장음표시 사용
131쪽
tic DE DIEBUS DECRETOR 11ssii uidem propria est commessi44Qyis .ct Crisibus. Rursum i iii,
ad oratiouis feriem reuertamur, o Prop i m b orbesim re rues
moria reuocemus.Saae Ponebatur ex hypothesit quarto de '' rio, bo acuto exi flente U' natura suasalutari Criticum signum ruaui
stylum o forte Geuisse tum U' boc etiam , quod scilicet nullo eri rore admisso bova om uiuo Crisis flePtimodi futura priscind cabitur. tum quodsii plane leuis error admissus esset, ita quoque di ias eptimo sed non tamen exquisite bonam Crisim euentu ram. Quoi si magnus adeo esset error ut septimo quidem Crisim demeret,ia
insequentem vero aliquem travsferret,lac maguiru4ιui noxae alte
dere oportere mouebamus. Nam ligens s Iolers baius maguitu diuis indagator facile inteliget in nouumne diem, an tu undecivisi Crisis recidet. Save morbi qui prorsus vacavi peri io, ob errata
diuturni esse olent. Atqui natura sua, uousine tamen periculoseo tomatis sanitatem pollicenturiob errata admissa lethalijsit. Quin i, qui prosus vacantpericula,multis siubinde O magnis edirutis admisiis u letialium naturam degener aut neque,opinor, mirum. Nam cum in finis grandia deuola lethalium morborum cause exiHau quid in aegris expectare oporteti Per imum itaque ianest quod iudicum decretoriorumque dierum' ' ratio, quam nos docuit Hippocrates,non ab alio quopiam examiuaripotest quum ab eo qui perinde ac ille diaetae instituendae fuerit artifex. Hic enim solus erratorum vim examina ernoscitque, oesolus item os en a magnitudinem O diem in quem C risiis illubetur oe recidet, intelli gere potest. '' Ut autem in morbis periculo vacantibus Cristes
tantum tardavi quantum exerratis interim nox de aegri accepe
rivi .ita tu lethalibus praeueniunt o praeoccupant. Nam si is se ibali morbo letiale signum quartus dies iudicauerit: γ' in septiλη diem mala praeiudicata sit Crisis,interea vero temporis erratVs non ita exiguum admissum 'septimum Crisis non expefiat Minterim morbus iudicio sicilicet malo iudicabitur Sed virum qViqiqa exto:id cum ex ipsius morbi celeritate , tum ex os sentie in 'i rudive iecnon ex acee umforma intermusvetur. Nam siti.
132쪽
, ibis diebus ipse accessioves flam:ta' morbus sit peracutus, em au ue buud admodum exigua in sese videlicet quarto commit-
tauiur rubri mirum erit bominem die quinto interire. Si vero inpa- sibi accessiones flant ec morbus peracutus sit,nec item erratorum magna noxafuc it e tu exsectat. Caeterum eiustmodi omnia iudiouvi decretorior mi*e dierum deculationem confundunt πω turbaut,quod in cipauci medici reste vi ius rationem praestribunt,pauci degri obtemPerent paucipuum ministeri munus imoulpate obeant,adde qηod fa ciores etiamsin quibus nihil extem,uri sit aduersetum. Oportet igitur medicum accurate cum curans tumpr.es levat esse peritum. A ccurate vero etiam ipsum
storie magnitudine iust o siere oportet,ut si quata die futurae Cris, praedixerit; di'terca ossessest a grum contigerit,mutare Er i quoque provide post proe dii bovem. Hivc perspcuum euadit tun
iuvi abesse ut is qui pψllo abiectoque animo sit, singula quae dixi-vius in aegrotis cognostere studea ut ne ipsem quidemste lationem edi refluBineat
i mρημm iis literarum ipsam prodere. Cum ostensa: l magnitudo magis & minus suscipiat,tamque late pa-
, teat ut in infinitum etiam extendatur, eius certe discis plina scriptis mandari non potest.Infiniti quippe non est scientia. Et vero uniuersalia in disciplinis tractanda sunt,particularia praetermittenda.Fieri tamen posse docet: ut discipulus ηροκορ,id est,artificiosus reddatur, hypothesibusque fingendis, quod passim fecit Gale totis Criseon libris oficias e magnitudo ita ponatur ob oculos, ut ea quae alioqui erant infinita, e X una hypothesi,intelligi possint.
