장음표시 사용
501쪽
nem admittere: id enim si facerent, & nunc tandem resipiscere se velle viderentiir, periculum fore, ne dignitatem omnem, dc existimationem omni studio conquisitam,& partam amitterent,in precio et se,& consueta in dies praemia obtinere desinerent. Quo videntur cristimare nihil sibi calamitosius posse accidere. In horum forte numero noster quoque Aduersarius reponendus est: Quos tamen par est cogitarc , atque alta mente reuoluere,ut in aliis Omnibus, ita maxime in edi facultate, quae ad vitam salutemque hominis spectat, unam in primis veritatem sectandam, ainple stenda ira, tutandam esse, eamque propriis nostris Ze commodiudc honoribus anteferendam: prae caeteris autem omnibus Deio. M. maiestatem, ac iudicium ob oculos habendum;qui tanquam scrutaror cordium, & cogitationum nostiarum vindex ineuitabilis neque malum aliquod impunitum , neque in bonum relinquit irremuneratum : qui ita rerum nostrarum in utraque vita fauiator sit,& adiutor, ut ex animo loquimur, & medicinam pristinae integritati quaniaxime humano generi proficere possit,restitutam serio desidetainus Finis Undecimi Libri:
502쪽
Ooci civici ci ci ci ci e ci ci ci ci ci ci ci ci ci ci . ci ci ci a ci ci civici ci ci ci ci ci ci ci ci c e
Cum eiusdem Massariae responsionibus. , ALEXANDRO tra ASSARIA V. C. S. D.
I R excellentissitne,Perarduas sene,vetustissimas, sed utilissimas quaestiones summo ingenio,doctrina & arte a te tractatas,inulta attentione & mei iucunditate bis terque legi, qui nempe sint scopi mittendi sanguinem in morbis generaliter: specialiter autem in febribus putridis, tum quando liceat purgare in principio morborum utrumquc aut in securicium antiquorum,Hippocratis scilicet,& Gai .sentcntiam,quam & veritati consonam esse credendum est. Quia autem quid in his rebus ego sentiam ut libere proferam petis, non possum facere , quin tuae voluntati,quae apud me locum mandati tenet, satisfaciam. Et primum,quantum ad primam quaestionem attinet, loca a te doctissime citata Hippicratis & Galeni videntur clare demonstrare, tria illa aut si malimus duo principaliora , in gnitudinem nempe morbi, robur virium, &aetatem, scopos cise proprios, & comtertibiles mimonis sanguinis: quod sane & rationi videtur assentire ; namque si magno morbo magnum auxilium adhibendum ratio dictat,quodnam maius auxilium,securius,aut aptius excogitari potest sectio
Veriim si itidem , & Hippocratis & Galeni sententias variis in locis scriptas perpendamus, tum rationem ipsam intimius examinemus , fieri non potest. quin adhuc res in controuersiam reuocetur, necessariumq; sit ad tres illos principes scopos limitatione primum,dein & distinctioncm addere: limitatione quidem, considerando,an morbi ex repletione fiant:distinctionem vero, an sectione venae,Vel purgatione potius utcndum sit, cu utruq; horum aeque conuerti videatur cum supradictis scopis. Limitationem autem comprobare videntur morbi similares ab intemperie sola sine materiae concursu nati, siue sint totius corporis, siue alicuius partis,in quibus nulla indicatio euacuadi sumi potest, sed talumodo alteradi,quod optime praestat Gal. in cura lis hecticis, tum in intepetiebus vetrietili remouedis in libris Meth.Med.Nec dici pote it,in his non constare virtutem
503쪽
cum in earum principio valida possit esse virtus , etsi non illud robur haberet,
