Magni Hippocratis Opera omnia (tomus I)

311쪽

' τ0υτοσι διεσπαρμέν=i. τουτων οὐν δι ἀναγκ)ην αξυνέτων ἐον- των παρακελευ0μαι χρησίμνὶν εἶναι την τε γυν μερο υστερησιν in stituas, ne quo lamen cum ostentatione poetica fiat. Indu si iste enim impotentiam arguit. Neque certe Paeobo indu Miam multo laboro partam in alium usum transferri, quodp'r Ie sola ut eligatur grata sit. Inanem enitu fuci laborem ςRm ambitiosa ostentation o tibi impones. Optabilis autem

dispositio qua quis longe absit, ut grandis natu ad discendum R Lessisse videatur. Quod quidem nil ait praesentium pexsicit,

lentium vero momoria toleranda est. Incidit igitur omne g*Πu8 infortunii cum vehomonti pernicie, quod decorum η'gligit, tum in dos nitionibus ot denunciatione, tum maXimi. juramentis deorum causa interpositis, dum medicus ''0 praeest, cum assidua lectione, et plebejorum tumul IRRntium instructione, hi priusquam in morbo quid agat iu-''x R. sit, congrcgati sunt. Hujusmodi igitur ubi praeessem,

Τλ0λι tἰimen de curandi fatione cum illis conserxem, Verum Vt RuSilium serroni audacter peterem. Venusiae enim cogni-

i'Ri. intelligentia apud isto; sparsa'ost. Cum igitur lii e Ny'ςQssitato indocti Oxistant, oos ad utilem eXercitationem ψηψx, ubi praeceptorum cognitione destituuntur. Qui

312쪽

επιβαλειν, ἡ πρὶν τὸ διανενοημενον εἰπεῖν, ἔτερα επιδιατορι- σθαι. τὸ μεν ανευ πάθους ορατου λελεγμενου μαλιοτα ξ βαίνει φιλοτεχνου Πτ. ηλικίη 'Mκρ0υ ζ0ντος τυυτ0υ, δυναμς ἐνίοτε πάμπολυς. τοσου ἀταραξὰὶ μῆκος σημαινει. κρισις δε ἀπ0λυσις τόσου. μκρ' αἰ ίη ἄκεσιν λυξται. ην ιη τι περὶ τυπον καιριον παθ=y. διυτι λμπαθησις νοοenim varie dissulam praeceptorum cognitionem habere e acte cupiat, citra exercitationis manuum securitatem 2 Quarρ hoc unum suadeo, ut eorum verbis quidem animum advex tant, opus autem in subtrahenda victus ratione interpellent, neque eam diutius instituant. Aegri onim diuturnam Up' tentiam exigit indulgentia, quae interdum morbum s0νφι Si quis coeco quantum opus est morem gerat , is Velut x''horrenda vitari debet, et gratia vitanda per quam uni,'Τdeperit. Aeris repentina turbatio vitanda est. In aetati4 Vi gQxst omnia gratiora sunt, in desinente vero aetate c0nug Linguae obscuritas aut pxopter assectionem contingit, Ut

Propter aures, ut si altera superinforat priusquam pyiqygenunciarit, aut si antequam id quod monte conceptum ' Ploquatur, aliud insuper animo concipiat. Hoc quidem hi qui Rrtium studio tenentur praecipuo contingit, citra Visi'μ' subjeetam appellatam assectionem. Aotatis cum parvum jQQtum eXistat, valdo magna intordum ost saeuitas. In m' ν' lu0R Perturbari diuturnita toni indieat, iudicatio vero inqψ' dissolutio est. Parva causa eurationibu, sol vitur, nisi qμ' ΡxRezipuus Iocus associus sit. Quandoquidoni ex dolux'

313쪽

consensionem veTantur. Vociferatio dolore assicit. Pras Iabo his vehementia indulgens concessio, Iocus amoenus utilitatem assert.

314쪽

Operae pretium milhi lacturus medicus videtur, si px' Videntiam sibi comparandam omn6 studium adhibeat. ζμφnRmqVe praesenserit et pracdixerit apud aegrotos tum pxδ'' ζnti , tum praeterita, tum sutura, quacquo aegri omit μ' etaposuerit, res utique aegrotantium magis agnoscere Oxφῆς lux, adeo ut majore cum siducia scia tiominos medico οψ mittere audeant. Curandi voro rationem optime molio μη si QS praesentibus aspectionibus sutura praenoverit. FqP'ζnim seri potest ut omncs adgroti sanitatem assequRRIR Π00 nempe longo praestantius sordi quam suturorum ς' '

