De Philippi Melanchthonis ortu, totius vitae curriculo et morte, implicata rerum memorabilium temporis illius hominumque mentione atque indicio, ... narratio diligens et accurata Joachimi Camerarii Pabeperg. Lipsiae Ernst Voegelin Lipsia

391쪽

mea praesentis, cuius consuetudinem 5c usum ei iucundissimum esse scirent,aliquid illi conis tingeret alleuationis. Nam cum discedcnssilium unicum Philippi ipsum quoq; nomen habentem reliquisset periculose aegrotantem, conualuit hic quidem paulo post, sed uxorem Philippi Melanchthonis mox sustulit

improuisa tunc quidena mors, inter seruos cruciatus commotarum in toto corpore fluis xionum mirificarum. Laborauerat autem 5c illa grauiter eo quo vir ipsius morbo, cuius nomen Graecum diximus esse H ιάαν, laistini, quoniam tunc concrescunt in corpore quasi calculi, ita etiam illum morbum apis Pellarunt. Sed concurrerunt tunc aliae etiam difficultates, fortasse minus animaduersae.

Atl obhi illa quidem diem supremum suum

non aliena aetate, quod annum sexagesimum omnino tunc habuerit, verum quae Sc potuissct tamen per illam, si ita Deo aeterno viis deretur, vivere diutius, & fuis set hoc marito opportunum atq; Vtile. Cum autem Eyis teipergam ad ipsum venissem, reperi ibidem& fratrem cius Georgium. Gener vero Caaspar Peucerus secutus llum fuerat domo abis euntem, neque ah iphs, latere uspiam disce. debat. Meo aduentu mirifice eum gaudere est intellectum. Nam ita acquievit in coma

Plexu colloquiol meo, ut nulla de re publio b 3 ca aut

392쪽

3 o VITA PH4LIppica aut priuata quicquam perconctaretur, sed tempus omne consumeret consuetis nobis sermonibus. Indicium igitur casus donae,stici placuit paulisper differre. Sed veriti ne ex alijs ille hunc cognosceret, & succenseret nobis, qui celassemus, ita postero die, quid euenisset, ei ostendimus. Non dedit signisi

cationem ullam Vehementis perturbationis, cum ingente dolore affici ipsium nemo dubiistaret. Ati nominatim VNori mortuae vale dicens, hoc modo addidit, sese eam breui sciscuturum esse. Et mecum seducto ad came ras vitium, nam in principis hortos tunc foriste concesseramus, multa locutus est grauiterta pietatis atque prudentiae plena consideraistione, de Republica & asperitatibus ac conis fusione rerum pene ubi l omnium, d c deplo orauit de ijs, quae fierent, verissimas querelas, multorum tristissimorum eventuum caus fas commemorando , quae etiam deinceps consecuta sunt, nimis vere nonnulla praedioxit. Atq; doloribus ob Rempub. omnino opprimi, in* eo minus sentiri ipsius proprioum quamuis recentem atque acerbum appararebat. Quibus tamcn implicatis tristiciam augeri necesse fuit, oua corpore etiam Iano guescente grauissime tunc laborauit suo illo malo morbi supra indicati, & maximis cruo

ciaribua non sine periculo in affectus, caloculis

393쪽

371culis grandiusculis in urinae viis harrcntibus diutius, quod fractis debilitatisque viribus mionus strenue ea praesertim aetate elicerentur. Sed ad Berbeto magenses actiones narratio

reuocanda est. Regis Ferdinandi illuc responso tandem allato, quo iubebatur: Ante

omnia, si fieri posset, instaurari ita disput

tio, ut tolleretur omne undiq3 impedimen.

tum illius, utq; in eorum, si necesse esset, qui discessissent, locum surrogarentur alij, & ita negotium continuaretur: Id quod cum deis creto Ratishonensi congruere videbatur: Tunc igitur ij, qui antiquae Religionis causosam defendere se glori antur, sane perculos, negare hoc sibi faciencium, neq; aduersa. rijs dissidentibus , disputationem produπcendam. Quid enim hoc profecturum aut

quae ratio omnino ineunda esse videatur cum ignoretur ad quas sententias respicere debeant. Concordarent igitur prius ad uero

farii, ut sciri posset, quid ab ipsis constanter

retineretur ec assereretur. Atq; etiam hi tunc de damnationibus quibusdam, imitantes eos qui discesserant, postulationes inculca orunt. Sed fuit diserte responsum : Totam rem decreto Ratibonae facto, 6c regiis lite. ris esse explicatam, Zc Augustanae confessios nis destia res pretesto esse, neque defugere aut recusare ullos legitimos congressus, &

