장음표시 사용
201쪽
fitebatur, spiritum in seipsis dimtaxat arterias continere,& ubi ipsas a venis pulso spiritu transfunderetur sanguis quae vocabis
tur παρέμι σκ) inflammationes, & alios morbos suboriri. Histe omnibus adijcere libet, quod refert idem Plutarchus in fine eius lubri, qui insciibitur ερωτικος de Sabini Romani VXore, quae cum
utero gereret, atque dum aliae mulieres secum lauabantur, uteri tumorem caelare Optaret, eo unguento,quo russas & aureas comas reddebant, uniuertum corpus ab utero linivit. Id vero, ut ait aua
σον τῆς γα ος ογων. id est: Pinguitudinem curris essectricem , mel carnis laxatiuam, ita ut veluti lati sionem quandam in tionemve ingeneraret .. Ius cum large in reliquis corporis partibus uteretur , id tumefactum is repletum, ventris tumorem occultauit - Quod a
rem esset illud medicamentum, certi nihil tradi potest : quando scimus innumera propemodum eiusmodi extitisti apud antiquoslmedicamenta possumus tamen conijcere, illud ex eorum gene re suisse, quae magna caloris vi aut humores ex alto ad summum trahendo, aut exipsis diffusis flatus gignendo, cutem & omnem extimam corporis partem in maiorem molem attollunt: 'ualia sunt rubificantia, & vesicas linducentia, calx scilicet, auripigmentum, thapsia, sulphur: haec enim alijs rebus commixta, voleres ad capillos excolendos, & pulchriores essiciendos adhibuisse, noratum habetur apud Galenum, atque oribasium. De hoc Sabbno refert Dion Nicaeus in vita Vespasiani, quod cum se Iulio Caesare prognatum Venditaret, ac propterea Caesar esset appellatv ,
tandem in quodam bello superatus, rus abhi, ibiq; in sepulchrum Lbterraneum, quod antea inciderat , ingressus est , ubi cum v30' re Peponita nouem annos delituit, ex eaque duos filios habuix, i 'terim cunctis illum interhsse opinantibus .
202쪽
Abhuyehilo restit tus is Signis pestis, ex Hesiodo, Hippocrate: Strabo is ad idem locus. Empedoclis ustista diserso modo a Plumrcho N Laertio relata
unia fuerit μνω. Empedoclis, s Laertio,S CAP. XIIII.
Lutarchus in initio lib. de Desectu oraculoru ἰdeclarans quomodo paruae res interdum m gnarum sint iodicia, medicinam in exemplu
ficus λliorum Vernorum cum cornicis pede similitudine scribit. Quoniam vero Hesiodus in a. de Operibus & diebus, tradit, ficus seliaque Hipp 6.Epid. sect. 7. confirmat: unde si veritati onsena in tarchi sententia esset, sequeretur, semper debere aestatem pestilentem esse cum semper vere folia ficus sint talia: ad credendum impellor, Plutarchilocum mendosium esse, atque ita restituendum: ἰα- λοιμῆδες θερος αραχνίων ηπληθει οδηλοαῖ , - Θριοις επνεον, ο-αο IM, γένηται .i.medicam vero artem pestis
ram aestatem aranearum copia praenunciare, & Aljs ficus ver nouum quando comicis pedibus sint similia. Huc quoque pertinet, quod a Strabone memoriae mandatum est lib. Geogr. 3. Hispanis ei epeculiarem muscarum multitudinem, quam saepe consequi pesti consueuit : ut Romani interdum in Cantabria aliquos sint comidiuere coacti, qui muscas venarentur,& secundum mensuram capturae mercedem acciperent. Nam potius siue muscarum qua, siue murium, quemadmodum legunt alij, ibi scribendum es- 'ffredam,facit & Plutarchi auctoritas, cum muscae araneis sint Rhi0rra, & ratio, quod mures gignantur a sicca putredine, quae xςm non contaminat,atque a muribus quidem sata vastantibus fariis ii pςiRducta,non pei legatur. Accedit Plinij auctoritas, , -π' ζ'ςδρ λ 7. stribit Elaeos Myagrum deum muscarum inu , ipsarum multitudine pestem asserente.Est & apud
iiii ι mpQdoclehistoria a Timaeo excepta,& a Suda repe- 3Vincet Empedoclem Eteius aliquando vehementer flantibu . adeo
203쪽
