장음표시 사용
131쪽
Hic Daucus asylluestri Pastinaca plurimum differt,habetin multas species. On: aium uero maxima Pastinaca Gallica a Plinio uocatur, cui aliae similes sunt, sed ii ila ominores. Omnes hae in Germania Pimpinellae uocantur,uulgo Sibenellasquari: ni radices &semina ualde acrem habent saporem. Itali,inter 'uos etiam Musa est aliam herbam Pimpinellam uocant: eam scilicet quam nos ablucstro pistri ta appellamus: cuius duae sunt species. Una purpureo,altera pallido,cum floret,capitulo. Haecinditis Nasperis nascitur, illa inpinguibus ei littosis pratis: utral Italis ad cibos experititur,liabeti Dauco,id est, Pimpinellae nostiae similia folia minime tame umbellas
Temperamento uero contrario constat, uulnera capitiS mira efficacia sanat,quas uia
res uulgares herbarii magno errore nostra: Pimpinellae tribuunt. Porro minime est negandum,cludd etiam Pastinaca sylvestris a ueteribus, re ab hoc ipso autho e interdum Daucus uocetur. Propterea non merito aliquis Pharmacopolas reprehendet quod Pastinacam sylvestrem Daucum nominent. . '
Suspicor Dioscoridem nullum Delphinium,pr sertim hoc loco,descripsisse. Ne enim Galenus,net Aegineta huius mentionem in simplicium censu faciunt,cum id men alias de omnibus quae in Dioscoride describlitur simplicibus , ipsi quo. agunt.
Nem hoc caput in antiquis codicibus legitur,nel hoc loco inter umbelliferas lici bassiliquas ferens describi debuit. Est enim hoc contra authoris huius institutum ec oris dinem. Non tamen nego suidie Delphinii appellatione ueteribus herbam, sed a Diois storide non depictam. Aliqui Delphimum interpretantur oecydent auri. istis Misis tribuunt edincisi
Pyrethrum Latini etiam Saliuarem appellarunt, Radices eius in pharmacopoliis habentur eodem nomine. Seritur in Germaniae multis locis aduectigal, ct a nobis Graeco uqcabulo corrupto Revrb: a n/ propriis uerὀnominibus Ceineu mur Isiue Ae eemurni id est, gustu seruida, re saliuaris uocatur. Ruellius male folia eius Gallice Pastinacs comparaui cum tamen Dioscorides simpliciter ea sylvestri Daurico comparauerit. Hoc aute loco per sylvestre Daucum, Pastinaca sylvestrem intelliis git.Nain huic similia folia Pyrethrum habere ipse inspexi.Gallica uero Pastinaca ualde lata habet,& Pyrethro dissimilima folia. Atqui Ruellius male Gallicam Pastina, cam idem cum sylvestri Pastinaca, siue Carota esse putat. Quamuis aute Gallus su riti uellius,minime tamen Gallicam Pastinacam cognouit, nem ipsum Pyrethrum nasci uidit: quod ex Plinio re illius uerbis facile demonstrare postam.
Libanotidis species, quae hoc loco describuntur, nobis hodie omnino incognitae sunt,oc plurimu disserunt a nostro uulgari Rosmarino, qui frutex potius quam herisbaeae uidam tamen putant nostratem Rosmarinum hanc ueram Libanotida esse sed apud nos degenerare. Verum hi toto coelo aberrant. Sunt enim diuersissimae plantae. illae enim,de quibus hic agitur,umbelliferae ct Foeniculo similes sunt: quae similitudo nullam habet cum nostrate Rosmarino proportionem. Nam quoties degenerant plantae, minores aut maiores, aut debiliores evadunt, seruata semper eadem propo. tione. Hanc autem Libanotida in Theriacis suis intelligit Nicander, di minome nostratem quae proprium ab illo genus habe ut proximo capite sequetur.
132쪽
ANNOTAT. VALERII c ORDILIBANOTIS c ORONARIA. 89.
Quae hoc loco descistitur coronaria Libanotis, a Romanis Sc Germanis Rosma, rinus uocatur: oc laaec est quae ubi* ad coronas plantatur, habeto diuersum genus a priore.In Italia ec quibusdam Galliae tractibus copiose nascitur sponte, apud nos uouro satiua est tantum .sPONDYLIUM. c AP. 9o.
Spondylium Latini Verticillarem uocant. Hodie nobis incognita est planta. Ruellius eam cognouisse uidet ut ait enim a Gallis Panacum sylvestrem uocari. Viden dum igitur est ,quam nam ille herbam intelligat.
