장음표시 사용
141쪽
seilicet caro momprimatuτ cum pulsu itidem paruo,debiliro,tardo,quartanam arguit. Haud secus principium morbi e febre acuta,paruo rigore,insomnia,toleratione dissicili, iiii dgna,nausca similibus causum indicat. Cum vero comp6 rum & commixtorum affectuum natura difficile sit primo ei praesertim homini non satis in za re exercitato, agnosceremihi mirum est,si non in omni principio liceat euentum morbi pridicere.Sed du hoe pluribus Gai toto libro z.Ctaseon.
st fine seperioris capitis undecimi relicta ea , quς in manibus erat hypotheti per digressionem excurrerat Gale.in ea quo indicum De cretoriorumque dierum speculationem interturbant. Iam hoc capithabselum eo proposito e diuerticulo redit in viam, & hy pothesim pri sumptam persequens, cet diem bouq aut male Criseos praesagire.
C AP VT XIII. T E R V M igitur redeudum ad propositum est 'sicendumq, quod si quis ad primum quidem diem acuta
febre corripiatur, at ipsi tamen periculosium nullan signum ad itfled in urinis aliqua costionis nota fit ἐροpreben a,huic ' die quarto O no ultra morbus soluatur. Sin omnis contra ad primum statim diem lethasia deprehendantur, nae is p ne intra diem quartum morietur. Quod si vero acute quidem bricitet,nihil tame ipsi lethali adsit ed fine ulla quidem coctionis
nota appareat,buncsane aegrotu quarto die liberatum is i non comunget. Hic vero rursum AHinguere oportet, utrumsicut nulla cρ
Bionis nota ei ades c π' longi teporis nota etiam nulla ad' 'vcropraeter quam quod comonis uisent indictu, longi etiam te poris signa adsint Nam si ut coctionis tu etiam o teporis omri volva absint. Circasecundum qu utermonem morbus satum cipiet Gin longi quoque temporis signum adfuerit, omnino st μ' tam qVaternione hoc esseptimum levi excedet. Sed in qu 't
in Z extendeturi id non licet in ipso fatim initio dignostirc o
142쪽
i utum capies commos adprobam νιcius raraonem in futuenda, is intelligas opor*re talitum cibi indulgere,quanto vigor poste iis futuruσ eli. Cum evim morbus peracutus es,extremos pror, uis labores babel se eque te simo victu utendum est. Cum ero minime e leviorem rictum iaci bibere,tantum de exir ius victuue ratioue remιti dum est,quanto extremis morbus fuerit
remi, Dr.Extrema videlicet seaιum morbi appellat. Sane Feracmium quoque morbum extremos labores sarim habere dicit,hoc est, accepiones Eromptomata:boc vero Miles altu quam morbum digere Sed Gecundo G tertis quoque die exaestim multo ante lexeris in quantam i Porta longitudιnem protedetur mortus is,quiis ipso Mim initio iudicat, quodsecundu quater mone excessurus sit an quarto vero enafropi- uturum flatu Crasim coni cies. Navi si cruditatu tempori uesigna nullo nec laudabili modo remitti videantur,etiam ultra tertium quaternionem longius morbus extendetur. Τ Sin m feriam aliquam mutationem faciat, neque tamen iam ullum coctionis signum in Primo quatermone FZareat, in tertio Ensis expectanda Wi. Quoast crudus adhuc morbus septimo die esse videatur dieque tamen insigne ullum a magnum teporis instrum babeat terandum est in quartum quaternionem hoc est, civiumquartum alem e- morbi Crisim extensium iri: ac id plane ira determinatum in undecimo.Vι enim quartin septimi,flexndecim-decimiquartis index. Sane ubi hic undecimus inaniafri tumusiquod o omnιnomum coctionis signum ORederit in deci quarto Crisin uturam praedicit in obscurum signum suerit,i4m aliis grus animum oportet attendere. Nam si morbus celeriter moueaturi er nihil obstet aliud forsan etiam O decim quartus decernat:sin minus, decimseptimo Cristis eueniet. Quod si die Odecimo nitit prorsus fuerit indicatum ,feri non potes ut deciam quartus decernat. Cossiderandus vero bices etiam totiin mor
motu s. Consideradu o omnia alia cum Omplomata tum signa, Re videlicet dec septimo, . an etiam decimooctavo, an ultra,
143쪽
tig DE DIEBUS DECRETOR 11s Crisi, futura sperata fit.' J tersi siquidem enabis diebus 1ho I
