장음표시 사용
111쪽
obiisse Philiscum primum Constit. 3. primi Epide. sexto. Adolescentulum,qui in mendacium foro iacebat,hic quintus est stitu. 2.teriij.septimo Silenum qui secundus est Constitu. 3. pii mi,undecimo.Mulierem illam nonam Constit. 2. tertij,decutio. quarto obiisle. Diem autem obitus cuiuSlibet horum magni, perturbationes praecessisse indicatis locis comperies. Contri qui post 1 .sunt vehementia illam remittunt,ut in Clagoinctii historia apparet,cui tumores secundum aures die 2 T. Cuni d6 lore coxae vehementi adfuerunt,&quadragesimo tandem libὸ ratus est. Hic decimus est Constitutione 3 primi Epid. Qui Dealcis orto iacebat,tertius ordine Constitu primae tertij Epid. notis coctionis 1 .die apparentibus eXcretionibus, id est sudo re quadragesimo &ipse quoque iudicatus est. Et Anaxion Ab derites tertius Constittit. 3 terti j Epid. 27. die cocta multa edu xit.In urinis hypostasis multa,alba: tandem 34 sudauit per to tum,& penitus iudicatus est. 3 . r sexagesimi tamen Octogesimi meminit. Vt sectione tertia primi Epide in parium impariumque catalogo, certe Epicratis uxor quinta Constit 3 . primi Epid. octogesimo Obiit. Cleona ctides,qui eam ordine sequitur eodem Octogesimo perfectetu dicatus est Pacius in Thaso primus Constit 3.terlij Epid.centesimo vicesimo die obiit. Et quae eum ipsum ordine sequitur mulier in Thaso mortua est octogesimo: Heropythus ibidem no nus centesimo vicesimo perfecte iudicatus est.
4 Post hos dies morbos alios mensi septem.Id docet Hippo. Aph0
2 .C Ommentar. 3. de morbiS puerorum loquens. Pueris,inquit,
maXimam partem morbi iudicantur,alij intra dies o. nonnulli intra septem menses,quidam intra annos septem,alij etiam ipsi ad pubertatem accedentibus &c.Nec vero dissimilia etiam hilhabet idem Hippocr in sine libri de Natura lita. quo loco Galς
nus, Vult,inquit, auctor morbos qu1 in vetustatem incidunt, Nnon dierum,sed mensium circuitu fiunt,lios contrario anni te
pore quo generati sunt, hoc est septimo mense filiri:in quo si RQ soluti fuerint,annuum fieri morbum pronunciat. Porro annuit nomen potest significare cum qui post annum primum suae gς nerationis soluitur:potest Sc eum qui septem annorum, ut septem mensium circuitu finitur. Caeterum quod hoc loco dici Galen
112쪽
Galen .alios morbos binis annorum hebdomadis & ternis iudi- eari per binas annorum hebdomadas,annos quatuordecim:per ternas annos Viginti & Vnum intelligit:quod etiam clarius do cet Commen .in nuper citatum Aphor. cum inquit: Qui vero hunc superat terminum de quadragesimo die loquitur) septenaria ratione iudicationem sortiuntur non iam diebus connu meratis septem sed primum quidem mensibus,deinde annis. Et vero morbos qui hoc tempus superauerint, addecimum quartatum peruenire manifestum est.
r: Xemplis per hypothesim docet seri posse, imo vero contra mul to n rum medicorum opinionem esse perfacile ei qui in Hippocratis
theoria diligenter primum versatus sit.Deinde artis tractationi & exercitationi totum se tradiderit,diem quo morbus iudicari debeat, &praecognoscere & pr dicere.Theoria ergo cum usu,& ut vocant praxi, coniungendam esse vult ei qui persectus esse in praedicendo die Criti co velit.Quod si quis alterutro neglecto,in altero tantu tepus operamque impenderiti.is multum quidem a perfectione abfuerit: sed tamen eius qui in Theoria fuerit versatus longe melior erit conditio: quam eius qui usum & praxim sine Theoria exerceat. Vult ergo Galen .non prius quemquam ad iudicandu de die quo futura sit Crisis atque adeo de morbi euentu,venire,quam libros Progn.Hippocratis.Ite & ea que sparsim de aeris constitutione,de statibus,naturis,locis & c teris id genus eidem ipsi Hippocrati dicta sunt,una cum libris etiam de pulsibus a se conscriptis,diligenter euoluerit.Neque vero tame perspectis etia& cognitis iis quq in predictis libris scripta sunt, temere vult esse de morbi euentu pronunciandum: sed perpendi prius oportere monet,
num quod peccatum erratumve aut ab qgroto aut ministris, aut etiam medico admissism sit , sicuti etiam & an exteriora rite sint comparata. Ηqc enim qui obseruarit,vix unquam falsiis vates & vanus coperietur.