adeo ut fruges corrumperent; eXeoriari asinos, factisque utribu eos collibus di montium verticibus admoueri, ad cohibendos Estus iussisse, cessantibusque ventiβ ab euentu rei κωλυσωμον. voca tum esse. Haec historia quoniam parum fide multis digna videtus ea sane verisimiliorem existimo, quam Plutarchus inlib. ριανού
animaduerti regrauem quendam optatiferum a rumper montissessuram in cae os mitti, obarum ea, pectem a loco auertisse visius G . Quid porro esset απνους Empedoclis,quo ille;vt Laertius de Suidas narrant, dicebat hominem sine pulsu & spiratione triginta dies sera Mari, a quoquam explicatum non inuenio. Galenus sane lib. 6. de Locis assect.ca. 3 .meminit Heraclidis Pontici libri,qui απνους instruptus erat, ubi,is,ut videre est, assectiones explanabax , quibus aegri absque respiratione, pulse, aliove ullo motu reddebantur, & inter alia casum foeminae exanimis septem diebus ad vitam reuocatae
narratum eo scribit Plinius litavij.cap iij. In hoc itaque libro serua ab Heraclide monstratum est,quid suerit , nunquid medicame, an potius ut ego existimo morbus,uteri prae catio vocatus, vel iplisimilis. Quicquid sit,hbc certum puto, apud Laertium non , νωιο- igitur Heraclitus , sed Heraclidesmec, Absque strepitu aut putrefa ctione, sed Absq; spiratione,is Suida & Galeno esse legendu:apud
quem undem Heraclidem cuius Laertius meminit, significari opunor.Quam uam etiam ubi Suidas habe ασιωον,&Laertius άση μή legendum ασφυκτον,ex Galeno in loco citato certum habeam ι
Plinj locus emendatus. Hippocratis locus a Plinio timius, Sexplicatus. CAP. IV.
Pponam loci Pliniani non inutilem emendV
raxi sexe codicibus scriptum reperitur:Harum g ' neri non decidunt oleae,palmae,lauro, Myx
204쪽
. a ririn sempiternum,st dς x iis similitudine,caulibus frutu 'I'p' pesiuit larbarus rhododendrum a Plinio herbam Sab c ivra 'oouod sane a veritate longe alienum est, quando inodo- sibina multum differunt, ipsem PliniuS Iib.a . m. I r. I.; . rhododendron tempse nomen Latinum non inuenisse. - is tamen Apulei P st dii xum lauream rosam vocavit. Itaq; septinianus conte xu. rini Vς dus Ost; Hederae,rhododendro,&i inimis herba dicatur Sabinae, Rhododendrum,ut nomine apriliet a Graecis venit . Nam PliniuS Vult dicere, etiam Sabinae nodedidere solia: & quia de arboribuS erat sibi sermo,iccirco addit ea .eiba. Quamuis herba dicatur; deinde persequitur rhododendri
iactationem. Hunc vero locum etiam Melchior Guillandinus . herbariae rei,omnisque eruditionis vir peritissimus, ita ante me rostituerat: ut mihi carior & certior esse debeat emendati quia in ebdem cum viro acri iudicio praedito sententiam fortuna quadam i eiderim. At haec Plinius lib. 3 8.cap. 3 scribit; Hippocr. tradidisse. non prandentium exta celerius senescere, verum id remedijs non epulis cecinisse,quod multo utilissima sit temperantia in cibis.Hippocratis similem sententiam nulliti adhuc iinuenire mihi licuit, nisi inet. Acutorum morborum victus libro,ubi scriptum est eos,qui pradere consueuerui,si prandium dimiserint,imbecillos fieri, ignavos, praecordiorum doloribus torqueri, ac veluti suspensa viscera ger re: quod etiamin libro de Veteri medicina susius dixit. Quem locum si Pimius nobis indicare voluit, aliter quam secerit Barbarus eius verba erunt interpretanda r quod scilicetprandium intermisesum voluerit Hippocrates . secundum Plinium 9 ijs nocuisse , qui am bis detinebantur & curationis gratia temperate vivebant; non Rhiem ijs, qui valetudine fruebantur, acinterepulas quotidie Ver i/tantur quibus alioquin utile erat a prandio abstinere, cum la xkinmesere semper eoenarent. Nisi magis placeat quemadmodum Q. Artis veteris scriptum est dicere, alijs prandium conducere' disessitatem, quia si non prandeant, offenduntur;&non bis,qui x seu voluptatem,aut ob aliquem alium casum alterutrum iaciunt.