borumporro decimvsseptim fi est iodex a magis quidem te si vii: derisu octauus autem soli vicesim rimi. Iam vero si dio, bis quillium mox ab initio nou admodum celeriter moueatur,' hi quoi ardes inuadat,abaque sit temporis longioris signa adsidii seri bio non potest ut quis flatim ab initio eivs morbi statum pro giat. Sed tumen conflat satis i um intra decimumquartum die,
non iri iussiculum. At in quantam temporis longitudinem protens debeat,nondum manifestum eius prius constitvere oportet de determinare periculosiusne sit morbM, an vero minime Namsi pt. riculosius est, a praeterea vires aegri imbecillae, bomo prius Vitis fungi praeuerte quam morbVs in lon in tempus protendatur ,, periculo vacat morbustrocul omnino Crisis est. Neque enim noti longi temporis index celeriter iudicari potest. Quantum igitartemporis ipsi morbo exacte accede non modo non primo die aut dicundo tertiove sed ne quarto quidem deprehendere pose exactellerandum est. Verum in consequentium Decretoriorum dierunperiodis perstucuum euadet. In secundo quidem quaternione latiores coniectura:in tertio,accuratior. Nam si ad septimum usque iit
eruditatis o temporis indicia vehementiora appareant, ante vice
simum diem C risis esse non potest. At si moderatiora fiant,aut pir
maneant aequabaeotest. Si igitur ante diem vicesimum decernino
posse manifes εο noueris,' noueris autem,ut dictum est,si te si ris notae vehementes fuerint) insipice tertium quaternionem, adhuc in eo etiam cruditatis tempors que signa intendantur,proc la vicesimo Crisiim produSlum iri sperato. At vero aequalibμ gnis manentibus:bic quoque post vices muni venturum dicere sic t fidiam tamen diem ipsium cognoscere non licet:verum tertius e rivique quaternio ipsum indicabunt. Nam si semper'magis gyque cruditatis figua remittuntur, primo post tertiam si ii 'Vnam quaternario Crisim morbi expectato.' ' Sin nulla insignis' mutatio in quartam hebdomadam procedet. Morbi autem ρη q
144쪽
A is quartum crudi omnino siunt tardiuS quodammodo mo Miunquadragesimo nou citius iudicari queant. Quod autem quae o quadragesimμm fiunt Cri es languescant rem quod lentis coctionibu spoliin q msubitis mutationibus tales morbi soluantur: uobis quidem dictum est prius : Oabis omnibus quibus ars Medica curae est,ita Videtur cui π Archigeni quoque. Sane in terdum etiam in iis diebus praecipites σμbitae mutationes fiunt, quemadmodum in aegrotis ab Hippocrate descriptis obseruare sdeprehendere licet. Praecognscendi autem ipsos dies Methodisbaeo est.Nam signorum Hires in uniuerseum oportet eum cognosi
re,' ' sicuti etiam monebat Hippocrates,quifuturipraesagiendi plane peritus esse velit. At plerique eorum medicorum qui eiusmodi
cognitionem audent attingere, ad signorum numerum, non ad eorum vires res iciunt.Sed enim haec in Commentariis de Cristibus truciantur. Iam tempuspomlare , detur, ut dissensionis causas
attingam,conerque imam ratione'experientia dijudicatam componere Nam bis duobus alibi etiam ostedimus omnes, quae in Medicina oboriuntur quaeRiones o controuersivi dijudicari. Icendumque quod si quis ad primum diem inc. Πάλιν ουνεπὶ
haec,manifestissima signa salutis habere, α non solum nihil periculosum aut lethale habere, sed praeter id etiam in urinis Verbi gratia,signum aliquod coctionis inuentum esse, quod etiam colligere licet ex cap.risdib. I.CrisDie quarto non extra. Quemadmodum non solum nullo peri- ςuloso signo prcsentesed & coctionis nota primo etiam die ap-p-rente morbum intra quartum diem ad bonum iudicari soleremnuit , ita primo stat11 die lethalibus signis apparcntibus si una etiam coctionis nota aegrotum ad malum iudicari, id est,
145쪽
mori cotingere assirmat,intra quartum autem d est, tertio didquia ut peracuti de quibus nobis nunc sermo est, primo die Vechementissimam habent accessionem,ita eam quae tertio die fit primae proportione respondentem nanciscuntur. Per vehemen tiores autem accessiones cesses fieri dc morbos qui imparibus commouentur,citius Crisi terminari didicimus,Vt commen. .