ERMULTIS ' sane quide M edicis fieri baud posse videtur, ut Aes quo morbus iudicabitur, praesagiri
posit. At re- vera id fieri potest,si quis accurate Hippocratis ste latione perstina, artem colere serio IMM4t, At si velpriusquam banc ipsam edistat,apud aegrotos ver'
113쪽
08 DE DIEBUS DECRETOR 1issetur,vel si diligenter quidem issem didicerit, artis vero usiam Otruciationem contemnat ubilo 1 ue plin proiciet, quam sit frucstra aegris assideat o ludat op ram. Lovge sane quidem lacibaltero qui non aute didicit melior est , abest tamen permultum illi quoque a perfectione. Quicunqwe igitur diei de morbo iudeaturi praescius esse cupit, buic imprimis adam im cognoscenda fluat omnia quae ab Hippocrate tu opere prognostico ira ruunt tuti delude s quae de conflitutioiuibus in abys librta memoriae prodidit. P of tremo ο quae de aetatibus, naturis,anni te orιbus a locis tradidit, quorum nonnulla etiam in ipso P rogno libro tradita sunt. Haecpostquam edidicerit, bis si demum ' artem dignoscendorum pulpuum adiunxeritierdidicerisque tu scili negotio diem Cri. heospraecognoscet Certe si in morbo acuto nullum periculoserijsignum babente quarto die insignis quaedam colat s nota apparuerit septimo die sane Crisis occursura est. Atque haec imprimiso' ut plurimum vera,paucis ita explicata sunt. μ C aeterum vibilex hoc hermoveproficiet is, qui letbaba signa a periculosa abs
salutaribus dignoscere non potuerit, quanquam ρι cy' haec omnia quoque coguscat, signa autem coditionis ignoret, etiam binc ille nihil frugis relaturus est. Atque huiuste rei gratia Hippocratis Prognocticou praelegendum esse monuι' periculosis siquide lum plomatis praesentibus ,simul a coctionis nota quarto die an
rente,Crisis,' si paribus sebus accesso flat ,sexto die. S i hinc
excesserit,octauo expectanda est.Si vero imparibus fatiget, epti mo At salutaribus Dis praesentibuε,septimo die soluetur mor' bus. Nam lethalia gna cum notis comonis nunquam euenerint Cotalionis autem notae non minus sunt quam periculosa σμώt4
ria signa ius iciendae.Nam si quarto primum apparuerint,adflepti
mum mors. Dictum vero es quod boc Crisis mala nominatur.Cae teruri lethalu signorum'magnitudιnem Ορ multitudine bico eruare conuenit. Nam si O multa Or magua adquartum διαφeuenerint, de futura morte ex paraxisinis erit determinandu iβ
dicandumque hominem flexio die, si stilicet accestiones pari M
114쪽
diebiu inusserint,moriturum,si imparibus septimo.At vero intemtari etiam si accessioves imparibus fatigent, sextus, ita afeRhmburuinem iugulat,cum Propter morbι celeritatem,tum propter ma-gvitudinem mittitμumemqμe D tomatum die quarto subortorum. inamobrem accμ te perseexisse oportet sImptomatums eundum vires maguitudinem. 8 Verum quomodo haec magnitudo ab illa quae imaginatiosse concipitur d Ringuenda veniat, in librude Crilibus bcribitur. Et omnia in omnibus confundere pormi si reque non oportet. Sed bic tantum percurrere ea decet, quae exiliu dierum decrctoriorum propria sunt At enim cum diligenter admodu eos qui a to morbo correpti essent,obseruassemus' ' diem quartum septimis Ner esse iudicem desua natura deprehedimus. Deflua autem natura, ita venit intelligendum, si nihil rarum πmagnum siue extrise siue ipsa morbi natura aut etiam aegrotatis bubitu intercida quartin dies omnino septimi est index,'' fu
quid eorum quae extrisecm eueniunt , de imbus nospoReapris ter opiniouem euenerit , '' aut si etiam morbus vehementer ad
