장음표시 사용
291쪽
Cap. 9. D. Postea silicet talis Operatio esset possibilis,seei languinis exigerentur alii canales capillares, quorum ori i 'ista fisurα essent, quae aque M Vrinam, noli vel bra. sanguinem exciperent; & contra alij, qui sanguine nota aquam , absorberent. At si hoc necessario ad ii. ti debet, & aliunde talis structura Vasorum capilli rium absque ulla fermentativa praecipitatione suli ciens est per se ad seligendas, & separandas parthi aqueas urinae , relictis sanguineis , eadem facilitati, qua sudores per poros cutis effluunt, relictis sangui neis particulis, quibus commisti fuerant in venis, ad
quid perditio tam laboriosi, & inutilis apparatus, liopificii fermentationis
Porrb,quando ait, quod Diuretica sunt eluseidei, quae lacti coagulationem inducunt. Quia patet, sanguinem non condensari, ut lac concrescit, fatendam est,incertam esse,& inexploratam vim,dc operati0nem diureticam, quam variis rebus Medici tribuunt. Et sit vera est forsan alibi, quam in renibus, & aliter ope rando,talem urinae copiam effundunt: & sic afferavis, Ut causa ea, quae causa non est talis effectus; scilic t
fieri potest, ut illa, quae vim diureticam habere di cuntur , dis luant , & fundant concretiones pituitu saS in potis carnium existentes, aut deobstruant vita ivi aquei succi percolari possint intra venas, & dctis ceps structura vasorum renum per se valeat Vrid N Gugere, & effundere.
292쪽
DE MOTU ANIMALIUM. P R o p o S. CXLII.
Aliae obiectiones resoluuntit r. Accedo modo ad alias obiectiones a Clarissimo
Anathomico contra nostram sententiam conscriptas. Is confidenter pronunciat, obscurissimum esse artifi- ,, cium,quo urina in renibus separatur, licet inquit ,, glandularum renum nempe ministerio totum hoc se subsequi rationi sit consonum, quonia tamen mini- ,, ma nempe indiuidualis illa,simplexque meatuum i,, in glandulis struetura nos latetudeo quaeda tantlim j, meditari possumus,ut huic quaesito probabiliter sa- ,, tisfaciamus Necesse est,hano machina interna con- ,, figuratione separationis opus perageret an vero ijs, ,, quae ad humanos usus usurpamus, quibus fere cosi- ,, milia effingimus,consonet, dubiuilicet enim occur- ,, rant analogae spongiae,incerniculi, fistularum,& cria ,, broru structurae, cui tamen ex his consimilis unde- ,, quaque sit renu fabrica ,dissicillimum est assignaro, ,, & cum naturae operandi industria fecundissima sit, ,, eiusde ignotae nobis reperientur machinae,quas necis mente quidem assequi licet. Vt Vero videamus , an obscuritas sit in re ipsa, an id verbis, proponi debet status quaestionis. Quaeritur, qu0 artificio , & quibus organis urina a sanguine i i*dibus separatur , scilicet an per fermentationem,uel p0tiuS per excerniculum renum , an Vtroque modo .hx patet, quod author in hoc textu refellere conaturi Lundam sententiam, quam expresse videtur affrma-ης dum eam negat. Ait enim mecesse est hanc machis
sanguinis expurgatim ne in reni
293쪽
cim ne , , nam renum scilicet interna configuratiohe se,ia ictuminis is rationis opus peragere-Dicat,quaeso,interna renum
nfiguratio potest ne esse aliud,quam meatuum hi . ra Θ igitur ipsemet concedit id , quod refellere coni