quod expetit plena Venae sectio, ea ni tamen habebit, quam moderata aut parca requirit, SI quam Galenus in curatione per Epicrauit in corruptela humorum cum vitru debilitate concedit. Accedunt ad hoc morbi multi in figura, & in tormatione facti,in quibus magnitudinem licet excogitare cum robore virium, qui tamen scistionem venae non requirunt. Non immerito ergo dicendum videtur, addendam este limitationem, incidendam quippe venam, sit morbus sit magnus, de vires constent, sitque morbus ex rcpictionc factus, aut liendus. Neque hic incidimus in antiquorum opinionem de syndrome vocata picthorica quam Galenus merito oppugnat, tum quia hac sola apud nos non indicat, tum quia sola susticit alicuius partis repletio facta,aut ficia da. Sed neque distinctionem praefatam alienam a ratione,& Gal mente dicendum. videtur: si namque morbi ex repletione curantur euacuatione, ergo & ii rbi magni magna evacuatione curari debent; sic namque scriptum reliquit Hippocrates, extremis morbis extrema remedia optima. Cum autem multa genera Cuacua-
monum sint apud medicos usitata, sectio venae, δ purgatio maiora se in per aliis habita fuere.Dicendum est ergo non magis sectionem venae, quam pursationem magnitudini morbi conuenire, scd alteram alteri magis, prout humor, quem hi, en acuandi morbi respici titit abundat, sic scriptum reliquisse videtur Galcnus I. Apho. 2 3. In maximis inquiens inflammationibus, dc vehementissimis doloribus nullum maius nou: remedium quam usque ad animi dc sectionem euacuare adhibita distinctione an mittere sangui ncm an purgare oporteat. Illud idem repetit A. Mali. s. bis verbis, sed sicut missio sanguinis vel propter ipsus abundat iam,vcl propter morbi magnitudinem adhibetur,ita & purgatio & propter abundantiam alterius cuiusdam szucci, dc propter vim morbi adhibetur , de paulo infra Atque ob eam rem Hippocratcs, tum in reliquis omnibus operibus, tum in eo quod de ulceribus tradidit, etiam morbi magnitudi irem ad purgationis indicationem considerat, S: infra, nunc illud docere volo tum ipsam morbi siue vim, si-uc magnitudinem appellare vclis, pro indicatrice quadam sanguinis detrahendi, vel purgationis adhibendae statuendum esse. Tum vero Hippocratcm hanc omnium quos nouimus primum adinvcni sic.
Neque hic dici posse videtur, alteram indicationem , robur nempe virium in. purgatione deficerc posse, cum & rationi consciatancum sit, purgationem nonnisi vilibus valcntibus propinandam ob agitationem de vim in corpore sectam. Propterea pragnantibiis interdicitur, nisi materia turgeat,concessa tamen in initio sectione vcn. ae tum idem mct confirmatur ab I Iipp.& Gal. multis in locis,speciati iii vcro Prorrhcth. a. Aph.; s. his verbis, praeter haec quoque latius erat in vini uersum quod Medicis omnibus est concessum & non minime idiotis notum dixisse imbecillas habenti vires medicare non oportere. His latis constare videtur Hipp.& Gal. mentem fui lic duos illos principales scopos,magnitudine nempe morbi ,& robur viri urn indicationes esse conuertibiles non solius sectionis venae,sed & purgationis: necessariam propterea fore distinctionem, quando hac vel illa utericium sit.
Verum quaerere quispiam possi i a quonam haec distinctio suscipie dast. Quaesitum sano magni momenti.& maioris quouis alio consideratiorus. quod in medicina dici aut excogitari possit, curque Gai. non videtur omni ex parte satisfecisse. .