Cristin vel o cure properet o moueatur, aegrotavis que vires aut validae aut imbecillaesuerint attendendum hic est, tori inguem dumque periturusise si aeger ante diem septimum, an vero postinum iudicabitur. Si quidem ubi incommodum aliquodextris- cm praeter opinionem nec expeRarum seperuenerit ' a mombμε non simpliciter acutus , peracutus fuerit, ac praeter haec vires aegri imbecillae ,signum malum quod die quarto apparuit,stptimum diem non expeflat, talis aeger flexianin mori tμr,praefertim si puribus diebus exacerbatus seu morbus. Quod si vibit extrinsecus erratum sit, morbi motus haud ita velox,c αger validis '' si quidem maiuΡRum in quarto die malum 1μg m fuit, septimo die mors expellanda, sin obscurum, etiam MVc q*oque excedet. Et si accestiones paribus diebus fiant , Oct
κρη , sin impuribus nonanus aeger decedet.' Quae porro manι-
ηψ,quae obscura signa vocitem, in libris de Crisibus dictum est, Jς tamen etiam tu hoc libro procedente fermone declarabitur.
115쪽
ioo D E DIEBUS DECRETOR 11sΡrius autem ad ea quae reRot disputanda reuerto. Ergo bonuri aliquod euidenter quarto diesiga mappareat, nulla in aegroto sit perieulisius icio eri bic nou potest quivbeptimo die morbus rudi
cetur. Siquidem nihil extria secus erratum fuerit.' Errutorari autem quaedam admittuntur ab imo aegroto,quaedam ab iis admira.dis medicis qui putant,nibit ab eo arte dignum gestum espe qui ad aegrotum accedens οβ Uucci cus non vel cataplasima apposivi.
rit,'' vel unxerit ouerit, cbHere indiderit,venam inciderit, cu curbitulas admouerit,confricuerit ibum exbibuerit a nutrierit,
vel quid aliud eiusmodi fecerit. Hi enim quotiescunque ad aegrum
accedunt,toties peccant.Fieri Urtur non potest,tot interea errori.
bis admissis,ut Crisi eptimo die idquem parata tendebat, eueniat.Siquidem naturae motus pro sui natione certis flati sique circulatibus contingini editur vero O ipsa ab extrinsecus in fleadmisiserrutis stato eruare circuitus.P mini ita undequaque admirab, lis Hippocrates dicebat, ' Natura omnino pulsecit. In hanc autem baec extrinsecus,Cataplasima nunclio θιus totius a partis.Qua ratione o Medicu,qui reuerat Medicus si naturae miniserum arpellat,non pharmacopolam quendam ex triuio. Tantum enim hic dium miniHri naturae appellatione abest,ut etia maxime confrarium nomen i iconueniat, dicaturque u/re tabesylis oe inimicus
cum vaturae tum aegrotantium.' ' Merito igitur,cum quisliam nos alicuius aegrotantis euentum iubetpraedicere,cum limitaraonepra
dicimus,dicentes hunc talem tali die iri iudicatumprimi si a nobis non ab alio ullo Medico victus ratio praescribatur Deinis sit ipse iubilpeccet,atfaciat omnia quaesiuiungarur. PoHrem θ si nullus magnus error extrinsecus admissus sit, ia quaena sint haec quae ζη trinsecus errataadmittutur. ' Su etenim o hoc determinare pollicitus) tempus esse dicere fortasse videatur ,si quis aeger videlicet lucendio in aedibus oborto,aut latronibus inuadentibus, aut 'Riqinundante βubitὸcogatur aufugere; qmntu ipsi noxa inde aduenisti quo sumatuinet referres Simili modo si tegmen aliquod ruere, xcleariete cntia ac de repente teneatur, o fugam moliatur. It s
116쪽
LIBER I. ICI si dire tegulam qippiam defluat, vespluuia largior oboriatur, is homuis aegrotautis caput recidat, vel si aliua quis iam quo-li Ibeuurae ipsium irrigauerit, ita ut locum mutare, mPlare, ertimere cogat 'Vos mediocrem certe oboc ipsi ei oste am adfert. siiuiliter o viciuorum tum liu '' aut quaepiam alia tau modi ιnsiriuiae cause Usi aegroto Humiens, vel enam triste aliquod nun ituri er mole, Npro damni quod adferat magnitudine etiam exactisvi accuratamqMe PMdictionis certitudinem corrumpit. Num