batur, quandoquidem nouit necessitatem talis opera tionis . Sed, inquit; acta, & praecisa meatuum stru ctura nos latet, scilicet an sint rotundi, Vel angulares. Quid ad rem suscit nota, quod urinae separatio fiat expressione per foramina renum , de hoe enim se Iummodo dubitabatur. Sicuti pannum,cutim, & caranes ad instar cribri porosa esse , & per ea humores penetrare, licet ad oculum non pateat,tamen suadetur a signo certissimo, nempe, ex eo qηod videmus, aq uam, & sudorem per cutim penetrare,& sanguineta per carnes transire, & a venis excipi. Hoc pendet ex praeiudicio, qu d corpora se mutuo penetrare nota, possunt, ideo ex transitu aquae ultra pannum, vel pellem,necessiti d euincitur,crebris foraminibus perviam esse,& per ea aquam effluxisse . Quod postea ob diuersitatem figurarum foramina , aliqua excipere postini hoc fluidum, non vero illud, suadetur quoque a signo euidentissimo; Nam videmus per cutis poros sudorem aqucum, non vero sangui nem, cui pratis commistus fuerat, & aquam per ligni
poros penetrare, non vero aerem, aut mercurium,
per vesicam pelleam aquam,& hydrargirum perm re non vero aerem, & per auri poros hydrargiruim inon aquam insinuari, &in renibus per fistulas Vri DOsas aquae serositas absque sanguine penetrat, cum tin Venis purus sanguis excipiatur . Hinc concludςxς licet,necessitate mechanica ob structi iram orificior.'vasorum ad instar cribri, fieri talium succorum
294쪽
io eneorum separationem Q quod euincitur ex eo , Cap. st. De quod fluida non constant ex paniculis indivisibilibiis, sanguinis sed ex corpusculis quantis, figuratis, & duris,quae per sibi proportionata ibramina selummodo trausire pos- bus. sunt, non per ea quae diuersa figura excavata si int ι quare licet ob insignem minutiem, figurae molecularueuidorum , & porositatum inuisibiles sint,nec conspiciatur secretio fluidorum, necessario tamen concedendis sunt,ctim a signo euidentissimo,scilicet ab essectu penetrationis iam dictae,earum existentia satis, superque euincatur.
M,Sed instat: Naturae operadi industria sicundi aes est,eiusdem ignotae reperientur machinae,quo necis mente assequi licet. Et profecto verissimum est,ignorare nos innumeras Naturae sapientissimae operationcs quas reconditas esse voluit e at eas, quas in propatulo posuit , tantum
abest, ut multiplicibus, & varsis machinamentis dei ctetur , quod e coatra simplicissimis,facillimis, de si
gularibus modis , & organis operetur. Vnico enim modo plantas vegetare videmus, nempe succum ni tritiuum per radicies e terra exugendo . Unico modo animalia nutrire,per os .alimenta ingerendo b pex ventriculum, &intestina digerendo. Nullum animal sne corde vitam ducere videmus . Nullum motu l0calem absque fibris, & musculis exerceri , ut proin' de non varietate , & multiplicitate organoram , sed vilico tantum artificio, & simplicissima machina , ut dateriae necessitas exigit semper consimilas operati det. exequatur. Si igitur consuetudo natum inuaria
dilis est,operando semper simplicissimis , compendio si , & necessarijs modis, & aliunde necessitate con Ο o a figu-
295쪽
si urationis per proportionata , & conformia selimina molecuis fluidorum penetrare possunt, & e, eludutur ab assim etris; cum Videamus serum aqueu, in fistulis urinosis excipi, & sanguinem ab eisdem, excludi, fatendum est iuxta hanc unicam legem ne cessitatis operari Naturam in renibus. Nec dicas,multoties Naturae luxus in floribus, ain plantis oberuari, nam ipse potius es , qui falleris, aut ludis, eo quod natura semper serio agit; numquari digreditur ab instituto oper e , semper breuissimam , simplicissimamque operationem exequitur. Et si ali
quando ludere videtur, consuetas actiones relinquest-do , haec ipsa variatio oritur ex superuediente noua necessitate materiali, cui ob diuersam exigentiaim tenetur natura obtemperare . Quapropter naturam nunquam sponte ludere, nec varietatibus delectari fatendum est.
