Apologia chrysopoeiae et argyropoeiae, aduersus Thomam Erastum, doctorem & professorem medicinae in qua disputatur & docetur, an, quid, & quomodo sit chrysopoeia & argyropoeia. Authore Gastone Dulcone siue Claueo, subpraeside Niuernensi. Cum nouo & r

191쪽

Quod mites de alteratione di sic intelligendum est, ut nisi lapis Eu

rificus, utit metalla, aulargenturi viuum contra hs pugnarent qualitare bus primis non fieret mistiri, sed alte o ratio tantum quaedam secundum posteriores qualitates, ut diariciei & moLliciei. Sed omnis Argyropoeia Chry- sopitia ed tendit, ut illaesia vi aurifici aut argentinca in femIne qualitates 1 eae intendantur, & quo efficaciores;

τας Rxμ fiterint , tanto numerosiorα locuplotior succedit effectus.

t, Impium est credere, Artem aliquid praestantius efficere posse, quam Deus

vi natura efficiunt. t '- Atqui Chemici dicunt, lapidem se essicere posse, qui sit auro praestantior, persectior&efficacior. Ergo. Impium est credere Chemicosprq- stare posse, quae dicunt, per lapidem

Philosophicum. .

192쪽

. Calumniosum est: proponere Chemicos aut Conari, aut velle, aut posse praestantius aliquid efficere, qua Deus .dc natura efficiant: Mnoscunt enim Deum vi causam primam dcvniu ersa. te, rerum omnium authbrem & opifi Cem omnipotentem. Qui cum velit quicquamiraculose efficere, sine caudiarum naturalium interue tu id efficit icum vero naturaliter , concurrit cum iisdem causis naturalibus,quibus iussit, ut cum certis legibus & proportione coierut primὴ rerum omnium primo - r dia, scilicet quatuor Elementa, corpus .. aliquod naturale materia&forma C stans in lucem prodiret, ut 6 tu alio loco loquens de mistione fateris, raste fatemur igitur, Chemicos ni-Αh-hάε hil proctus efficere posse, sed omnes agere, sed omnium rerum estectus ad Deum dc causas naturales referendos esse, uersale, a quibus accepti sunt. Chemicos artematis. autem subucere posse materiam n

turae ut ipse agat , negari non potest. l

193쪽

, na iacit in eandem, non agit, sed est C minister naturae. Qui ignem lignis, carbonibus, bleo aulinflammabilibus subijcit , non exurit, sed ignis. Vitrum quod ex cineribus & arena fit, vitr : xius non essicit, sed ignis, cui subhcit

materiam. Interim tamen hi omnes efficere dicuntur, non velut causae, principes,sed impellentes adiuuantes. Sic lapidem Philosophicum aut eaurum non essciunt Chemics, sed mi nistrant causis naturalibus materiam, Mistum ais ut agant in illam: Quod autem abhs- liquod dem causis naturalibus subhciente ar-

I . h. se aliquod perfectius mistum producit

rest a cau- possit,quam quod natura sola sine arte sis natura efficit, solam mistotum ra

iuuante. tionem & nomen obtinent, non est

impium credere: Vitrum enim perfe- , ctius est corpus mistum, quam corpus mi , aliquod naturale. Ignis enim, qui o-

quomodo mnia Corpora naturalia,auro excepto,

Corrumpit, exurit S distbluit, ipsismai, nusquam potest corrumpere. Sic lapis :longe auro est perfectior, idq; duplici

194쪽

ex causa. Prior est, quod si mistionis inuincibilis & indissolubilis ratio h beatur,solutione & coctione diuturnatam firmam, solidam & unitam mistio. nem sibi comparauit: ut nullum imposterum imperium ignis in illum habiturus sit, quantumuis diuturnus ti violentus. Altera, quod si qualitates primae, quibus philosophi vires omnes

tribuerunt, spectentur, igneas sibi e dem solutione& concoction e comparauit, quibus aurum & vitrum destituta Itinti quamuis alioqui perfectissime mista sint. Hinc aurum non agit in reliqua metalla, uti lapis Philosophicus. i Cur autem lapis Philosophicus per fectiori nobiliori forma constet, . quam aurum, iam dixi superius. In niuersum enim quaecunque Corpora naturalia iam mista rursus miscentur, perfectiora sunt. Pullus est ovo no mist, si ''hilor, S: animal semine, ex quibus ortum habuerunt. Sic lapis aurificus p. o. nobilior auro 3c suo argento vivo, ex ra sunt. quibus proxime habet ortum. Quod etiam dicunt, aurum ex argento vivo

195쪽

vi pulueris aurifici formatum perseactius esse auro naturali, nec id etiam eii impossibile. Argentum enim Fluum mnis substantiae inflammabilis est ex pers, a qua forsitan materia, ex qua amrum in visceribus terrae concrctumeli. non est omnino purgata.

mentum. l

Formarum immissio in materiam est creatio. At creatio solius Dei est omnipotentis. Ergo, Chemici formam auriin materiam immitterenon possunt.