in Aphor.36.Ab hac tamen regula Philiscus qui primus est C6
stitu.3. primi Epide. exceptus esse Videtur:nam licet hic prim6 die acuta febre correptus esset,ac tertio die ad occasum pericu losa cum signatum symptomata habuisset, extra quartum ta men sexto enim obiit iudicatus est.Sed Gale.eo loco notat ac
cessiones diebus paribus in eo factas fuisse,ipsumquemet ad die octauum fusticere potuisse, ni quintus fanguinis puri stilla cum
frigidis sudoribus nec amplius recalescetibus,Vrinis item nigris, attulisset,quae omnia fatis arguebat eum accessionem sexto die futuram perfere non posse,idem & Sileno, qui Philiscum in or. dine sequitur,contigisse comperies. Porro in acutis & peracutis lethalia & periculosa signa 1 unt haec Rigor inuadens aegrum iam debilem,Aphor. 6.comment. . EX ternς partes frigidae in. ternis ardentibus,ibidem Aphor. 8.Labrum,oculus, supercilia peruersia:ibidem Aphor. 9.Dissicultas spiradi,deliri u m,ibidem
Apho.so. Conuulsio & circa viscera Vehementes dolores,pauores per somnum,Aphorismis 66.8c 67. Commenta. q.sudor
multus,frigidus, ibidem Aphoris . a. Extrema liuida & frigida
Progn.2.& passim. 3 Nota longi temporis. Quia de morbis acutis & peracutis etiam nobis hic sermo est,i5gi temporis indicia hic inaudire oportet, non quae morbum ad quadragesimum diem au t ultra protendi debere indicent,sed quae ad secundum quaternionem ut longissimum si peracutus sit morbus, aut ad terriu aut vero quartum Vt longissimum,si is tantum acutus sit.Nam septimus peracutstrum, decimuSquartus acutorum terminus es longissimus, yx Apho.7 .COmmen. I.& 23. Commenta. a.&infra cap.8.teriij iqui vero acuti aut peracuti suum illum terminum excedarii min aliorum natura degenerantes neque amplius acuti dicunxpiaut peracuti simpliciter sed cum addito, ut infra, indicia Vπ' seu notae logi toporis sunt:Morbus non ita vestemes,motus ei.=tardus,humor ipsum committens frigidus,sudores frigidi ομφ
146쪽
s bre mitiore Vt Aph Q. 3 γ.quarti,murationes toto corpore ac- aentes ibidcm Aphoris. 4O. febricitanti sudor supervcniens febre aegrotum non deficiCnte ibid.Aphor. 3 6. Variae deiectio- t in fine cap. II. lib primi Cris. Quod autem dicit: Utrum se ut nulla coctioniS nota ei adest &c. intelligendum est dupliaeta esse 5c concoctionis α cruditatis signa.Alia siquidem exqui sita sunt.Alia inter cruda-COcta media quae semicocta dicuntur. Exquisita concoctionis signa svulun Vrinis e contenta alba, heuia,& aequalia.In deiectiomnuS EXcrementum molle, coniti ctum,subrussum. In sputis, sputum neque bili flavae aut nigrae permistum. Media,in Vrinis signa sunt: color subruffus aut subflauus,cum confitentia tenui. Nam qua quidem tenuis: cruda existit qua vero talem habet colorem,iam cocoquitur, ut Prognost. primi de . Crisib. D F. Item cum contenta alba quidem & leuia sunt, non tamen aequalia, sed diuulsa & minime continua. Et in caeteriS CXCrementis pari ratione. Prior1s generis signa,nunquam cum signis longi temporis concurrant, quippe concoctio celeritate iudicij d securam sanitate indicat, ut Epid. I.Posterioris vero generis signa cum longi temporis notis posisunt concurrere. Dicit autem Gri interdum ut nulla neque co-hcoctionis, neque etiam longi lcmporis nota die quarto appareat, quo casu docet morbum insecudo quatermone finem esse accepturum.Hic enim terminus est peracutorum quamlongissisimus. Interdum vero longi quidem temporis signum adesse: nullum autem concoctionis tradit:quo casu docet etiam morbum secundum quaternionem essς ex oeuhrsi , &jam non peracuti,sed acuti naturam 1nduturum. Ncque t mς dςfiniri possinexacte dicit, in quantam temporis longitudinem protrahi de