504쪽
eisse.In primis autem quod sciam, huius rei sermonem habuit . de Tue. Val. c. -& sequentibus,quae doctrina aci haec capita reduci posse videtur; namque aut sanguis ex aequo cum caeteris humoribus continetur, i Sque aut moderate,aut abundanter. In utroque horum nulli di bium, venam secandam cst e, in illo quid tu, cum humorum impetus timetur ex plaga aut dolore, aut alio quopiam, a quo fluxus moueri possit, in hoc tum huiusce rei caus tum ut multitudo evacuetur atque in illo quidem moderate in hoc copiose, & usque ad animi deliquium, si res
exigat sanguis hautiendus. Insuper aut vitiosus succus, quo nomine,& crudum vocatum intelligo, abundat in corpore, a quo ortum trahit cacochymia, isque aut mistus ex sanguine in venis,aut ab eo separatus, si mistus,aut luperat sanguinem , aut ab eo superatur, illudque aut multum , aut parum, aut medio modo. Si ergo a sanguine superatur, sanguis cducendus incisa vena si superet,& multum, purgatio,si tamen virtus constat,propinanda, cum ut plurimum ab hoc vitio collabatur : si superat, & parum, vena incidenda, si medio modo, vena potius incidenda, potissimum si morbi calidi, febrilesque potissimum insessent,
ac moderate est rcpetita sectione, ut per epicrasim morbus ad sanitatem re
Haec pauca volui notalle , ut locum Gai. citatum innuerem potius, quam ut aliquid omni ex parte absolutum perscriberem. Quibus satis constare videtur, duos illos principes scopos , magnitudinem nempe morbi, de robur virium non magis sectionem vena: , quam purgationem indicare, sed ex aequo viIamque, propterea nocessariam fore distinctionem, quando hac magis, vel illa utendum sit,
quam sane si non absoluisse, s altem innuisse Cal. . de San. Tu en. Hinc ficti pu- tot, cumbae e distinctio sit valde difficilis artificiosique egeat coniectura, ac Medi cum prudentissinium ., & in arte exercitatissimum rcquirat, habeatque insingulo membro latitudinum quamdam, ut magna ex parte Medici in curadis aegris dissentiant. Sed quid mirum cum & Hipp. de Gai. videamus in istud vitium in cidisse in curanda pleuritide: quin imo de multi nostris temporibus surrexerint Medici adeo huic nobilissimo remedio infens, qui fere istud e medio tollere
Conentur, paucique apud eos dentur aegri, quibus toti secari possit vena. Sed agendae sunt Deo o. M .gratiae,qui tuam excellentiam illuminauerit ad hoc vere aureum, & diuinum opusculum excudendum, quo nitor & dignitas huic tanto auxilio restituitur. Et haec paucula sufficiant: nonnulla etiam dicemus, si otium dabitur de alio auxilio. Suscipe igitur animum meum tibi obtemperantissimum,tu6que nomini deditissimum. Vale dc me, ut Opto ama.
Dara Idibus Nouembru NH. i. LXXXVII L
505쪽
Vue primum vir Excellentissime sum adductus, ut crederem ineas Disputationes publice editas aliqua forsan esse dignas existimatio ne, quando ex doctissimis tuis literis percepi abs te illas non omni no contemni , cuius cruditionem tum iampridem, tum ex hac ipse epistola noui singularem. Neque id tantum me mouet, quod eas honestissimis laudibus ornare volueris , cum pro tua humanitate nonnis hone ste de amico Se sentire, Ss dicere noris, verum etiam quod easdem & accuratEperlegeris. & in quaestionem doctissimis argumentis reuocaueris, quibus debeo inultis de causis respondere, potissimum, ut viro amicissimo, & doctissimo sati, faciam, tum vero δί illud plane doceam, me ad has Disputationes edendas non ita praecipitem fuisse, qui in pictasque huiusmodi rationes accurate pensitauerim. & pro viribus scilicet cultauerint. Uideo aduersiis utramq; Disputationem extare apud te non leues dubitatio nes : quas aduersus priorem in praesentia proponis, aduersus alteram polliceris. gratissimum mihi iacturus,quum illas quoque exponere placcbit. Et qnoniam in priore de Scopis Mittendi Sanguinem ea breuiter mea sententia fuit,tres scopos ab Hippocrate propositos , a Galeno s, penumero exeositos usque adeo veros esse , ac legitimos proprios, & conuertibiles, V iis positis ponenda sit venae sectio,& ab lxtis auferenda,bifariam id euertere conaris, statuens eamdem sententiam simpliciter non esse veram,sed indigere tum limitatione, tum distinctione. Atque cum proposita a me conclusio duas habeat par es, alteram hypotheticam si morbus sit magnus, vires validae, florens aetas: alteram catcgoricato, secanda
est vena , limitationem adhibes priori dictio , distinctionem posterio ri, Tractemus utramquc scorsum.