θ: Rzllitu proculdubio sentit de ea, herbum, quam multi imperiti apud Germanos brancham ursinam falso u rant.Ea quidem ad Sphondylij de creptionem melius accedere uidetur quum Astrantis uulgo dicta, a Icilier xv urdi qκae nonnullis Sphon iij nomine appellatur. FERULA. c AP. 93.
Neeqν Latinis Ferula appellatur. Grandis haec est &Foeniculo similis planta, pharmacopolis hodie incognita. In Italia sponte quibusdam locis prouenit. Germania uero a paucissimis seritur ostentationis gratia. Omnes urnbelliferae plantae ab hac ser laceae dicuntur,ceu Poeniculum,Peucedanum,Anethum,di
. Πευκε ηανον,Latinis Peucedanum Germanis Da. iii angi uocatur. Notum est Medicis oc pharmacopolis Peucedanum.
Herba Sulphurata. NIGELLA. CAP. 'I.
Μελανγιον Latini Nigellam, Germani Silvai Beti Numn ci appellant. Errant uehementer,qui in segetibus longis hirsutiso foliis, 5 rubente flore nascentem heris ham Nigellam uocant,quae a nobis Naden appellatur.
Latini Laserpitisi,pharmacopols Asiam foetida, Arabes Amude, Germani
de ui iobrect arpellant.Multi opinantur inter quos etiam pater meus fuit) Asiam foetidam minime elle Silphii liqub rem,solo odore rem aestimantes. Uerum ii falluris tur. Differt enim secundum regionis diuersitatem Silphium. Optimum est Cyrenai, cum, quo hodie caremus. Quod uero nos habemus, ex Media & Syria affertur,cui Diostorides uiro sum odorem tribuit, quem in Asia foetida aperte sentimus. Certumio itur est, nos eam saltem Silphii speciem habere. Illi autem uehementer errant, qui Asam dulcem siue Benzoi,uerum Laserpitium esse putant,in quorum numero etiam est Ruellius qui Reniuinum pro Benzuinum scripsiq&interpretatur prolem Iudeae parentis,cum tamen Benzoi non in Iudaea nascatur, sed ex India asseratur. Porro non erit inutile differentiam ostendere inter Laserpitium Sc Benzoi, ne aliquis ad falsam illorum opinione inclinet. Certum est Silphii liquore ex serulacea ct Apio simili pidia manare. Qui uero Benzoi ex India afferunt,uidiisse se dicunt procerem arborem,ex qua restinae modo destillet,quod incpis Benzoi nominent, ex hoc pinguissimum florem cxprimi quem sibi reseruent, ac potentissimiS regibus pro magno dono mittant, oleum Benzuinum uocantes, ct quo Diis suis supplicent. Sedimentum uerὀ quod superfuerit,siccae resine simile aduenis mercatoribus uendi demum ad nos etiam afferri. Lignum etiam huius arboris in sacrificiis iucundissimo odore accendi, habeaerio in maximo pretio oc honore.
Σαγιτ τννoypharmacopolae corrupto uocabulo Serapinum dicunt. Herbae ferula, ceae in Media nascentis liquor est. EUPHORBIVM. c AP. 96. Euphorbium acerrimus est liquor,qui eodem nomine in pharmacopoliis uocatur. Nomen uero ab Euphorbo,Iubae regis Libyae medico ec statre Musae,Augusti Caeis saris medico, inuenit. Non est proprie arboriquorein adulteratur Iachoma Gula Erni mussi. GALBA.
133쪽
. Gassianum uertam eodem nomine a pharmacopolis cognoscitur. E t hoc serulaces c iiusdam plantae,Metopium appellatae,liquorin. GvTTA AMMONIAc A. c AP. 98. InLibya circa Hammonis Iouis deliibrum,ex serulacea planta colligitur Hammoniacus liquor,qui θc Hammoniacum Thymiama a Graecis Medicis appellatur. Quidam aute Interpretes cum apud Galenum legunt:Aμμωνιακο θυι urματ ,duas dii iones uirgula distingunt,diuersias res intelligentes, sed falso.sARcoc OLLA. c AP. 9'. Sarcocolla notum est in pharmacopolus gummi, quod in Perside ex arbore quaisdam destillat,oc in minimos grumulos concrestit.
Glutinum sive Gluten, Graecis,Germanis ecim uocatur. Ligna eo congluis
Male quidam credunt, Glaucium Arabes Alomitheuocant) cornuti papaueris succum esse. Nam ex sui generis herba colligitur. Hodie uero ad nos non amplius
affertur. cuidam Natten3aget interpretantur. ic ATHYoc OLLA c Ap. tor.