Reson D. ' Huic argumento idem quod sup tioribus respondendum est, Chem, cos scilicet formam rebus impertire nec velle nec posse. In plantis enim N animalibus vim formatricem semini bus insitam vident: in mistis vero lauatum corporibus iussiim' & volunte tem Dei vim efficientem esse agri L

196쪽

ARCYR. ET CHRYSOP. I 79scunt, quoties elementa certa lege reproportione coierint. Coeunt autem cum subiscit ars matcriam, quam vires α qualitates eidem insitae, Calore ex terno iuuante, subigunt de miscent, S

hinc forma in materiam prosilit. Vicesimumscundum gu

Vnoquoqi1e genere 'perfectissimum efficit, nec perfectius eisicere potuit, aut noluit, ars eisicere non poterit . At natura in genere me tallorum aurum effecit berfectissi-

mum, nec perfectius emcere aut pos tuit aut noluit. Ergo Ars aurum perfectius Ucere non poterit. Ergo nec ex eo ippidem Phi- Iosephicum, quem auro perfectiorern esse oportet, Re ponsio. Respondeo, ut ad vicesimum argu mentum, in mistis tantum Corpori-inus mistionem arte ministra de stibu-

ciente materiam causis naturalibus.

perfectiorem fieri posse quam in m

197쪽

xx III.

mentum.

Quod natura non tentat, nec po test efficere, ars etiam minime praesta repotest. Αt natura neque tentat, neque potest speciem unam unius generis proximi,pmutare in speciem aliam no biliorem eiusde generis proximi. Ergo, , Nec ars poterit etiam ide praestare

Responso. Idem quoque quod ad superiora respondendum est. In ortu plantarum ζά. - Dimalium fieri corruptionem prialium fit oris materiae, resolutionem omni corruprio. um accidentium. Idcirco speciem unius generis proximi in speciem eiusdegeneris nobiliorem aut ignobiliorem transmutari non posse, veluti canem mortuu non trani utari in capra aut

aliud animat: vel plantam unius speCi- ei in plantam alterius speciei si1b eodegenere plantae quamuis triticum inlotium es e contra hoc in illud quidam mutari dixerint sed fieri resolutionem

e . accidem In ortu

198쪽

accidentium usque ad prima elementa, nisi ex eadem materia post multas mutationes producatur semen alteri us speciei sub eodem genere. In ortu autem millorum corporum Ino simpliciter non fieri corruptionem

materiae, nec resolutionem Omnium no fit eo

ccidentium priorum, sed dissolutio--no. nem quandam simplicem relictis accidentibus communibus priori, d po- : isteriori speciei, dc ubi ventum fuerit ad materiam proximam, eam perfici, nec di tui nec corrumpi: idcirco noesse necesse metalla, quae mista tam tum simicorpora, in speciem alterius generis quam metallici, cum ex his fit aurum, mutari. Haec autem ex ijs, quae dict sunt, manifestissima sint, nec re-

.petenda puto. Quod autem natura in mineris me- la no talia reliqua non mutet in aurum, etia' essic responsiim est, in mistis tantum solam naturam efficere non posse, quae eade ministra arte ministra efficit.Hec autem omnia fsuperiora & proxima tua argumen' tantum.

Natura se

199쪽

progignitur lapis: At modus multipli- eationis siue augmenti diuersus est. I' illis enim non nisi stato temporis interuallo fit propagatio,in hoc per pro . M lectionem in instanti. Haec tamen auri propagatio plerunque sit progressu

temporis, Ut in priori methodo supra , diximus. x ' Vicesimum quintum Argu-

mentum.

tars metalla reliqua in argentum aut aurum transmutet, in maxeriam proXima' reducenda sunt, eique ea dem forma insculpend , qualem na itura insculpit. At nusquam corpus aliquod aut natura aut arte mutatur in proximam materiam, nam Corpus animalis nouredit in sanguinem, nec sanguis in Chylum,ncc Chylus in alimenta, sed etsi ars posset retrorsum ire, formam, tamen ut natura, insculpere non posset. Ergo, Ars argentum aut aurum eT

200쪽

A R o Y R. E T CHR Y S Ο Ρ. metallis efformare non potest. Espous. Cocedimus naturam aut artem no poste resoluere metalla aut aliud corpus naturale in proXimam materiam, Fcx qua statim & nullo intermedio orta '. tum ubierint, neque id necesse est apud artem. Probauimus enim solidisti Asia matermis rationibus S experimentis materiam proximam, ex qua in visceribus arti, alia terrae natura sola gignit argentum aut

aurum, no Clle eandem, quam ars Iub- fietendahcit naturae extra minorarum locum. necessa. 'Sed materiam argento & auro proximam eamque etiam naturalem, scilicet argentia vivum tam vulgare, quam requod potentia proxima inest reliquis . - metallis, &ab illis eruitur, no per Corruptionem, sed per simplicem resolu-ὶ tionem, neque ijsdem modis formam sargenti aut auri materiae nostrae pro Non com

ζximae induci,quibus natura 3n mineris nessielen utitur. De his enim omnibus nihil cer te,mate iato adhuc Constat inter authiores, qui metallorum historiam scripsere. Fru- tiuaui