buo salutaris dicitur numme lethalis & perniciosus,sed periculo Jcans & quo aegri liberari queunt, ut Commenta. in cap. I 2 & saibri 3 Prognost. Liquet etiam ex eo quod paulo post dicit: -ὐι--α τ λειοῖ νοσήμαῖα χωνον αμαρ'
133쪽
χνικος πιναρχει etsi oti peg:putem haec verba, φρωοM vel corrupta esse vel mutila & truncata aliunde pende re,vel etiam e margine in contextum falso esse regesta, quamquam & vetus interpres & Guinterius ea agnoscere Videantur,
cum latina ea facere,sed nullo, meo quidem iudicio, sensu co nati sint, vetus interpres hoc pacto, non est possibile ut expe. xiatur & sciat concordiam eius per apparentiam, nisi ei qui ha bet ex prudentia regendi infirmos simile ei que posuit Hippoc. Guintextus sici Non examinari ab alio quodam tu apparentium consensu posse &ς. haes verba, se m φανομοις ομολογῶ. quia
mihi nullum sensum reddere videbantur,omittenda censui. 29 in autem in morbis periculo vacantibus. Graeca sic habent:ω- δ'' i s τοῖς ἀκινδυνοις νοσημασιν υςεὐθέσιν τοσῆπον αἱ κρίνεο,οGν rara sisy μqαIυ-οι κώμνοννς tig cia pris πιιος su πιις ολεθρυις τειλαμ sing. Graeca haec ideo cita ui,ut ostenderem Galenum me ακὶνδυνα νοσήματα τεις - ηὐOpponere: ακινδυνα aute-- -ιες ἀκα unum α idem signi, care, ut hic paulo ante docuimus.
DIcit eum,qui suo exemplo veri 1miestigandi cupiditate illestri
nullam vel honestorum studiorum molestiam vel temporis prosi xitatem reformidaverit, sed nec ulli etiam in obseruandis sit Meu R disque aegrotis labori operaeque peperceru,non solum accuratediςmt sed & horam etiam futurae Criseos, aut etiam mortis posse praedicςx 'In quo ficta,uti solet,hypothesi tyrone ut clarius doceat , exerceta fiexi posse tradit ut qualibet etiam oculatus & curiosus oeseruator Praedicendo, potissimum in firmorum signorum penuria, aliqu)η
fali tur.Innuit tamen eum qui studiose obseruarit qua parte xςmpq mQrbi symptomata& plura & squiora fuerint, veritatem ut plusim
134쪽
c; seeuturum, & quo Vergat morbus intellecturum. Monet item, cadeo importunus reperiatur,ut etiam nullis validis signis prath filia, Medicum cogat de die Critico, aut morbi euentu ferre sen in id ut timide & circuspecte faciamus:& potius procrastinemus,
dium clifferamus,imo vero omnino potius taceamus, quam temeronunciando ex temeraria assertione decepti fatosque in risum reprehensionemque incurramus.
