장음표시 사용
491쪽
I O- Rum in morborum accessorib- CH M plurimum fuat. Quo . niam Hippocrates id quod raro fit,negligere solet,' uod autem crebro id usurpam,mireraria monimentis prodere,idcirco libr. Epid.1. Crises morborunon ποντι αν nδι πλειMeκις, id est,ut plurimumseu sequenter, sed in Universum & simpliciter cum accessionibus fieri mouutiauit,cum Mosdissit: : Quae diebus ari-Bus exacerbatur,paribus iudicaturi Quorum:vero accessiones diebus imparibus, fiunt lebi imparibus iudicantur. Galenus hoc loco enuntiatum illud tHippocrati m*dverbio. πιπαν, quod significat;Ut plurimu, stringit, quod etiam quaquam noita expresse faciti capc tib 3. Cris cum i uiti Oportere Crisim- in idem tepus cia accessioueinciderauaecessariumqu e esse acutoria morboru febreS,aut synochos esse,aut continuas, sed quq per tertiti exacerbentur.Nam quaq am eonoco id sinpliciter enu-tiare videtur, ex his tamen quari subiungit satis intelligi datur, ipsit m no id simpliciteneutriare, sed innuere id τἀmπαν , id est, ut plurimu fieri solere Subiugit aute raro adeo fieri, ut per eas dem febres die ψ.fiat Crisis,uEArchigenesbis tantum toto ite suae temporc id obseruasse,videat u Ipsemet vero ad eam qua scriberet horam,semel tantum Ex eo enim quod raro fieri do cet,ut per synochos aut continuas febres Crises 4.die id autem est paribus diebus,ac proinde etia extra accessionem cum acuti imparibus eXacerbentur fiant.Inde inquam inferre licet Crises ut plurimum cum accessionibus coincidere. Potio vero ideo Crises in accessionibus fiunt , qubditum: vehementer humores
moueantur,& veluti feruentes erumpant.
Τ Quodsi ipse dierum numerus esse qui decernendi vim haberet. Si dierum, inquit,numerus , t verbi gratia,impar, vi decerne di prςditus
492쪽
or editus esset, acide natura sua potius quam vel a caelesti causa aut inferiori materia talem vim haberct, absolu te & uniuersim ita pronuntiandum foret' Acuti morbi δεαπαπινὸς, id est, sem per diebus imparibus iudicantur, vel sic Dogatiue Acuti A--λ4d e nunquam diebus paribus i udicatur. Sed quia per experientiam effata uarc falsa esse deprchenduntur acuti cnim nonnunqua licet raro paribus etiam iudicantraxi fit ut sic
st enuntiare oporteat Asiati πομακκ n οι π-ς g, id est,frequenter seu ut plurimum in imparibus. Cλιγακις, id est,raro inparibus iudicantur.Negat ergo Galenus Vim & facultatem de- eernendi num o dierum debere attribui aedeam censet Lunae haec inferiora immutatis habitui dc affectioni acceptum debere referrii, quo pertinete etiam possit materiae morbum committentis valitas.Quibus autem verbis Galen.νim facultatemque decernendi Lunae schematismis reserat acceptam, ex illius ver
bis,quae hic sic hahet,intelliges --ορὶα syro: Κόρὶ F.
, οι δ οπι ρα-ν-τθοποιουσης κραβαλλου της. pe γην' συμα κε κρα τας α πινα νεωριεις Gς τουτους, ιρηκυ της αfιρμος, εικλως P. αυ ταῖς ως ptimiota mi αμρι-- ἐνήσκον9 v ad 1,N-αμ' Rug Σελαειις ώ μοζολῶπsis. ιν ιοις .Quibus verbis significat neque septunarium neque quaternaxium neque ullum alium parem aut impata dieru numexu Criscos esse causam, sed Lunam, quae toties veluti innovatα immutat ea,in quae impertu habet, inseriora tio terrestria du m modo affici tamen inno uari seu etiaimmutari parata sint) quoties motuum eius periodi seu circui tus ad primos numeros Vt quaternarium,septenarium alios his proportione respondentes, perueniunr: ut mirum esse non debeat , quod in primis illis numeris res quasi stato & fixo tempore alterari immu tarique deprehendantur. Motuu autem Lu -ns periodos ad primos numeros peruenire,nihil aliud emquam Lunam abs sui circuitus initio, ad quadra , quadrangulorum media. diametra loca peruenire quintis io locis nos ex Astro-ldgoria placitis coepta rem quamlibet immutari alterari ve ante in caput 1.huius tertij docuimus. AEt quia id quodnrutat,m motu es. M is με αζαμον κι- δανησει , - αναγκαῖ ευκο ταῖ* μ cia λους. ωsε--ἀγκης
493쪽
id quod mutat Lunam intelligit. Nammes omneEχlestὸ
pus simplex mutare mouercque haec inferiora & in ea ipsa asso
re per primum motorem & spiritus chlestes dicatur. sit auteri Luna,de qua nobis hic sermo est potissimia, de caenestiuia sita pliciumcorporum numero,sane exhypothesi ipsam qisoq; hie inferiora praesertim quae facile mutari possint ,& in quae impe
rium obtineat alicra lim utare,& mouere inferre haud dris alie num. Nihil vero hic discriminis intor mutationem & motum, ut qui ambo conuertantur ,facimus, quod nec etiam facit Aricstotel.ca.1o lib .Physic Omnis siquidem motus mutatio est dicontra , ut eomode hic M μεμζαμον, - -- imelligere possis Rursuiti vero Luna qua mu eat,agit,mutare siquidem agere est.
