Hieronymi Mercurialis Variarum Lectionum, in medicinae Scriptoribus et aliis, Libri sex

발행: 1598년

분량: 346페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

HMercuriat Variarum

oriatur, attamen fit etiam in adultioribus , & trium dierum his. unumquemque perimere solet in aestate, quando, ut scribitive.

xander, potissimum inducitur.

Roaedam ab seristotele notata de Menstruis, s rii Morbo pilari, C A P. IIII.

N Aristoti vere, ut dicebat D.Hieronymiis, naturae miraculum fuerit ; attamen cum di ipse homo esset interdu errasse, nequaquam rationi incongruum videtur:eo magis quod, i ut ab ipso scriptum est, --4 τορθοῶ, - μΚύινα απτάνουσι. Quare si errores aliquos illiu detegere conoriminime quia me audaciorem

to,quod Strabo tib i lde Plutarinus in viia Sylae, e lioris Arist,

telis memoriae mandarunt,quomodo scilicetφrimo sub terram o cultati fuerint,ibique ab humore & blattis vitiati: tum Appellicos Theio magna pecunia venditi: post a Sylla Romam vecti, atque Tyrannioni Grammatico qui plurima mutauit atque depran li signati. Sed ad re venio.Aristoteles lib. Historiae animal. p. . scribit, paucis mulieribus singulis mensibus fieri menstruas purgationes, plurimis vexo tertio mense, & tamen nemo est tam in rerum cognitionς pueriqui nesciat, rem sese contrario modo habere, omnes scilicet mulieres singulo mense purgari, raras tertio, vel aliter Albertus Magnus,qui vidit huius dictifalsitatem, dum Aristotelem stre transcribebat 9.de Anim.a.t tum illum peruertit, quasi dixe rit Phil ophus plurimas singulo mese purgari, paucas alternis m sibus,seu post tertiu. Augustinus vero Suessanus in comm. ad eum librum,ut Aristotelem tueretur, dixi id forsan verum in eius regi 'nibus suisse.At nugae sunt. Quare puto ego Arist. vera dixisse,m0 4nψn Gazam interpretem, se psummet auctorem sua lingua, ira ''

Ali- . . Quasi ita sentiat Arist.purgati quide omnes unoquoqης

222쪽

Lectionum Lib. V. IO4

.-se sed aliquas semper copio ς, plurimas non nisi tertio mense particulam autem illam, Vel id significare, vel lo-Tith tu, quid tale significanti subintrasse, ut credam facit Plini, , litas, qui Omnia sere ab Arist de animalium natura mutuatus, 1 b. .cap. 1 -menstrui loquenS ait: Et tale tantumque omnibo, Misi, dulas mAElum is Mure cristit, seis trimes issario laetio :iudieabunteruditiores, an meliuS sentetia tanti viri defendi queat verum patrocinari eidem non possum, cum lib. 7. de Hist. animal. eis. ii .Libit, tota Vber ita sungosa esse, ut si in poculo sorte mutallei pilum hauserit,d lor moueatur in mammis quod malum pila re voeano neque sedetur, donec pilus vel pressus exeat sponte, vel eum lacteexsugatur. Quasi pilud baustuS ventriculum, meserticas. ieeut, atque adeo vena. ipsas non mutatus pertransire,&ad mam marum cauernas ter mille amfractus peruenire queat . quod pi, ne puerile est cogitare. Sed in Lectionibus nostris de mulierum morbis ιSquid sit morbus pii is, & plura alia medicinae myst ria de timuimus.