amans, quem null- in rebin honestis labor deter reat, di qui neque theorematum discultatem ineque - temporis prolixitatem' aut exercitii laborem Jub terfugiat, ad praedistorum perfectiove veniet: ut non jolumiuem pro certo aliquando , sed O boram imam in qua devotum quempiam veliudicari vel mori nece1psi post praedicere.' Napinquamuliquado diem,verbi grati mortis Praecognouerit, inde consideret oportet,' inquo potissimum accessionis tempore aeger maxime gravetur: nam si statim es prehendente a inuadente refrigeretur vehementius ι vix calor reuocaripost,pallidus item maneat diutius, pulpis adbaec exiguus, nullus aut vero malin sinmotus praeteres adytpigritia aut tardita somnus veternoses,autissumma tale quid aeger patiatur:boc sane tempus maximes lectum babendum est Διη inuadens accepto moderata suerit:at instatu vel delirantem vel cum impetu exilientem , aut implacide b bentem aegrotum videas,aut Febris magnitiasinem non tolerantem, sementer inardescentem, vertiPne lectum, caput dolen-
κ corde d est omacho laborantem,aut idgenus ab s lectum: hocpariter lepus maximeseu pectu babere decet. Porro vero si πς sionis imitu sfaius moderate fle habuerint,stddeclinatio anim quaeiadeliquia, siudores inaequales o frigidos vel circa caput uinum ut collum, sulpes ius adferatfulsus adhaec obscuros ex viciat, tu bis similiaconcitet, hoc etiam tempus maiumem tauri babendum est clareque intelligendum aegrotum infest,
135쪽
i, o DE DIEBUS DECRETOR 11sm totius accessonis tempore esse interituru. Quod si hoc dete vultum aperte cognitumqVesit nihil negotij siverest mortis boni
mpraedscere Nam si fecundo,uerbi gratia, die vel quarto, aut etiari primo tertio O qκinto vehemeηtifimam accestonem inferentibus tu siextuin diem mors futura praeindicata sit:accessionis autem pari disicitima grauistimaque inprimo i in i ultu percipiatur libora,exempli gratia, exta:non admodum operosum est homine ea ipsa bora moriturum praedicere.' Neque vero id iam,quod qhu fortasse putauerit,aseruere covor,feri scilicet non posse, ut quubaei'eculatione fretus falli posit: ed magna ex parte ipsim veri tatem assecuturum esse non probabili oratione sed re ipsa ostendi
mus. C aeterunt nouι quosdam eorum qui optimis inuident, vim ple runquefacere, dum nos semper futurum praedicere, licet interra nullum friuum flignum habeamus, volunt, quamquam aruspa-bus auguribusquesuperdiuinare o iterum iterumque de caelo flenus e pcrmutant,cum obscurasunt vaticinia. Deinde etiam obfirepunt nobis, quasilleculationis quae captum humani ingenii tra ceudat, cupidiores simus. Quin ad baec etiam in artis tractat praedictiones exalte adeo examinant, ut nullum vatem exaclin. Verum enim illorum baud babenda ratio est, sied in ipsam verit tem collimare oporter : signorumque vim s facultatem disiunii exercitio pernostere cum tuto aliquid determinari poterit,ili cpraedicere conemuris quid obfi urum fuerit equentem diem ex pectemus. Quodsi ve iso quid: in die quicqua certiposumus priodicere Aacere certe Proeseat,quam temere pronuncιadosasti.' T li equidem fiducia fretus non memini me in praedicendo saepe sim
que esse delusum:quamquam in ipso statim febri, initio de tota ipsi
natura saepe tulerim flententiam,vel tertianum banc quae , ut fρ τprehenderet febrem esse praeducens, velquartanum. vel quotidis nam, vel barum quidem nullum, verum continuam aliquam G σν tam quartum diem excedere nequeuntem. ' Sed enim non in ρην
principio euentum morbi licet quo siere,uisti si forte aliquod φρ specie plane declaret. veru hoc iam operis de Crisibus propri* φ
136쪽
O N TR generosia quoiam,me. Ε fine praecedentis Ieapitis dictionis huiusce dependet initium. Nam Vt illic docebat eum qui pusillo esset abiectoque animo
non solum esse elaboraturum in iis quae commemorat,circa aegrotos, eXplorandiS & obseruandis, sed ne toleratu