duaei omnia propter morbum imum inter praedifitionem O C ri L lutereeit,nibilpraesagia ostendit. Quae vero extra ecus ino-bitatu euentutiorum vibit prαcognoscit Medicus. Unde nec quasi ab illis futura ostense si potest comicere,neque praedictionι pro morbi ratione ante denunciatα,quicqua assiicere. Haec itaque ipsa ' Hippocrates in ipse statim Asborastinorum initio competiιrurbis verbis: Oportet autem non solumfωBare se opportuna facientem sed O aegrum σψidentes ta exteriora.Sι Placet,inquit,noserorum scriptorum explorare so examinare veritatem,tu prinmum Medic omnia ritegere, deinde aegrotus in omnibus se tibi praebeat morigeruminibique prae intemperantia peccet. Ad baeeaMautes nihil etiam ipsi ei delinquant: ut ne vel ira,hoc ipso quoderarant, segroto concitent:vel maerorem, eo quod intempe,ilae quid nuntient,uel etiam noxam,eo quod minus inculpate a accurate in apparatu 'gerant:inferant. Quin apparatus omnis ante Cristos
tempus prompte o exfeste flat,obsonia pulchre rarentur, quae minitierq siunt,ritepraestentur oe inculate. Visuper o quartanenus eorum quorum ratim habendam essepraecipit. Nominat autem ipsum Vno complexus nomine, teriora. Ac licet. id Mmen multiplex sit, ipsium tamen quoque vacare cula decet. Eti m pluuiae,tonitrua fiagura,'icinorum tumultuN, canum latrat F, ' insultus latronam,ruina domus,defluens aqua utin in Uio irruens incensia,plagae insticiae atque eius generis omnia exteriorum nomine comprehenduntur.' ' Haec igitur genera qua μψ quae particulatim etiam multiplici unt, dum naturae motuσ
117쪽
impediunt,frequenter circuituum ordinem interturbant O info rumpunt. Nam ubi quartus dies manifeRum euidens M.ti decretorium attulerat i neqVe Mediclis quidpeccauerit, neque ger,neque ministrorum quisquam, imo si neque extrinsecus erro, tuu admissssiit eptimo die necessaris Crisiis occurret. Licetis tur intelligere' ' non altum esse qui accurate proagia Wqui re. Fluvi Vtictus rationem instituat: fedin unum a idem ambo coire ueresse est uturum alioqui ut alterum ab altero corrumpatur. Sone quod erratum quodlabet in Uictus ratione admissum Sic eniti pello hic uniuersam morbi curationem) Crisim impediat, uian de est demonRratum. uod autem nec proba victin ratio siue Rim morbi o Cristos praecognitione Er praesensione postit proseribitu Commentariis Methodi medendi demonHratur. Sinu. tuu igitur opera baec omnino indigentino alius certe Medicus recte curauerit, alius exacte praesagiet.Verum qu quis fuerit egregius,
uer praesagiet π simuletiam curabit.Sed de bis rebus alibi susta
Ermultis; ane quidem c. Vult Galenus eum qui prae scius esse velit diei de morbo iudicaturi, non diligenter modo in Hippocratis Prognosticon libris,de ira tura humanaseere,locis,aquis, in libris ite de pulsibus a se Coscriptis & caeteris eiusmodi ad theoriam spectantibus sed etia in artis operii tractatione pari quoque diligentia esse versa tum, cum neque speculatio id cnim est theoria sine artis operi bus,neque item artis opera sine speculatione quicquam aut cite parum possint.Meliore tamen coditione eum e ste dicit & po tiores eius esse partes, qui theoriam praedidicerit, etia si eas Qucontentu S artem CXercere negligat, quam eius qui contra siης theoriae Cognitione experientis sese tradiderit Nam hos Empi UCOS VOCare solet,quos tanto odio prosequitur , ut passim toti tos inuehatur.Non negat tamen Galenus illum ipsum qui ζις'