Non satis Minquis morbum esse magnum,sed addendum est, si ortum ducata repletione Limitationem coprobas duobus potissmu argumentis,altero sumpto a morbis cx intemperie sine materia,altero a morbis in figura & formatione. Primum illud Aduersus hoc argumetandi genus uniuerse notare libet, quamuis
omnia concedam, non tamen assertionem tuam satis esse probatam: Doenina ostensum clse,dari morbos magnos cum virium robore, Ec aetate, in quibus non
secanda sit vena, an vero ob id sequitur, addcndum esse scopum a repletione Alius enim dicet addendum esse scopum amotu humorum . alius alium. Sed hoc transeat, consideremus argumenta. Dantur morbi similares s inquis) ab intempcrie sola sine materiae concursus credo ic innuere magnos in quibus nulla est indicatio euacuandi, sed alterandi, ergo,&c. ru esse primum quid intelligis
per intemperiem sine materia, an eam , quae non est coniuncta ullo modo materia , neque ut parte morbi ut in tumoribus, neque ut cauta se uente ; an eam solum, quae non habct matcriam,quae sit pars morbii si primum dissicile admodum est ne dica impossibile,daci huiusmodi intemperiem, i alte diutius permanentem, quae
506쪽
qsae non adsciscat sibi materiam, quod vel ea ratione patet, quoniam omnis intemperies labefactat cognitionei vi unde necessariu est gigni copiam excrementorum. Si secundum falsum est non extarc indicationem euacuandi. f. maleeiam, quae fouet intemperien . Deinde quaero, intemperies haec sit ne magna an palua: magnam te dicturum puto, quia non loquimur de morbis paruis. Magna vero est vel totius, vel partis.lnteinperies magna totius,vel fouetur a materia,vel non fovetur: si fouetur , adest indicatio euacuandi, & secandi venam, si non fovetur, id non fit, nisi in hecticis, & tabidis,quorum intemperies non uentura cadsa, sed sunt ia ibi ad differentiaealia tu, quae fouentur a causa,& dicuntur esse ' At in iis vires consistere non pol sunt, quoniam Galeni testimo illo, magnae inte--i peries omnes virtutem deiiciunt. Quare suppositio abs te proposita v detur est e l. 4. impossibilis:quod intelligentcs Hipp. δ Gal. uniuerse affrinarunt in omnibus pul. 2morbis magnis modo adsint alij duo scopi, ve nam secanda esse certi s in casibus abs te propositis aliquE ex tribus scopis este dc futuru .Quae ratio itide deducedacst de intemperie partis: nam vel est pars nobilis, vel ignobilis. si ignobilis, non potest dici morbus magnus; si nobilis, vires necessario labefactat. Sed his omnibus praetermissis, adhuc argumentum est inualidum . dantur morbi magni, in quibus non est indicatio euacuandi, ergo non secanda vena : nam optimcnoliri venae, sectionem adhiberi non solum ut evacuet, sed etiam ut derivet, vel ,, ut reuellat. Quo circa etiamsi magna fit intemperies partis alicuius sine indicatione euacuandi, dicam, S iure dicam, adesse indicationem aut derivandi aut reuellcndi, δε omnino mittendi sanguinem,quoniam non solum pars male temperata piae imbecillitate g)gnit excrementa , ted etiam fluxionibus fit obnoxia , &quia aliunde transmissa propcllere non potest,& quia vel calore, vel dolore ipsa quoque attrahere solet. Vidisti vir acutissimc nostram rc sponsionem, in iis morbis ex intemperie sine materia constare vires non posse, & rvisu ira instas fieri non posse, quin in principio saltem intemperiei propositae vircs constent, puta inllectica aut inteperie ventriculi. At illud meminisse Oeortebat, no praesente soluvirtutem esse attendendam: sed etiam quae posterius sat duratura quae sol talsu ratio est,cur in iis, qui abundant humoribus crudis, non semel, sed per vices & per epictasim fiat evacuatio. At quis dixcrit in hectica febre vires constare in posteruposse cum verissimile sit ne primis quide diebus eas satis costare, cu cor laboret intemperie iam facta,& quidem secundum solidas eius partes , in quibus maxime consstcre virium substantia videtur. Secundo sumis argumentum a morbis in figura & formatione, qui possunt
esse magni cum robore virium,nec tamen requirere venae sectionem. Vide ut in
tanta, tam controuersi suppostiones tuo tibi arbitrio efflagas. Quid si negem id fieri posse a Quid si dicam morbos a te magnos dictos, non esse simpliciter