Ichthyocolla a pharmacopolis colla,sive gluten piscium, a Germanis Daiiserib fen uocatur,quod scilicet piscis illius ex aluo sumpta membrana sit. Vtimur ea in geaelandis croceis piscium iusculis. Excoquitur etiam ex membranis illis, quemadmorudum ex boum coriis pulchrum,flauum oc translucidum gluten,Germanis imbisthim uocatum,quὀd eius madefactis in ore frustis chartae glutinari soleant.
im. Germanis 'sogelleim appellatur. Ex multis arboribus Viscum sit , quales sunt Myxae fructus, Aquifolia,& ea quam nos madim appellamus. Hoc uero loco Dioscorides Viscum intelligit,quod ex frutice illo st,quia Germanis G ist i appellati ir nunquam per se e terra crescente,sed aliis arboribus ceu accidens adnascente. Inuenitur hic fructus in quercu, sylvestri malo ct pyro,salice, benita, corylo, abiete,ec
Aparine a quibusdam Lappa etiam uocatur,quod tota herba cum semine propter asperitatem suam praetereuntium uestibus adhaereat, Germani eam a labetuatit
nominant. ALYssu M. c AP. 3os.
Alytan hic author 8c alii,rotundis soliis descripserunt,Plinius uero Rubiae simiae libus,sed male. Qualis uero sit hodie,ignoratur. scilice
Asclepias eaest herba, quae a quibusdam Vincetoricum, a Germanis benNu uocatur, quoniam cum maturuit semen in Siliquis, Siliquae ipsae dehiis stum 5 hirundinibus uolantibus similes fiunt. Eandem ob causam ab aliquibus reiscentioribus Hirundinaria dicitur. Sed alia est Hirundinaria, quae libro Chelidois
134쪽
ANNOTAT VALERII CORDIco Lus RUSTIc A. c AP. ro' Ατρακτυλις,Cnici,quem hodie Cariamum uocant , agrestior quaedam species est quae hodie non temere a quouis cognoscitur.
Polycnemon qualis sit,hodie omnino ignoratur. Nomen a multis suris siue inter. nodiis inuenit.
Clinopodium Germanis Ia ei bellio si appellatur , multos habet, ut Marrubium, circa caules uorticillos,lediorum rotundis pedibus similes,a quibus Graeci ec Germani nomen illi indidere.
Leontopetatum omnino est: incognita hoc tempore Planta.
Teucrium a Germanis uocatur. Huius etiam species est, quae ho die dicitur nomen Germanicum uidetur deesse)oc nobis pro Chamsdry in usu Germaniae pharmacopolis habetur. Herba Elaitur asummerrrosi nascitur axosis locis, altastecies in
χαμαδρυς Germanice Er deime uocatur.Non cognoscitur harca Germaniae pharmacopolis. Eius tamen Ioco I cucrii speciem habent, quam omnes ctiam uulgares Herbarii Chamar dryos appellatione indicant. Disserunt autem plurimum inter se. Haec enim ubim in campestribus nascitur, coeruleo flore, & minimo semine in comis pressis pericarpiis clauso. Sed uera Chamae drys asperis eccaluis exit montibus, flore purpureo oc semine nigro dc rorando in denticulatis caliculis , Hyoscyami vasculis 1imilibus,multὀ tamen minoribus. Affertur iam ex Italia & Creta ad nos.Ego autem maximam eius copiam in Germania Ilienae inueni. Brunselsius eam in tertio Tomo sub Chamaepyteos nomine depinxit. 8
Leucadis Nicander etiam meminit. Quo uero nomine nunc appelletur nulli coagnitum est. LYcHNIs coRONARIA ET AGREsTIS. CAP. 314. ras. Vtram Lychnis hodie incognita est. Ruellius tamen eam cognouit die uidetur 'poebnubatua, O sent schὁn: HlaestrH, Eonneri digete. Nostri cur πωθι nihilsiunt ouum Ochriodisiecitavinius Ros Graecum uocatiochnites aiarienroblin.