Umne vero agens imouetis est EX quibus fit ut Luna & qua colpus simplex.& qua mutat, ar etiam:qua vero agat,&l moueat quoque. Iani vero eadem ipsa etiam in motu es: seu mouetukOmne siquidem ens naturale mouens mobile est Aristoteli c.s. lib.3 .Phyi.Et motus in mobili est tanquam in subiecto,ut eap. 3. lib. 3 Phys Admotum autem tempus necessarium est, ade6que necessarium ut neutrum ab altero seiungi , lepararique pos-st. Ir veto tempus reipsa motus est.Themissio is supradictu Aristo. locum seribenti mTὸν αρα-- κρα τὸ γε - το υτερον - κινησa οταν δεορ-. αριθμου, . a quibus verbis non admodiu abhorret temporis definmo assignata ab Aiistoti cap.ri .lib. 4.Phys cum definit tempus esse αρι εμον κινα-ις στοετοτερον νου το λώρον, id est,numerum motus secundum prius leposterius. Et sitid tunc tempus intelligimus,cum in motu duo extremi lioc prius.illud postellus constituentes inter utrunquε medium apprehedimus:cuius medi; pars prior & posteridet inente concepta,tempus dicitur.Porro vero numerus etiam ad tem
pus necessarius est,cum ipse i ii teporis definitione ponaturi Vn' de si per Soriten a primo ad ultimum, gradatini minutatimque quid ex his fiat colligere volemus;cum Galeno conclud emus decernendi vim &facultatem non tam ad dierum numeros pa' res aut impares:quam ad Lunam debes e referri. Sic autem pro
cedet Socites omne corpus naturale mutas mouet omne mo uens & mouetur & in motu es . Motus autem tempori conne Xus est,& tempori etiam numerus. Vnde ciscitur u i & tempu re numerus rerum motibus mutationibusque coniungantur& copulentur, id est,nec moueri nec mutari etiam sine numero
494쪽
iuit tempore postini. Numerus ergo de morbis decemit, non otia numerus, sed qua Lunae corpori caelesti simplici & haee in fetiora immutanti coniunctus est & adueXus, de his etiam ante plura in caput 2. huius 3. is litis quia omnis numerus pan. Pythagoraeos incessens ridet, 33 quod imparem numerum finitum, masculum, perfectum, x-riam.Parem cotra, infinitum,foeminam,imperfectum & mate tiam esse dicerent, putarentque qua quidem impar masculus esset,pari,quem foeminam esse ponebant, ui ροτερον, id est, fortiorem & validiorem esse, eum ramen id non usquequaque vearum fit Neque enim simpliciter, bd mirurn Vnplurimum mas θροσεργta est, validior est Remina &' rob ustior,quippe viraagines quasdam reperias Adonidibus & Sardanapalis viriliores
fortioresque. Vtcunque tamen sit,negat Galen ullam ex praedi ctis eausam esse, cur fiat ut acuti in imparibus, longi in paribus iudicentur.Sane Pyphagoraei,Vt & te in cap. 2.lib et diximus. hieris tantum tribuebanti i Ex illi; nstare omni,dicerenti&lia ipsi miram quandam vim M facultatem iniri ad bonumquam ad maluminesse praedicarentiqua optiniorie fui nonnulu
tia,quitiarij virtute venenis resistere, pellere daemonia, eiusquefoliuMuffum bis quotidie ex vitio sumptum; ephemeram,tria folia tertianam,quatuor quartanam sanare.Ite masculu quemque septimum sine foemella intermedia editum in lucem,septenarij numeri ratione solo tactu vel verbo curandam scrotalarum tacultatem habore ς te pari ratione septimani quamque fi- illari nullo masculo intermedio natam, miro quoda modo pax tum sua praesentia adiuuare, & item mille eiusmodi superstitiosius Credo quam verius, dicere auderent. Vnde subdit Gale .mirum sibi videri quomodo Pythagoras ille summus semper habitus merid& in tantum tapientiae opinionem Venire potuerit, eum numeris tantum tribuetret,es nugas et sinodi vcnditaret. Pythagorat tame sunt qui a calumnia vindicent, asserantque ipsum no de materiali,sensibili,seu vocali numero negotiatorii, sed derutionali & formali esse locutum, seu si vis,per numerOS Ufas rerum nil visum species & formas substantiales intelle