Ex his omnibus colligere licet, quod quotiescunque necessitas alicuius operationis percipitur, ita ut ob materialem , & mechanicam necessitatem n0 possit aliter se habere, tunc fatendum est,Naturam procul dubio iuxta eas leges necessitatis operari. Et econtra,eo ipso, quod natura aliquam operationet exequitur,tenemur afirmare, quod talis actio sit sim plicissima iuxta leges necessitatis materiales, & me chanicas facta; quae praeterea est impossibile,ut aliter,
Clim porro videamus seri aquei particulas qpη durae, & figuratae sunt, ut iam ostendimus ) excipi
percolaxi per fistulas urinosas renum, sanguinis νζxqcorpiuscula excludi ab eisdem, tenemur affirmare,pς cessitate materiali, & mechanica urinae molecuba
296쪽
,tadiistis vasis excipi, & esse impossibile, ut sanguinis
starticulae ab eisdem vasis admittantur . Haec autem necessitas postquam fermentatio reie-
est , ut dissicilis, & impossibilis ) quae nam alia esse potest , quam similitudo figurarum inter vasa, &moleculas priores, de assime tria posteriorum Θ Nulla certe, nisi sponte ambages , & tenebras nobis inducamus digrediendo a regia via philosophandi . , , Subsequitur postea Author.Illi id miror,tam co es pi0sa , diuersaq; corpora per has glandulas separariis in Naturς statu sanitatis potius exit enim substan-
,, tia aquea cusalinis sulphitreis, & consimilibus par se liculis; & ex morbo etiam abscessuri reliquiae, dc to- ,, tius aliquado corporis inquinamenta, detentis san- ,, guineis partibus; quae & ipsae plures sunt nec Vnica ,, sertasse forma constantes;& tamen minima,& simis plicissimam,ut puth harum glandularii structurar
Et primo, quod aqua auidisti me corpuscula salida excipiat, & arcte retineat intra eius porositates , Vel interstitia , constat experientia ; quodqu pyaeterea figure guttularum aquae dulcis non alte reatur a salibus intra eius poros receptis, suaderip0istit ex eo , quod per easdem porositates, per qua RRlciS imbibitur,etiam aqua salibus granida ingredi xpi sic videmus per duri ligni, & carnium poro RqVRli facilitate aquam insipidam , dc salsam insinuavi internae partes trabis in mari natantes salibus non sic penetrant lignum aliae tinctu- di pigmenta aquae admixta. Vnde mirum non )yx nam salibus grauidam per fistulas urinosas pe Mirare posse, non vero sanguinem; & ob angustiam
297쪽
ΙΟ. AD BORELLIC,ν. ρ. De infundibulorum alterialium sanguinis particula, et vero sales; eo quod illine in leni valde disterunt ab aquae structdra, & configurati6n . bus . hae vero tam exacte in aquε poros insinuantur,ut con figurationem externam guttularum aquae prorsus nox
Quod postea in statu morboso abscessiisi reliquia,& alia inquinamenta corporis cum sero mixta, deten. tis partibus sanguineis,mingantur , mirum non est, nam tunc figurae fistularum renalium, aut lacerari, aut plus iusto dilatari possent: ex quo fit, ut alia coepγris inquinamenta, quae constant eX moleculis milletioribus,admitti possint ab ampliatis canalibus, 'tictim retineant eamdem configurationem rotundatae, verbi gratia,incommenstirabilem, & diuersam a ramosis figuris molecularum sanguinis , non sectis, ac antea sanguinem non excipient. Sicuti videmus illa cribro,quod ex foraminibus eius rotudis ampliatis,st dum milij semina,cannabis,lint,auiciar, sed aretiam, stramenta angulosa minutiora, quam est milium, e in possunt, non tamen hordei grana maiora, & oblonόλab eisdem foraminibus excipi possunt, licet palum ampliatis . lSed mirari satis non possum, quod is, qui ob ς'
rissimam reputat separationem seri in renibus eiusdem transcolationem, quia foramina vaserp conspici nequeunt, licet ab effectu , & a signo cy' denti confirmentur, postea tam confidenter di, cie se obseruasse interdu,plus iusto colliqu/x' ,, eblilliete sanguine vi praegressti motus, vel nis Vehementis,urinam reddi sanguinea,subus' ' ',, & grumescente sanguine. Et unde na,aut quo 'q
298쪽
obstruare potuit a motu vehementi plus iusto colli cidi, j: nishuari , & ebullire sanguinem ξ cum nunquam sanguis sanguinis
per cicatrices , aut persebotomiam eductus,post cur si isti, aut corporis concussionem ebulliat, ferueat,aut bus.
magis liquescat,solummodo a nimio potu dilutior esse solet. Credibile potius est,a vehementi corporis agitatione , ge concussione disrumpi venulas aliquas capillares, & sic intra pelvim renum , alit intra canalem penis guttae aliquae sanguinis effusae, urinam tinger possunt, quod ab historia eiusdem Authoris confimmatur, ait enim in his sanguinis portiones ad testes, aliasque partes noua sibi facta via,tumores excitast ;Η0c plane indicat rupturam vasorum, non ebullitio stem sanguinis.