eum quidem ipsam theoriam ediscere, ita hoc loco generosum Medicum cognitionis &scientiae studio captum & ad labores subeudos capessendosque non impigrum perfecte Sc tuto diem Criseos , imo vero etiam & horam qua morbus vel ad bonum vel ad malum iudicari debea posse & praecognoscere & praedicere docet:quomodo aute re qua ratione aperte fatis declarat. ut exerciti, laboremsi terfugian Graece legitur, ουτί ut ἀσκa-σεως πονε υπειδομυ λ. Sic male habet Venetus codex, sed legendum cum Basilien. se ἄσκασεως τον πονον accusandi casu non gignendi. Nam posequam aliquando diem, σα Dies mortis praecognΟ- scitur,vi cap. Ιo. lib. 3. Cris .cosiderando & quato morbus naturam superat,& grauiores etiam accessiones inspiciedo. Si enimestatu dignus fuerit excessus,N parum resistere adhuc vis naturae videatur,mors cito subsequetur:si vero contraria adfuerint,
tardius.& ibidem paulo post Quo enim die debet feri accessio, in illo morietur, k qua eiusdem diei hora id accidet, iam est dignoscere facile,si meminerimus in uniuersum eorum quae paulo ante diximus,& cap. s.eiusdem libri docet qu1nam sint qui inaccessionum principiis, qui in augmentis, statu aut declinatio
137쪽
esiodum in maiores partes diuidere. Siquidem enim in duas pat te; totam ipsam partiti inpos ibile. Vnam quidem primi paro
ximi partem a prima inuasione Vsque ad ultimam remissioneri facicntes. Alteram eam quae inter declinationem & secundae ac
cessionis inuasionem media est. Et paulo post 1 Ιου μ ὲolyή
δυο μερη τομὴ, μας πεῖιος η. - μα- λαρον-αυρὶ Gξον ονοριαἰοῆMy uμιῶν πα-Iυσμον , γ οε ἐπ ωτὼ δευγρον , καοιγόι σιν ως αρ ιως, n ως μοι ἡ ρ Διφλειμα γαρ καλῶσιν ἐκολιγοι σιαγὼν γ msα η οἰ- ν αναε οπως - ἔρο cpυσεως,id est, Vmus periodi haec est in duas partes facta diuisio, appellantibus quidem nobis aliam ipsius partem priorem aroximu Aliampos: illam secundam,Vel remissionem, Vt nuper fecimus,velut nonnulli volunt, integritatem. Integritatem enim Vocant non pauci Medici eam totam partem Victique sese habeat, qu post statum est. Ex quibus locis intelligere licet paroxismum pridiarem esse periodi partem, tres primas temporum morbi partes
complectentem. 'νεσιν vero, id est, remissionem, etiam dictam una cum ea etiam parte quae δι Πιμα dicitur, esse posteriorem ipsius dico periodi partem. Est tamen & cum prima periodi pars πιαῖοjυοσμοῖ dicta, quatuor omnes morbi teporum partes comprehendit τι- ὰIχην δηλονο munσιν u ι ,α- βασιν, ακμ.nν, παρακμην nδι ι si DF , principium dico, incrementum seu augmetum,statum,dc declinationem seu remissionem,
quo casu posterior pars periodi solumia est, intermissionem siue infebricitationem comprehendit, v γαρ -..2so dis λιπειν ιππο ατης ωνομα ν is γ ληγειν εἰς απου'ρqιαν est, Non enim aliud intermittere Hippoc.vocat quam ad infebricitatione desinere, Galeno libr.de morbi temporibus. Ac quod paroxismus tres primas partes temporum morbi complectatur, sola declinatione & toto eo tempore quod ab ea est inclusiue ad initium usque secundi insultus exclusa, liquet ex Aphor. II. Commenta .primi,qui sic habet' Eντο- γαξομμοm to ea,id es In ipsis exacerbationibus adimere oportet Innuit quippe Hippocrates in paro Yismis, id est, concitatiori bus morbi moribus,quales sunt principium, augmentum & st tus cibum minime esse pretebendum,sed tantum cum ij 1nclinan turi& vehementiam remittunt. Quod aute quatuor partes pδ roxismus etiam nonnunquam,ut dictum est, complectatur, ς
hoc ipso loco intelligas,quo postquam Galenus de morbi pri
138쪽
--& statu fecit mentionem subiungit.Porro vero si & acccs ἴξ' , initium & vigor mediocriter sese habuerint,sed declina- '' iiiiii quaedam deliquia,&c. adferat,hoc etiam tepus maXi-V' sus ectu habendum est,clareque intelligendum aegrotum in f s, imo totius paro Xismi tempore esse interituriam,hoc autem dieit aegrotum etiam in declinatione esse interiturum, si in ea ipsa de quatuor paro Xismi temporibus felliora symptoma .