394쪽

371 VITA PHILIΡΡrtestari, si abrumperetur disputatio, sua id culpa nequaquam fieri. Nonnihil molestiae inlicitudinisi tunc praesidi oblatum , sed alis tera illa parte nullo modo prosequi volente institutas disputationes, ita tandem iste cono uentus dissolutus fuit. Quis ibi remanserant ex defensoribus Augustanae confessio. nis, Praesidis quoq; testimonio laudati sunt. Et ipsi inter se cum priore necessitudine con. firmata , tum noua societate inita, domum suam quisl reuersi fuerunt. Friderichus deinde Staphylus,qui se in aulam Regis Fer,dinandi insinuasset, oc augeret numerum eos rum qui refellere deberent defensores Conis , fessionis Augustanae, scriptum edidit, tam futile ut contemni, tam vero improbum ocm tum, ut animaduersionem non effugere debuisse videatur. Cuiusinodi re alia illius fuere uniuersa, quae postquam prodita causissa desciuit ab amplectentibus doctrinam exispositam capitibus Augustanae confessionis, diuulgauit. Ati mirabantur prudentiores tantum licentiae concedi leuitatis furori, neoque intelligi, quae stabiliri isti vellent, ea veis hementius eosdem labefactare, praesertim cum similis vesaniae oc ab hac infelicium eventuum exempla essent in medio. Quidam Aulus ctiam nescio quid tunc effutivit stri. bendo. Philippus autem Melanchthon breuiter

395쪽

MELANCHTHONI s. 37 et

breuiter ille quidem & strictim ambobus, sed grauiter atΨ luculente respondit. Atque haec fere sunt tunc g esta, quibus Philippus Meis lanch. oc interfuit oc praefuit. Hoc eodem anno post quasdam coram principib. dispuistationes cessit malevolcntic oc odio Flacianen 'ionis, Iustus Menius, & Lipsiam se conis tulit, ubi humaniter re benigne acceptus

diutius anno integro uno,Ecclesiasticas conisciones habuit, cum audientum fructu ec adis miratione, mortuus placide III. Id. sextil. Anno Christi M. D. LVIII. Commendatus

fuerat Senatui illius urbis a Philippo Meis lanchthone, neque alibi defuturus ipsi locus fuisset, sed Lipsiae contigit opportunus atq3 commodus. Varia atq; multiplex fuit huius viri fortuna. Quicunt nostra aetate erudiationis ec do strinae fama celebres fuere, cumhs uniuersis ipsi noticia necessitudo* oc vissus intercessit, ic hi illum carum habueruntre magnifecerunt. Multis annis fidelem re utilem operam dedit in regionibus Durinisgicis,& tandem ingrauescente aetate insolenistise 5c clamoribus acerbitatis turbulentae exis agitatus, quietiorem sedem quaesiuit, R in. uenit reliquae aetati suae non longae, ut dixismus. Mortuus fuerat ante hunc uitieno hergae Iohannes Bugenhagius Pomeranus

pastor Ecclesiae illius, vix dignitate praestans

396쪽

3 VITA PHILI ppioc in rebus maximis cum summa laude veris fatus, contentus quidem ea conditione ecillo loco in quo primum fui isset constitutus, cum ad amplissimos honores potentiam p& opes eximias perueniendi praeclarae oco casiones ipsi darentur: Ad quas non ille quiisdem contenderet, sed multaretur peness aio traheretur. Spectatissima hic cum fide re assiduitate mirabili officio suo annis X X X III l. futa 'tus cst, & curationi latae praeo

fuit studiose ac solicite, & patiens & nequaquam fugiens laborum. Excessit ex hac vi, ta annos natus L XX II I. cum quidem aliquotanni, fuisset pcrquam imbecillis, superiore fere tempore intcgris Sc firmis viribus usus. Quamuis autem immatura ea mors videri non posset, net aetati ipsius aliena, ne* deo cedenti grauis accidisset , diuturnae tamen vitae communiter in rerum praecipuarum somcietate pera star memoria, oc usus illius deis siderium magno dolore affecit Philippum Melanchthonem dc alios, moerentes ob vesterem Zc singularem amicum laborumq3 Omψnium & curarum participem amissum. Hic cum sensim viribus tam animi quam corpooris deficeretur, non morbi grauitate sed diuturnae debilitatis langore velut evanescearet , animaduertebatur quasi simulacrumptioris viti in omnibus rebus agendis alacrista promῶ

397쪽

&promti intuentem Philippum non Ieuiter perturbari. Audita: p sunt voces ipsius de precantis, ne sibi talis senectus contingeret. Id quod secundum optatum ipsius accidit.

. . Nam ne morbus quidem quo consectusi ob it, vel impedivit praeclarissimas cogita. tiones pietatis Sc sapientiae ipsius, vel obsti,tit memorabilibus 8c eruditis sermonibus,

vel reprimere potuit laborum, quibuS cono suevcrat, defatigationes, Ut decesserit non admodum de statu vitae tradueiae recedenS.