xisse. Certe de hiis beris 'superstitiose multa post alios sci ipsit Ioannes Cortalius Agrippa,totia sexu viginti prim1s capitibu
495쪽
lib.sui 1.de occulta Philo.Sed quia,Vt hic scribit Galenus, Draia
me eis ληψιν ευφώρατον ελει τι ὸ ρη κν,-ν νυν κραθρ iami ρλυαρειν αυτοις, institutum meum persequar. I 4 me tenere ad praesens isseitutum satis sit. Haec omnia abundo satis ante comprobauimus, quae Galenus hias loco breui epilo. go repetit.sis Hopter hanc igitur eausam terti quintus. Dies aut virtutis casestis potissimum vero, Σεληνιακῆς 'MMAE λογω λαμζαν σι - κρἰνών, id est, Linuis circuitus ratioue Vim decernendi obliuent. Aut my παρέν vi essi id est, acesissionis vehemen.
tia. Vi ea lesti decernunt ij quos listbdomadam mςdiam vel di
uidere vel terminaru construct antς tabςlla indicauimus. Accessionis vero vehementia atque ad Oiratione magis motus materiae quam Lunae decernunt ij,quo intercidentes appellat.
Qui hebdom dam mediam diuidunt, in quibus scilicet Luna est an medioqua ij indices. Qui eandem flaiunt, in quibus Luna est in sine quia ijdecretorij nominantur. Vptique vers radicales qsse dicuntur si onciliatori Peixo de Apponu in Ausiqte. Proble Iaa.13. 5ςctio,i qu si Lutye inlismi si inesquo mintui ita adnexi, ut quantum in ipsis est, in decernendo clandem
semper ordinem constantiamque seruent, nec Vnquam dece
nendi munus intexcidentibus, nui vel erratis quibutiam admisi sis,vel natura pigra Omandent. Is Etenim peculiaris propria septimi diei sis. Nempe Galanus
autea cap. .li I.diXit sep timum viribus & dignitate decretorion rudierum esse prirnu, S adhaec plurimos integre iudicare.ltς bonas Cristes huius esse diei praeter caeteros,proprias & peculiarς tunde fit ut eiu Crises nunquam ad nonum , nisi multis errori bus adnaissis,perueniant. Nam si multi & magni fuerint adiussi, vel antefeptimum vel sςptimo ipso mors potiui quam nonse Crisis expectanda est : quod tamdia intelligendum venit de ii morbis qui neque admodum mites sunt,neque admodum p xi culosi,sed de iis qui horum medium tenent,nec ita celeriter mo'uciatur. Nam mitis Sin febres de quae .cum signis sesuris imisi uul,quarto.dic finiunt , vel prius, ut initise illi, 3 . P, Pgi Q
culosissimae vero N omnia signa maximellethalia hoen ς*i
496쪽
primo quaternario occiduntaGalen ii. 3 Cris c. .quo ipso loeo Galenus ficta hypothesi docet quinam morbi a primo quaternario ad septimum diem ,& qui a septimo ad nonum, a nquo item ad unuecimum iudicandi perueniant. imisit maliti P u Aa UP trim2lTaq f A Annc muniit in ita n Pse enim eodem fit crisis. Crisis,inquita nono ad hdecimum Irtrafferturistiavi in soti ci omitia rite iacta nihili, Mineo dem etiam fuerit violenta accessio', quia undecimus decretorius est saltem minot. Norium intercidens tantum. Morbus autem qui ante nonum non ita violentas habuit adcestiones, ad undecimum peruenire posse videri queat.Imnum lame & vndecimum Galenus δ -dinem regessit. Vide quae rundec o scripsimus linte iii caputi I3ilib.I. Comperies ipsiim es indicem redderetV m diuersa
i In productis prolongallique morbis. Eria νοσημάτων. at sitit He .l-ογ νοσαμα α adnotauimus antl in cap.ra. libri secundi. l
tinuas ab initio ad finem usque aequaliter affligentes ac Vigen tes,nullam molestiarum remissione ad iudicationem usque habentes. Vel σαυοχους, id est, continuas quidem, sed tamen sensibiles declinationem & accessionem habentes. Illis synochi pro 'prie, Vt cap. q. lib. 3. Cris hae mutato generis nomine σαώ vis
497쪽
ue,ut loquitur Epidem.I.quae parturi amaram bilem acrem ha bet,partim putrestentem pituitamιVnde non mirum si ex tau
sa duplici bili stilicet a pituisa duplex febris species oriatur, illa hiis ipsa,-μιψt0O.χ uisimi nai pitui quDudunam faciti.