Se duplici Ficu, Locus Varronis emendatus. Plutarchi sententia explicata fremendata

Eteres quoque, sicut & nostrates, ficuum st diosos extitisse indicant varia ipsarum, quae

habuerunt, genera, tam simplicia, quam arte parata; & inter cetera apud ipsos nominatae reperiuntur Ficus duplices: quae quales fuerint no satis, mea sentetia, explicuerunt Tu nebus, atque Lambinus, qui Horatii, veg . iij, di aliorum hac de re mentem interpreta V-tue unt, maiores ficus, alias mariscas nuncupatas, pro dum

Midua incintelligendas. Quod quam sit a ratione alienum,atque a fgς η institui', facile est diligenti lectori percipere. Quapropter zςg0,Duplicem ficum ab Horatio, Plinio, atque Vegetio esse

in hunc modurct arundine veIsdia, in Mnt, atque ita arescere patiuntur: quas deinde beneo Tae ianis teporibus, cum calore solis emollitae sunt, colliunt, y Afris, atque innarus, inter se composita; comprimini ira

223쪽

H. Mercuriat Vm,rum

Agoram ellari fiscolorumque,velis firma m panis reduenire: itari rosiim is sese assiccant,ct ita invasis recondunt Hactenus Colui la. E Y cuius sermone colligere licet, esseDuplicem vocatam . quo niam in duas partes findebatur, quarum altera alteri superposita. tiin formam crucis seu stellae compress merito duplicata ficus diee batur i erat enim pinguis Sima,&iucundissima,Obidque &in mensi & in medicamentis eXoptata. Apprime congruunt huic, quae ab Arist. 11. Probl.9.scripta sunt,ubi quaerens cur caricae in duas patites diuisae dulcissimae sint. non autem qum vel in plures, vel in nublasὸ respondet,quia ex partitis in multa humor dulcis difflatus est ciconsumptus: in solidis pars aquea & insuauis continetur adsue quorum neutrum bipartitis, inest i Ficum duplicem, loco vini diu plicis esse restituendum,apud Plinium medicum ii.3. cap. I a. satis intelligere potest,qui ipsiusmet verbalidi .cap. 16 & Plinij maioris

lib. 1oaeap. 6. conserre, & expendere voluerit. R ficubus ad carnes venio. Nam quis fuerit carnem in mythico puluere coquendi mo. dus a Varrone apud Nonium indicatus,a nemine notatum obseruaui ob idque errorem aliquem subesse suspicatus, ita forte legendum

esse putaui,Λ ue inpuluere Libyco coquam carnes, quibussatulum estnpora comem ventris. Etenim memoriae proditum est, plerisque in Libyae locis incolas in arenis solis calore pene feruentibus carnes, quibus vescantur,antiquis & nostris temporibus coquere consueuisse, perinde ac alibi in cinere ad ignem coquuntur. Adhciam his locum Plutarchi de salitis carnibus, qui in Quaestion. naturavprobare nititur, sal, & salsa ad pinguefacienda corpora maxime va lere . Cui sententiae non facile accedor quandoquidem extenuan di potius,quam crasseiaciendi facultatem inesse sali compertum est; nisi corpora nimia humiditate luxuriantia, & veluti constipatδ, contabescant . Sic enim existimandiim est Apollonium Herophi

li discipulum in ijs, quos cratasacere volebat, halicam, & dulci/respuisse. salsis autem esse usum , ut siccantia , tenuitateque apstrientia alimentum ad partes nutriendas perserrent. nam in pq tius quam τριχωμα eo in loco Plutarchi legendum esse, rationi cum

sentaneum videtur.

224쪽

Herecydi Syro Pythagorae praeceptori munta admiratione digna contigisse scriptum est. Etenim absque ullo magistis omnem philo sophandi rationem sibi comparauit: cumque,ael ceteri carminibus reru naturas scriberet, ipse

primus, ut docet Apuleius, soluta oratione uti coepit. Sed de mortis eius genere cotrogat uersum est. Na pediculari morbo ipsum int rhis memoriae prodiderunt Aristoteles. . de Hist. animaliu cap. 31. Plutarchus in sylla,Serenus medicus, Aelianus tib . de Varia hist. cap. di 8.Ceterum Plinius lib. 7. cap. si .no pediculis, sed copia serpetium ex illius corpore erumpete Pherecyde expirasse tradit. quod similiter scripsit Apuleius et .Floridorv. In hac controuersita fuerunt, qui putarunt, apud Plinium alium esse morbum, quo interhi Pher cydes , alium pedicularem: eo magis quod ipsemet lib. II. cap.3 34 Alcmanem poetam, di Syllam dictatorem, pediculis obijsse dicit: ut etia Arist.Plutarchus,&alij testati senti Ego vero sum huius senten