Ita contentuS artem exercere negligat, etiam a perfectione esse, quod sic effert, sνδῶ δάκ ολιγον οδε αυτος 2ος γ ν λειον, legere enim malo OA οωτος, quam cum utroque codi
118쪽
LIBERI. Io 3ltu signis ex oculis, decubitu,vulnerum accidentibus,serediuellitate & caeteris id genus, ex quibus Crisis ne ad bonum an ad malum futura siit dignosci potest. tum deinde re quae de constitutionibus. Graece scribitur, Δωτά- 3-- Καταπιον eoruς βιολιοις γε γραμανα, &c. Notat Gale.in praefatione ComenJ.in 3, Epid. Hippocrate soletate appellare non solum ambienti SiaoS aeris tempera tutam praeter naturam,Verum M omnem etiam cuiusuis rei statuin idaeam, formam seu Conditionem, Unde sepe καI-ιν του
eonstitutionem anni, temporum anni , ambientiS nos aeris,
Imo etiam κρα ψ-καIάτασιν, id est, morbi constitutionem, id est spetiem seu conditione ex partibus talibus & tantis constitutam dicimuS,Ut Aphor. I 2.commenta. I. Hoc autem loco etsi simpliciter & sine ullo addito me τήρἰ-κα ατασειν , id est, de constitutionibus dicit,potes tamen inditarenter intelligere χθὲ NMeyeςα- ίνοσο α φ ἱν καῖατα ων νιρωτου,id est,de comstitutionibus morbi, seu etiam anni intelligere, cum ex utriusque coustitution statu & conditione diem Criseos possis praecognoscere. H uc accedit quod de Costitutione cum morbi tum etiam anni passim mentionem facit Hippocrates, Ut Aphor.Is.commenta. 3.& sequentibus,item totis passim Epid. libris. Sicut de Aetatibus,& naturis ibidem etiam multa ut & in libro de natura huma.de locis,aere,& aquiS.
Artem dignoscendorumpiassum. De pulsibus libros aliquot scri- psit Galenus, inter quos sun libri quatuor et pilotidem respἱ προγνωπιωρ id est,de dignotione & praenotione ex pulsibus. In his libris ac potissimum in iis de disnotione vult Galenus eum esse accurate versatum qui de Crisi sutura bene velit diiudicare:de pulsibus autem nihil tractauit Hipp0ςrates,vel quia in his sese non exercuerat, vel quia eam tra tionem non magni esse momenti existimabat, quod notat Uale lib. 3. Criscon capite ultimo.
Ne si in morbo acuto nullam periculo M signum habente. Haud sy'l ha istis etiam docet cap. .lib. 3. Crisconde primo quater Midaoquens his verbis, Oportet igitur mentem adhibere dilb
119쪽
genter nunquid aliquod signum manifestum coctionis osten dat. Nam si hoc fiat, necesse est Ut septimo die aeger liberetii
modo interim nullus error admittatur.Sane signa manifestaeo ctionis tantam vim habent Ut si primo dic apparuerint, reliqui, tamen nullum periculum portendentibus, primo quaternario morbi solutionem subsequi sit necessarium, quod & loco nil per citato docet. Quid autem per manifestst coctionis signula quod ipse passim σαφὲς , αἱ ολογον, η ναῖγli σημῶον nῖι γνωριο- vocat,intelligat,docet cap.IZ.lib.I. Criseon,de eo ipso manifesto die coctionis signo loquens,litS Verbis, Sic autem ap. pello,inquit,ea quae inter debilia funt & perfecti; coctionis indicia. Perfecta porro coctio est, cum in urinis verbi gratia subse deat aliquid album,laeue,aequale & continuum. Debilis quando
ex aquos a mediocriter subpallida, russa etiam ac tenuis, &ad hςc turbulenta & talis permanes apparueruit. Ex his intelligere licet manifestum signum coctionis medium esse inter σκιε ονψτελειας κα ς αῖι αταφους, id est, signum perfectarcoctionis & obscurae seu detalis. Alias GalenuS 'πιπορπιιῶνα9ολογους ιιqαζολας, id est, insignes coctionis mutationes dicit Cas non qua: exquisit ,sed quae quodammodo mediae sunt inter