Multae sunt Liliorum differentiae.Hoc tame loco candida Lilia intelligenda sunt quae nobis uiueti uocantur. ε
Ballote Latinis nigrum,sive cantherinum Marrubium , dc Vlceraria Germanis Schmav et: n uocatur:
Duplex est Apiastrum. Vnum sic appellatii quod Apio simile sit. Hocatio nomine Ranunculus uocatur,& in Sardinia uenenatum est. Alterum ab Apibus Apiastra uocatur, quae hac herba delectantur. Melistaphyllon hoc a Graecis uocatur.Plinius hanc distinctionem non cognouit,utlib. o. capite xi. uidere est. Vbi dicit: Api strum Higinus quidem Melis phyllon appellat, sed in consessa damnatione est ueaenenatum in Sardinia.Apiastrum uero,id est, Melis phyllon,quod Higinus intelliingst,nequaquam est uenenatum. Pharmacopolae hanc herbam Melissam , Germani Biturisnam dicunt. 'Nascitur in Hes id montibus quibus .HARR
135쪽
Prasion,Latini Marrubium,Germani an do.n Noorta versis uocat. Notaest omnibus herba.
Stachys spicata herba Marrubio similis,candidior tamen,& ob eam causam Germanis is eii dc Steiri uocatur.
Omnibus persuasum, R Pharmacopolarum animis altius insxum est, Scolopenis drion esse Linguam ceruinam, quae Germanis uocatur. Cum ucrd Scolopendrium Polypodii modo incisis foliis describatur ab omnibus, Lingua cemina uero nullas omnino incisuras habeat, neccile est differre plurimum Scolopeiadrium 5 Linguam ceruinam. Quid autem reuera lingua ceruina sit, hoc loco indicabimus. Posthac etiam quid uerum Scolopeiadrium si indicaturi.Lingua ccruina igitur sine dubio est,quae hic describitur, Phyllitis,tam graphice omnes notae descriptioni colis
ueniunt. PHALANGIUM. c AP. rati
Phalangium hoc nomine omnino hodie ignoratur.
Multae sunt Trifolii species in campis ec pratis nascentes. Hoc autem loco diuerasum ab illis Trifolii genus intelligit Dioscorides, quod priuatim Oxytriphyllonae Asphallion ab odore uocatur. Quale autcm Trifolium hoc siqnondum comperium est.
Duplex est montani Polli genus, sed neutrum Pharmacopolis in Germania coagnitum . Quod enim hi Polium uocant, asperis locis exit, Serpyllo sylvestri simila,
deinceps per ramulos nascente semine, non iniucunde uiride hoc olet siccatum uero nullum habet odorem,hyeme etia perit. Sed uerum Polium estis ec caluis exit monistibus, in summis ramulis Corymbifigura capitula,& in his semina ferens .Viride ecsccum suauiter olet,&hyeme tota uiret. Sic describitur Polium a ueteribus. Huius minor species ex Creta, Lugduno, oc Massilia, Galliae urbibus ad paucos nostrates Pharmacopolas affertur. Maius uerὀin Germania cΡpiose nascitur,prssertim Iliens, es ab incolis si iidevrio maxin uocatur, improprie tamen. xes iiden libet in Turingia appetant.Teucrium est proprie minin Polium.
Scordion hec herba appellatur,quὀd odore tantum Allium smitetur.Forma enim omnino Allii dissimilis est. Pharmacopolae magno errore sylvestre Allium Sco dia appellant. Veruntamen Scordium in Germania multis locis nascitur,ut Rundenbergi,Peyns in Brunsiticensi Saxonia,ut in Cheruscorum agris,nec non Uuittenbems: Herba est Chamaedrissimilis, odore Allii,nascitiirpalustribus locis,unde etiam Romanis palustris Trixago appellata est. Germanicum nomen nondum audire licuit. Scordium quo d in Creta talia& Gallia nascitur,eandem habet cum nostratefigura:
Artemisite duo cognouimus genera. Alterum rubente,& alterum candicante cauis te Pharmacopolae eodem utruns adhuc nomine appellanti Germani si ussot α' An Vialuti ossit, etsi ex Belfust. TENVI FOLIA ARTEMIs IK cAP. 11RHuius Artemisiae caput genuinum non uidetur, quoniam antea etiam tenuioria Artemisiae mentionem fecit.Propterea in antiquis exemplaribus nusquam legitur.
Ambrosiam recentiores Tanacetum,id est,r emfas esse putant, quismetiam
136쪽
ANNOTAT VALERII coRDIDiv si lia n. Sed utruns falsum est. Nam Ambrosia Artemisiae speciebus anno meraturi Hodie uerὀ non cognoscitur.