tu istu Pherecydem,nil aliud intellexisse,qam ped eulos: & fortas

se aemulati sunt hac in re Diodoru Siculum,qui litis .cau. deAcrim/Qehagorum morbo sermone habens, modo φθειρας appellat morid0 βρπητἀ : Vbi etiam cum eam gentem quadoque magna scorpio' num copia infestatam scribat, ad memoria reuocat Galeni & Tneophrasti contradictionem, quorum hic . de Caussis plant. I o. homi-nζm a scorpione ictum non interire,ille vero interire tradite nisidi-ςδxRr, Theophrastum esse loquutu de Italici corpionibus. ac alijslqRibusdam, quos innocuos esse affirmat Plinius. Ceterum pedicu-igrςm morbum in corde fieri, ut Aegyptios ,.qui mortuoru corpore xδ ν valetudinum caussas cognoscendi gratia, diligenter perscruta 'δnxur, inuenisse testatur ille Plinius medicus lib. . cap. i. omnino kybulosum puto: quum neque humores prauos, nedum animalia ηψηλδ cordi appropinquare natura patiatur, ut Arist. in lib. de par id inimal. scribit. Vtrum autem verum sit quod tanquam popularet vulgatum narrat Plinius lib. D. cap. 37. cor morbo cardiac Φη ςxemptorum non uri, silcuti nec veneno sublatorum: haud ce R ium; quia cum cor nullum magnum affectu sustineat, secundum

225쪽

Arist telem & medicos nece tu plane est, si incombustibile res.

di debet, id ob aliquam insignem assectionem pati. Praeterea vene na, ut quam plurimorum Fenerumpsunt, sic varijs modis necem inserunt rob idque minime veritati consonum est, cora quolibet veneno flammis resistendi facultatem acquirere , frustraque di vitatum suit, an Germanicus obierit cardiaco morbo, an veneno, quod cor eius uri non potuerit.

Antipherontis caseus ex Arviot. examinatus , Plini locus de Pecte correctus, s exposis, Locus Celsi emendatus. C A P. V I J

- Ropofiam hoc in loco eruditis philosophis) Aristot.locum, nondum quod ego sciam , ita discussum,ut diligenter considerent,num se tentiat hostra rationi magis consentanea fit Is enim lib. 3 Meteorol. narrat cuiusdam hys storiam, qui semper ante se propriam imassene ex aduerib dniuentem remellat. cuius euentus caussam, reddens, eam fuisse inquit, quod cum hebetem videndi aciem haberet, radii visuales minus longe permeare poterant, sed statim ab ipso aere reflexiuillam reddebant imaginem. quod pariter confirmauit seneca lib. 1. Quaestonat.cap. 3. Atqui hia modi ratio valde infirma mihi videtus, qu niam infiniti prope santiqui videndi imbecillitate cuiusibet gradus laborant, neque tamen simile quicquam ipsis contingit. Praeterea imagines in aere repraesentatae cum sint tenues, istum ab acuto viqiu distemi posse videnturi propterea id lupo ceruatio perspicacissimo animali tribuunt,ut pressas in aere imagines discernat: aede dit his aerem continuo agitari , ob quod necessarsum est, ut imagi nes discindantur,aci propterea conspici etiam ab oeulatissimo ne queant. Itaque hunc entum illius potius ad corruptae imagina tionis vitium ego fimo retulerim in quide scribit Gale 1. de SympRcaussis, cap.a. aliquibus interdum humores ante oculos apparere

quos qui habent Mohim quoddam se videre in aere imaginantur atque id cum dicat euenire ut plurimu a somno thrgehtibus, pueriI eo magis cosirmatur, quod si Antipheron suitille, verutarunt Alς