pluribus aut omnibus etiam horum,ut in tertiana intermittem te fieri assolet,vacuatur. Id quod pituitae frigidae,crassae, ad motum uaepi' in 'as m iuribus putirente noni ntingit, quo fit ut hemitrix a vera istae quotidi Ra continuae intermittente tertiana confletur. Porro autem quia hemitritaea & dei genere synecheon est: & multiplex, ecce tibi συνοχων, id est, continuarum febrium de hemitritea: differentias tabella tibi pono ob
498쪽
cto,de genere dia aru Galeno s.Metho.quia visique una est di breim ac deaio .& ealoe blandior quam in putridis. In qua ab inIlIoad finem nulla fit quae sensu perci2iatus mutatio.
Putris , quae ex sanguine putrente fit blIIola Sanguinis enam putrescens prompte in hilem mst nomine genetris dicta uniis' cam quoque ha- ebet ab initio ad dfine accessionem 4 sed multis parti-
. dis exacerbatama Hie trIplex quoque est. νNam veli pituitosa est, ει quotidie. ii Biliosa fi ter leto quoque. MeIIcholica& 4. quoque die exacerba iur, sed haee Ethaee is quid- tita. Hi
ἔμενονυ, seu ἁκοῦ , μανυή,id est,siis besemper squalis et vigea quet proprie syno chus putris nobis insuperi re membro diis cta est: ν
est castende ει increscens. 'st, inclinans. Vna earum quae tertio quoque die exaeerbantur sine horrifieis inuasi ilib*s re reduplicationi, as nullam secundo die assecutae acccssionem. Hae . t qui k ad tertianam prope a ceduntaec a semire Liaeua elonsantur, νινναορο.
σιγῆςnx R. t ex aerebationibus. seeuod , a rem die V p ribu limis. stteram habendi sed simplieem & priore miriotem,cessionem,ω item absque priorum reis I petitione seu reduplicatione. Hanc semitertianam simῖliciter seu noue quisitam semitertianam vocant.
Tertiassiarum est quae non solum tertio quoque, id est imparibus cum horrificis exacerbationibus inuadunt, sed α cum re- duplicationibus, , Vt vocant, fiunt, nec solu in priore die accesse sonem faciunt sed & quia succum crudum bili aes ut pollent maccipiuntsequenti & paribus. Est tamen accessio 1equ ens priore minor minusque horrida, repetitionemque item vel minorem Vel prorsus nullam habet. Haec semitertiana exquisita dicitur,quod scilicet una tertio die accessio fiat,postero quadam te- tenus remittatur, Galeno Epidem. 1.In hac si longioribus interuallis horror sic vocant motum seu concussionem mediam Inter frigus quod quotidianae, rigorem qui tertianae proprius Pit repetit, αὐαδυπλωσις . επαναλεψις id est,reduplicatio seu accessionis cum horrore ingeminatio fieri dicitur. Sin breuioribus interuallis,horrorem,id est,horrificus motus dran qualis, qua
liS in semitertiana sequeuxi die fieri solet. Hinc ut quod Galς-
499쪽
nus hoc loco scribit, secundam peracutorum quam hic faὰ disrentiam,ad quam pertinere docet hemitri team, hon sold 'tertio quoque die maynas accessiones, re veluti stae i , ἔ
λων παροIυ ων μου -οψ Id est, initia circuituu ted Nin. termedium diem tantum M ipsum plerunque adferre paroxysamum,ut is nihilo distexat magnis,quae in aliis quis viam morbis fiant, aceessionibuS.
