장음표시 사용
281쪽
ast cognitionem legitimam. Ad hoc obligarinet debere neq3 omnino posse censebat vio. Ios. At si exprcilia poneretur: Nullos Princiis pes aut ordines turbare velle ditioncs Epis coporum, aut aliquid cis adimere , aut nouo onere onerare, credo inquit, ita Caesarem placatum iri. Erat oc hoc in illis conditionibus: Discerni causas profanas ec doctrinae Veriis latcm oportere: Id sapienter 8c recte cogitatum positumi es se dicebat. Nam inconcino ne quaedam permista esse multos perhibere,oc, si profana explicarentur atq3 componeα rentur, ut verbi cauli a cum Duce Brunsuliscensi controuersia, sperare se hoc plurimum momenti ad mitigandum Caesaris animum habiturum. Sed haec tunc frustra suscepta tentata sunt. Oppugnata est Lipsia ecdefensa aduersus vim tormentorum, cuius neminem audiui qui similem ad urbem violam adhibitam cognouisse se diceret. Praeis sidio autem Vultienbergae imposito, iam ploeril ordinis scholastici, tanquam parum opportuni incolae illo tempore, abscesserant, errabantP passim in Saxonicis fere regioni. hus, aliquibus perbenigne eos recipientibus, cum nonnullis parum gratus csset aduentus illorum. Paulo post, nam proximo anno Christi M. D. XLVII. haec sunt gesta ,
Rochlicii deiecto prasidio, cui Albertus Ca
282쪽
simiri F. Marchio Brandepurgicus praeerat, ipso capto, Imperator inuitus, Ut perhibeo batur, accessiit cum exercitu altero, ec Iohannes Friderichus vel minus cautus nimisisque securus in tam arduis negotiis at* rebus, vel aliorum consiliis rationibu Si induetus,vcl quocun* tandem pacto, celeritate 8c viis pilantia &feruore quodam aduersariorum,
Mulbergi, quod in oppidum ad Albim fluis
Uium, ultra quem traducitis suis illic castra locauerat, oppressus victus p , ipse fuso, profligato, caeso exercitu, .fortissime dimi, cans, neP a suis recedens, vulnere* aduerso grauiter faucius, ita captus in potestatem Caroli Imperatoris venit. Auditum cst postea Imperatoris Ferdinandi, qui tunc in eXercitu, ec deinde fratris Caroli v. succcstbr fuit, honestissimum testimonium virtutis reconstantiae Principis huius, inieri alia ochoc: Si omnes, quos secum ille tunc habuit tam fortiter ait ipse dimicare, ec sustinere animo praesente hostilem impressionem, &vim repellere voluissent, vix futurum fuisse, ut eo ille die superaretur atq; caperetur. Fuit eo die quo praelium istud commissum est, ecante illum pene tribus, solis tetra facies, imopediente lumen & eminentiam radiorum denso rubore, qui oc in tediis aedificiorum 8c parietibus cum omnium intuentum stupore
283쪽
quodam relucebat. Ego qui tum Sc ipse ut mei gregis plaerit cum familia vagabar, illo
tempore Vuurcepurgi eram, quo me post Peregrinationem longam ec iniucundam contuleram ad Praestantiss. dignitate, Virtute ec sapientia Danielum Stibarum, mei amantissimum, cuius 8c tunc ec alijs temporibus meis nobili viro dignam fidem, & erga me benignitatem sum expertus, & rebus caeteris, oc in hospitio domesticol usu ipsius, cuius tum frusum cepi quamdiu mihi, non illi libuit. Nam mirifice me retinere disce, dentem nitebatur. In hac mentione fui lonisgior, cum Sc D. Stibari meritas laudes alibi
extollere & coniunctionem amicitiae nostrae
non ignorari studuerim) quod nostrum oris dinem 5c genus scholasticum a quibusdam, qui stantes coluisssient, iacen4 oc proiectum non admodum fuisse subleuatum comperearim. Sed ita fieri solere scimus, ut diligano tur felices, miseri deserantur. Ego igitur
tum non optima valetudine utente D. Sti,
haro in cubiculo ipsius prima nocte eandem speciem quasi tineiam sanguine conspexi luis nae, iisq; qui aderant demonstraui, Una meis cum admirantibus colorem illum in luna, quae quadrati in circulo lateris sipacio pene a
sole abes set, globo propemodum dimidiato, quando illa insigniter colorati non consues
284쪽
vit. Haec minus apta huic argumento videri, ut opinor non debent. Cum enim instituta
sit de Philippo Melanchthone narratio, quid temporibus ipsius acciderit, quod & ab illo
consideraretur notareturq3 inprimis, Sc eum afficeret atq; excerceret, indicandum est esum arbitratus. Quibus narrationibus si iii, seruissem interdum aliquid de me, nequc hoc alienum aut absurdum visum iri speraui. Cum haud scio an nihil aliud ei curae cordiq; unquam, ex quo inter nos amicitiae usus ccis pit, discedonti illi quidem a domestica necessisitudine, aeque fuerit, atq3 ego & res meae. In quo tamen cum seruasse nos modum intelliis gi confido, ut attingendo omnia haec perostringerentur, non dissererentur explanando.