Et haec Botrys altera Ambrosiae species es , cuius semen ab aliquibus Pharmaco. polis Amomum uocatur. Seritur a paucis in Germania. Herba est admodum odora. ta,&ab holitoribus,qui eam serunt, Turctis devae eisus uocatur. Nomen a copiose semine illi Graeci indiderunt, quod in racemulis paruis circa totos ramulos nascia
Geranium sive Gruina,Germanice grivarim quia bel*Storctens nabel ud, eatur,quoniam semina gruinis rostris similia ferat. Habet haec herba aliquot disseren
tias quae a foliorumαflo rum diuersitate cognoscuntur. in una species que habet Malac plu,dicitur ris columbinus,quodnomen etiam Amomo tribuitur. At Acrimsobata uel herba Roperti. TOMENTUM SIVE CENTUNC VLUs. c AP. 33r.rναφαλιον,Latini Centunculum oc Albinu,Germani N bsivrraiit appellant, oblis est y lanuginosa herba,qua pauperes olim culcitras farciebant. Vnde a Graecis 2
Typha palustris sue lacustris est planta, quae a Germanis N olbens sive Garientolbeir uocatur,florem in summo densum,copiosum & clauae stmilem habens.
cIRCAEA. CAP. 13 Circaea quo nomine iam appelletur, omnino incognitum est. OENANTHE. CAP. 33
Oenanthen Theodorus Gaza uitis florem apud Theophrastu interpretatus est: Satis huic descriptioni resipondet herba, quae Filipendula iam uocatur, quod gla dibus similes radices a longis Ac tenuibus fibris ceu stis pendeant.Germani proprio uocabulo Erocymeliis quasi terrestrem glandem,a radicum similitudine,appellat. Videndum tamen est,ne cum hac Chamaedrin confundamus,qus nobis exoeyωel id est, terrestris QuercuS uocatur.
Rupendula proxime accedit qualitatibus ad Paeonium. c ONYZA. c A P. II
Confiindit Plinius cum Origano & Cunila Conyzam, diuersas natura pIantas, quas hic Dioscorides & alii ueteres seorsim diuersis etiam capitibus descripserunt. Nihil enim commune inter se habent. Sunt autem plures Conyzae species,qus masgnitudin natali solo oc odoris grauitate dignosci possunt. Germani generali uoc bulq omnes eius species Diivdsaiis eri uocant.
Hemerocallis sylvestreLilium est, quod Germani Golbipolitistite Bolbimur appellant. Pharmacopolae uerὀ Asphodelum,sed false, ut antea dictum est cum de Asphodelo sermonem haberemus.
sc ini id lilgen. Species una PorpDranssits dicitur. Altera Germanis Golbi lilyn: que in montibus Sue. nielontenascitur: sibi seritur. VIOLAE. cAP. rari λευκοισι , Romani Violam albam,Arabes Cheiri, Germani Belbe violen uocant. Inueniuntur alio,luteo,c aeruleo dc purpureo colore. Ad medicinam tamen utiliDsma sunt lutea . 's ob inpro Eamaoten b Ionien esse Leucoia putat. CRATAEO GONUM. CAP. 3'.
Non cognoscitur hoc nomine aliqua herba. Est etiam arbor apud ueteres eiusda
137쪽
nominis.Porro si quis ea probe intellexet i quae proximo capite de Phyllo di 'urus sum,manifestum erit Ruelliu errare,quod et helygonon dc Arrhenogonon Persic rite species et se scribit.
Phyllon superuacua habet in hoc authoreti storiam. Nulla enim per se est herba, quae proprie Phyllon appelletur. Ne Dioscorides eius historia quasi sitam posuit, sed ex Crateua Herbario, ut ipse fatetur, descripsit. Non tamen inutile futurum exi, stimosiquid sit Phyllon indicauero. Theophrastus lib. 9. cap. i9. deli storia plantatarum herbam ponit, lus duas habet species. Vnam appellat Arrhenogono,quod maschilinum sexum conc1pi faciat: alteram θυλυrονι ν,qubd foemininus sexus ea potaconcipiatur. Ex quibus costat,hanc Theo phrasti herba cum Dioscoridis Arrhenogono ξc Thelygono, quas etiam Phyllon uocat) eandem esse. Descriptio enim,nomen,&attributae uires conueniunt. Quoniam uerὀ ante dixi, Phyllon no habere proprium genus, tamen est herba qus Arrhenogonon uocetur,necesse ea sub alio nomine lata iere: quod manifestum fiet,si quis Mercurialis historia Sc uires ab hoc authore descriptas,cum Theophrasti Arrhenogono & Thelygonocoserat. Sunt enim sine dubio Arrhenogo non 8 Thelygonon, Phyllon re Mercurialis, una eadem* herba, quae duas habet species, ut suo loco indicabimus. Propterea nemo eXisiimer, lium,herribam,hoc loco descriptu diuersum a Mercuriali esse. Deprehensum a nullo hactenus est hoc in Dioscoridetiitium. Nemo tamen hanc ob causam minus fidei Dioscoridi habere debet. Non enim ipse proprium Pnyllo genus a Mercuriali diuersum constiis tui .sedhaec ex herbario Crateua descripsi ad quem etiam ea reiicit.