magnos, neque eos,qui ab Hippocrate inter scopos mittendi sanguinis nuinereniatur Sit magna quaedam luxatio, qua membrum maxime sic distortum: haec quia in parte ignobili versatur quia parua inuehit accidentia , quia facile reparatur, quamuis vulgi oculis maxima appareat,reuera tamen,& simpliciter morbus magnus non est: scuti P contrario morbi quidam primo intuitu leuissimi, a medicis rerum naturam altius indagantibus grauissimi indicatur. Magnitudinis nomen inter ea numeratur, quae ad aliquid dicuntur, quo fit, Vt mons paruus dici pos-ssit,formica magna propterea certa quadam Iatione statuendum est, quinam
507쪽
luit ii morbi magni,qui venae sectionem indicent , & quae nam ea dicatur magnitudo. Magnus Hippocrates certos nobis terminos praescribens ulcera m gna vocavit, no qu. C magnam cutis partem occupent, non quae oculis magna videantur, sed quae futuris,aut deligatio ite indigeant , quae ostis corruptionem mi- .nentur,quae exedantur. In morbis talem habentibus magnitudinem,quicumque
tandem & qualescumque ij sint, contendo aut hore Hipp. atque Gai. praesenti- 'bus aliis duobus scopis venam secandam esse: δc nullo modo addendum esse scopum a repletione. Od quidem arbitror me satis ex Galeno demonstrasse.quoniam saepenumero praesente plenitudine no secamus venam ,& sine ulla ple-Mitudine secamus. Cuius qui te rationis vim facile putas euadere te posse,inquies ea valere aduersus syndrome plethorica Empiricoria, non aduersus nos , tu quia
sola plenitudo apud nos no indicat, tum quia sola sussicit alicatus partis repletio facta,aut fienda.Haec tua sunt verba, quibus idni ibi videtis velle ut bimebre fuit
Gal. argumentum,ita bimembrem et se responsionem: quum .n. dicimus, praeletrie
plenitudine non lecari venam, respondes, id seri quia non sola plenitudo indicare potest, sed tum demum ita ungatur cum aliis tribus scopis , quum dicimus absente pleni rei dine secari , respondes , id falsum esse , quia necς1larnmi est, ut adsit repletio u non totius corporis saltem alicuius partis, si non praelans, saltefutura .Posteriorem hanc partem latis nos consutauimus, quia sunt affectus quidam in quibus nulla somniare possumus plenitudine, puta haemorrhagia, in qua solius reuulitonis gratia, nisi & refrigerationis dicas mittere sang. solemus: imi confutauit Gal. qui repletionis scopum praetermittendum putauit non eo quod
sola plenitudo indicare non possit, sed quia simpliciter sine ulla plenitudine,imo
in astectibus plenitudini contrariis venam secamus.Sed non repeto quae copi ein disputatione dicta sunt.Priorem partem responsionis satis leuem elle vel ex eo Aoniicere licet, quoniam si hac ratione licet addere nouum scopum tribus Hippocraticis, iam sexcentos possumus commi nil ci, puta humorum impetum , inflammationem, scabiem,chymaeram. Dicam enim unumquodque horum in dic re venae sectionem, non lotum, sed si iungatur cum morbi magnitudine, viribus, a late. Vidit h. ec subterfugia Galenus,& ea praecludere nixus est demonstrativa ut solet ratione: quoniam si praesente plenitudine secamus venam, non id facimus ratione plenitudinis,sed ratione morbi magni aut praesentis, aut imminentis quasi ratio ita si erigenda.Illi sunt pricipui scopi mittendi sanguine, qui indicant pcr sc ila propria ratione, non ratione alterius: at plenitudo non indicat
per se,& quatenus plenitudo est, sed ratione qua morbii magnu aut facit aut fictura est: crso illa inter precipuos mittedi saguinis scoposito est receleda. De his nos latius diximus in prima parte prioris nostrae Disputationis, nonnulla etiain, in locanda parte de Febribus attigimus: quae non sunt hic describenda, ne aures tuas longiis satigem, qui h .ec dialis locis clare potuisti obseruare. Venio ad alteram Epistolis partem, qua distinguendum putas, secanda ne sit
vena,an purgatione utendum. Quod quidem tum ratione comprobas, tum au- rhoritate. II uio cst , quoniam morbis magnis conueniunt remedia magna : haec autem duo sunt,uenae scistio,& purgatio: quo fit, ut morbi magnitudo non tantum venae sectionem requirat, sed etiam purgationem . . Authoritas sumitur Gal. δ. ΑΙ- . 2 3.& .Meth.6. locis vulgat is . In quibus non immoror,quia clariora sunt,