Philippus Melanchthon in hac quasi tempestate tectum subiit oppidi Zcrbestani, quod est ditionis Ascaniae. Cuius illustrissi αmae domus clementissimam benignitatem,
quae 5c ipsa tum in discrimen non mediocre veniebat, perpetuo ille sensit. At p scimus non minori curae fuisse Principibus illis saluistem incolumitatem* Philippi, quam suae dignitatis fortunarumq3 conseruationem. Cuni in Saxonia debellatum, & res illae ex Impeo ratoris Caroli sententia atq3 voluntate, item*que hemica negotia pro Regis Ferdinanodi a Atrio composita perfectaque essent, Phim
285쪽
Iippus Land grasius in Hassia, summa cupiaditate ubii stabilis oc certae pacis, autoribus potissimum Princ. Eleei. Brandepurgensi& Duce Mauricio genero suo, sese dc ipsum deditione facta Impcratoris fidei permisit ecad Imperandum accersitus, in urbem Saxonicarum Salinarum, ibidem, quod neque ipse tum metuebat, neque quisquam fuerat suspicatus ex iis, qui pro illo deprecati persuaserant ipsi, ut clementiam potius Imperatoris semel, quam iterum vim Sc arma exoperiri vellet, qui* sane cunctantem cum in tales angustias deduxerant) in custodiam datus 5c duriter habitus parums liberaliter humaniterq, tractatus est. Quae sic instituta, conformata, acta esse, credibile est postea aliquos poenituisscte, qui vel suasere, vcl administrarunt, vel etiam gesserunt. Verum de his & alijs, quae tunc bello consecto conis ulta factaq; fuerunt, ne vel indici caussa, si- cui de aliis, verba faciendo cliena longior,per
mihi multa obstiterunt, sed omnium maXio me dolor θc moesticia animi in recordarione eorum, quae cum non possem in veritatis commemoratione, ordine & recte esse facta perhibere, ne criminando tamen exagitarem, aut quamuis leniter reptaehenderem, pudoris mei esse censui, A , quid adeo vel undi
vel fructuosi habiturae essent narrati s ists
286쪽
MELANCHTHONIS. non sane videbam. In hoc motu ferebatur tanquam nauis procellis ventorum optimus
vir Philippus Melanchthon Sc ea audiebat, cognosccbat, cernebat habebat* etiam in manibus, quibus grauissimae curae maximae Panxietates 5c dolores summi cum ingcntibus Iaboribus ipsi imponebantur , ad cunti interoea 5c vitae pericula, Sc facultates consumenoti, quod sine ulla parsimonia θύ pcne ratione tribueret Sc largiretur, quicquid habebat ac corradere potuisset, egciatibus aliis. Ita ille S in naufragiis rci familiaris Sc difficultati, bus comitatus, Sc vario multiplice p metu non tam de se ec suis quam alienis, qui se ad eum applicuerant, tanquam fluetibus marisia stabatur. Consedio bello in Mimia Imis perator Carolus per Salinas Saxonicas ScPabepergam iter facicns cum omnibus coui ijs Norimbergam peruenit. Atq; illac cum
traduceretur victor exercitus tota urbs arcePec foci, ut* dicitur, diuina ac humana in potestate Caroli fuere. Quosdam sane ex ordine Ecclesiastico metu tum valde debili, latos fuisse constat, qui belli tempore liberisus se locutos, Θc scribendo literasq3 mittendo fuis. incautiores non ignorarent. Ii ctiam sermonibus quorundam magis exterrebano tur, a quibus ec pericula augeri verbis, Nadmonitionis solicitudine animis perculsistrcpidao
287쪽
tropidatio formidol maior incuti. Erat tum illa in urbe hab cladis ad populum concioni. bus celebris Vitus Theodoricus ciuis ibi, dem. Hic a primis adolescentiae annis mais gnam partem aetatis V uitionbergae in studiis piis ac liberalibus absumserat, perfecerat diligentia, obseruantia atq; industria sua, ut praecipui in illa Acadcinia, oc Ecclesiastica scholastic P rei capita, cum eXpeterent Vssum familiaritatis ipsius, tum valde cum dili
gerent. In patriam autem reuersus oc VNo, rem duxit, ec concionum mandato munere
sic functus est, ut ad ipsum audiendum cono cursus fierent .multitudinis tantae, quantam omnino templum, ubi verba facere solebat, caperet. Affligere cum morbus celeriter cepit, in quo acerrimos cruciatus artuum Perpessus cst. Cumq3 recuperandae sanitatis cis piditate variam opem a medicina peteret, Sctandem aquas natura sua calidas placuisset experiri, ita paulo post mortem obiit. Sed illo lcmpore aeger, pedibus adeo cneruatis Vt ingredi non posset, sibi quoque ne quid accirideret grauius, magnopere timebat. Confirismatus tamen & ipse a se, & amicorum oraistione, quamdiu in illa urbe Imperator manis sit, neque conspeeium deinde vitavit vilius,