His temporibus neq3 Respub. quieta fuit, Zc in Ecclesia varie turbatum. Aiss rursum de

conflanda Synodo verba fieri, oc quibusdam

tumultuantibus sine fine, Oc modo hoc mois do illud arripientibus ad exagitandum, iamque inter se, iis qui assertores defensores puerae 5c fanor at p salutaris doctrinae videri volebant, foede dimicantibus, & contumem Iiosa scripta edentibus,multorum animi grao Uiter perturbari. Sed hoc magna pars nihil curare. Quasi Religionis caput esset, acerobitas dissensionum ac contentionum. Etsi, Vtingenia at* naturae ec institutio, sic consi. Ita, voluntatest 5c actioncs dissimiles antis maduertebantur. Ness probabantur adeo omnibus omnia , quae a suis quo p fiebant.

Sed Hexbeto magi acia valde repraehendi a Flacianis: Ex dati opera ut iis, qui suarum

Paruum

398쪽

3 7 6 VITA PHILIΡΡt Partium essent, congregatis decreta de illis fierent. Alii quoque cupidi tranquillitatis

plP concordiae, iudicare conuentu acto par. tis utriusque laborantibus rebus consili pos.se. Scd prudentiores statuebant contrarium de exemplis antiquis Zc recentibus .Itaq; non

nihil quidem negotη factum laboris p dc

molestiae inter tales consultationes exhibiis

tum fuit Philippo Melanchthoni. Sed ultra deliberationes ec conatus atq; studia tunc non est processum. Incidentibus praesertim ec aliis grauioribus negotijs. Nam Sc Imperator Carolus omne gubernationis Ius ocImperii maiestatem tradidit in manus Prinαcipum septemvirum creandis Imperatoribus Rom. Et est idem paulo post mortuus in Hispania. Consilium hoc cepisse eum et,

iam ante annos X XX. affirmabatur, sed tunc8c exhaustis viribus & aduersis euentis fra,ctus, desperatione quadam rerum omnium ec amissione nonnullarum opportunit tum,

id executus est, quod ratione quadam olim se facturum esse constituisset. Audiui, cum aliqui ab ea sententia abducere ipsum vellent Carolum dixisse: Impendisse se quae habuis, set omnia ec quidem in fulciendum tironis dumq; maxime Ecclesiasticum statum: Peis cuniam, quae quidem reparari idq; damnum

sarciri forte posset, sed amistam quoi esse existim

399쪽

i existimationem nominis, re valetudinem 1 honam, ec studia hominum, quae recuperais

1 turus esset nunquam. Annis duobus anteis

i cedentibus mortem Philippi Melanchthonis 'i hospitem hinc ad ipsum misimus senem Capa: padocem Caesariensem, qui habebat literas Patriarchae Constantinopolis, Graece scriis pias, quibus itineris ipsius caussa indicabatitur 3c commendabatur nomini Christiano. Pro filiis hic suis numerare certam summam pecuniae debebat, qui interea in potestate Turcarum haberentur. Non depraehendeis batur fraus vlla, eo magis animi omnium misericordia ipsius commouebantur, ic reis novabatur memoria Philippo Melanchthois .

, ni Basili4 Episcopi, quem ciuem huius soleobat appellare. Venit postea ad illum Deametrius quidam gente Mysus , qui in Grariscorum Ecclesia Constantinopoli Diaconus fucrat, sermonis Graeci peritus, Isi satis diu in his regionibus commoratus est. Et Sabini duas filias elocauit Philippus, re nobiscum Iuxit obitum filiae atq; neptis meae, ec alijs

domesticis incommodis communiter dolore est affectus.Sed neq; curarum quies erat,quaSi afferebant Θc conuentus ordinum Imperii

qui Augustae habebatur , 5c scripta quaedam de Ecclesiastica doctrina singularia ali mi, risica, nec non edicta seuera, Et alij item ca

400쪽

VITA PHILippi sus, ConatuS, molitiones, quae multiplices tamirabiles haec tempora quasi inundarunt. Anno Christi Iesu Μ. D. LX. mense Ianuario obiit mortem valde senex oc iamdudum deis crepitus Argentorati Nicolaus Cerbelius vir optimus atq; integerrimus, & humani, tale, suauitate morum, doctrina, omni geonere solidae laudis excellens. Hic Iurisconis fultus diu dederat operam collegio in illa urbe sacerdotum primario, SI aliquando. Viennat Austriacae cum Iohanne Cuspinia. no S illius aetatis opt. disciplinarum atq3 a tium fama celebribus vixerat familiariter. De quo accidit quod nullo modo reticenis dum putaui. Cum enim is cimet vir ille, quem diximus, ec probitate innocentiacp ac studio religiosae pietatis commendaretur inoprimis, quae erant laudes in ipso decorae scillustres, S praedicabantur ab omnibus Quidam in libello Rhetoricorum praeceptorum

suo exponens eXemplum adtionis capitalis,

hunc tanquam Sacrilegit rcum nominatim introduxit, Sc ab accusatore peragi fecit. Quod factum, ut autor affirmabat, incona

siderate 8c temere etsi non est ista in prifessore Rhetorices bella defensio ) θc opt. at

que innocentissimus vir Gerbclius, & amici ipsius grauiter, quemadmodum par erat, ocPerquam inique tulerunt. Decp ea iniuriatam