205쪽
Loci Himocratis ,remtu iis collati Lucretis. Ammielis locus restitutus, s a ter defensius. 'CAPUT XVI.
re eorpori inexi me prosic itur . Quae non pauca eruditis multis dissicialtatem peperere. non satis intelligentibus , quomodo a quoli bet humido se matursemen. Sed eum ipse legerim in vetustissimo Vaticani codice, non, παντος υγ sed παντος ὀιέος, id est, non Ab omni humore, sed Ab omni sana con Poris parte: ita restituendum locum, atque omnem ambiguitatem tollendam putaui. Ratio est, quoniam inferius Hipp. non tantum ab omni humore, verumetiama solidis, timollibus partibus,tan'demque ab Vniuerso corporesemen emanare scribit,quod etiam habetur in lib.deSacro morboreta perhibeta toto corpore seme prinficisci, sed a sanis partibus sanum,ab aegris aegrum . Ad haec Ari Mi. 1.de Gen.anim.cap. i π.& I8. ubi aduersus Hipp. non paruam, eius tamen nomine suppresso habet de seminedisputationem mastrat eius senoetiam iuisse quod etiam alibi Hipp.sensisse repetitur
ficisci, argumento quod claudi quanquam hoc non luper fieri
Vult Hipp. ex claussis nascantur, quoniam a partibiis vitiatis semon a ducatur. Hipp.autem opinionem , etsi Aristoteles ibi eueri re mni studio contendat, eam tamen aliquando in Prob. secus. videtur, sicuti et sect. quando reddens caussam, cur venere Henio Fes uuntur, atque debilioresredduntur,idem ait,quod Hippiny' niam scilicet ex uniuerso corpore semen profluitin paucum e πψRnuIsimento, sicuti τα αὐολον-τὼ ς ε Σος ut legit Gaza, vel φλ--τῶ τραγος,' posse legi supra etiam monstratum est,sive q004m ,3 Prob.ait quoniam semen paruum quid existes, magnam vis habet, si quidem ex multo paucum conflatur. Theophrastu ussi ,cap. 7.scribit, viti si medulla extrahatur, uuas absque asty Τberi, atque eum euentum illis fauere, qui semen ab omni corpQ Par duci putant. Eandem Hippocr.sententiam veluti antiqu*m 'buit Lucretius in quar. hisce carminibus.
206쪽
s ive humanum semen cietina hominum ou d
AP membram atque artus ae cessit corpore tota.
In loca conueniens nemorum certa.
Hipp.de Genitura libro haec scripta inueniuntur τααον δε- ἔδαηκγαιη - ώδρος 'μ ξει, λελονα διχρονον ὀπιηρ id. bubminis in concubim Glectaturneminarivim vir ongiore as' ' i mine sis. Sed postrema in manuscripto antiquo leguntur. ωλι, δεχρονον ηφα r, vidHicet mulierem minus in coitu viro deiecisi,sed diutius ipsis perdur rς in Voluptate. Quod verissimum esse ea ratio persuadesi, quoniam vir cδlidior quicquid senserit Par ineuides muliere existen , velociores minuS Obtinet, quorum meisitio ardentius & citius desideria sua terminat;mulier vero ut est se,aidior ad cuncta, atque tardior, sic in voluprate finienda frigidi Iulast habet, ac perdurat magis. Id Messalina prostitutae libidi. ius seemina satis aperte decla duit, quae , & a centies in die viro sese commiscuerat, potiua tamen delassatam,quam satiatam se praeis dirahat. Ad hoc itemallusisse potuit Tiresias ille,qui iudex electus ad decernendum,Iouisne an Iunonis maior esset in concubitu voluptasilenterviam tulit,viro ardentius, mulieres pertinacius amare. atque concumbere. Sic namque Arabum opinio est intelligenda .rit in genituram,quam mulieris,quod partus ille magis patri adsimilabitur: undecunque vero a corpore mulieris plus venerit, mulierisimilior euadet. Quam lententiam, sicut & quam plurimas eius librialia. Lucretius, qui primus rerum naturas Romana lingua explanavit13c plurima ab Epicuro Democriton Hippocrate mutuatus est,
π in lib. de Natura pueri, quem esse ueluti partem quandatu Rhx de Genitumfacile ex fine unius, di alterius principio collist
P δ'δ η υ θαρσε ,ἀωοψω M. Vbi cum obscurum siliquid sibi ue, clarum euadet si, uuemadmodum in manuscripto P RQ legitur,in hunc modum restituatur: υῆἰ συ8ως ἐον- γ r. ' Qui cnim morbi a familiaribus puerperio perturbasioni bull
207쪽