neque aditu quenquam prohibuit, & fuit animo praesente ali magno . Sed ab Impcis
288쪽
MELANC RTHONIS. - 6 si atore Carolo erga neminem Ullius ordinis, loci, generis mortalem, consultum factumue
est quicquam, quod non modo manifcstar
acerbitatis dolorem, sed querelae etiam Ocis cultae deplorationem haberet. Quamuis, ut ferebatur, non deessent, qui Ιmperatorem, vehementcr instigando, conarentur eo imis pellere, ut illa occasione Vicias cXemplum ederet in ciuitate praecipua iustae irae & conis gruentis tempori seueritatis. In quo quidem compertum est, non tam existimationi ob rationibus Imperatoris prospectum conis stultumi aliquos voluisse, quam suum cinois lumcntum commoditatesque priuatas quaesiis uisse. Verum Imperator, quemadmodum
diximus, neque ipse quicquam aegit aut statuit tristius in quenquam, neq3 a suorum aliis quo laedi, aut damno, iniuria, molestia affici .llum passus est, ct ita transijt, Vt nemo ne suspicari quidem posset, voluntatem esse ipsiisus ab illa ciuitate alieniorem. Ego tunc, cum a Stibaro discessissem, consed cram Noai imbergae. Quae ciuitas ec erga me perquamclhenignam liberalemq; se praebuit, oc obtulit hospitii copiam Philippo Melanch. munisiisce. Sed hic tandem dc ipse redeundum sibi uittenbergam statuit, oc ut eodem se rectis perent, alijs quot non leuibus caussis mois
tus suasor hortatorq; fuit. Etsi cnim Illustris.
289쪽
Principes Duces Saxoniae mandato patris, qui Imperatorem sequi cogebatur,in Durinopia congregabant dissipatas 8c vagas Mu fas, & sed cin his Ienam ad Salam amiacmoppidum designauerant, Sc Philippus Meis Ianchthon lamentabilem casum Principis pietate eximia erga Deum Sc patriam praeoditi, utq; generis splendore sic omnis virtuistis claritate Illustrissimi largis lacrimis deis plorabat, neq3 venerari cessabat animo suo profligatum, cui florenti seruiendo summa diligentia ac fide praesto fuisset: Quid tamen non sibi sed alijs compluribus esset profutuis rum, oc res atl tempora , ipsorumq3 adeo
Principum rationes ferrent, omnibus movimentis suis ponderans quasit examinans, suo sibi loco tanquam in turbine tempestaαtis, secundum Vetus nostrae gentis Verbum,
permanendum consistendum* esse duxit. erum illuc 5c tunc & postea cruditione doctrinae oc ingenio optimarum* disciplinarum & artium scientia praestantes viri se contulerunt. In quibus celebritate nominis excellens fuit Iohannes Stigelius libcrali coisgnitione oc virtute at* sapientia 5c facultate carminum non facile alteri ulli suae aetatis codens, Vir animo excelso praeditus, Sc patriae suoruml in ea Principum ita amans atque studiosus, ut illustre exemplum ipsius in hac Parte
290쪽
MELANCHTHONIS. I 67 parte pietatis eximiae proponi posse videatur. Confluxerunt tamen codem Sc alii, qui ut temporibus illis admissi, sic aliquanto pos multo libentius dimissi fuerunt. Quoarum insolentia atq3 peruersitas bonis Sc pro- his Rutilem operam dantibus multum iacisgotii fecit, & malitia nonnihil creauit periis culi, oc cum animos quorundam moestitiare angoribus, tum fortunaS ac corpora damanis Oc cruciatibus afflixit. Nccp abhorret a vero indignationis doloris 3 perturbationem quem aliquot anniS ccpcrat Iohannes Stigelius ex necessctaria magis quam expetita coniunctionc nonnullorum , pcrculso ci deo bilitato* celerioris mortis caustam dedisse, quem cum adhuc in his conscribendis occvis Paremur lugebamus, Virum oc amicum sumisimum , oc plurimorum scriptis epitaphiis aliisq; mentionibus lugubribus dolenter deis
ploratum. Eodem tempore exclusus duo dum Ecclesiae communione decreto Pontistis cis Romani Reuerendissima canicie innuis merabilibusq; laudum nominibus Illustrissimus Princeps Hermannus Archiepiscopus Coloniensis, ctiam gubernatione terrarum priuabatur mandato Imperatoris Caroli. Qui ne belli aut cladis alicuius repugnando