quam ut ambigi de iis pollit. Porro dissicultatu hanc alii alio modo conati sunt effugere,
508쪽
ei gere,quorum opiniones nos in nostra Disputatione attulimus in medium,&quia non satis arridebant, confutauimus: nos quoque id quod maxime probabile visum est, aperuimus,illud praefati,nae nihil hactenus reuera inuenit se quod mihi omni ex parte satisfaciat, optare certe, ut aliquis emergat, qui nodum omnem dissoluat. Vtinam id ipse praestiteris. Sed ne allici me hoc desiderio sinam, paucis expendenda sunt quae affers; SI quia nostrae responsionis nihil me in in isti ea bic-uibus in memoriam reuocanda Videris igitur mihi statuere, ex humorum quantitate & qualitate sumendam esse distinctionem: quod primum ita uniuersὰ prolatum maximam mihi facit dissicultatem, cum omnem Hippocr. & Gal. docui- 4. --.mnam labefactare videatur, qui clare sanxerunt, in morbis acutis si morbus magnus videaturivires constent,& aetas floreat,secandam esse venam, veminemque . Met. 6.elle in artis operibus exercitatum, qui praesentibus iis tribus scopis non venam secet,& hos elle proprios,ac principes scopos,quibus praesentibus tuto,ac perpe-petuo secus vena. Si quis igitur grauissimis iis viris occurrisset inquiens, non fatis esse tres illos scopos, sed adiiciendam cile humorum considerat lamem, quid e ν. vs i 3. putas illos fuisse dicturos 3 an silentio propriam ignorantiam fassuros an potius o responsuros, verum esse praeceptum, sed errare nos, qui praecepti vim ,ri suam ipsorum sententiam non probe icneamus. Di stinguis autem liu mores cx . de Sang. Misi . hunc sere in modum. Vel
Sanguis continetur in corpore ex aequo cum
uiscosus & crudus succus abundat in corpore, de is vel
mistus ex sanguine in venis δc vel
separatuS moderate superat sanguin copiose vel multum
purgandum si vires ferunt. parum vena incidenda medio modo superatur a sanguine
vena incidenda Vena potius incidenda praeser- moderate , &tim si morbus per vices , &calidus. per Epicrasin Primum quaero quaenam haec si diuidendi ratio, quam Galenus non videtu Iagnouisse, qui loco citato comprehedit etiam abundantiam aliorum humorum, pura bilis & humoris melancholici: quae hic non habetur: quo fit ut in ea nihil a te habeamus de venae sectione.Praeterea si prius huius pr.ecepti dictum limitasti, vis dicamus, si morbus sit magnus,vites costent aetas floreat,& adsit plenitudo, quut rursum opus est nouas comminiici de humorum plenitudine dii inctio- ucs: Praeterea s humor crudus separatus est a sanguine quid sentiendum: Videor
509쪽
milii videre nihil horum disse tribus scopis ex Gal. addendum, sed eos salit esse, ad venae sectionem iniungendam. Quod ii repetendum hic est id quod potui hac in re, & in hoc difficillimo
Dodo excogitare, breuiter inea sententia haec est . distinctionem hanc, viruin secanda Vena, an pursandum , non esse aliunde petendam , neque noui quidpiam praedictis scopis esse addendum, sed illam ex ipsi sinet scopis esse hauriendam, nimirum cx virium robore non tam praesenti, quam futuro, non quidem ea ratione , quod venae sectio maiores requirat vires,quam purgatio, ut nonnulli exposuerunt, quorum sententiam non sumus amplexi, vel sorte e contrario, maiores purgatio, quam venae sectio,vt aliquis suspicari non iniuria posset, sed quia in hoc vel illo remedio adhibendo cogitandum est, utrum vires illud commode laturae sint , nam si qualia oportet, educantur. confert, & leuiter ferunt; sin minus, contra. Quid igitur est,quod in hydrope ascite venam non secamus3quia licet vires in praesentia validae sint hoc in praesentia sup eonamus) tamen vena secta per totum morbi curriculum non perstabunt: quod itidem de aliis huiusmodi dictum velim. Latius hanc solutionem in calce Disputationis de scopis mittendi sanguinem generaliter tractaui, monuique quod in Praesentia quoque monere libet, meliorem hac me neque hactenus ab aliquo aualuisse, neque ipsum excogitare potu ille. Tu perge tum hac ipsa in re, tum in aliis medicinae partibus pro tuo ingenio δc eruditione lucem arti, dc opem eius studiosis asser- re: ita namque non solum mihi rem gratam feceris, sed & aliis utilitatem, de honorem tibi comparaueris: quod praestare ut possis,uiue diu felix.