xander,

226쪽

II . I 4ri seria re dicebat. Num autem is fuerit,de quo su 16hum suffusionibus age minorio stinc miles. quarum color est caeruleus: cum PauluS Aegineta has curabiles omnino faciat, &iure.Quare loco,Caeruleus,potius legedum eri Cereus:eo magis, quod haec Oratio. Sisuffusioni color caeruleus est, aut auri simgis, minime accomodata videtur, quod inter caeruleum & aureum colorem nulla prope sit silmilitudo, ut maxima est inter cereum, , amreum,tantummodo maiore & minore differentes gradu.Neque --ro quicquam obstat, quod hoc nome Cereus quam rarissime apud Latinae linguae auctores colorem significare inueniatur: quia etiam Celsus aliquibus usus est, quae rara erant . quanquam interdu quoque colorem huiusmodi nomine significari obseruatu est, quemas modum apud Martialem hoc distichorylar r. CV aquae patulo luctui scedula lumbo. Cum tibi forte datur, apis, adde piper.

cum unicuique res intimius consideranti perspicuum esse possit, ad ς0larem,non ad pinguedinem eam vocem esse reserendam. Accius Uud Sipontinum sic vocat ficedulas cereas a calore. Virgil in Buta

addam cerea pruna.

quo in loco cerea ad colorem,non ad mollitie retari,facit ut crindam auctor carminis in Priapum, qui scribit

- gisque cera luteum noua prunum.

ψω dimissis oculis, alteram Plinis non inutilem emedationem promy'Πδm; apud quem lib. . in fine cap. so. haec scripta inueniuntur is re Obseruatam,ti meridianis partibus adorcasum solis pestilentia I mp ire , nec umquam fere aliter, nise hieme, nec ut ternus excedas In quibus verbis tria dicuntur, quae minime experientia cosy bδntur. Vnum est semper pestem incipere a meridionali plaga δμςyRm,solum hieme fieri, Tertiumsolum tres meses durare. Nam pyMteream,quis nescit, pestem vere & autumno potius gras

o ij sari,

227쪽

H. Mercuris. Variarum

sari, hieme, quando omnes desinunt putredines, minui & abolesi Quis praeterea ignorat,saepe annos plurimos ita peste continuasitivi integra regna extinxerit ξ immo vero Gah quoties conqueratus' pestem suo tepore grassaram adeo perdurasse, omnes facta exhid monumentis intelligunt. Quamobre apud Plinium non Meridianis. puto legendum:sed, In meridianis. quemadmodum & aliqui manu scripti,& etia nonnulli antiqui typis excusi codices habent. Sic enim rationi consonum est, in meridionalibus hieme , quando apud ipsa. tepor esιputredinis parens, fieri pestem: quae deinde ab immensa aestibus ita cito extinguatura ut tres menses, quibus solis hiemalis quaedam constitutio est, non pertranseat.

In Vitulo marinio quaedam notata. De pse piros Thynno:Locus Lucili' emendatus. CA P. VIII.

E vitulo marino plurima narrant scriptores, quae iure omnibus admirationem parium. Inter cetera illud primum est, quod D. Basi lius septima in Hexameron homelia memoriae tradidit, eum catulos proprios aliqua re perterritos, & fugientesin uterum suum rus

sum recipere. QMd quidem notatum ab alijs

hactenus non animaduerti: referunt tamen,

qui Indiarum descriptionem nobis reliqueruli, animal quoddam iaHispania noua reperiri, bursam quandam exterius inventre habes, ubi foetus secum fugietes,ne pereant,vel rapiantur, magna cura ab scodit.Plutarchus autem in libello de amore erga prolem, mustella marinas narrat vivumlatrase partum edere, que exire seras ad pa iscedum permittunt,mox dormiturum intra visceradenuo recipiunt Puerum iam natum in uterum reuertisse, quo tempore Saguntum ab Annibale deletum est, inter exepla prodigiorum memorat Plia lib. 7.cap.3. Alterum Vero est,quod scribut Arist. Plinius, Aelianu , atque alij usqueadeo homini inuidum animal esse phocam,ut capi evomat proprium coagulum,ne possit ad epilepsiam curanda corygquam putatur mirifice valere: etsi Cael. Aurelianus id auxili 3dam net in Usu haberi . quamquam hac in re non paruam auctoru vari tatem inspicere licet. Etenim Aelianus lib. 3 .cap. 3 9.in hunc mod