Obseruat postea Clarissimus Author,qubd singulis
excretis cum urina consimiles partes remanent in sanguine,& proinde eorumdem salitim, & excrementorum aliquae partes a fistulis urinosis excipiuntur , aliae er0 sanguini admixtae excluduntur, ex quo innui posese videtur , quod hoc non contingeret, si ex con u- ratione vasorum talis urinae separatio in renibus fier i , ea qubd ijdem sales, nec non fistulae renum uni- ea, & eadem figura donantur,& propterea,aut omnes
cum Vrina excernerentur, aut omnes cum sanguine
Huic dissicultati fieri satis potest ex mechanico a tinci, quo sanguis in reuibus expurgatur . Cogita rota Torrentis aqua inquinari a limo, & ad yxd. eius adesse puteum,in quo aqua excepta depur Syxi possit, percolaΗdo per glaream,tam quam per cri- non a tota aqua Torrentis separabuntur Gae sordes, sed tantummodo ab illa portion
299쪽
st 6 IO. AL. BORELLI quae in diuereticulum putei excepta fuit. Sic sangui,
torrentis arteriar aortae, inquinatus a sero aquoso, &salibus; & illius minima pars a recto cursu deuiat subintrando intra euulgentes arterias, ut in renibus expurgetur a sordibus aqueis , & salinis. Quare i unica sanguinis circulatione una pars decima totius massae sanguineae expurgatur, ut ostensum est . Et licet multoties repetatur circulatio, remanebunt tamen aliquq sanguinis partes , quae per renes spatio unius diei non transibunt, in quo tempore intermedio sales cum sanguine sua munia in diuersis partibus animalis exercere possunt. Itaque ratio,quare plurimi sales, & serosi succi remanent intra sanguinis substantiana,non est, quia ob defectum exaltationis non separantur nec liberantur a nexibus sanguinis , &ideo excipi non possunt a fistulis renatibus , sed est potius , quia per renes non transeunt. Qum percepto cessat omnis admiratio. Praeterea in hoc negotio locum habet etiam Varia compositio molecularum, possunt enim plures, & Variae particular cum alijs misceri, ut valde difformes mole culas componat. Hoc experimur in vulgari aqua
forti, qtiae ingredi , & penetrare per Argenti por0Spotest, non vero per Auriporositates ; At addito sale
Ammoniaco, figuras molecularum aquae illius corro siuae tam varie commutat, ut e contra per Auri qui dem poros, non amplius per argenteos. canicillos pe
netrare queat. Immo abs tie ullo additamento sus, eit varia partium dispositio, & saluatio , ut figurae m0 lecularum diuersistimae resultent, quod plurimis eΥpς rimentis patet. Sic fieri potest, ut salinae, & tartarex particulae ne dum seroaqueo, sed etiam sanguinei
300쪽
DE MOTU ANIMALIUM. 'avthbieeulis includi, & misceri positat, Hinc fieri po- Cisi. o. D
test, ut salinae particulae languinis moleculis inclusia sanguinis non alterent externam sanguinis configurationem, sicut aqueam non commutant , & sic excipi nequeaut bus.
ub Vrinosis fistulis, impeditat a veste sanguinea, qua
induuntur , & contra a venis recipi poterunt.
,, Tandem Clarissimus Author concludit: quod litise renibus ea tantu separantur,& veluti inutilia excer- ,, nuntur , quae liberiora,& plus iusto exaltata ab in- ,, testina fermetatione a caeteris pene seiumsta esstulit ,, necesserio.Vnde ad separandam urinam,praeter re- ,, nu structura,perpetua concurrit sanguinis fermeta- ,, tio, qua solutae,& liberiores redditae salinae,& aque ,, particulae,facilius occurrente structura excipiuntur, ,, & a residuo separantur .
Et hic iam tenemus senteirtiam Clarissimi Authoris
clare expressam , & confidentissime prolatam , quod scilicet per fermentationem , & canalium aptam icon. figurationem separatur, 3t excernitur urina in renibus. Et quia non est obscurissimum,id quod confidenter pronunciatur,saltem, ut probabile oportet, ut Author reputet,iale artificium ignotum, dc obscurissimuesse alijs,non sibi ipsi Sed utcumque sit. Puto, me perspicue probassis ,
quod requiratur nec perpetua , nec interpolata fermentatio, ut disiiungatur, separeturque urina a sanguine . Non tamen nego illam motionem , quae in omnibus concretis exercetur per intestinum motum partium eius se mouentium, per quam non alteratur
species nec forma misti. Sed falsiam reputo hanc peculiarem separativan Osirmentationem, quχή solummodo firmam connexio Pp nemo