debiles ta perfectas,seu quae propius accedunt ad perfectas. 6 Caeterum nihil ex hoc sermone promouebit is qui lethalia, e. ολε' ις
σμιλῶα κρὰ κινοη-ὐρν κ . croqueια. Haec qualia sint declarat etiam Gale.cap. IA .lib.I. Cris. Coctionis,inquit, & cruditatis signa alui excrementa,&sputa Sc urinas statuere oportet.Mortem autem atque salutem porte lentia sunt ea quae una cum istis excernua tur re quae per totum apparent corpus. Quae cum istis aulcm CXcernuntur sunt, Cum alui quide excrementis, glutinosa θὴ mosa,pingula,aquosa,candida,crocea, liu1da, nigra, v t cap. di a progi O. dc cap.1Ι .lib.I. Cris. Cum urinis nebulae vel suspensiQ
neS nigrae Vi cap. t O. lib. 3. Cras . Item subsidentia farinae hordς, crassioris, foliis & furfuribus similes vel etiam nigrae, viridς ii uidar,fςtidae vi cap Ia. primi Cris.& progno. a. cap. s. cum spq
iis CXCernuntur Uiridia,spumosa &c. vi cap. dib.1. Crisper ψ tum autem corpuS seu etiam per totius corporis partes aliqV-Τapparent, icterus,sudores,lia morrhagia,nasus acutus, Oculi ψψ'Caul,e X trema frigida, &c. dc quibus lib. 1 progno.capitibu C. Lethale porro signum praecipuum&ad quod caetera cQHiς
120쪽
Ios- .a beant, est Virium imbecillitas Vt cap. IO.libr. 3.Crissane ca- i. um signorum malorum & lethalium reperias Progno. 2. 'io quae licet eo loco de purulentis dicantur,morborum ta- 'ξ hi ,m acutorum communia sunt,Galeno lib. I.Crise.cap. . Chi uero ad numerum etiam exitialium & lethalium signo bertinent signa decretoria quς non decernunt ut Apho. 11. eommen. i. Et talis fuit sudor Philisci ordine primi consti.3. pri mi Epid. quem cum tertio die ad occasum solis febris acuta pre hendisset cum sudore,tantum tamen abest: ut die A. fuerit iudi ratus, ut eo ipso Omnia sint proritata & tandem sexto ad meri diem obierit. Quod autem signa coctionis Crisis acceleratione & salutis certitudine significent,discas ex Hippoc. Epid. r.&ex capitibus 3. s. terti, Cris Fit enim tum coctio, cum na,
Nam σ periculosis II tomatis. κινδυνωδων μοῦ γπαρόνIων αμ α M πόφως γ 'o φῶ-καbe τεταρταν ἀμέραν φαανῖ. Periculosa symptomata simpliciter dicta eum si gnis coctionis euenire posistunt:at periculosa aut periculosissima vel cum adverbiOMUM, id est, valde aut admodum periculos dicta,quae eade εhue id est,tethalia & exitiosa dicuntur,nu- quam,ut mox dicet,possunt. Quod autem Vtruque signorum tam bonorum quam malorum genus magis S minus suscipiat.& prauum peius , pessimum magis & minus dicatur,docet Ga
Si paribus diebuι accesso fiat sexto die. Nempe oportet Crisim tin idem tempus cum accessione incidere Gale.cap. 3. lib. 3. Cris& Hippocr. Epid. i.morbi,inquit,iisdem diebus iudicantur quibus & accedunt. Si ergo fingamus periculosa simpliciter *mplomata adesse& simul coctionis notam quarto die apparere, die sexto aut octauo Crisis ad bonu fieri poterit. Signum enim Vnum sorte persaepe multis debilibus fortius existit: vi cap. 3. lib.3 Cris Et coctionis nota nunquam male apparet,ut ex historia Larisseae virginis in Constit.3 .leriij Epid.videre licet, dc docet etiam Gale.cap.8.lib.I. Cris.Sed utrum sexto an octauo Cri S continget,ex magnitudine & motu morbi dignosces, quod ii vero periculosa symptomata quae ipse κινδυνω ημι ολ v0ς-t, multa &magna fuerint, coctionis autem n wtete qsiario