bus valde diuersi contingunt, lethales sere sunt: quod necessa lurisit aliquam magnam adesse caussam, quae morbum inducat, nec inaturalibus purgationibus vincatur, quaeque & purgationum m6 lestiis, & partus laboribus reiecta, malorum prauam societatemqugnat . Addam hanc coronidem,illud euenisse libro de Natura pue ri, quod multis aliis Hipp. commentarijs contigit,qui transmutati. imminuti atque aucti sunsiuel prioribus illis seculi quandocircali bros homines negligentiores erant,vel quando Adriano imperantea Capitone & Diolcoride in unum collecti sunt. Nam praedictolibro apud me compertum est totam eam partem importune interso tam fuisse, ubi longo sermone de causis disseritur, quibus terra &aquae nonnullae hieme calensiaestate frigenti quandoquidem neq; praesenti materiae quicquam fere conuenit,nec ullo modo ei dispuatationi aptari potest,quam de augmento plantarum tam in supernis quam in infernis partibus instituit. Itaque uidebunt eruditi, an tinea ea tractatio sit ex eo loco tollenda, atque in librum de Aer. aq. MIocis transferenda,in eam scilicet partem,quae olim lib. de Vulneribus capitis male interiecta conspiciebatur. Athenaeus 7. Dipnos refert,Aristotelem in lib. ἄν si κλ, scripsisse, piscem asillum sole inter animalia cor in uentriculo habere: quam rem ex anatome salsam esse probare conati sunt Rondeletius,& Salvianus. Ego autem
cum intelligam hoc fieri non posse,ut cor ibisit,ubi cibi coquuntur, Philosophum adeo stupidum fuisse,ut hoc uerum putaret, nunquaerediderim. Iccirco si id unquam scripsit Aristoteles,nihil aliud si
gnificare uoluit quam immensam eius animalis voracitatem, ma
gnamque stomachi,respectu cordis,amelitudinem. Sicuti namque eos,qui uentrem fere non habent prominentem, dicimus in dorso illum gerere:similiter piscem,qui magnum stomachum haberet, rpusillum,dixit Aristoteles cor in uentre habere. Clemens Alex. z. Paedagogiae cap. I. Voraces, inquit, i& eos qui mentem in uentrem infodiunt,assimilari asino pisci quem Aristoteles dicit solum ex alii animalibus ςor in uentre habere.Quamquam aptius sorte defend
re Aristotelem possumus, si quod scripsi Apiueius in prima pro Φipso oratione eum dicamus scripsisse,asellum piscem in media alg'serere concum alia animalia potius medio in pectore habemx
208쪽
Mooties veteres in die manducarent .
: Nter doctos diu fuit no parua quaestio, semel.
ne in die tan tum, an saepius veteres manducarent.M. Antonius Muretus,vir elegantissimus& dpctissimus in hoc laborauit. ut etiam quater in die manducasse interdum probaret ; in , quo certe non sesellit. Attamen ego hac renii sic statuendam existimo. Gxaecos, & praesertim Hippocratis tempore, nullam huiusce eonsuetudinis legem firm m habuisses sed multos ter, ures semel. plurimos bis cibum sumere consueui ut Cardanus omnin ε der,dendus videatur,qui quod tempore Hippocratis ter&plus ederet. totidem etiam eos eacassesin comi secundum Prognost. scripsit. Id autem clarissima Hippocratis auctoritate confirmatur, qui is r .de
m με nihil mouitiae asseri,ire in die cibo repleri, praeserti ita ed in i usueuerint. Ex quibus & alijs multii eo in loco scriptis facile iligitur, mores hominu Graecinu in comedendo diuertos fuisse, My d vero Plato miratus sit Siculos, atq; Italos bis in die impleri ci xyplRn ntelligendu est,s rari essent,qui usq; ad satietate quo- cibu caperet; cu Hip.ibide scri bat: ετι δ'- μα μον ποώσεω
s- μ''Re 'On fuisse hanc eorum hominum consuetudine; quod μRζr innuit Aristoteles in Probi. ubi medicos concubituris p ς
209쪽
e ere solitos,ut parce vespere maducarem,scribit. Sed clarius hodiestatum fecit Plutarchus,qui 8.Sympos. 6.tradit,olim infames suis. se,qui ante coena quicqua edebat:quemadmodum etiam Hippoci
tes in lib. de Aere, aq. & loc. monens, ut hominum vivendi ratio4medico consideretur,scilicet ποτερον φιλοπόται, eἁρsςδέα αταλήα ωρο6 videtur pransores inter eos collocare,qui non rectam viuen di normam sequuntur.Immo ibidem a Plutarcho notatum ei ,ἀκνάτισμα, & α-αν,sive ientaculum & prandium,idem veteribus significasse,atque alterum dictum esse του ἀκρατου.id est amer quod solum cum pane veteres mane sumebant, vel ο της ἀκρασίας.id est ab incontinentia,qua notabantur id facietes;alterum vero, quasi inta, id est facillimum, quod faciliter pararetur. Vt ex his omnitas colli. xentur,quamquam multi etiam ter esitarent.Ceterum Romanos ita assuevisse puto, ut scilicet maior hominum pars semessaturarentur, atque id vespere ; mane vero aut modicum quid , aut nil omnino sumerent,rarissimi ter esitarent. Quod certe Horatii, Martialis, di aliorum , qui Romanos mores posteris tradiderunt , probare possem scriptis: sed unum Galeni testimonium mihi sat erit, qui in lib.