Latinis Testiculus, siue Canis testiculus,Germanis mur =estandi , aut Stendelia ui Beyi ui Evdgeyinuocatur. Pharismacopolae omnes eius species Satyrione3 nominant,cum tamen Satyrion diuersum ab Orchi genus habeat.
Orchis Serapias priori similis est,maiora tamen soli a,ec minores testiculos habet: Germani iisdem hanc quibus illam nominibus appellant. Porro plures hodie Testiis culorum species,quam a ueteribus descriptae sunt,cognoscimus.
Q talis lisc prima Satyrii species sit,non facile quis dixeritim Eme etiam aliqui Siaaben raut interpretantur. ALTERUM SATYRIVM c AP. 344.
Alterum siue Erythron Satyrion,Germani Rot tisaben erati tuocant.
ormini duo sunt genera, Satiuum unum 5 sylvestre unum. Vtruns hodie cinis dirum galli,ec male etiam Gallitricum uocant. Quidam etiam Scarleam, unde Germanicum nomen Scarisi deductum est. 'inmisumblueme, solide albet. ΗED YsARVM, uel PELEcINVS utinἰ Securidacit cAp. t L
Onosma ex Anchulara genere es . Hodie uero quo nsmine appelletur,no costat.
Nymphaeaea es herba,qua Arabes Nenuphar, Germani Seeheniteren/See blii men/5 eulenimurn uocant. Prior haec species grandem&candidum florem habet ultis oblongis soliis constanteim:
Altera Nymphaea priori omnino soliis ecfructu similis est. Flore differt, quem luteum α Rota similem habet. ANDRO. Ar
138쪽
Androsaces parens meus suspicabatur Cusculam esse, nihil tamen certi pronunciauit,quoniam descriptioni Andros aces non per omnia responderet Cuscuta.
Asplenion,siue Asplanon, eadem est cum Scolopendrio. ScoIopendrium uero,
ut in Phyllitide dictum fuit, non est Lingua ceruina. Propterea errant omnes, qui adhuc Linguam ceruinam Scolopendrium uocant. Verum autem Scolopendrium
Arabes, quidam Pharmacopols Ceteracli uocata Germani Goseimbrii fid est Scolopendrs similem Filicem. Est enim Scolopeiadrium siue Asplenum,herba ex Filicis genere,Polypodii,ec Scolopeiadrae uermis modo utrini incisa,habens solia ex una parte glabra re uiridia,ex altera flaua&aspera. Quid a Germani Scolopendriuetia fletis topicant/uocant. Dictum ita piam est quid sit uerum Scolopeiadrion, siue Asplenum, ec quid etiam sit Lingua ceruina,quae hactenus falso Scolopendria est nominata. Sufficere igitur haec puto iis, qui praeteriti ec barbari seculi erroribus
Hemionitida Theodorus Mula in Theophrasto uertit,propterea quod in Theo phrasto non Hemionitis, sed legitur. Quo autem nomine iam appelletur, nondum constat. Ruellius tamen putat Linguam ceruinam,quae hodie falso Scolo pendria uocatur, Hemionitida esse, sed antea ostensum a patre meo & me fuit: e uinam linguam sine dubio esse Phyllitida, quae seorsim ab Hemionitide descibitur. Illud tamen lateor me saepe suspicatum esse, Si adhuc suspicari, quod Hemionitis di Phyllitis una eademin sit herba.Descriptio enim dc uires conueniunt. Quod si fuerit, nemo Ruellium accusare poteriti quod Hemionitida Linguam ceruina esse dixerit, Porro Verg. Marcellus maxime errat, quod Asplenon& Hemionitida eandem esse herbam suspicatur in quam suspitionem ideo incidit,quod Asplenon etiam secunduuulgatum errorem Cervinam lingua esse crediderit. Plinium,Teucrium oc Homionion,diuersas natura plantas,confundere, sciant Pliniani lectores.