Ndque vero id iam c. Vterque codex sic scribit, y. εζιν so πωρωμα κῶς τκευ*ων νυν, &C. Vetus interpres aliter legisse videtur, cum sic dicit Et illud non dico quod forsan aliquis putet, m. secutus fortasse eam lectionem quam Basilien. codex margini habet ascriptam in hunc modum, in is πGρῶμοα, &c. credam ego, falla o tamen meliori i udicio,legendum esse, ἀωτ' ἐςὶνο πηωμαι, dcc. eo sensu quam mihi videor expressisse. Quanquam aruspicibus auguribusve, σα Graeca sic habent, si
Durius multo cum Modicis quam cum aruspicibus auguribus ve agi. Nam qui,ut ipse inquit, pnestantissimis Med1cis inuidet, urgent eos & vel in signorum penuria,cogunt euentum morbi praedicere. Cum aruspicibus tamen facra victimasque iterare permittatur, itidem auguribus non semel de cςlo sed iterum iterumque seruare, si minus recte prima via quod venabantur olfacere aut deprehedere potuerint.Caeterum quod ad dictiones attinet liροσκοπιι sunt ij qui me id est,uictimas & exta eoru quaecunq; in deorum honore litantur inspiciunt,aruspices
latinis dicti. ὁια ς tu Αἶι ο νοσκοπομοιοι πολοι Homero, Latinis augures dicti, qui ex auium volatu auguratur, Galeno, Comment.in primum lib.rati. victus acut.quo loco docet utrunque nomen nomine mantices δυ μ ανῖκus autem Cicero primo de diuinatione praesensionem & scientiam rerum futurarum interpretariar contineri. Sane Aruspices exta vi pulmones,cor & ie-ςur inspiciunt,potissimum autem caput iecoris hostiae omni eX p rte diligentissime considerant, quod si inuentum non est,ni' dii putant accidere posse tristius. Et cum tristissima exta sine ca
ptist fuerunt quibus nihil videtur octe illus,proxima hostia li'
139쪽
tatur, in tauri opimi extis immolante Cςsare cor non fuisse sei bunt.Apud auctores mentionem duorum Clarorum aruspicuri reperias, Spurini apud Suetonium, qui immolantem Caesare monuit ut caueret periculum. Vmbriiij,apud Plinium,quem eχ tristibus extis instantes insidias Sergio Galbae Imperatori saeri sicanti pro aede Apollinis praedixisse memorant. Obseruant an te Aruspices pecudis iecur nitidum atque planu,an Contra hor ridum atque exile sit, an etiam fissiun. Cor cum capite an sine capite,pulmo sit incisus necne:nam si est,etiam in bonis extis dirimit dc profert diem.Auguria Vero apud antiquos tanto in pr tio & honore fuere,ut nihil via quam publice nec domi nec mi litiae nisi auspicato gererent. Quin apud VetereS qui rerum potiebantur,iidem auguria tenebant,nec magis sapere quam diui nare regale erat.Sic Romulu dc Remum urbis parentes & con. ditores in condenda urbe augurio auspicioque dedisse operam certum est,testante Ennio,
Curantes, agna cum cura concupientes
Regni,dant vera mul austicio augurioque, C. Celeberrimi augures apua Graecos fuere Calchas, Alitherses Polydamas,&alij,quos celebrat Homerus ut Iliad.α. καλχας Θετορι ις οι-οπολων Ἀ αIιτ ος uri ταε ξοντα, τατ' - ντα. Nos sic, calcha, Thestorides longe clarissimuN Augur,
Qui quod praeteritum est,quod praestem,quodquefuturum Norat. E t Odyss B.