315쪽

0Vm pGρ αν κ; αριστον, et0 o' ἐναντιωτατον του ou0ί0υ δεινο- τατον. εἴη δ' ατ τυ τοιονδε, ρις οξεῖα, 0φθαλμ0ὶ κ0ιλοῖ, κρό- se utionem praenoscere. Quandoquidem Vero quidam vi morbi intereunt prius quam medicum accersant, quidam 'tisim vocato medico confestim, partim quidem unum diem pRrtim etiam paulo diutius vitam trahentes mortui sunt,px HSquam medicus arte sua singulis morbis viriliter se op-p0nere possit, proinde ubi talium assectionum natuTam, DRntum scilicet vires corporis superant, cognoverit, simul

D' et si quid divini in morbis inest, hujus quoque provi-4'ntiam ediscoro oportet. Hac enim ratione merito sibi ad minxstiaonem et boni mediet existimationem conciliaverit. Qqi namque morbo supcriores esse possunt, eos utique longe x'RtiuS Conservavorit, ex longo antea intervallo ad singula ''nsilium dirigons, tum otiam morituros, tum eVasuros ubi PIR'D Verit et pracdixcrit, extra culpam positus exit. In 'xhi3 autem acutis imprimis quid om aegroti facies sic in siderationem adhibonda, sitne bene valentium, Praeci p*'que sui ipsius similis. Ita enim optima e istimanda, quae 'x' 'b eo plurimum rocedit, gravissimum perieulum por-kt, Qualis fuerit nasus acutus, oculi concavi, collapsa

316쪽

ὴν γαρ την αUIVν φεπωσιν, ἡ δακρυ-ιν απροαιρέτως, i tempora, aures frigidas et contractas, imisque sitis fibri inversae, cutis circa Dontem dura, intenta et resiccata, utotius faciei calor ex viridi pallescens, aut etiam niger, δμ liVidus, aut plumbeus. Itaquo si per initia morbi ejusm0 is acies fuerit, neque adhuc ex aliis signis conjicere PQtu'xi'i

interrogaro convenit, num aeger vigilaverit, aut HVu. -

modum liquida fuerit, aut eum inodia est qua oppressorit Quod si quid horum lateatur, minus formidandum esse ργὲ stimandum. Dijudicantur autem istu dis ad nocto, si ex 'μ' Caulls ejusmodi facies fuerit. At si nihil horum praecessi 'diXerit, nequo intra dictum tempus ad pristinum statum x' ierit, in propinquo mortem esso sciondum est. Si voxqtustiore jam morbo, aut triduo, aut quatriduo, talis is ς' etati terit, inquirenda sta sunt d6 quibus antea praeostyli '

reliqua fgna tum ex univorsa facio, tum EX COU0xq)Oculi3, in considerationem adhibenda. Si namque tuo m sugiunt, aut illachrymant praeter voluntatem, aut pex '

317쪽

δε χολὶ καταλα ιβανεσθαι τον νοσεοντα υπυ του ἰητρου επὶ τ0 πλευρον' τὸ δεξιον, ἡ το ἀριστερον. καὶ τὰς χεῖoας καὶτ0ν τό αχηλον καὶ τά σκελεα υλj0ν επικεκαμμενα εχ0ντα, καὶ tuntur, aut alter ex iis minor sit, aut quae in iis alba ello debent rubescunt, aut in iisdem venulae livescunt, aut ni grieant, aut lippientium oculorum sordes circa eorum aciem Rppstreant, aut etiam assidue mobiles, aut tumidi, aut Vehementer cavi fuerint, uut eorum aspectus squalidus et minime lucidus, aut totius faciei coIox immutatus,thaeo omniamRla pexniciosaque existimanda. Quinetiam per somnum an 'N Dpulis aliquid subapparoat spectare oportet. Ubi namque 'R QOmmissis palpobris ex albo quid sub paret, id si ne-D' Rivi profluvium, noquo medicamentum purgans e Pres sit, neque ita dormiro consueverit aeger, pravum est indi ' Vm et leuialo admodum. Quod si pervertatur aut corruge 'Rx palpebra, aut livoseat, aut pallescat, itemquo labrum, 'Vt nasus, cum alio aliquo signo, mortem in ProPinquo ello M'ndum ossi Lethalo quoquo labra resoluta, Pendentia, gλda et exalbida sillo. At acgrum a medico in latus deSVRm aut sinistrum roduniboniom deprehendi oportet, mani HVH et cervice ac cruribus paulum reductis, totoque