Daee sunt Anthyllidis species. Vna lenti,altera Chamspi simillis:utram salso est
gustu. Propterea ab Italis Salsiolae appellantur,ec stercus passerv. Priorem nondum uidi. Altera uero quae Chamaepityi similis est licet male in quibusdam Dioscoridis exeimplaribus Chamae dryi,scriptum reperiatur) in Apricis Hercyniae syluae locis nascituroa Germanis appellatur,tam manifesto salis sapore, ut etiam ex utram, usta oc nonusta, Sal excoqui possit,qtiem Salem Athali uocant Arabes. Protipterea neque Aristotelem, ne' Plinium rectuensisse constat, quod scribant omnealbpores praeter salium plantis inesse.Nec enim sola Anthyllis excipitur,cum aliaeeti plures huiusmodi inueniantur.
nomine Pharmacopolis Camomilla uocatur. Gefmanice Cain illen, Devmeleis/ec Meydblitiner . Prior species,quae foris candidum intus luteum habet florem,hodie in omnibus Pharmacopoliis ad usum Modicinae seruatur. 6 Leucanthomm cognominata, cetern melior. Tertia teries, cu-Isui ambitu loris aureabunt, nasivi is moxtibus. Est alia lectes,Anthemum Theophrasti.
Parthenium hoc a Pharmacopolis Matricaria uocatur, quod Arabum quom inisterpretes minime latuit. Galenus hanc herbam Amaracum uocat, ut in Sampsucho dictum est. Propterea magno errore in sexto libro Gal.de Simplicibinmaracu Maistoria uertit Theodoriciis Gerhardus Gaudanus.Nam Maioranae Galenus posteam 8. meminit,sub nomine Sampsychi, di diuersum ei ab Amaraco temperamentum trihuit. uinctiam ab hoc authore Parthenium Amaracus dicitur. 4:cοιsub etita non ψὶ Parthenium BuPHTHA
139쪽
Sint aliqui qui Buphthalmuna Sc Ch)s anthemon eandem herbam esse credant.
quibus non uehementer repugnabo. Illud tamen nouisse oportet,plures esse Buphαihalmi species: Sunt enim quibusdam candidi simul. lutei flores, quaru maiorem nos Sudrlle 'minorem uelo Dundsciue & Di inbobttameir appellamus, Pharismacopolis Cotulam foetidam. Quaedam etiam species omnino luteos flores habet echis Chrysanthemi nomen Graeci indiderun Germani uerὀ,idem significante uoiscabulo Goldibui mea. -xcoluti alia foetida ect adicitur: ulla non foetida,qκe potius ueris Baphthalmus.
Insignis est herba Paeon , 8c omnibus cogiaita:habet tamen duas species sexu diastinctas. Foeminam nos habemus, cui radices numerosae ceu gracilibus Isthmis cois haerent. Masculam uero in Germania haberi nondum comperi, cuius semen aliunde mihi missum terrae mandaui,sed nulla cura mulceri potuis Ut CNiret. Quamuis enim ' voti, authores scribant ex omnibus seminibus nasci plantas, o Paeonia uri a pinsigne ser quidem emen habeat, nullum ramen audiui, qui exsato semine germen nasci uidisset, tametsi s mineno x plures periculum fecerint,atque ipse etiam sarpius. Oportere igitur adesse certum sic a plantarendi tempus ec modum, quidam uolunt, di illud etiam curari, ne unquam semina, cum Dorniculis eximuntur,digitis attrectentur. Quibus anassentiri debeam nescio. μή tar Ouoniam cisi quotannis semen sponte e corniculis in terram excidat, & seipsum se rat ubi magnam Paeoniae copiam holitores habeno minime tamen cnascitur: quod diligenter ipse animaduerti, echortulanos huius reica ita interrogaui, quissimile se deprehendissse responderunt. Paeoniam Germani Meomenio. yxei iam voleti uocant. pharmacopole Latino siue Graeco nomine utuntur.
Lithospermon,Germani Sicinia inc/Meevbirseri I Elembus. Pharmacopols Milium solis uocant. N ullam herba ustu adeo admiratus est Plinius, ater hanc.
Phalaris Pharmacopolis incognita est herba, neccuiquam adhuc constat,quo nomine iam appelletur. Mihi uel ὀ ante paucos annos seme e Norimbcrga missum est,a Gallis Milium sylvestre uocatu Quod cum sevissem,Phalaris ipsa, qua Dioscor1des hoc loco describit,crupi. Optime descriptioni respondent notae omnes. Germanicueius nomen ignoro,quonia apud nos adhuc nel saliuam nessi sponte nascente uidi. Eiiit kii FGι
ερυ leo stra ον,Theophrastus Etευs d. op appella quieam longe aliter quam hic a thor describit: quam bene autem, non uideq. Siquidem nos cum omnibus antiquisti recentioribus Medicis optime Rubiam cognoscimus,ea qua Dioscorides eam describit figura. Seritur haec in multis Germaniae locis ad uectigal. Pharmacopolae Rabeam tinctorum uocant, Germani A.ten.li aute uehementer errant, qui Anchusae, idestyuglos aspers siue rubetis radices pro Rubia accipiunt,quales noui multos.