510쪽
A x I M A mea cum voluptate,& animi fructu eruditissimum opus
tuum perlegi; tibique gratias ago, quod mihi faueris, & dignum
me iudicaueris, quem l olidae ac germanae doctrinae tuae participcm feceris; quam ego sentio prorsus Hippocrati,Galcno, ipὐque rationi respondere. Vtinam autem caeteri omnes ad horum duorum, qui antiquitatem illustrarunt, studia incumberent, ut nouitatibus student: sic enim tot absurdae opiniones non audirentur, quot nunc personant omnia.
Postea vero quam pro tua benignitate me cohortaris, ut, si quam habeam dubitationem,ad te pcrscribam, de eo primum dubitabo, qudd non semper magnitudo morbi indicat sanguinem siccta vena hauriendum, nec purgandum: quandoquidem febris hectica primi gradus qua cum vires sunt, non indicat miricndum sanguinem, licet magna lit: quonia partem magis praecipua corporis nostri occupat. Si vero dicatur, id intelligi de morbis matcrialibus inde colligam non esse praecipuum, & communem scopum mittendi sanguinem morbi magnitudinem. Praetcrea scribit Gal. lib. s. le Cristibae. . Debiles quidem,& paruae febres quandoque valde malignae sunt,&aliae calidae,& incendentes ut aliquando stomacho angustiam,& colorcin,& sitim intolerabilem asserant:nihil tamen habent nonnumquam periculosum. Ita luc sunt duo genera sebrium, unu in paruu per c stcntiam , sed magnu propter malignitatem:altera inagnii per clientiam, seu paruuin propter malignitatem. Et in magno per essentiam n cst adhibenda phleboto nata : quia Galenus ait, quandoque nihil habent periculosum: in magno propter malignitatem similiter non est adhibenda ex communi Medicorum opini ne, qui in febribus malignis vetant phlebotomiam propterea quδd cum eae noceant se cultati corpus gubernanti, vires debilitant, sine quibus usus phlebotomia, locu non habet. Alioquin dicendu sit recentiores Medicos in errore versari. Quamobrem non semper a morbi magnitudine sumetur phlebotomiae indicatio
Praeterea vero in ca contradictione, aut potius verborum diuersitate Galeni lib. . Methodi, capit. 6. de libr.7. capit. l 2. licercin. sententiam non esse diuersam:
quandoquidem laetio praestantis facultatis effectus cxistit laesae praestantis partis, idemque est, si dicatur morbum et sc grauem propter ipsam partem aste stam praestantem,ac si dicatur, propter laesam virtutem praestantem , quae in ea partei pectatur. Iam vero magnitudinem affectus , & propriam esscntiam affectus esse idem , non eget probatione. Reliquum igitur est, ut demonstretur, malignia talem morbi idem esse cum facultate corporis nostri gubcrnatrice. Quod difficile non erit, si ponamus morbos iudicari malignos iuxta Galeni doctrinam Iib. 3,de Crisibus cap . ex accidentibus malis superuenientibus, quae mala accidentia laedunt facultatem,& virtutem corporis nostri gubernatricc, & sunt tria. Verbi gratia, deluia in continuis sunt maligna:quia laedunt facultate animalem.
Pulsus valde inaequales, intellecti,debiles, sunt maligni , quia laedunt facultatem vitalem. Sudores frigidi sunt maligni,quia laesam indicant virtutem natu talem