a 2 estur morbin quasi ad septimum. Morb us ille ad septimum diem εα γQ , id est, fertur.& festinat, qui vel ab extreme per . niciosis et a maxime Lalubribus discedit. Nam qui morbi ossiti signa iecurissima habentiVt re qui maxime etiam perni
ciosa: illi primo quaternario aegrotum Vel liberant vel occidui, vi ex Hippocra. docebat Galen lib.I.Crise cap. - & 9.Hypolliesi ergo ostendit Galenus intermedium diem qualis verbi gratia est sextus) plerunque de morbis decernere taed non tam
de natura sua quam quod accessionis.magnitudo, motus celeri, las,vel etiam quippiam eorum quae extrinsecus eueni uim natu tam ad Crisim solicitet,&compellax. Quae autem extrinsecus eueniant, hoc ips,cap paulo ante 'docuimus, caeterum Crisis quae alioqui ad septimum festinabat, sexto die praerumpens
peior est ea quae in septimo futura erat, quia temerario motu naturae fit, re ante exquisitam Coctionem, seu an re statum,
quem diereptimo futurum esse ponit Eo autem deterioDCrisis em solet quae ante statum fit, quo magis anticipat, ut docet etiam Gai .capitibus 1 O. libJ.Criseon. 23 Pe a Nero essem acrisis. Multis rationibus sextana Crisis pessima est,ctum in uniuersum,tum in eo morbo, qui, Vt per hypothesim hic fingit,ad septimum die festinat. Primum quia is dies decretorius non est, saltem bonus, sed tyrannus. Dei πquia Crisistia eo die contingit vel propter morbi magnitudinis eius celetitatem , vel erratum aliquod, seu oxtrinsecum irrita mentum,vis morbus periculosus sit e vita periclitetur aegro tus. Si fatu taris, imperfecta Crisis,infida, non firma, periculos/ν obscura,&ad haec ἀσκμγ,id est,non praeindicata contingat, Uxpluribus docuit etiam ante cap.2.& q. lib.I.
500쪽
diem primo grauiorem habeant,quartum,tertio: uniuersasque accessiones diebus paribus,qui do diuturnorum quidem natura sunt , sed quoniam tamen acutorum instare propter vehemen, tiam praevertant iudicari, verum Epidem Constitutione tertia, Hippoc.mentionem facit febrium Farundam ardentium,quae dum inciperent, nificationem praeberent,quibus pernicies immineret, quarum exacerhationes diebus paribus fierent,qu1bus quarto die dolores essent maximi,sudores frigidi . quibus ite aegroti die sexto,cum sudoro morerentur.Ecieodem libr.Phili seum de rq .aegrotis primum accessidiaes diebus paribus habui iase,& sexto mortuum docet.lia priorem locum Galenus scribit: Accessiones si diebus paribus statim ab initio fiant,interdit qui idem iudierum pessimum scicidi dὶe futurum: praenuntiare. Interdum vero & diuturnum fore morbum: quod si vehemens motus fuerit , prauamque accessionem dies quartus habuerit, aegrotos sexto die mori.Haec in Hippoc. Gale. Eorum ergo inquam morborum , qui secundanidiem primo, quartum tertio grauiorem habent,nusquam mentionem to tig tribus Criston libris fieri comperi.Nisi forte quis huc pertinere putet ea quae habentur capitibus II. & I9dib.I. Nam illo loco meminit. Galen. quorundam morborum longorum ἀ l αδέως κινεῖα κ Oide ἄφεα κνι καΤαπνιγεα φρανον' id est,qui lente moueri,& quasi suffocari succendique deprehendantur,a quod genus Amphi,
merinam pertinere tradit. Hoc vero loco nempe cap.I Ud exasti principi 3 dignotioncm praeter aetatemnegionem dc anni tempus considerandum etiam esse ait iπli ὁ, ροπωικινίκως νοσnμαIO- ωη τουI' Ma ειπ' Ηἰως ἀπ' α=γωρ κοα οἱον τυφόε ηονκινοιτο,id est,quisnam sit modus motus morbi hoc cst, an celerirer, an vero lente Sc veluti succensus de su catus moueatur.