beat. Certum cotta autem morbuat vexe acu tus si, decuituquartum non esse excussitrum:sed post secundum quaternionem colongius iri protractum iudic*ndum est quo utraque signa cruditatis dico & longi temporis diutius perseuerauerint. in idem utem recidunim ulla coctionis sig0a apparere, & cluditatis s1gna apparere, hoc Graece dicit Gale. me -σκμῶα M I, illud γνωρισμα ψiarim, quibus indifferentor hoc loco utitur. 4m antedicta praenotione. Huc spectant, inquit, omnespra: - ψςςdentes de diei Critici praesagitione di pramisione hypothc-
147쪽
ses ,ut Medicus perspecto diς Critico dc cognito, probam V ctus rationem dc morbo conueniente queat prςscribere, & hieratione naturam ad morbi profligationem iuuare. Nam victui ratio in utramuis partem plurimum Valet,ad sanitatem dico re cuperandam,si probe instatuta sit, ad mortem inferendam, sm1nus probe aut praescripta sit aut seruata. Aphorismus au tem quem hic citat Galenus, est Aphor. Commen. primi septi mus, & de ratione vi uS acutorum praeter librum particula rem hoc titulo insignitum, habes Aphorismos a quarto ad Va
ue Sin mutationem aliquam mansectam. Melidiam decimamquartam Constit.3.primi Epid. pro exemplo huiuS theorematis hac bebis,quam,cum primis ei diebus muliebria apparuissent, quar. to die urinas boni coloris facere coepisse, in verisimile : sed te.
nues,ac proinde cruditatem,quanquam non exactam, indicantes.Ea tertio quaternione, hoc est, undecimo die perfecte iudicata est, ut notat Galen.naturae robore seruata.
c Si nihil obit aliud. Hoc dicit Ni quod extrinsecus erratum admittatur,forsan & decimusquartus decernat:qui si propter erratum aliqu od non decreuerit, au t decreuerit quid em, sed imperfecte: Crisis vel in decimumseptimum,vel in aliquem decretorium sequentium incidet.' Interdumsiquidem his diebus. Hoc dicere velle videtur Quan quam decimuiseptimus & decimus octauus de sua natura indi Ces sint,& praenuntij,fit tamen interdum,ut iidem ipsi decreto xii etiam sint:quod dc itidem etiam de iis qui hos antecedunt di ci potest:de quarto dico-undecimo.Nam quanquam hi in 'ces sunt,seu praenuntii, decernunt tamen plerunque de ipsi, ν experientia deprehendere licetide morbis, quod heri cuipia vi deatur,oc quia quaternarium finiunt & quia alterii incohan f quatenuS quidem quaternarium finiunt 1udicatorij esse: qu/xς nus alterum incohant indices este &praenunt1j. Sane si morb*ΤaliquiS primo,tertio, aut sequentibus pr1mis quaternariis, dς jδ cibus enim loquor,iudicati habeat:ptimis duodecim hori j qxum indicum primos septimanae cuiusque quaternarios fini ς'
148쪽
ilum,puta diei quarti Undecimi & eorum qui his proportioneesondent,iudicabitur Si iudicari non habeat, saltem postremis duodecim horis illorum dierum de indicibus inquam loquor indieabitur quid die decretorio proxime sequenti sit futurum.
pluuia decimvsseptimus vicesimi nonnullis,aliis dec1mus octa iiii, Vieest primi indeX esse videtur huic enim ut ait Galenus discordiae inter medicos Initium hic Vtrisuis satisfacere volens Galenus utruque indicem & quaternarium suum, ut explen. tem ita alterum inc haut in dicere Voluit.ΝΟs sequenti Com mentario catalogum dierum surgentium ab ordine utriusque deeimiseptimi dico & decimiOctaui contexemus, ut lectori imdiremus indices dies ex doctrinae Hippocratis & primos quaternarios imire & se cui os Incohare. Mirum autem cuiqua videti non debet quod Galenus de morbis acta tis loquens illoruenim Cristes sunt dierum etiam decimiseptimi, decimioctaui,vieesimi, vicesimiquarti & aliorum etiam mentionem faciat. Napraeterquam quod acuti interdum suum illum dieru m. termi num excedunt, & in alios morbos degenerant, unus eriam &certus limes ipsis assignari non potest sed doctrinae gratia hunc illis limitem assignamus. docente etiam Galeno Commentaris cap.6.dc Io.tertii Prognost. Sed quasi ardens inuadat. Graeca litera habet post alia, νοσημα 8