318쪽

Οες ἐστιν απὸ παίδων, μανικὸν καὶ σανατωδες, G2λα προὶ γειν uu αμφ0ῖν κίνδυνον εσόόμενον. γῆν δε καὶ παραφρονιην corpore molliter posito. Hic enim foro sani jacentis est habi'tus. Is autem habetur optimus decubitus, qui bene Valen tium similis est. Supinum vero jacero, manibus, Ceryiς' et Ururibus porrectis, minus bonum. Quod si pronus ad p' des de Iecto delabatur, magis sormidandum. Ubi ver0 ped'Τnudos, neque admodum calidos habero comperietur, i ' manUs LexVicem, et crura inaequaliter, dispersa et n. yi malum, anXietatem enim indicat. Lolliato quoquo et hi-nt Dre assidue dormire, es ubi supinus jacot cruribu3 V-ὶ 'contortis et implexis. At in vontro in jacoro ei qui pex hq nam Valetudinem ita dormiro minimo donlacuit, dolio 'φRut Partium circa ventrem dolorhin indicat. Aegrum y'inqxesidere velle in ipso morbi impctu, pravum qui dom l 'omnibus morbis acutis, et pulmonum inflammatione δέ hqr ntibus pessimum. In sobribus autom dsintibus stridere, ὶμ h δ' R Puero minimo ost consuctum, insaniam et m0x ς' fgnis esti. Vexum ox utrisquo periculum praedicen μ'

319쪽

σοισιν ἐν πυρετοῖσιν ὀζέσιν, ἡ περιπλευμονίψσιν, η φρενίτισι,1i ἐν κεφαλα ψσι, πρ0 τ0υ προσμου φερ0Mενας καὶ θηρευουσας δια πενεῆς, καὶ ἀποκαρφολ070υσας, καὶ κροκίδας -οt ἱματ ν ἀποτιλλ0υσας , καὶ -0 z0υ τ0θου πυρα αποσπώσας, πυσας εἶναι κακας καὶ θανατMεας. πνευρια δε πυκν0ν u ἐν εόν ποτ0ν σηuαDευ ο φλεγμονην ἐν τοῖσιν vπερ των φρενῶν χωρίοισι. μεγα δε αναπτε0μενον καὶ δια πολ- λου Τ ότου παραφροσυνην δηλοῖ ψυχρὸν δε ἐκπνευμενον ἐκ των ρινῶν καὶ τ0υ στυ τος ολέθριον καρτα ἐδη γίνεrαι.ειπνοιαν δε χρη τροιί ιν καρτα μεγαλαῖν δυναρον ἐχειν εἰς σωτηρίρην ἐν απασι τ0ισιν oζέσι τ0υΟὐασιν, υσα οὐν πυρετοῖσιν ωτὶ καὶ ἐν τεσσαρακοντα νωιέρνσι κρίνεται. οἷ δε ἰδρωτες si πιοι μέν εἰσιν ἐν πασι τοῖς οἴεσι τ0υσγασιν, oκ0σ0ι ἐν Τημὰ σί τε κρισίu0ισι γίνονται καὶ τελείως τυν πυρετον απαλ- Quod si chiam deliranti id accidat, exitiale admodum jam 'st. Ulcus quoquo sive ante morbum, sive in morbo natum sit, nosse oportet. Nam si poriturus aeger est, ante moxtem iVidum et siccum, aut pallidum et siccum erit. De manuum vero motione ita censeo. In febribus acutis, aut pulmonum ypostmmationibus, aut phronitide, aut capitis doloribus, qRibus anto faciem seruntur, et aliquid frustra Venantur, eti'stueas colligunt, aut soccos o vestibus eVellunt, et eXy'xλQte paleas carpunt, ex his omnibus malum et mortem P0x 'ndi. Spiritus stoquens dolorom aut inflammationem in .' ἰλη inito transvorso superioribus indicat. Qui Vero magnus inspiratur et ex magno intorvallo, dolirium. At frigidus eπηδxibus et oro expiratuq oxitialis admodum jam est. Facile 'V qua spirare valdo magnum ad salutem momentum existi- 'dum, cum in omnibus morbis acutis, quibus febris Coy- 'l' est, tum in his qui intra dios quadraginta judicantur. 'xq. Optimi quidem per omnes morbos acutos, qui die

320쪽

lantummodo, faciem et corvicem exoriuntur. Ιi namqβη Cum acuta febre mortem, cum miliore vero morbi longi R

dinem praenunciant. Quique per totum corpus eodem mod' atque ex capite siunt. Qui voro milii formam reserunt, 'tCirca cervicem tantum oboriuntur, pravi, boni autem qμφguttatim et cum exhalations sunt. Atquo lioe in totum 'sudoribus animadvertero oportet, quod nonnulli quidem ' corporis dissolutione, quidam etiam Ox inflammationis γ' hementia contingunt. Praecordia optima quidem quae dψl' 'Vdeant, mollia sunt et aequalia, tum deYtra, tum lini VP xte. Incensa vero, aut dolentia, aut intenta, aut iηδ' qualiter assecta dextra parto ad sinistram, Ilaec omnia δη' m dVertenda sunt. Quod si otiam pulsus in praecordii' ''st, Perturbationum aut delirium indieat. Verum eti m ς' um Oculos intueri oportet. Si nam quo oculi crebro m0νς''