de Tuen. l. 3.senes nutriendi rationem exponens, satius esse ducit illos ter cibum sumere, atque illud factitasse Antiochum medicum, ac Telephum Grammaticum monstrat, quasi hoc praeter communem aliorum vivendi morem esset. In 6. quinetiam eiusdem tractationis lib. eorum victus rationem docens . qui negochs districti sunt, considerari mandat, meliusne sit in die semel, an bis come dere, atque hoc ex consuetudine distiniri debere: quasi certo scr-ret, homines Romae nam in libro illo ad Romanos ut plurimu sermonem habere certum est modo bis, modo semel comedere Consueuisse, rarissime vero ter; ut etiam ex Cornelio Celso in priucipio librorum suorrum de Medicina intelligere possumus, necnoirex Plutarcho, qui in loco nupetrime citato scriptum reliquit, pri appellatam esse. Quod vero de ientaculo & commessatione a Lati nis auctoribus memoriae mandatum est , sicaccipio,pueros ferci. los ipso usos: perinde ac hodie ubique sere gentium hoc usurpytum est, ut pueri summo mane semper aliquid cibi capiant. Eapyqpter in Curculione Plautus facit Phedromum adolescentulum V
neri ientaculum vovere :similiter& in Truculento Phronesium i retrix sietit τ
210쪽
ra tanificauit Martialis lib. r .hoc disticho uiuiumpueri, vendit ientacula Bor. nullos Ios unquam Vso pu ; quod i aliqui erant,qui uterentur
biotinus tanquam iucOnxinentes notabantur. Ita quoque de merendiapud Mantu,&al quae erat,vtNonius docet,cibus post meia iidiem sumptus censeo dicendum. sicuti & illos non parua infamia,Octos existimo, qui comessationes seu cibos post coenam sumeabant atq; Cometator nomine indecoro vocabantur, ut non mirusit Clementem Alpxandrinumam z.Paedagogi, vehementer in pu ris quoq; prandiola,coena ,epulas atq; merendas,quae omnia μέω u,id erichalitates aliqui appellabant,damnasis. Quemadmodulariter mirum taedi videri non debet, si Aulus Vitellius Imperator Nurioisimus di incontinentissimus, epulas suas saepe trifariam . interdum quadrifariam dispertiebanin ientacula prandium, coeanam,comessation , quibus omnibus,sicut ait Suetonius, mitandi consuetudine sisticere poterat.
De Disana , s c qua hordei virabum .
X hordeo Achilleio ab Hippocrate 3.de Mor bis, & Aristophane vocato, hoc est magno, &optimo, ut in Linguis exponit Galenus, atque etiam Theophrastus 3 .de Caussis plant.ca. IT.& 8.de Hist. capite .apud veteres Graecos, &Latinos primo factos inuenio panes quaqua Athenaeus hunc panem deterrimum omnia . . hordaceorum facit Graecis olim in maximo ςk0habitos, Romanis vero,ut Plinius lib. 18. refert, damnatos,
ε ἡ IRyβi atoribus aledis destinatos. Huiusmodi panes au 6, s i qm apud Veteres, & praesertim Hippocratem voca tet .k licet Erotianus Magam apud Hippocratem facta puqueri 'ae' ' rin' cum Oxymelle,aut polca,aut mulsa,aut aqua.N 'IRRquam mirari debet,quod hoc ita a me constituatur:siquidQ