οι 'πειροιαῖ λαο . Nos sic, Sic Nates insistensem qui mente tenebat Uuria de ipsipopulus acco modat aurem.
γ Tali equidem fiducia fretus. In Eudemi Philosophi tribu q x
tanis an ecti praediaetione nunquam se fraudatum esse docet 6δ lQu Comm. .in primu Epid. Et ca. .li. a. Ccis dicit se inuadςR ς
140쪽
de ne nonnullos suos familiares esse contemplatum, quo' uulsus probe cognouerat,praeindicasse autem nullius alte-
' duim quartanς febris esse principium,atque ita euenisse. Et ' Idiusdem lib.de eo adolescente loquens qui circa Autumni
finem primo die Circiter horam quintam febricitare cum rigo idi Secundo die circiter decimam sinulem accessionem habuisse. Tertio,hora secunda etiam similite subdit, Nobis igitur omne sebris formam diligenter considerantib us visa fuit tr1um tertia natum complicatio. Et commen.primo,in Apho.12.Conditionem morbi qualisnam scilicet futura sit, & singulas accessiones Medici quaplurimi dignosci no posse arbitrati sunt, non tamen Hippocrates.Sed &in iis ut N in aliis exacte saepe propeque dixerim scientia certa,saepe etiam Coiecturis , sed non citra artem factis,a veritate non longe abfuimus,sed prope imo vero proxime accessimus & fu turum vigorem & qualesnam accessionum futurae essent inter se vicissitudines praeuidentes. Sed non in omni principio euentum morbi licet agnoscere. Hunc lo- 8 cum male conuertit Guinterius,cum dixit: veru in omni principio futurum cognoscere non licet,nisi quis adamussim morbi speciem perspectam referat, S C. Graeca sic habent: AN aen πα-ρος οΨUς ἡκ Oiονs rνωνια ἡ μεμων, αμ ει τις - ἀκροῖος εμ-φανιμητ νοι μαί- ωδὶ ν. Nam illud ως. quod Guinterius, quis conuertit efert dictionem αρχας praecedentem: ut sit, ara.'ει πις. supple αnu. sicut & Latine,nisi si quod, supplendum principium: ut sit sensus, nisi si aliquod principium, speciem morbi
plane declaret. Porro autem pr1ncipium speciem morbi declarat in exquisitis potissimum febribus, siue eae intermittetes sint, siue continuae nam eas statim a principio nouisse datur Galenoc p. s.lib. 2. Cris. Quae vero ex aliarum miXtione variantur,difficito quidem,sed non tame impossibile in die primo Cognosce-
RS ne pxincipium cum frigore partium ex tremarum sine ri- gQre cum Pulsit inaequali,mordinato,paru o,debili, tardo quotidi/uam. Principium statim cum rigore non mediocri, & cum
pulsu primum quidem inaequali inordinatoque, sed tamen qui
Rqualis orcinatusque cito fiat, in una percussione, &in multis xζrtianam. Principium vero cum rigore paruo , seri OziuSa z-xore aut Digefactione tali,qualis per hybernu gelu sentitur, aut um tali sensu qualis ex lassitudine sentitur, quasi confringatur