Lonstitis haec milai adhuc incognita est . Hodie inPharmacopoliis habetur nus quam. Ruellius tamen nouisse uidetur. Cum uero nesciam qualem 1lla herba nigroa Capetos Gallice uocet,eidem assentiri non possum.
AlteraLonchitis sine dubio ea mihi uidetur esse, quae Germanis Spicant appellatur.Mediam figuram inter Scolopendrium re Polipodiu habet. Scabrae seno soliorumi sui s. Vnde eam asperam Lonchitida cognominauerunt.
Althaea, sylvestris Maluae genus est, in uliginosis Ec palustribus locis nascena. - . Plant
140쪽
ANNOTAT VALERII coRDIPlantatur a quibusdam etiam in hortis. Pharmacopolae eam eodem 5 Bismaluae nomine nbuerunt. Latinis Hibiscum olim dicebatur. Germani eibismictam iactis happetis/Erocemur B appellant.
Et haec sylvestris Maluae species est. Folia profundius Verbenae modo incisa lia. het,florem uerὀ&seme Althaea.Germani eam Dochleirci teri oc Gigmarsivitris uocant, aliquiue elui I quia rumpat pannos oculorum. Nascitur plerunta in pratis quae fluuii tumescentes attingere possunt,ec non procul ab horum ripis. Pharmaco polae hanc herbam non habent.
Satiua Cannabis anullo no cognoscitur. Rarus ec huius est in Medicina usus. Male huius folia Malo similia Verg. Marcellus interpretatus est. In Graeco enim textu id est, Fraxino,legitur.
Anagyris,quae ob laetorem suum in prouerbiorum censu habetur hodie non tomere a quouis cognoscituri est,qui poli annum primum est ineprovenit: babet enim boo osseae duriti cc EPHAEA HERBA. simpliciterPortulacaagrestistiuidetur. CAP. 168.κ πιραα quamuis ab hortis nomen habeat,tamen in arenosis littoribus 8c minimΤm hortis nascitur. Est autem eadem herba cum Portulaca, praeterquam quod Cepaea sponte in asperis littoribus nascatur, cum Portulaca in hortis seratur. Apparet tetitur permutesse inuicem nomina sua has herbas. Germani Cepaeam Uilbe Gorde tuo-
Alisma siue Damasenium, hodie Herbarii corrupto uocabulo Almeam uocant Germani rei deis megeramyuel Diraeripse . Hic author unum tantum Damascinti genus ponit.Plinius uero duo. Nos autem plures eius differcntias novimus.Nullus est hodie in Pharmacopoliis Domasonii usus.
Qualis Onobrychis sit herba,hodie omnino ignotum est.
Tres sunt reuera Hyperici species Prima proprie oc simpliciter Hypericum uoca tur. Altera priuatim suo nomine Asicyron ec Ascyroides nominatur. Tertia etiam peculiari nomine Androsaemon appellatur: quamuis etiam omnes tres species An drosaemi appellatione ueniant,propterea quod digitis confricatae carum me & flares,sanguineo coIore succum remittant. Prima igitur species, ques priuatim Hyperi, cum dicitur,nondum mihi cognita est.In nostris autem Phammacopoliis loco eius A Cyro utimur, 'quod altera est,ut antea indicauimus,Hyperici species.Demonstrauiamus etiam male ab aliquo Hyperici caput,sylvestris Rutae capiti commixtum esse requod Ruta sylvestris disserat a Perforata.Ruellius in tertio de natura stirpium libro cap. γ . scribi Dioscoridem in Hyperico mentione floris digitorum attritu cruentatutinon meminisse.Concederem ego hoc quoniam sunt qusdam Dioscoridis exemplaria,quibus ea nota deest,quale etiam Verg. Marcellus habuit in nisi in probatis coo διαρις se τοιο δὶαHυMιραιμπώιην--οθν --λλο τρα-ρεκλου- . Quae sic Derti possunt: Florem habet Iuteum, qui digitis attritus sanguineum succis cxccmirunde&Androslamon,id est,Humanus staguis appellatur. 'lati Vi