FBλη ισιν ηἐαιθα id est. Vitulus marinus cui audio propri- έρε sulum emiserine id vile icissit -xilio Plutarchus vero 7. Sy

228쪽

Lecti ,num. Lib. V. Io I

x--α - φω-- έ - --κοαε-.quo in Ioco malε ἀHA Ohio intellecto,non Ged My τυαν legedum esse,ex Aeliano honuincitur ;Vt eX his duobus grauissimis scriptoribus collia: h bhoeam suu magulum, G sevidet capta,deglutire. Ceterues,,ulum cum in Vetriculo animalium fiat, atque ibi maneat, qu Io deuorari possit, nequaquam video. Vnde melius censuit Plij vj. dui vitulum marinu non deuorare,sed euomere coagulum suu uestibet.Nec obijciendum qii,dum vomitur coagulum, non negari hominibus, sed potius offerri quoniam coagulum terrestriu animae lium seut solum effc X est,quando no mutatum cum ventriculo exanimali capitur, sic Vbi eXtra solum ei jcitur virtutem omnem pro euldubio amittit. Et quia de piscibus sermo est,adnectam huic non nulla alia minime vulgariZ. Gregorius Naziangenus in ijs carmini bus,in quibus praecepta dedit Virginibus, cuiusdam piscis mentionem facit,quem ιρι συρον Vocari monstrat, hisce versibus.

Eiulem meminisse videtur Laertius in sine vitae Empedoclis, ubi eius sententiam de animarum transmigrδtione proponens, sic loquentem facit rΗδη - ηπω φω γενομta κοῦρος τε, ηορπε

Quamquam D. Basilius 8. Homelia in Hexameron huiusmodi se tentiam innuens, non ἔμι πυρος, sed Dαλιο legisse videtur. Ceterum quis sit piscis h ποενα, nondum vidi quicquam certi constitutum: lijs interpretantibus assarum, alijs igneas rubrasque maculas habe m, propter quas apud Athenaeum in 8.pisces nonnulli fluviatiles' προῦντες dicuntur:alijs verba ad Salamandram,de qua in antec dentisermone loquitur,reseretibus. Ego vero alias existimaui,hunc pis esse Stella vocataide qua Arist. s .de Histo.animal. is .& Arist. ζquuti Plutarchus, Plinius, Albertus Magnus, scribunt, esse adeo istiuida,' quaecunque tangat,velatoresistatim adurat. Sed cu Grem Drim scribat,empyrum minime igne domari, & accessem in medio in/xi lucere.no admodu certus sum,cui sentetiae inhaeream. Quae studiosi,an textus Gregorij sit corruptus, an vere Vllus talis inue hyri piscis. Thynni abdomina salita, quae Graeci ο-οτάροχον VO delicijs suisse apud veteres,sicut nec hodie contemnuntur,eX

Rice verbis Lucillii a Nonio,& Gellio citatis facile colligitur.

ad coenam adducam, se primum hisce abdomina Thynni aduenientibus prima dabo, cephaleamque carnem . .

229쪽

H.Mercuris. Variarum

ubi pisces etiam antiquitus Carnes vocatos esse apparet. Et qu6. hiam Lucillii meminimus, eius locum, ut restitui debeat, indicat. placet. Sic legitur apud Nonium. Audiui quem febris una, atque una απιψ1οι Vini inquam hauseus unuspotuit tollare. qui verius postremus procul dubio mendosus cum sit , iurarem sexestituendum esse; Vini non quem inunquam haussus cyathus vnuspotuit tollere . Veteres enim, quemadmodum etiam hodie populariter fit, Hau stum vocabant potum una vice factum: unde haustum facere erat potare, ut adnotauit Sipontinus, & Ouidius 3. Famnquit, Exi guis haustibus bibere.