Omnino ardens est cassiis eXquisitus. Quasi ardens, &, ut hic dicit οιον --, quasi non omnino ardens est cassus nothus,vel etiam pituitosus & iccirco mitior. Antiquus interpres νοσημα οὼν σμυχομὶνον demersum, & in profondo delitescentem videtur intellexisse.Sic enim conuertit hunc locum' Et quando videris aegritudinem a principio sui moueri motu non veloci:
sed febris erit debilis, quasi ipsa sit sepulta in profundo corporis,&c. Sed parum refert utro modo conuertaS, cum ambo in idem fere recidant. Dicit enim Galenus. in . iis morbis qui, non celeriter admodum mouentur,ac proinde omnino ardenteS no
sint,sed in quibus velut in profundo demersa. febris delitescit, siue qui quasi ardentes sunt,concurrentibus ad haec uotiS longi temporis non facile esse ab initio statum morbi praeuagire: scd nst in secudo quidem quaternione id licere. Nam meo secundo
disio quaternario latius eoque incertiva coniicere licet,cum lori
149쪽
gius a Crisi absit morbus.At in tertio quaternione quasi m6rbpropius accedente ad Crisim, accuratius licet quid sit fututuri eoniicere.Sed qui liceat eXemplis maifestissimis declarat. 96t ro in quem diem recidat primus post tertiam hebdomada qua
ternarius, videbis aperte in dierum ordine quos per quaternio nes secundo Comment.digessimus. y Noueris autem ut dictum es σe.Vterque codex legit Gρκη ψοδρων πω γνωριο ματων --γινο-ων,&c. cum tamen meo quidem iudicio legendum sit, cru*ως --δV, HI ηο, σιφοιθων, dcc. io Sin nulla insignis mutatio fat. μα πανυ δ'οτIιολογου γενομα se μετα λας,&C.bi Crisis,inquit, primo post tertiam septimanari quaternario,id est, vicesimoquarto die non Contingat, in quar. tam hebdomadam,id est in v1cesimumseptimum procedet.
terum insignem mutationem nancisci,& indicari, idem esse do. cet Gale. Commenta. I.in Aphor. 23. Quia Vero de acutis nobis
hic sermo est,dicit quod si qui eorum intra diem decimumquatium quom eorum quamlongiss. terminum esse supra etiam ex Aphoris nuper citato docuimus imperfecte & per iudicationes fuerint indicati,& in quartam hebdomadam sine ulla magna mutatione progressi etiam fuerint, eos non solere ante quadragesimum iudicari,quo casu non iam acuti simplici ter scd acuti intra quadragesimum seu per prioris status immu tationem aut etiam a lita specie degenerationem vocari solent,
ut Ox historia uxoris Epicratis quae oresne quinta est Constitu 3 primi uidemion ' Iii Et nobis quidem prius dictum est. In fine scilicet capit.Io.ex q.qloco repetas licet quae ad hunc locum faciant. C terum humὴ rum crassorum & crudorum copia causa est prorogationi is
brium , atque adeo quod Cristes quae post 1 .simi lentis PQ jy
cocti ovibus sol uantur, quam subitis mutationibus iudiccnx. ΤςQque maxime si nulla adsit phlegmone partis alicuius cxlx- tu disticilis , & si nullum extrinsecus erratum admisim sit, y Commentario in caput decimum libri ter iij Progn. Quod νς LO Qtiam ρIAM μί α λά, id est, subitae S praecipites mutatio. Τfant in iis diebus qui post quadragesim una sunt,deprehcndς Cleonachidae historia,quem sex tum ordine repetias Epidi
150쪽
idore primum einde acuta febre correptus, octogesimo uci. ni, sedimentum rubrum habentibus & laeue sudore multo persecte fuit iudicatus. Et qui in Dealcis horto iacebat,a recidiva quae decimoquarto Contigit,deiectionibus pituitosis , albis,sub frequentibus,sudore multo per totum corpus manante quadragesimo perfecte iudicatus est. si ti etiam movebat Hippocrates. Libri 3.Progn.Cap.IS. Opor- Iatet,inquit,eum qui sit recte praedicturus fanitatem & mortem in quibus morbus pluribus diebus fatigaturus in quibus paueioribus indicia dc signa ediscedo omnia interstinguere, stimando vires eorum inter se,&c. EX Hippocratis ergo doctrina non tam signorum numerum in praedicedo quam eorum vires perpendere oportet.Neque enim quae plura sunt, illa omnino paucioribus sunt pocentiora.Saepe enim signum unum forte multis debilibus fortius existit, Galeno lib. I. riscon cap.I 3.