , Magnesiorum quoque Marcus Tullius. Ut intuentem adhuc hodie venerandos id genus vultus in

Orator. Nummis aereis, ejusdem Tullii rursus cogitatio subi rit, qui aeream Demosthenis imaginem olim a se inspectam profitetur, alibi vero Aristotelis, unde & in Lib. iv Ep. sedecula posita sub illius imagine apud suum Atticunm A sedere sese malle, quam in aliorum sella curuli. Immo Oviatam quin etiam S Pollionem Menandri jusdam Parrhasii industria ad nostra usque tempora, in duobus aereis Numinis, feliciter transmisit , 'quorum alterum in Pinacotheca Christinae Augustae , ait rum te duce, apud Feliciam Rondanini, praestantissimam Matronam, inspexi ; quem etiam inde in novis sima Nasonis sui editione san restit Vir praeter illa d cora , hujus quoque antiquitatis diligentissimus iiiv stigator Nicolaus Heliasius noster. Integrum vero hic

habes cum aversa parte, qualem nummus ille inter ra- . risimos repraesentat.

Ut levis terra sit huic Parrhasio, qui sacr9s vultus

Musarum Venerumque omnium Sacerdotis intercis

dere non est passus, quos bona cum Augusti venia ,

90쪽

omnes Musis Gratiisque initiati in sacrariis suis recondant. Unde eidem Vati quaerenti jam olim,

Si quis habes nostras similes in imagise vultu 3 Lib. t. habere sese adhuc hodie cupide contestentur, & eo Trist.U. . quidem studio, quo ipse commemorat suam gemmae jam olim insciilptam ab amico imaginem, diemque meam fulvo complexus in auro. Pollionis quidem Nummum nomine Vedii signatum, iacui dissiteor a quibusdam ad Augustum reserri; qui tamen Franciscunt Gottifredi, optimum talium arbitrum in alia distedentem novi. Gestati quidem Nun mus praesert ΟΥΗΔΙΟΣ ΠΟΛΛΙΩ N, Augustae vero Reginae tantum ΠΟΛΛΙΩ Noc, ut iste ad Asinium Pollionem reserendus eidem videatur. Nec mirum sorte aut insolitum videri posset, hunc honorem huic Pollioni Caesarea tributum , sicut signatum in altera Nummi parte, quam Urbem ab Herode magno conditam, vel restauratam novimus; quem Rohiae Pollionis hospitio usum, & principem amicorum eundem habuiste, apud Iosephum legisse memini. Nequet Lib. xv. men desunt quae meum hic adsensum etiamnum coli, beant & de quibus alibi. Alias alterius quoque Polli nis meminit non semel idemJosephus, huic Herodi Lib. x v. itidem summe chari & reverendi: sed cui utpote Pha - ris eo nemo opinor hunc nummum imputabit. Ut praeteream certe alios Polliones, celebres adhuc in s

.quentibus Romanorum Fastis , illumque Asilae sub.

. . F a M. A