Loci Ari I. ρο Plini' de Pisis palpebrarum expensis.

Locus Clementis olim ex Athenaeo resertulin.

Locus Hippocratis de G Ie Dorica . CAP. V LIL

Cribit Arist. 3. de Hist.animal. i r ijs,qui nimia Utuntur venere, pilos a palpebris cessuere: quod item confirmatum inuenitur apud Abniu lib. II . cap. 3 7. Vt hac ratione non sit adeo mirum in Gallica lue correptis, palpebras depilari, quippe qui plerunque libidiribsi, &veneris nimis dediti sint. Sed quid ibidem haec verba Plinii significet ignoro, Mulieribus vinro etiam infectae suotidiano. nisi vel vox, Quotidiano, mendosa fit,vel alia desit,scilicet Pigmento, aut quid simile. Etenim muliere etiam antiquissimis temporibus,quemadmodum nostris, genas de Pingere consueuisse, nemo dubitati sed praeceteris id abunde testa tum facit Clemens Alexand. 3. Paedagogi lib.cap. a. ubi muliebrem in fucandis vultibus vanitatemdetestans,quosdam Alexidis poet/ς versus inducit, qui similiter apud Athenaeum lib. 1 a. sed paullo di uersi leguntur. Inter quos tres hi fiant

Quaepostrema Verba cum sint corrupta, interpreti Latino must falsa commiscendi oceasionem dederunt. Quare corrigenda sun quemadmodum apud Athenaeum leguntur, ηποκύψω ἡ

230쪽

unguenti genu quo muliere& immodicum vultusari hin minuebant; sic, ut put0, .ppellatum, quod huiuscemodi μ' - tu, eolor puero & mante dulectaret, Vel potius quod co- iur ex eaherba,quae vocatur; quaquam Pausanias

hue interdum uri d. 0 ,eγemplo Diniearum vestium confir mare nititur: nempe qua commessa4, perinde ac ab igne conflauctassent,interdum se Vidi se test tur. Cornarius qui legit δορι- Pel-heea, vestes transtulit, Gorraeus vero simpliciter Vestes Doricas. Esto autem cum buiusmodi vocem a nemine adhuc usurpatam inue nerim,legendum puto, δομ in magisque Gorraeo accedo: quia D riearum vestium mentionem facit Herodotus lib. s . quas forte ex materia facile combusti bili.contenas fuisse fieri potest: quado pra sertim pelliceas non adeo facile uri experientia coprobati illud huic loco placet adnectere, non facile haberi ex scriptoribus, veteres vllos esse pellibus ita lanatis & concinnatis usos ad depellendum frigus,quemadmodum hodie apud omnes: est in inscio antiquissimis temporibus plerasque gentes pellibus, &pro indumentis, &proistratis esse usas, sed omni tempore, nec solum ad arcendum frigus ἀvt nouissimis temporibus.

r Vlus Gellius Noctium Atticarum si I. capu' vlt.quendam narrat in iure stantem, clare ni

limis atque sonore oscitavisse: ob quod prope fuit, Vt plecteretur, tanquam illud indicium, vagi animi seret,& hallucinantis,& fluxae, at que asperae securitatis. Sed cum ille deieras.set,inuitissimum sese, ac repugnantem oscita mitione victum, tenerique eo vitio, quod. Osce ς' δppestatur, tum notae iam destinatae exceptum esse. EX quibus i. 'ςxbiS colligitur, oscedinem nil aliud afferre mali, nisi inuitas ςixδtiones. Isidorus autem lib. . Etymolog.cap. 8. de eodem vire' ivrmone habens, hunc in modum illud definiuit: Osce ρs, ρο- MN ora ulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Vnde secun-erio, Lς scriptorem oscedo idem est , quod apud Graecos medire 'phylia, apud Arabas Aleola, apud Aretaeum Vlcera Syriaca 'gyptia, sic vocata, quod in ijs regionibus magnus eiusmodi O iiij ulcerum

SEARCH

MENU NAVIGATION